II SA/Kr 96/01

II SA/Kr 96/01 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-06-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Krystyna Kutzner
Piotr Lechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesław Kisiel
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Sędziowie : NSA Wiesław Kisiel NSA Krystyna Kutzner Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2004 r sprawy ze skargi J. G., Z. G. oraz K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 5 grudnia 2000 r, Nr : [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno - technicznej zameldowania I. Uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, II. orzeka, że opisane w pkt I decyzje nie podlegają wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J. G. tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...] ([...]) złotych.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], rozpatrując odwołania J. i Z. małż. G. oraz K. G., decyzją z dnia 5 grudnia 2000r [...], na podstawie art. 138 §1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2000r [...] orzekającą o uchyleniu materialno- technicznej czynności zarejestrowania pobytu czasowego K. D. G. na okres 5 lat w lokalu przy ul. [...] w [...]j.
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przyjęto następujące ustalenia faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia.
Dnia [...].2000r K. D. G. zgłosił pobyt czasowy ponad 2 m-ce w lokalu przy ul. [...], w [...] określając zamierzony czas pobytu do [...].2005r. Uprawnienie do przebywania w powyższym lokalu oraz fakt przebywania, potwierdził na stosownym formularzu jego ojciec- J. G., przedstawiając akt własności ziemi wydany przez Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...].1976r znak [...] stwierdzający, że J. G. zam. [...] stał się z mocy prawa właścicielem nieruchomości stanowiącej działki Nr [...] i [...], w [...], oraz decyzję z dnia [...] 1965r [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] w przedmiocie pozwolenia J. G... na budowę, wymagającą zatwierdzenia projektu budynku mieszkalnego na nieruchomości w [...] stanowiącej jego własność.
Czynność zameldowania na pobyt czasowy K. G. zakwestionowali D. C. i A. C. występując o jej anulowanie i podnosząc, że zameldowanie nastąpiło w budynku przy ul. [...]w [...] ( przed zmianą terytorialną w [...] Nr [...]), położonym na nieruchomości stanowiącej współwłasność w 3/4 częściach D. C. i w 1/4 części A. C., bez wiedzy i zgody współwłaścicieli, przez zamieszkałych w tym budynku rodziców K. G..
Prezydent Miasta [...] swoją decyzję z dnia [...] 2000r orzekającą o uchyleniu materialno - technicznej czynności zarejestrowania pobytu czasowego, oparł na przepisach art. 47 ust. 2 w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jako faktyczną podstawę decyzji przyjęto oparte na odpisie z księgi wieczystej Nr [...] ustalenie, że budynek oznaczony Nr [...] przy ul. [...], usytuowany jest na nieruchomości stanowiącej działkę Nr [...] objętej tą księgą i stanowi współwłasność D. C. i A. C..
Z ustalenia tego organ I instancji wyprowadził ustalenie dalsze, że J. G. dokonując potwierdzenia faktu pobytu i uprawnienia do przebywania w lokalu, nie był właścicielem budynku i nie mógł potwierdzić uprawnienia K. G. do przebywania w lokalu, gdyż zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy w budynku prywatnym osobą uprawnioną do potwierdzenia uprawnienia jest właściciel.
W odwołaniu od tej decyzji J. i Z. małż. G. oraz K. G. podnosili, że są właścicielami budynku przy ul. [...], na podstawie pozwolenia na budowę budynku, a organ zajmował się własnością działki . Podnosili, że zmuszeni są wystąpić na drogę postępowania sądowego o uregulowanie stanu prawnego nieruchomości, w związku z czym decyzja winna być uchylona.
Podejmując decyzję z dnia 5 grudnia 2000r, Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło za własne ustalenia organu I instancji, że budynek Nr [...] w [...] usytuowany jest na działce Nr [...] stanowiącej nieruchomość objętą KW Nr [...], a prawo współwłasności tej nieruchomości, na podstawie aktu własności ziemi z [...]1976r i postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...].1989r. sygn akt. [...] wpisane jest na D. C. w 3/4 i A. C. w 1/4 części.
