II SA/Kr 938/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-10-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
uchwała krajobrazowaplanowanie przestrzennereklamymała architekturaogrodzenianielegalna reklamainteres prawnykontrola sądowauchwała rady gminy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na uchwałę Rady Gminy Nowy Targ dotyczącą zasad sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia swoich praw w kontekście nielegalnie posadowionego nośnika reklamowego.

Skarżący J. N. zaskarżył uchwałę Rady Gminy Nowy Targ dotyczącą zasad sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń. Zarzucił naruszenie przepisów dotyczących obowiązku zapewnienia odszkodowania za legalnie posadowione tablice reklamowe oraz wprowadzanie przez gminę własnych definicji pojęć reklamowych. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazał naruszenia swoich praw, ponieważ jego nośnik reklamowy został posadowiony nielegalnie, bez zgody budowlanej, a zatem nie mieści się w grupie obiektów, których ochrona prawna wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Przedmiotem skargi była uchwała Rady Gminy Nowy Targ ustalająca zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń. Skarżący zarzucił naruszenie art. 37a ust. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując na brak mechanizmu odszkodowawczego dla podmiotów zobowiązanych do usunięcia legalnie posadowionych tablic reklamowych, co zostało uznane za niezgodne z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny. Dodatkowo, skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 37a ust. 1 tej ustawy poprzez wprowadzenie przez gminę własnych definicji pojęć reklamowych, takich jak banery, pneumatyczne nośniki reklamowe czy pylony, które miałyby wykraczać poza delegację ustawową i być niezgodne z definicjami ustawowymi oraz definicją budowli z Prawa budowlanego. Sąd administracyjny oddalił skargę. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że skarżący nie wykazał naruszenia swoich praw, ponieważ jego własny nośnik reklamowy został posadowiony nielegalnie, bez wymaganej zgody budowlanej, jeszcze przed wejściem w życie uchwały. W związku z tym, sytuacja skarżącego nie mieściła się w zakresie ochrony prawnej wynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który dotyczył legalnie posadowionych obiektów. Sąd uznał również za niezasadny zarzut dotyczący wprowadzania własnych definicji, stwierdzając, że miały one na celu uściślenie i ułatwienie stosowania przepisów, a nie wykraczanie poza delegację ustawową. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury uchwalania aktu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku gdy skarżący nie wykazał, że jego tablica reklamowa została posadowiona legalnie na podstawie zgody budowlanej przed wejściem w życie uchwały. Wyrok Trybunału Konstytucyjny dotyczy tylko legalnie posadowionych obiektów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie wykazał naruszenia swoich praw, ponieważ jego nośnik reklamowy był posadowiony nielegalnie, bez zgody budowlanej. W związku z tym, nie mieści się on w grupie podmiotów chronionych przez wyrok TK dotyczący braku mechanizmu odszkodowawczego dla legalnie istniejących reklam.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

u.p.z.p. art. 37a § ust. 9

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis ten, w zakresie w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale warunków i terminu dostosowania istniejących tablic reklamowych do zakazów, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania, jest niezgodny z Konstytucją RP. Jednakże, ta niekonstytucyjność dotyczy tylko legalnie posadowionych obiektów.

u.p.z.p. art. 37a § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Delegacja ustawowa umożliwia gminie określenie zasad dotyczących tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, co obejmuje szerokie spektrum nośników. Wprowadzenie dodatkowych pojęć miało na celu uściślenie i ułatwienie stosowania przepisów.

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna.

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Legitymacja do zaskarżenia uchwały przez podmiot, którego interes prawny został naruszony.

u.p.z.p. art. 37b

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Procedura sporządzania uchwały krajobrazowej.

u.p.z.p. art. 37a § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Upoważnienie do uchwalania zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń.

u.p.z.p. art. 37a § ust. 9

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Obowiązek określenia warunków i terminu dostosowania istniejących obiektów reklamowych.

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Nieważność uchwały sprzecznej z prawem.

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Legitymacja do zaskarżenia uchwały.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 2 § pkt 16b

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja tablicy reklamowej.

u.p.z.p. art. 2 § pkt 16c

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja urządzenia reklamowego.

