II SA/Kr 960/20

II SA/Kr 960/20 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2020-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Joanna Człowiekowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. na decyzję nr [...] Dyrektora [...] z siedzibą w K. z dnia 11 grudnia 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
M. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję z 11 grudnia 2018 r., znak [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w K., znak [...], o uchyleniu decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego [...] Funduszu Zdrowia z siedzibą w K. nr [...] z 13 listopada 2018 r. i umorzeniu postępowania w całości.
Decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Pismem z dnia 16 lipca 2018 r., przesłanym za pośrednictwem profilu ePUAP, M. H. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej następującej treści: "Wnoszę o udostępnienie informacji publicznej na tę skrzynkę ePUAP w zakresie danych pacjentów zamieszkałych na terenie gminy S. (leczonych na terenie gminy S. jak i poza terenem gminy S., np. w K.), takich jak: 1. Rok urodzenia (lub wieku) pacjenta. 2. Płeć. 3. Ulica (tam, gdzie są) w S. lub nazwa sołectwa, w którym pacjent mieszka. 4. Identyfikator pacjenta (liczbowy lub literowy). 5. Nazwa poradni, w której się leczy (o ile jedna) z tego można zrezygnować, ale jeśli możemy mieć, to miejmy. 6. Kod ICD choroby (kategoria 3-znakowa). 7. Data ostatecznego rozpoznania choroby (rok)".
W dalszej części wniosku wyszczególniono kody chorób pozostających w zainteresowaniu wnioskodawcy tj.: nowotwory, zapalenia spojówek, choroby niedokrwienne serca, w tym zawał, zespoły sercowo-płucne, w tym zator płucny, zatrzymanie krążenia, częstoskurcz napadowy, migotanie przedsionków, zaburzenia rytmu serca, krwotok mózgowy, zawał mózgu, udar mózgu i powikłania, choroby układu oddechowego, choroby tarczycy, zaburzenia okresowe i napadowe, czyli padaczka, migrena, niepłodność męska, poronienia nawykowe, niepłodność kobieca, poronienia, poród przedwczesny, powikłania okołoporodowe, niska/wysoka masa urodzeniowa płodu, zaburzenia oddechowe i sercowo-naczyniowe płodu, wady wrodzone, zniekształcenia i aberracje chromosomowe, wypadki, zatrucia przez narażenie na substancje szkodliwe, sarkoidoza, zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania, choroby skóry, samouszkodzenia, próby samobójcze, przestępstwa.
Wniosek został ponowiony w dniu 25 lipca 2018 r.
Pismem z dnia 27 lipca 2018 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w K. udzielił M. H. informacji w zakresie danych świadczeniobiorców z obszaru S. za lata 2008 - 2018 dotyczących wieku, płci, kodu rozpoznania ICD, roku w którym dokonano rozpoznania, udzielonego świadczenia opieki zdrowotnej oraz jego kodu. Wskazał, że nie dysponuje informacjami co do ulicy miasta S. lub sołectwa, gdzie pacjent mieszka.
W dniu 7 sierpnia do organu wpłynęła wniesiona przez M. H. skarga na bezczynność w udostepnieniu informacji publicznej w zakresie punktów 3, 4 i 5 wniosku z dnia 16 lipca 2018 r., gdyż w tym przedmiocie informacja nie została udzielona.
Pismem z dnia 21 sierpnia 2018 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w K. udzielił wnioskodawcy informacji objętej punktem 4 i 5 żądania. Odnośnie do punktu 3 wniosku wyjaśnił, że informacja nim objęta ma charakter informacji przetworzonej, gdyż liczba przekazywanych danych obejmuje 31 193 pacjentów, co do których przyporządkowanie ulicy lub sołectwa, w których pacjent mieszka, wymaga odpowiedniego pozyskania danych z bazy opierającej się za zewnętrznych zasobach danych osobowych i każdorazowego przyporządkowania ich do poszczególnych pacjentów. Operacja taka wymaga olbrzymiego nakładu pracy i jest bardzo czasochłonna.