Przytaczając treść przepisów art. 10 ust. 1, 12 ust 1 i 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, oraz przepisów §§ 7, i 12 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 czerwca 1984r w sprawie wykonania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności ( Dz. U. Nr. 32, poz. 176), podkreślono, że przy zameldowaniu należy przedstawić nie tylko potwierdzenie faktu pobytu w lokalu dokonane przez podmioty określone w §7 pkt 14 Rozporządzenia, ale także przewidziane art. 9 ust. 2 ustawy i §7 pkt 15 Rozporządzenia, dokonane przez właściciela (zarządcę) budynku potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu. Wskazano, że w świetle tych przepisów oraz ustaleń faktycznych J. G. nie będąc właścicielem ( współwłaścicielem) lub zarządcą działki Nr [...] zabudowanej domem mieszkalnym przy ul. [...] w [...], nie był uprawniony do potwierdzenia uprawnienia K. G. do przebywania w domu usytuowanym na tej działce. W konkluzji swej decyzji organ odwoławczy przyjął, iż przepis art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dawał podstawę do "uchylenia" czynności materialno technicznej zameldowania K. G., w budynku przy ul. [...] w [...], wskazując, z odwołaniem do przepisu art. 46 §1 kod. cywilnego, że przedstawione w postępowaniu administracyjnym dokumenty nie dowodzą, iż J. G. jest właścicielem nieruchomości na której posadowiony jest budynek.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli J. i Z. małż. G. oraz K. G.. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa, skargę oparto na zarzucie błędnych "ustaleń faktycznych i prawnych". Wadliwości ustaleń faktycznych upatrują skarżący w tym , iż organy nie zauważyły, że budynek został wzniesiony w 1965 r na działce [...], oraz że skarżący czują się właścicielami tego budynku i opłacają wszelkie zobowiązania wobec Skarbu Państwa. Skarżący podnosili, że zamierzają wystąpić do Sądu Rejonowego o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, oraz o podział działki [...] przez wyodrębnienie jej części zabudowanej domem. Zdaniem skarżących postępowanie administracyjne w związku z powyższym winno być zawieszone do czasu wyjaśnienia kwestii własności działki [...] i budynku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Podtrzymując dotychczasowe stanowisko, w nawiązaniu do zarzutów skargi wskazano, że w sprawie nie był kwestionowany fakt, że w dniu zameldowania ([...]. 2000r) K. G. mieszkał w spornym lokalu, natomiast z dowodów zebranych w postępowaniu administracyjnym wynika, że postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] Sądowe w [...], z dnia [...] 2000r sygn [...] umorzone zostało wszczęte z wniosku J. i Z. małż. G. postępowanie o zasiedzenie nieruchomości, na której znajduje się dom mieszkalny, w którym zamieszkują. Podniesiono, że umorzenie postępowania było następstwem niepodjęcia zawieszonego wcześniej zawieszonego postępowania sądowego w tej sprawie , z uwagi na niezłożenie przez skarżących zaliczki na przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, czy budynek mieszkalny w którym zamieszkują skarżący znajduje się na działce ewidencyjnej Nr [...] czy też [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga wniesiona została przed dniem 1 stycznia 2004r do Naczelnego Sądu Administracyjnego stosownie zatem do przepisu art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawa, w której postępowanie nie zostało zakończone przed powyższą datą, podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przedmiotem kognicji Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej, stosownie do przepisu art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) . Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych- Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Zgodnie z przepisem art. 134 §1 powołanej ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( dalej ustawa Prawo o p.s.a), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną..
Mając powyższe na uwadze, skarga jest uzasadniona aczkolwiek z przyczyn innych niż przytoczone na poparcie zarzutów.
Zaskarżona decyzja zapadła dnia 5 grudnia 2000r , a więc w dacie, kiedy obowiązywał jeszcze przepis art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. Nr 32, poz. 174 z późn. zm.), w myśl którego przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należało przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu ( pomieszczeniu ), w którym ma nastąpić zameldowanie. Zarazem przepis art. 10 ust. 1 tej ustawy, nakłada na osobę, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, obowiązek zameldowania się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby licząc od dnia przybycia.
W świetle zatem przepisów obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji zameldowanie skarżącego K. G. na pobyt czasowy trwający ponad 2 m-ce uzależnione było od łącznego spełnienia obu przesłanek przewidzianych w tej ustawie, a mianowicie od przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu w [...] przy ul. [...] i potwierdzenia przebywania pod tym adresem dłużej niż trzy doby. Potwierdzenia obu tych okoliczności na stosownym urzędowym druku dokonał ojciec K. G. - skarżący J. G..
Jednakże przepis art. 29 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, określał w sposób wyczerpujący krąg osób, które obowiązane były do potwierdzenia faktu pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały ( lub czasowy ), zaliczając do nich wynajmującego, najemcę osobę której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu lub właściciela lokalu, oraz krąg osób, które obowiązane są wskazać czy osobie tej przysługuje uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie, zaliczając do nich tylko właściciela ( zarządcę ) budynku.
Ustalenia faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia skupiły się właśnie na tej ostatniej kwestii, czy J. G. był uprawniony do potwierdzenia uprawnienia skarżącego K. G. do przebywania w lokalu.
