II SA/Kr 941/05

II SA/Kr 941/05 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Szkodzińska
Barbara Pasternak
Renata Czeluśniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie: WSA Barbara Pasternak NSA Anna Szkodzińska Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2007 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala
Uzasadnienie
Na wniosek W. B. z dnia [...] 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wszczął postępowanie w sprawie zgodności z zatwierdzonym planem i uzyskanym pozwoleniem na budowę realizowanej przez Urząd Gminy T. inwestycji, polegającej na usytuowaniu przyłącza gazowego w miejscowości Z.
Postanowieniem znak: [...] z dnia [...] 2004 r., organ I instancji wstrzymał roboty budowlane polegające na budowie przedmiotowej sieci gazowej z powodu ich wykonywania w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę nr [...] wydanym [...] 2003 r. przez Starostę O. Nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia orzeczenia technicznego dotyczącego wykonanych robót określającego prawidłowość ich wykonania w świetle warunków technicznych w zakresie lokalizacji sieci gazowych od granic działek i Polskich Norm oraz inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej uwzględniającej odległości od granic działek. Inwestor Gmina T. przedłożyła wymaganą dokumentację w dniu [...] 2004 r.
Organ I instancji w dniu [...] 2005 r., wydał decyzję nr [...] w której stwierdził, iż w/w wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. i na postawie art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie.
W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. ustalił, że W. B. jest właścicielem działki nr ew. gr. 202 w miejscowości Z. Wskazano, iż w trakcie realizacji robót polegających na budowie sieci gazowej niskoprężnej w w/w miejscowości (na podstawie prawomocnego pozwolenia na budowę nr [...] wydanego przez Starostę O.), inwestor - Urząd Gminy T., zmienił lokalizację przyłącza gazowego na działce nr ew. gr. 201, usytuowanej w bezpośrednim sąsiedztwie z działką W. B.
Organ I instancji podał, iż w trakcie prowadzonego postępowania inwestor dostarczył orzeczenie techniczne dotyczące wykonanych robót, określające prawidłowość ich wykonania w świetle obowiązujących przepisów wraz z inwentaryzacją geodezyjną wykonanego przyłącza na działce nr ew. gr. 201 z uwzględnieniem odległości od granicy działki W. B.
Zdaniem organu administracyjnego z powyższego orzeczenia technicznego wynika, iż wykonany przyłącz na działce nr ew. gr. 201 nie narusza przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Zgodnie z § 9 w/w rozporządzenia szerokość stref kontrolowanych, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, powinna wynosić dla gazociągów niskiego i średniego ciśnienia – 1 m. W strefach kontrolowanych nie należy wznosić budynków, urządzać stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zagrozić trwałości gazociągu podczas jego eksploatacji. Z w/w orzeczenia i inwentaryzacji geodezyjnej w ocenie organu I instancji wynika, że szerokość strefy kontrolnej mieści się w granicach działki nr ew. gr. 201.
Mając na uwadze powyższe ustalenia organ administracyjny stwierdził, iż zmiana lokalizacji przyłącza gazowego w zakresie działki nr ew. gr. 201 w żaden sposób nie oddziałuje i nie ogranicza możliwości korzystania z działki nr ew. gr. 202, należącej do W. B., zatem wnioskujący W. B. nie ma interesu prawnego w prowadzonej przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w O. sprawie administracyjnej dotyczącej budowy sieci gazowej w miejscowości Z.
Organ I instancji wskazał także, iż kwestia odstąpienia od zatwierdzonego projektu technicznego i udzielonego pozwolenia na budowę powyższej sieci gazowej będzie stanowić przedmiot postępowania prowadzonego przez tutejszy organ z urzędu.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył W. B., wnosząc o jej uchylenie w całości z powodu niezgodności z prawem, a w szczególności naruszenie art. 7, 77 kpa, przepisów ustawy prawo budowlane oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe.
Odwołujący wskazał, że zamierza na swojej działce nr 202 wybudować mur o wysokości ok. 3 m. W sytuacji, gdy będzie zmuszony ustąpić od przedmiotowego przyłącza odległość 1,5 m to zostanie pozbawiany możliwości dostępu do drogi publicznej. Odwołujący powołał się na postanowienie znak: [...] z dnia [...] 2004r., którym organ I instancji wstrzymał roboty budowlane polegające na budowie sieci gazowej w miejscowości Z., z powodu ich wykonywania w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę nr [...] wydanym [...] 2003r. przez Starostą O. Odwołujący wskazał, że z w/w postanowienia wynika, iż przyłącz powinien być wykonany z drugiej strony działki sąsiada.
Po rozpoznaniu w/w odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2005 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst z 2000r. Dz.U. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm) oraz art. 80 ust. 2, i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (jednolity tekst z 2003 r. Dz.U. Nr 207 poz. 2016 z późn.zm) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancyjny podniósł, że w niniejszej sprawie należy ustalić, czy żądanie zawarte we wniosku pochodzi od podmiotu legitymującego się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., bowiem jak stanowi art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na które powołuje się organ odwoławczy - pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 k.p.a., a następnie pozostałe przepisy tego kodeksu, może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, tj. z konkretnej normy prawnej, która musi stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku obywateli.
Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok NSA z 22.021984r. ISA 1748/83, postanowienie NSA z dn. 19.01.1996r. S.A./Ł 1843/95). Interes prawny jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, zarazem ściśle związana z przedmiotem prowadzonego postępowania (wyrok NSA z 15.04.1993r. I S.A. 1719/92).
Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dana osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawy skierowanego żądania stosownych czynności organu administracyjnego. W takim przypadku osobie tej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym.
Organ II instancji podał, że w sytuacji, gdy roboty polegające na budowie sieci gazowej niskoprężnej prowadzone na działce nr 201 naruszałyby dyspozycję art.5 ust 1 pkt 9 Prawa budowlanego i nie byłyby wykonywane "w sposób zapewniający poszanowanie, występujących w sferze oddziaływania obiektu, interesów osób trzecich" - dany podmiot posiadałby przymiot strony.
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji słusznie ustalił, iż wykonanie sieci gazowej nastąpiło zgodnie z warunkami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 30.07.2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. nr 97 poz. 1055), w szczególności z zachowaniem wymaganej szerokość strefy kontrolnej, która mieści się w całości w granicy działki 201. Mająca na uwadze powyższe według Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego należało uznać, iż przedmiotowy gazociąg w żaden sposób nie oddziaływuje na sąsiednią nieruchomość i jej właściciel – W. B. nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.
Odnośnie uwag zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnia, iż wybudowanie gazociągu z zachowaniem strefy kontrolowanej o szerokości co najmniej 1 m, mieszczącej się w granicach działki nr 201 w żaden sposób nie oddziaływuje na nieruchomość W. B. i nie narusza jego uzasadnionych interesów. Jak to wynika z w/w rozporządzenia tylko w strefie kontrolowanej wprowadzono ograniczenia co do możliwości zabudowy, urządzania stałych obiektów budowlanych i podejmowania innej działalności mogącej zagrozić trwałości gazociągu, a w niniejszej sprawie wykazano, że strefa kontrolowana znajduje się w całości w obrębie działki nr 201. Obowiązek zachowania odległości wynoszącej l,5 m w stosunku do budynków, jak to podniósł skarżący w odwołaniu, wynikał z przepisów uchylonego rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14.11.1995 r. (Dz.U.139 poz.686).
Organ II instancji wskazał ponadto, że usytuowanie gazociągu nie wpływa także w żaden sposób na dostępność do drogi publicznej nieruchomości stanowiącej własność odwołującego, bowiem jak wynika z załączonej do akt sprawy inwentaryzacji powykonawczej gazociągu działka nr 202 ma zapewniony dostęp do drogi publicznej tj. drogi stanowiącej działką nr 246 i nr 247. Ponadto MWINB stwierdza, że o tym kto jest stroną postępowania nie decyduje sam tylko fakt posiadania prawa własności do sąsiedniej nieruchomości, ale musi być wykazany interes prawny tego podmiotu.
W ocenie organu odwoławczego wszczęcie postępowania na wniosek osoby nie posiadającej legitymacji procesowej stanowi przesłankę do umorzenia postępowania. Wobec tego organ I instancji biorąc pod uwagę zaistniałe okoliczności sprawy, zobowiązany był do wydania decyzji o umorzeniu postępowania.
Organ II instancji wskazał, iż niniejsze postępowanie zostało umorzone jedynie z przyczyn formalnych - braku legitymacji procesowej wnioskodawcy. Brak natomiast przeszkód do wszczęcia przez PINB w O. z urzędu postępowania w sprawie odstąpienia od zatwierdzonego projektu technicznego i udzielonego pozwolenia na budowę przedmiotowej sieci gazowej na działce nr 201 w Z. i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co podniósł również organ I instancji w skarżonej decyzji.
Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi W. B. z daty [...] 2005 r. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2005 r.
Skarżący nie zgadza się z treścią zaskarżonej decyzji, uważa ją za krzywdzącą i sprzeczną z prawem. Zdaniem skarżącego organy rozpatrujące sprawę zarówno w l instancji jak i w II instancji naruszyły prawo, zwłaszcza art. 28 w związku z art. 5 ust. 2 prawa budowlanego oraz art. 7 ust. 2 prawa budowlanego w związku z § 9 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej z dnia 30.07.2001 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1055).
Zarzuty zawarte w skardze są w zasadzie powtórzeniem zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu.
Skarżący wskazał, że budowa przedmiotowej sieci gazowej w odległości 0,5 m od granicy działki skarżącego stanowi naruszenie jego interesów. Powołuje się na § 9 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej z dnia 30.07.2001 r., który stanowi, iż strefa kontrolowana dla przedmiotowej inwestycji wynosi 1 m. Zdaniem skarżącego strefa ta znajduje się w granicach jego działki.