Wezwał wnioskodawcę o wykazanie w terminie 7 dni, że uzyskanie informacji w zakresie punktu 3 wniosku jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Po wykryciu błędu w wysłaniu powyższego pisma z dnia 21 sierpnia 2018 r. do wnioskodawcy, przekazano je M. H. w dniu 31 października 2018 r.
Następnie, decyzją z dnia 13 listopada 2018 r. wydaną na podstawie art. 17 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 2, w związku z art. 4 ust. 1 pkt 4, w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. 2018 r. 1330) w związku z art. 4 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy [...] (Dz.Urz. UE L 119 z 4 maja 2016), w związku z art. 96 ust. 1 i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz.1510 ze zm.) Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w K. odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie danych określonych pkt 3. wniosku tj. "ulica (tam gdzie są) w S. lub nazwa sołectwa, w którym pacjent mieszka".
W uzasadnieniu organ wskazał, że pismami z dnia 27 lipca 2018 r. oraz z dnia 21 sierpnia 2018 r. przekazał w postaci pliku Excel wnioskowaną informację publiczną, za wyjątkiem informacji objętej pkt 4 wniosku. W tym zakresie wyjaśnił, że żądane dane mają charakter informacji publicznej przetworzonej. Rozmiar tych danych jest bardzo obszerny, bowiem obejmuje ponad 100 tys. przypadków. Oddział w odniesieniu do przedmiotowych danych, korzysta z zewnętrznej bazy danych, gdzie dane te mają charakter dynamiczny, stąd nie zawsze są aktualne oraz kompletne. Opracowanie przedmiotowych danych zgodnie z wnioskiem wymagałoby ich odpowiedniego pozyskania, z takich baz, przefiltrowania i skorelowania z danymi już wcześniej przekazanymi Wnioskodawcy w postaci dodatkowej kolumny liczącej 100.887 rekordów.
Organ ocenił, że wniosek o udostępnienie informacji nie może jednakże zostać uwzględniony, a to z uwagi na treść art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 4 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, gdyż przedmiotem wniosku są dane osobowe szczególnej kategorii. W myśl tego ostatniego przepisu dane osobowe obejmują wszelkie informacje dotyczące osoby fizycznej, o ile możliwe jest zidentyfikowanie tej osoby. Tym samym, za osobę możliwą do zidentyfikowania uważa się osobę, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało, że informacją dotyczącą osoby jest zarówno informacja odnosząca się do niej wprost, jak i taka, która odnosi się bezpośrednio do przedmiotów czy urządzeń, ale poprzez możliwość powiązania tych przedmiotów czy urządzeń z określoną osobą pośrednio stanowi informację także o niej samej.
Przekazane dane w postaci płci, wieku świadczeniobiorcy oraz udzielonego mu świadczenia opieki zdrowotnej, a także rozpoznania jednostki chorobowej w połączeniu z ulicą w S. lub sołectwem - mając na uwadze stosunkowo niewielki ośrodek jakim jest m. S. - mogą z wysokim prawdopodobieństwem pozwolić na powiązanie konkretnej osoby ze szczegółowymi danymi o jego stanie zdrowia, które określane są jako szczególne kategorie danych osobowych (dawniej wrażliwe), skutkując tym samym naruszeniem przepisów o ochronie danych osobowych.
M. H. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie wnioskodawcy organ naruszył art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 4 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE polegające na błędnym przyjęciu przez organ, że udzielenie informacji publicznej w postaci płci, wieku pacjenta, udzielonego mu świadczenia opieki zdrowotnej i rozpoznania jednostki chorobowej w połączeniu z ulicą w S. lub sołectwem skutkuje wysokim prawdopodobieństwem naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych.
Wnioskodawca podkreślił, że miasto S. liczy ponad 23 000 mieszkańców, cała gmina zaś ponad 42 000. W mieście S. znajduje się 120 ulic, co daje średnio ponad 200 mieszkańców na ulice. Z kolei w Gminie S. jest 16 sołectw, przy czy liczba mieszkańców w sołectwach wynosi od 410 do 3346 mieszkańców. W oparciu o powyższe dane, wnioskodawca stwierdził, iż możliwość ustalenia tożsamości osoby fizycznej jedynie na podstawie danych takich jak wiek, płeć, ulica miasta lub sołectwo gdzie zamieszkuje, choroba i rodzaj udzielonego świadczenia opieki zdrowotnej jest bardzo mało prawdopodobne, a nawet niemożliwe. Aby móc dokonać identyfikacji poszczególnych osób fizycznych konieczne byłoby bowiem podjęcie szeregu innych czynności tożsamych z czynnościami o charakterze detektywistycznym, których podjęcie jest możliwe także w przypadku braku udostępnienia wnioskowanych informacji. Ryzyko naruszenia prywatności osób fizyczny jest więc marginalne.