Pr. bud. art. 3 § pkt 3

Ustawa Prawo budowlane

Definicja budowli.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutki uwzględnienia skargi na akt prawa miejscowego (stwierdzenie nieważności).

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

u.p.z.p. art. 2 § pkt 16b

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja tablicy reklamowej.

u.p.z.p. art. 2 § pkt 16c

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicja urządzenia reklamowego.

Pr. bud. art. 3 § pkt 3

Ustawa Prawo budowlane

Definicja budowli.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola skarg na akty prawa miejscowego.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie nieważności aktu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 37a ust. 9 u.p.z.p. z powodu braku mechanizmu odszkodowawczego dla legalnie posadowionych reklam. Naruszenie art. 37a ust. 1 u.p.z.p. poprzez wprowadzenie własnych definicji pojęć reklamowych, wykraczających poza delegację ustawową.

Godne uwagi sformułowania

Skarżący bowiem jeszcze przed podjęciem skarżonej uchwały wzniósł nielegalnie na swojej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] nośnik reklamowy bez zgody budowlanej, i obecnie w związku z powyższym trwa odpowiednie postępowanie przez PINB. W takim stanie rzeczy nie można mówić, iż zapisy skarżonej uchwały w zakresie w jakim naruszają porządek prawny dotyczą sytuacji Skarżącego. W odniesieniu do niego uchwała zgodnie z przytoczonym orzeczeniem NSA nie jest nieważna, nieważność bowiem dotyczy tylko części uchwały w zakresie legalnie wzniesionych obiektów reklamowych, istniejących przed wejściem w życie uchwały reklamowej.

Skład orzekający

Sebastian Pietrzyk

przewodniczący

Piotr Fronc

sprawozdawca

Anna Kopeć

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie legitymacji procesowej w sprawach dotyczących uchwał krajobrazowych oraz analiza sytuacji, w której nielegalnie posadowione obiekty reklamowe nie korzystają z ochrony prawnej wynikającej z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego, który sam naruszył prawo budowlane. Nie stanowi ono przełomu w interpretacji przepisów dotyczących uchwał krajobrazowych, ale potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w zakresie ochrony legalnie posadowionych obiektów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i planowaniem przestrzennym, ponieważ dotyczy interpretacji przepisów dotyczących uchwał krajobrazowych i ich zgodności z Konstytucją, a także kwestii legitymacji procesowej.