Podnosi, że wynikające z przedmiotowej inwestycji ograniczenia wpływają na sposób wykonywania prawa własności przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i potrzymał swoje stanowisko oraz argumentacje zastosowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
W toku kontroli sądowej postępowania administracyjnego stwierdzono, że skarga nie jest zasadna.
Istota zagadnienia sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy wnioskodawca-W. B., właściciel działki nr 202, bezpośrednio sąsiadującej z działką przedmiotowej inwestycji, posiada interes prawny w postępowaniu w sprawie zgodności z zatwierdzonym planem i uzyskanym pozwoleniem na budowę realizowanej inwestycji, polegającej na usytuowaniu przyłącza gazowego. W warunkach sprawy na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć przecząco.
Wbrew twierdzeniom skargi stwierdzić trzeba, iż uprawnień strony skarżącej do uczestnictwa w postępowaniu w sprawie realizacji pozwolenia na budowę nie można w żadnym wypadku poszukiwać w art. 5 ust. 9 ustawy - prawo budowlane przewidującego, iż obiekt budowlany należy projektować i budować zapewniając poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich winno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, a więc w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, z normami obowiązującymi w budownictwie. Jeżeli zatem decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia nie mogą być zakwalifikowane jako naruszające "uzasadnione interesy osób trzecich" (zob. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2001 r., IV SA 2085/98, LEX nr 55752).
Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy prawo budowlane, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
W/w przepis wprowadza szczególne zasady uznania danego podmiotu za stronę w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Stanowi on wyjątek od zasady określonej w kodeksie postępowania administracyjnego, zgodnie z którą stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Krąg stron w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę został zawężony jedynie do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców nieruchomości, na której ma być realizowane zamierzenie budowlane albo właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości leżącej w obszarze oddziaływania obiektu, na budowę którego ma zostać wydana decyzja o pozwoleniu na budowę.
Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. 2003 r. nr 207 poz. 2016), przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W przypadku obiektów budowlanych odrębnymi przepisami są przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej z dnia 30.07.2001 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1055).
Z § 9 ust. 2 powyższego rozporządzenia wynika, iż dla gazociągów układanych w ziemi i nad ziemią powinny być wyznaczone, na okres eksploatacji gazociągu, strefy kontrolowane, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, a następnie w ust. 4 stwierdzono, iż w strefach kontrolowanych nie należy wznosić budynków, urządzać stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zagrozić trwałości gazociągu podczas jego eksploatacji. Dopuszcza się, za zgodą operatora sieci gazowej, urządzanie parkingów nad gazociągiem. Z kolei w ustępie 6 pkt 2 podano, że szerokość stref kontrolowanych, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, powinna wynosić dla gazociągów niskiego i średniego ciśnienia – 1 m.
Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wyznaczona dla wykonanej sieci gazowej strefa kontrolowana o szerokości zgodnej z § 9 ust.6 pkt 2 rozporządzenia znajduje się w całości w granicach działki nr 201. Należy wskazać, że zgodnie z w/w rozporządzeniem tylko w strefie kontrolowanej wprowadzono ograniczenia co do możliwości zabudowy, urządzania stałych obiektów budowlanych i podejmowania innej działalności mogącej zagrozić trwałości gazociągu.
Zatem gdy wykonanie przedmiotowej sieci gazowej nastąpiło zgodnie z warunkami zawartymi w powyższym rozporządzeniu, w szczególności z zachowaniem wymaganej szerokość strefy kontrolnej, która mieści się w całości w granicy działki 201, należy uznać, iż gazociąg w żaden sposób nie oddziaływuje na sąsiednią nieruchomość
Odnosząc się do zarzutów skargi, należy wskazać, że w w/w rozporządzeniu określono jedynie "obowiązek zastosowania strefy kontrolowanej", brak jest natomiast przepisów regulujących odległości gazociągów od obiektów budowlanych (budynków, ogrodzeń), które powodowałyby ograniczenie możliwości zabudowy działki nr 202, w szczególności brak jest określenia dodatkowych wymogów w zakresie odległości (Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz.U. nr 75 poz.690 z późn.zm.).
Odnosząc się z kolei do zagadnienia legitymacji skarżącego w przedmiotowej sprawie, wskazać należy, że do uznania danego podmiotu za stronę w postępowaniu w sprawie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwolenia na budowę wymaga łącznego spełnienia przesłanek podmiotowych, tj. ustalenia, że dany podmiot jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości oraz przedmiotowych, tj. ustalenia, że nieruchomość, do której przysługuje jedno z w/w praw jest nieruchomością, na której realizowane jest zamierzenie budowlane albo że leży ona w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego.
W niniejszej sprawie ustalono, że przedmiotowy gazociąg w żaden sposób nie oddziaływuje na sąsiednią nieruchomość - działkę nr 202, zatem skarżący W. B., jak słusznie stwierdziły organy administracyjne, nie posiada przymiotu strony tego postępowania.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.