Decyzją z dnia 11 grudnia 2018 r., nr: [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w K., na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz w związku z art. 105 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz umorzył postępowanie w całości.
W uzasadnieniu podał, że w dniu 28 listopada 2018 r. do organu wpłynęło postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Kr 143/18 w przedmiocie bezczynności Dyrektora Funduszu Zdrowia w K. w udostępnieniu informacji publicznej w zakresie punktów 3, 4 i 5 wniosku M. H. z dnia 16 lipca 2018 r. W orzeczeniu tym sąd stwierdził, że "żądania udostępnienia danych dotyczących ulica (tam, gdzie są) w S. lub nazwa sołectwa, w którym pacjent mieszka (...) nie można uznać za informację publiczną". W ocenie organu, po ponownym przeanalizowaniu całości sprawy, złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie dotyczy informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ nie dotyczy sposobu gospodarowania mieniem publicznym, danych publicznych, wytworzonych dokumentów czy sposobu funkcjonowania organu.
W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Dlatego też należało uchylić w całości zaskarżoną decyzję z dnia 13 listopada 2018 r. oraz umorzyć postępowanie w całości jako bezprzedmiotowe.
M. H. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. decyzję zarzucił:
1) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 61 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne przyjęcie, że dane, o które wnioskował skarżący w pkt. 3, 4 i 5 wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 16 lipca 2018 r. nie stanowią informacji publicznej;
2) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:- art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 11, art. 8, art. 15 i art. 140 k.p.a. poprzez zaniechanie merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, nierozpatrzenie wszystkich okoliczności i zarzutów przedstawionych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nieuwzględnienie wszystkich okoliczności koniecznych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niesprostanie wymogom uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji; - art. 105 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w przedmiocie uchylenia decyzji organu l instancji i umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości, w sytuacji braku postaw do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania.
Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały rozwinięte. Skarżący ponownie nawiązał do danych statystycznych dotyczących liczby mieszkańców miasta i gminy S., wskazując, że nie ma niebezpieczeństwa ujawnienia tożsamości świadczeniobiorców.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a przy wykładni tegoż pojęcia należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Wskazano na pogląd wyrażony w piśmiennictwie, zgodnie z którym "brak koherencji między ustawą i Konstytucją. W ustawie bowiem na plan pierwszy wysuwa się zdefiniowanie informacji publicznej poprzez kryterium przedmiotowe, w dodatku zdefiniowane nieprecyzyjnie, co prowadzi do wniosków odmiennych od tych, jakie przynosi wykładnia odpowiednich przepisów Konstytucji RP" (zob. W. Sokolewicz, Komentarz do art. 61 Konstytucji RP, w: L. Garlicki (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, t. IV, Warszawa 2005, s. 21). W ocenie organu pogląd ten jest słuszny, podkreślono jednak, że konstytucyjny zapis zawarty w art. 61 określa nie tylko zakres podmiotowy, lecz także przedmiotowy pojęcia "informacja publiczna". Przedmiotem informacji publicznej w przypadku organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne jest ich działalność. Co do innych podmiotów wymienionych w tym przepisie – prawo uzyskiwania informacji dotyczy tylko ich działalności w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Definicja ta jest bardzo szeroka i może budzić wątpliwości, dlatego przy interpretacji przepisu art. 1 ust. 1 konieczne jest posiłkowanie się zarówno sformułowaniami zawartymi w art. 61 Konstytucji RP, jak i interpretacją tego pojęcia w prawie wspólnotowym.
Organ podniósł, że konieczne jest także uwzględnieni treści art. 6 ustawy, który zawiera wprawdzie tylko przykładowy katalog informacji mających walor informacji publicznej, wskazuje jednak kierunek, w którym zmierzały intencje ustawodawcy.