Nielegalna reklama kontra uchwała krajobrazowa – sąd wyjaśnia, kto ma rację.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 938/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Piotr Fronc /sprawozdawca/
Sebastian Pietrzyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art 37 b  pkt 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: WSA Piotr Fronc (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: Specjalista Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2025 r. sprawy ze skargi J. N. na uchwałę nr XIII/145/2025 Rady Gminy Nowy Targ z dnia 23 kwietnia 2025 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez J. N. – dalej też jako "Skarżący" - jest uchwała Nr XIII/145/2025 Rady Miasta Nowy Targ z dnia 23 kwietnia 2025 roku w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń (opubl. w Dz. Urz. Woj. Małop. 2025.2814).
Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 37a ust. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z §21 zaskarżonej uchwały w sytuacji, w której Trybunał Konstytucyjny w dniu 12 grudnia 2023 roku wydał wyrok, w którym orzeczono, że art. 37a ust. 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek 1 ) - określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 powołanej ustawy, warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia, jest niezgodny z art. 21 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a co za tym idzie uchwały te bez ww. regulacji czy też z ich pominięciem nie mogą funkcjonować w obrocie prawnym;
- art. 37a ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z §2 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 skarżonej uchwały poprzez wprowadzenie do treści uchwały pojęć (definicji) oraz objęcie jej treścią i wprowadzonych zakazów banerów reklamowych, pneumatycznych nośników reklamowych oraz pylonów w sytuacji gdy delegacja ustawowa umożliwia objęcie treścią uchwały jedynie tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, a definicja obu tych pojęć została wskazana wprost w art. 2 pkt 16b oraz 16c ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także wobec kształtowania zakresu pojęciowego tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, w skarżonej uchwale, w sposób odmienny od definicji zawartej w art. 2 pkt 16b oraz 16c ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niezgodnie z definicją budowli określoną w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie balonów, atrap produktów czy maskotek dmuchanych za budowlę.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
- stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, gdyż uchylenie jedynie części przepisów dotyczących tablic reklamowych i urządzeń reklamowych co do zasad i warunków określonych w uchwale, spowoduje pozostawienie w obrocie uchwały obarczonej wadą niepełnej regulacji, a tym samym uchwały niezgodnej z celem jej uchwalenia, niewypełniającej celu dla której została uchwalona.
- ewentualnie stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części obejmującej zapisy następujących paragrafów § 21 i § 2 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 jako wprowadzonych z naruszeniem art. 37a ust. 9 i ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Skarżący wniósł jednocześnie o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, iż w zaskarżonej uchwale określono zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Analiza treści uchwały w ocenie Skarżącego implikuje wniosek , iż jej treść nie zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do usunięcia tablic reklamowych i urządzeń reklamowych. Regulacja prawna zawarta w art. 37a ust. 9 u.p.z.p. od chwili wprowadzenia jej do systemu prawnego budziła wątpliwości natury konstytucyjnej. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1951/19 wątpliwości nie dotyczyły samej dopuszczalności ingerencji polegającej na odebraniu, wynikającego z uzyskanej zgody budowlanej, prawa do korzystania z nieruchomości poprzez obowiązek likwidacji tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, zgodnie z zasadami i warunkami w niej określonymi, lecz poprzez brak odpowiedniego mechanizmu kompensacyjnego z tytułu ograniczenia praw majątkowych podmiotów, które legalnie wzniosły tablice reklamowe lub urządzenia reklamowe. Wątpliwości sformułowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w dwóch pytaniach prawnych podzielił w pełni Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. P 20/19. Orzeczenie to ma znaczenie dla prawidłowej wykładni przepisu art. 37a ust. 9 u.p.z.p. i w konsekwencji także art. 37d ust. 1 i 4 u.p.z.p. Ustawodawca w pierwszym z nich przyznał podmiotom okres pozwalający na dostosowanie się do zasad i warunków umieszczania tablic i urządzeń reklamowych przyjętych w uchwale reklamowej poprzez wyznaczenie minimalnej długości okresu dostosowawczego (co najmniej 12 