Przyjęcie przez organy administracji, że uprawnienie takie (tj. do potwierdzenia uprawnienia K. G. ) J. G. nie przysługiwało, gdyż prawo własności nieruchomości, na której stoi budynek, a co za tym idzie własności budynku jako części składowej nieruchomości przysługiwało współwłaścicielom D. C. i A. C. i tylko oni mogli potwierdzić uprawnienie do przebywania w budynku, stanowiło przesłankę zaskarżonej decyzji anulującej ( "uchylającej" ) materialno - techniczną czynność zameldowania.
Przepis art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tj. Dz. U. z 20001r Nr 87 poz. 960 z późn. zm.), utracił jednak z dniem 19 czerwca 2002r moc, w związku z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002r K 20/01 ( OTK-A 2002/3/34) stwierdzającą niezgodność tego przepisu ze wskazanymi wyrokiem przepisami Konstytucji RP. Wyrok powyższy opublikowany został w dniu 19 września 2002r ( Dz. U. z 2002r Nr 78, poz. 716). W zakresie zatem w jakim zaskarżona decyzja oparta była na braku przesłanki z art. 9 ust. 2 w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy, zachodziła przewidziana art. 145 a kpa podstawa wznowienia postępowania).
Mimo, że przepis art. 9 ust. 2 utracił moc po wydaniu zaskarżonej decyzji, rozpoznając skargę nie może Wojewódzki Sąd Administracyjny, przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie uwzględnić okoliczności, że według aktualnie obowiązującego stanu prawnego, usunięty jest wymóg wykazywania przy zameldowaniu ( na pobyt stały lub czasowy)potwierdzenia do przebywania w lokalu, (budynku), w którym ma nastąpić zameldowanie i że wymóg taki istniejący w dacie wydania decyzji był sprzeczny z Konstytucją. Zameldowanie zatem na pobyt stały lub czasowy ma charakter wyłącznie czynności rejestracyjnej, a jedyną przesłankę zameldowania skarżącego K. G., w przedmiotowym budynku, niezależnie od tego czy ma tytuł ( uprawnienie ) do lokalu, stanowiła okoliczność faktyczna, w postaci rzeczywistego pobytu dłuższego niż trzy doby, bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego.
Okoliczność ta nie była przedmiotem ustaleń organów obu instancji . Wprawdzie z treści wniosku D. C. i A. C. wynikało, że skarżący K. G. zamieszkał w tym budynku, lecz nie były badane dalsze przesłanki czy pobyt ten uzasadniał powstanie obciążającego skarżącego K. G. z mocy art. 10 ust. 1 obowiązku zameldowania ( na pobyt stały lub czasowy) oraz czy potwierdzenia faktu pobytu w budynku przy ul. Warszawskiej dokonała osoba określona przepisem art. 29 ust. 1 in princp ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Należy mieć na uwadze, że przepis art. 29 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nakładał na wynajmującego, najemcę, osobę, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu lub właściciela lokalu, obowiązek potwierdzenia faktu pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy, a zatem potwierdzenie to jest oderwane od zgody osób mających ten fakt potwierdzić, jak i kwestii uprawnień do przebywania w lokalu w którym nastąpić ma zameldowanie.
Braku ustaleń w powyższym zakresie w postępowaniu przed wydaniem decyzji, nie może sanować z przyczyn wyżej podanych, wskazanie w odpowiedzi na skargę, że " w sprawie nie był kwestionowany fakt, że w dniu zameldowania.... K. G. mieszkał w spornym lokalu".
Z tych przyczyn zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję o uchyleniu ( anulowaniu ) materialno- technicznej czynności zarejestrowania pobytu czasowego wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji ulegały uchyleniu, gdyż w postępowaniu nie został wyjaśniony stan faktyczny niezbędny do załatwienia sprawy, przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego ( art. 7 i 77 kpa), z punktu widzenia spełnienia przewidzianych art. 10 ust. 1 i art. 29 ust. 1 in princp przesłanek do zameldowania na pobyt czasowy dłuższy niż dwa miesiące.
Orzeczenie oparto w punkcie I szym sentencji na przepisach art. 145 §1 pkt 1 Lit "b" i "c" oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja anuluje czynności materialno- techniczne zameldowania K. G., orzeczenie zawarte w II pkt sentencji, oparto na przepisie art. 152 ustawy. Orzeczenie w tej części traci moc z chwilą uprawomocnienia wyroku.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu na rzecz J. G. kosztów postępowania w kwocie [...] zł oparto na przepisie art. 200 ustawy.