Organ zaakcentował, że konstruując definicję pojęcia "informacja publiczna", trzeba posłużyć się kryteriami określanymi w literaturze jako kryterium podmiotowe i przedmiotowe. Kryterium podmiotowe wskazuje podmioty, o których informacja może być uznana za informację publiczną. Krąg tych podmiotów określony został w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i są to organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne. Dotyczy to również organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób i jednostek organizacyjnych, ale tylko w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Definicja przedmiotowa związana jest z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i zawartym w nim pojęciu sprawy publicznej. Tak więc nie każde działania organu będzie przedmiotem informacji publicznej, lecz tylko takie, które zawiera pewien dodatkowy element w postaci "sprawy publicznej". Odnosi się zatem do funkcjonowania państwa i jego organów, dotyczącego interesów szerszej grupy obywateli lub gospodarowania mieniem publicznym. Posługiwanie się przy wykładni art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wyłącznie lub przede wszystkim kryterium podmiotowym jest niczym nieuprawnione, zwłaszcza jeśli zważyć, że ustawa traktuje prawo do informacji publicznej jeszcze szerzej niż normy konstytucyjne. Daje ona prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych, nie przyznaje jednak uprawnienia do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku. W ocenie organu, sprawą publiczną jest zatem działalność organów władzy publicznej oraz ww. samorządów i jednostek organizacyjnych, w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Przyjmując takie rozumienie informacji publicznej organ wskazał, że w wyniku dokonanej weryfikacji swojego wcześniejszego stanowiska uznał, że wnioskowane dane nie posiadają charakteru informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 133/19, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję.
W ocenie Sądu pierwszej instancji zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. Sąd uznał za błędne stanowisko organu co do braku materialnoprawnych podstaw do wydania decyzji administracyjnej. Wskazał, że NSA postanowieniem z 27 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 517/19 uchylił postanowienie WSA w Krakowie z 16 listopada 2018 r. sygn. akt II SAB/Kr 143/18, którym ten Sąd odrzucił skargę M. H. na bezczynność Dyrektora Oddziału. Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że skoro organ udzielił M. H. odpowiedzi na wniosek, to badanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, czy żądana informacja jest informacją publiczną, jest na tym etapie bezprzedmiotowe. WSA powinien jedynie ocenić, czy organ pozostawał w bezczynności w stosunku do wniosku skarżącego. Powołując się na art. 153 p.p.s.a., Sąd uznał, że jest związany zawartą w tym postanowieniu oceną prawną, że wnioskowane przez M. H. informacje stanowią informację publiczną.
Sąd stanął na stanowisku, że udostępnienie skarżącemu informacji o nazwie ulicy w S., przy której mieszka pacjent (ewentualnie nazwy sołectwa) w połączeniu z pozostałymi wnioskowanymi przez niego informacjami dotyczącymi roku urodzenia lub wieku pacjenta, jego płci, nazwie poradni, w której się leczy, kodzie ICD choroby i dacie ostatecznego rozpoznania choroby mogłoby doprowadzić do identyfikacji tożsamości pacjenta, zatem w takiej sytuacji organ powinien wydać decyzję odmowną. Sąd dodał, że wnioskowana informacja o danych adresowych pacjentów jest informacją publiczną przetworzoną, skarżący nie wykazał zaś istnienia szczególnego interesu publicznego w jej udostępnieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2824/19, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w K., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uchylając zaskarżoną decyzję Sąd Wojewódzki dokonał prawidłowej wykładni art. 153 p.p.s.a., jednak w realiach niniejszej sprawy nietrafnie uznał, że jest związany "dokonaną przez NSA w sprawie o sygn. akt I OSK 517/19 oceną prawną, że wnioskowane przez M. H. do udostępnienia informacje stanowiły informację publiczną". NSA w postanowieniu z 23 marca 2019 r. (sygn. akt I OSK 517/19) w żadnym miejscu nie podał, że żądana w punkcie 3 wniosku z 16 lipca 2018 r. informacja stanowi informację publiczną. NSA nie przeprowadził analizy brzmienia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie wyartykułował oceny prawnej, czy wnioskowane informacje, w tym informacje o ulicach i sołectwach, w których mieszkają pacjenci, stanowią informacje publiczne. Wręcz przeciwnie, NSA wskazał wyraźnie, że badanie przez Sąd pierwszej instancji, czy wnioskowana informacja jest informacją publiczną, jest bezprzedmiotowe. NSA wskazał bowiem wówczas, że WSA w Krakowie winien ograniczyć się wyłącznie do zbadania, czy miała miejsce bezczynność organu, a nie rozstrzygać czy żądane informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tej tylko przyczyny uchylił postanowienie WSA w Krakowie.