miesięcy), a tym samym pozostawiając radzie gminy ustalenie konkretnych ram czasowych, które powinny uwzględnić uwarunkowania miejscowe, interesy podmiotów umieszczających nośniki reklamowe, jak również występujący na danym obszarze rzeczywisty (negatywny) wpływ istniejących nośników na walory estetyczne krajobrazu. Nie przewidział jednak ani możliwości wprowadzenia wyjątków w zakresie dostosowania tablic i urządzeń reklamowych do warunków określonych w uchwale krajobrazowej, ani określenia przez radę gminy przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu poniesionej szkody legalnej w aktach prawa miejscowego, tak jak uczynił to ustawodawca konstruując przepis art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292) w przypadku ustanowienia zakazów i nakazów zawartych w uchwale rady gminy w sprawie parku krajobrazowego. Brak tego mechanizmu, stanowiącego pominięcie prawodawcze, sprawia, że w zakresie, w jakim art. 37a ust. 9 u.p.z.p. nie przewiduje takiego mechanizmu, okazał się niezgodny z art. 21 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Uchwała krajobrazowa eliminuje bowiem skutek prawny zgody budowlanej na realizację wskazanych w niej tablic i urządzeń reklamowych powstałych przed wejściem w życie uchwały. Podmioty, które wystąpiły o pozwolenie na budowę takich tablic i urządzeń albo dokonały zgłoszenia robót lub zrealizowały te obiekty reklamowe bez pozwolenia lub zgłoszenia, jeśli ich realizacja nie była objęta reglamentacją organów administracji architektoniczno-budowlanej, działali w pełni legalnie, z przekonaniem, że zgoda budowlana w tym zakresie zabezpiecza ich interes i pozwala na prowadzenie bez przeszkód działalności reklamowej. Odebranie im możliwości prowadzenia tej działalności w sposób wynikających z udzielonej zgody, bez zapewnienia słusznego odszkodowania sprawia, że przepisy nie różnicują grup podmiotów, które działalność prowadziły legalnie oraz takich które wzniosły tablice i urządzenia reklamowe bez zgody budowlanej. Prowadzi to do naruszenia interesu podmiotów, które legalnie wzniosły tablice i urządzenia reklamowe objęte uchwałą krajobrazową ze względu na działalność legislacyjną. W świetle stwierdzonej niekonstytucyjności art. 37a ust. 9 u.p.z.p. zgodzić się trzeba, że wprowadzenie w uchwale krajobrazowej regulacji, nakazującej dostosowanie zrealizowanych legalnie, gdyż na podstawie zgody budowlanej przed dniem jej wejścia w życie tablic lub urządzeń reklamowych, bez jakiegokolwiek mechanizmu kompensacyjnego (regulacji ochronnych), jest niezgodne z prawem - por. wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 26 września 2024 r., sygn. akt: II SA/Wr 354/24 LEX nr 3763471, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 października 2024 r., sygn. akt: II SA/Gd 404/24 LEX nr 3776086, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. akt: II OSK 631/23 LEX nr 3831383. Przepisy uchwały krajobrazowej określające zasady i warunki ich sytuowania oraz termin dostosowania istniejących w dniu wejścia w życie uchwały tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów, zasad i warunków w niej określonych w wyznaczonym terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały, bez określenia w niej mechanizmu kompensacyjnego bądź wyjątków w zakresie dostosowania, prawa te ewidentnie narusza. Sprawia to, że przepisy Uchwały krajobrazowej nie różnicują w ogóle grup podmiotów, które swoją działalność prowadziły legalnie oraz takich, które tablice reklamowe i urządzenia reklamowe wzniosły poza porządkiem prawnym - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1951/19. Dalszym skutkiem wyroku TK jest to, że do czasu wprowadzenia regulacji ustawowej dotyczących podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania za dostosowanie względnie usunięcie tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych do zasad i warunków ich sytuowania, wzniesionych legalnie przed wejściem w życie uchwały krajobrazowej, nie jest dopuszczalne objęciem jej zakresem tych tablic i urządzeń (zob. wyrok NSA z 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt II OSK 166/18). Mając na uwadze powyższe, zasadnym w ocenie Skarżącego pozostaje stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości lub ewentualnie w zakresie § 21, ponieważ wymienione zapisy wydane zostały w oparciu o niekonstytucyjny przepis ustawowy.