NSA w wyroku z 14 lipca 2020 r. wyjaśnił, że w przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie w pierwszej kolejności, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Tym niemniej w sytuacji udostępnienia informacji publicznej NSA w postanowieniu z 16 lipca 2018 r. uznał jednak, że skoro organ udostępnił żądane informacje, to bezprzedmiotowe jest ustalenie, czy są to informacje publiczne. Pomijając ocenę zasadności tego stanowiska, stwierdzić należy, że NSA w tym postanowieniu oparł się na oczywiście błędnej okoliczności, że organ udzielił informacji żądanych w punktach 3, 4 i 5 wniosku z 16 lipca 2018 r. Tymczasem organ nie udzielił informacji z punktu 3, co wynika z pisma z 21 sierpnia 2018 r., na które powołał się NSA. Potwierdzeniem tej okoliczności jest wydanie przez organ decyzji z dnia 13 listopada 2018 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej z punktu 3 wniosku M. H. z 16 lipca 2018 r., uchylonej zaskarżoną decyzją w niniejszej sprawie, ale z powodu odmówienia tej informacji przymiotu informacji publicznej. Skoro informacji z punktu 3 wniosku nie udzielono, to w konsekwencji i z tej przyczyny, nie można przyjąć, że Sąd pierwszej instancji orzekający w niniejszej sprawie, jest związany poglądem NSA, że informacje z punktu 3 są informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Dalej, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 lipca 2020 r. uznał za zasadny zarzut skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji dokonał własnego ustalenia faktycznego nieznajdującego odzwierciedlenia w aktach sprawy, iż w postanowieniu z 16 lipca 2018 r. (sygn. akt I OSK 517/19) znajduje się ocena prawna rozstrzyganego zagadnienia (że ulice i sołectwa gdzie mieszkają pacjenci stanowią informacje publiczne). Zatem nietrafnie przyjął, iż NSA wypowiedział się co do kwalifikacji informacji z punktu 3 wniosku, czym naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nietrafnie uznał też, że jest związany oceną NSA, że informacje z punktu 3 wniosku są informacjami publicznymi, w sytuacji, w której NSA nie dokonał wiążącej oceny prawnej w przedmiocie kwalifikacji żądanej w punkcie 3 wniosku informacji, czym naruszył art. 153 p.p.s.a.
W ocenie NSA, naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ kwestia kwalifikacji żądanych w punkcie 3 wniosku informacji, ma zasadnicze znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez adresata wniosku. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni pojęcia informacji publicznej. Jednak tych teoretycznych wywodów nie przeniósł na grunt niniejszej sprawy i nie przyrównał do informacji żądanej w punkcie 3 wniosku. Co prawda Sąd pierwszej instancji podał, że wnioskowane dane stanowią informację publiczną, jednak następnie poddał to w wątpliwość, ponieważ dalszy wywód oparł na "założeniu, że wnioskowane informacje są informacjami publicznymi". Zatem Sąd pierwszej instancji nie określił kategorycznie, czy jego zdaniem, informacje z punktu 3 wniosku są informacjami publicznymi. Sąd pierwszej instancji nie odniósł się też do rozwiniętej i rzeczowej argumentacji, przemawiającej za nieposiadaniem przymiotu informacji publicznej przez informacje żądane w punkcie 3 wniosku - przywołanej przez Dyrektora [...] Oddziału NFZ w zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że z mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany.
Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). Na tej podstawie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy ramy kontroli sądowej kształtuje ponadto art. 153 p.p.s.a, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wreszcie przywołać należy treść art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wyjść należy od tego, że w przedmiotowej sprawie Sąd orzekał w warunkach związania wykładnią prawa dokonaną wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2824/19, którego zasadnicze motywy zostały przedstawione powyżej i nie ma potrzeby powtarzania ich w tym miejscu. Sąd Naczelny zaaprobował w nim wykładnię pojęcia informacji publicznej przedstawioną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 133/19.
Przypomnieć należy zatem, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podniósł, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Dostęp do informacji publicznej, zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, może podlegać ograniczeniom, jednakże wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku prawnego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu państwa. Jednocześnie w art.47 Konstytucja gwarantuje każdemu prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Sąd przywołał stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 23 listopada 2018 r., sygn. I OSK 244/17 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym w polskim porządku prawnym prawo do informacji publicznej współistnieje z konstytucyjnym prawem do ochrony prywatności, wyrażonym w art.47 Konstytucji. Kolizja tych dwóch praw nie wyłącza kwalifikowania danej informacji jako informacji publicznej, powodując jedynie ograniczenie dostępu do takiej informacji. Jeżeli określona informacja ma charakter informacji publicznej, to wówczas prawo do prywatności stanowi podstawę ograniczenia w tym zakresie dostępu do tego rodzaju informacji zgodnie z regulacją art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Jeżeli wnioskowana informacja nie dotyczy sfery publicznej, lecz prywatnej, to nie ma podstaw do kwalifikowania takiej informacji jako informacji publicznej.
Sąd podał również, że w myśl art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega również ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Sąd zwrócił ponadto uwagę na to, że osobny katalog wartości chronionych zawierają przepisy ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych. Ustawę tę, w myśl art. 1, stosuje się do ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych w zakresie określonym w art. 2 i art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016 – dalej: RODO). Stosownie do art. 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. "danymi osobowymi" są wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"); możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej. "Przetwarzanie" oznacza operację lub zestaw operacji wykonywanych na danych osobowych lub zestawach danych osobowych w sposób zautomatyzowany lub niezautomatyzowany, taką jak zbieranie, utrwalanie, organizowanie, porządkowanie, przechowywanie, adaptowanie lub modyfikowanie, pobieranie, przeglądanie, wykorzystywanie, ujawnianie poprzez przesłanie, rozpowszechnianie lub innego rodzaju udostępnianie, dopasowywanie lub łączenie, ograniczanie, usuwanie lub niszczenie. Przytoczył również zasady podstawowe zasady przetwarzania danych osobowych określone w art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 RODO.
Sąd wywiódł również, że w razie kolizji między zasadą jawności informacji publicznych a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, dopuszczalny będzie jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy wskazanych dóbr chronionych (np. anonimizacja danych wrażliwych). W przypadku, gdy pomimo dokonania takiego zabiegu, możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej.
Dalej Sąd wskazał, że prawo do informacji publicznej skonkretyzowane zostało w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (obecnie: Dz. U. 2020 r., poz. 2167; dalej u.d.i.p.). W myśl przepisów art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Przyjąć należy, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 8/13 (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd Wojewódzki wskazał również, że informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego.
Podzielając przedstawione wyżej rozumienie pojęcia informacji publicznej, przyjmując je jako swoje, Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę zobowiązany był odnieść je do okoliczności przedmiotowej sprawy i przyrównać do niego informacje żądane w punkcie 3 wniosku M. H., tj. informacje odnośnie ulic (tam gdzie są) w S. lub nazwy sołectwa, w którym pacjent mieszka. W wyniku takiego zestawienia Sąd doszedł do przekonania, że żądana przez M. H. informacja dotycząca pacjentów zamieszkujących w S. - w zakresie ulicy albo sołectwa nie ma charakteru informacji publicznej.
Jak wynika z art. 96 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (obecnie: Dz.U. 2020 r. poz. 1398) Narodowy Fundusz Zdrowia jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną. Do zakresu działania Funduszu należy m.in.: zarządzanie środkami finansowymi, zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a także monitorowanie ich realizacji i rozliczanie, opracowywanie, wdrażanie, realizowanie, finansowanie, monitorowanie, nadzorowanie i kontrolowanie programów zdrowotnych (por. art. 97 ustawy). Niewątpliwie zatem Narodowy Fundusz Zdrowia, działający przez reprezentujące go organy, określone w art. 98 ust. 1 ustawy, w szczególności Prezesa Funduszu i dyrektorów oddziałów wojewódzkich Funduszu, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, w rozumieniu art. 4 ust.1 u.d.i.p. Ta konstatacja nie przesądza jednak o tym, że wszystkie dane, informacje, którymi ten podmiot dysponuje, mają walor informacji publicznej.
Nawiązując w tym miejscu do zawartych w odpowiedzi na skargę wywodów dotyczących podmiotowych i przedmiotowych aspektów pojęcia informacji publicznej, które co do istoty zasługują na aprobatę, Sąd podkreśla, że art. 61 ust. 1 Konstytucji RP wiąże pojęcie prawa do uzyskiwania informacji z działalnością podmiotów wskazanych w Konstytucji, a nie wyłącznie z samymi podmiotami, w oderwaniu od wykonywanej przez nie działalności. Informacja dotycząca tych podmiotów, lecz wykraczająca poza granice ich działalności nie jest informacją publiczną. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 stycznia 2019 r., I OSK 1932/18 (orzeczenia.nsa.gov.pl), "przyjęte w języku polskim rozumienie pojęcia działalności oznacza "ogół działań, czynności, starań podejmowanych w określonym celu, zakresie" (por. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Tom 1, Warszawa 1999, s. 216). Jest to zatem aktywność ukierunkowana na wypełnienie określonego zadania i zrealizowanie określonego celu, a nie jakakolwiek aktywność. Odniesienie przez prawodawcę konstytucyjnego pojęcia "działalności" użytego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP do działalności takich podmiotów jak organy władzy publicznej, osoby pełniące funkcje publiczne, organy samorządu gospodarczego i zawodowego oraz inne osoby oraz jednostki organizacyjne w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, uzasadnia wniosek, że prawo do informacji, o jakiej mowa w tym przepisie, obejmuje informację o takiej aktywności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych."
Do takiego rozumienia pojęcia informacji publicznej powinna nawiązywać wykładnia pojęcia "spraw publicznych", o którym mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Na aprobatę zasługuje wobec tego wyrażone w piśmiennictwie stanowisko, zgodnie z którym "sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w ustawie zasadniczej, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów, w tym działalnością, która będąc związana ze sferą życia prywatnego, jednocześnie nie pozostaje w jakimkolwiek związku z działaniami ukierunkowanymi na wypełnianie zadań publicznych (A. Piskorz-Ryń, w: J. Wyporska-Frankiewicz, Dostęp do informacji publicznej w praktyce jednostek samorządu terytorialnego, Warszawa 2019, s. 16-17 oraz powołane tam orzecznictwo). Podobnie M. Jabłoński trafnie uznaje, że z informacją publiczną nie mamy do czynienia wtedy, gdy dana informacja nie dotyczy sprawy publicznej, ale co do zasady obejmuje sprawy prywatne, niepubliczne, osobiste, intymne (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), a także informacje, które naruszałyby godność, cześć (dobre imię), a więc dobra osobiste (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151).
Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 97 ust. 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Narodowy Fundusz Zdrowia prowadzi Centralny Wykaz Ubezpieczonych w celu: 1) potwierdzenia prawa do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego; 2) przetwarzania danych o ubezpieczonych w Funduszu; 3) przetwarzania danych o osobach uprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji; 4) przetwarzania danych o osobach innych niż ubezpieczeni uprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów ustawy; 5) wydawania poświadczeń i zaświadczeń w zakresie swojej działalności; 6) rozliczania kosztów świadczeń opieki zdrowotnej. Ustawa określa również w art. 188 cele przetwarzania danych osobowych przez Fundusz, m.in. dla stwierdzenia istnienia ubezpieczenia zdrowotnego oraz prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych przez Fundusz; wystawienia dokumentów uprawniających do korzystania ze świadczeń finansowanych przez Fundusz, czy też stwierdzenia obowiązku płacenia składki i ustalenia kwoty składki. Wśród danych, dotyczących ubezpieczonych, które minister właściwy do spraw zdrowia i Fundusz przetwarzają, zgodnie z art. 188 ust. 2b ustawy, są m.in. dane dotyczące nazwiska i imienia (pkt 1), adresu zamieszkania (pkt 10), adresu czasowego miejsca pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli dana osoba nie ma na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, adresu zameldowania (pkt 11a), adresu do korespondencji i innych danych pozwalających na skontaktowanie się z osobą, której dane Fundusz przetwarza w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych (pkt 11b).
Niewątpliwie więc Fundusz przetwarza dane osobowe świadczeniobiorców (pacjentów), w tym dane o ich miejscu zamieszkania, w tym - jak należy przyjąć na podstawie treści decyzji oraz odpowiedzi na skargę – dane obejmujące nazwę ulicy, przy której mieszka świadczeniobiorca, albo – w przypadku braku nazw ulic – dane pozwalające na wskazanie sołectwa. Samo jednak przetwarzanie danych osobowych przez podmiot publiczny, w prawnie dozwolonym celu, nie powoduje, że dane stają się sprawą publiczną, a w konsekwencji - informacją publiczną w podanym wyżej rozumieniu, tj. informacją dotyczącą działalności podmiotu publicznego.
Co więcej, dane o miejscu zamieszkania świadczeniobiorcy nie stanowią, w świetle przepisów art. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, prawnej determinanty korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie. Do świadczeniobiorców zaliczono bowiem różne kategorie podmiotów, także nieposiadających miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy może mieć np. znaczenie dla pozyskania przez niego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej (vide art. 54 ust. 1 ustawy), ale nie determinuje realizacji tego prawa. Skoro więc miejsce zamieszkania nie determinuje prawa do korzystania ze świadczeń, to – z drugiej strony ujmując – informacje o miejscu zamieszkania świadczeniobiorców nie mają również znaczenia ze względu na wydatkowanie środków publicznych, dysponowanie majątkiem publicznym przez Narodowy Fundusz Zdrowia w ramach wykonywanych zadań publicznych. Tym samym nie stanowią danych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
Wobec tego należało podzielić stanowisko Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K., zgodnie z którym dane o miejscu ulicy i sołectwie zamieszkania pacjentów zamieszkałych na terenie S. nie stanowią informacji publicznej. Podzielić należy również stanowisko organu, zgodnie z którym waloru analizowanej informacji nie zmienia to, że wnioskodawca żądał danych zbiorczych, nie zaś odnoszących się do konkretnych pacjentów. Informacja zbiorcza nie jest tożsama z informacją statystyczną, której dotyczyły orzeczenia przywołane w skardze (II SAB/Kr 21/18 oraz IV SAB/Gl 159/16).
W konsekwencji powyższych rozważań Sąd przyjął, że decyzja organu o umorzeniu postępowania administracyjnego w zakresie żądanej informacji, która nie posiada waloru informacji publicznej, była prawidłowa. Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa obowiązki podmiotu zobowiązanego, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w tym formy załatwienia (zakończenia) sprawy. Podmiot, do którego złożono wniosek o udostepnienie informacji publicznej (art. 4 ust. 1 u.di.p.), winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy), odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy), umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy).
Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 19 kwietnia 2019 r., na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję wydaje się wówczas, gdy organ odmawia udostępnienia informacji publicznej lub umarza postępowanie w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy. Może być ona więc wydana wtedy, gdy w ogóle przedmiotowa ustawa ma zastosowanie. Jeśli natomiast żądana informacja nie jest informacją publiczną, to nie ma podstaw do wydawania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Należy wnioskodawcę poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej (por. przywołane w wyroku WSA wyroki NSA: z 17 grudnia 2003 r. sygn. akt II SA/Gd 1153/03, LEX Nr 299295, z dnia 25 marca 2001, sygn. akt II SA 4059/02, LEX Nr 78063, z 19 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA 3301/02, LEX Nr 78064, z 20 maja 2016 r., sygn. I OSK 3238/14). Umorzenie postępowania było jednak zasadne również w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, w której organ, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, prawidłowo przyjął, że brak jest materialnoprawnej podstawy do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. W takiej sytuacji adekwatną podstawę prawną stanowił art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. umożliwiający organowi odwoławczemu uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji w całości albo w części.
Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.