Wątpliwości budzi także stworzenie w treści uchwały własnych definicji dla banerów reklamowych, pneumatycznych nośników reklamowych oraz pylonów w odniesieniu do tablic reklamowych i urządzeń reklamowych - §2 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 skarżonej uchwały. Przede wszystkim definicja obu tych pojęć została wskazana wprost w art. 2 pkt 16b oraz 16c ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdzie w ramach pojęcia tablicy reklamowej ujęto m.in. baner reklamowy. Natomiast skarżona uchwała wprowadza definicję banneru reklamowego jako tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z reklamą przedstawioną na tkaninie lub miękkim tworzywie sztucznym. Organy gminy uchwalając akty prawa miejscowego winny kierować się szczegółowymi zasadami ujętymi w treści rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 283). W § 137 tego rozporządzenia wprost stwierdzono, że w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń, zaś naruszenie tego zakazu i wprowadzenie do uchwały przepisów ustawowych lub ich rozszerzenie powoduje nieważność tych przepisów". Zamieszczanie powyższych zapisów w akcie prawa miejscowego, jakim jest uchwała rady gminy jest niedopuszczalne w sytuacji, gdy akty wyższego rzędu regulują te kwestie w sposób kompleksowy. Wynika to z braku odpowiedniej kompetencji rady gminy do objęcia zakresem unormowania materii już uregulowanej przez prawodawcę w drodze ustawy. Upoważnienie do podjęcia prawnie przewidzianych czynności musi być realizowane z uwzględnieniem hierarchicznej budowy systemu źródeł prawa. Oznacza to, że wykonanie delegacji do regulowania oznaczonego zagadnienia musi się mieścić w jej granicach, a tym samym nie może dotyczyć zagadnień, które zostały unormowane w drodze aktu prawnego wyższego rzędu. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2015 r. (sygn. akt II OSK 1333/15) czytamy, że: "W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja i uzupełnienie przez przepisy gminne jest niezgodne z zasadami legislacji. Uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie. Taka uchwała, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. Zawsze bowiem tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, gdyż powtarzany przepis już obowiązuje, jak też jest dezinformujące. Trzeba bowiem liczyć się z tym, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy." Tworzenie więc definicji pojęć w szczególności banerów reklamowych, ale także pneumatycznych nośników reklamowych oraz pylonów w odniesieniu do tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, których to definicja została kompleksowo uregulowana w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi niewątpliwe naruszenie prawa i przesądza o jej nieważności. Także ustawa Prawo budowlane, jakkolwiek nie zawiera wprost definicji wolno stojących trwale związanych z gruntem tablic reklamowych i urządzeń reklamowych to przesądza, iż obiekty te są budowlami. Próba objęcia tą definicją balonów, atrap produktów czy maskotek, które to formy reklamy nie są obiektami budowlanymi, nie są wykonane z wyrobów budowlanych i co do zasady wyjęte są z pod regulacji ustawy Prawo budowlane, przesądza o wykroczeniu przez Radę Gminy Nowy Targ poza zakres ustawowych kompetencji przy sporządzaniu uchwały krajobrazowej i dalej jej nieważności co najmniej co do wskazanego treścią skargi zakresu.
Odnosząc się z kolei do zakresu skargi obejmującej wniesienie o stwierdzenie nieważności całości uchwały Skarżący podniósł, iż jakkolwiek jej treść nie dotyczy tylko reklam, ale także szyldów i ogrodzeń, to jednak ewentualne stwierdzenie jej nieważności w zakresie tylko §21 i §2 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 spowoduje, iż pozostała część uchwały obarczona będzie wadą niepełnej regulacji. Celem Rady Gminy było bowiem objęcie regulacją całości problemu jakim jest ochrona krajobrazu, a nie tylko rozstrzygnięcie w zakresie ogrodzeń i szyldów. Stwierdzenie nieważności części uchwały spowoduje w istocie zniweczenie sensu podjętej uchwały, ponieważ gmina straci narzędzie do uporządkowania przestrzeni publicznej przez usunięcie wszystkich niezgodnych z jej przepisami i umieszczonych bez zgód budowlanych urządzeń reklamowych. Nastąpi zatrzymanie procesu porządkowania przestrzeni publicznej i chaos przestrzenny. Sensem uchwały, co wynika także z jej celu, pozostaje usunięcie istniejących reklam na terenie gminy, które stanowią "wątpliwą" treść krajobrazu Podhala. Pozostawienie uchwały bez regulacji przywołanych paragrafów skarżonej uchwały zniweczy jej cel, pozostawiając obecny stan i go utrwalając. Z tego względu zasadnym pozostaje stwierdzenie nieważności całości uchwały, a nie tylko jej zapisów odnoszących się do banerów reklamowych, pneumatycznych urządzeń reklamowych, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych wykorzystujących projekcję świetlną lub emitujących światło o zmieniającym się natężeniu, w szczególności telebimów i reklamy diodowej, bowiem regulacja jedynie w zakresie szyldów i ogrodzeń, nie spowoduje rozwiązania istoty problemu Gminy Nowy Targ w zakresie porządkowania przestrzeni celem usunięcia reklam.
Wykazując swą legitymację prawną do wniesienia skargi, Skarżący wskazał, iż jest on właścicielem nieruchomości – działki nr [...] położonej w miejscowości L., Gmina N. T.. Na działce tej posadowiony jest nośnik reklamowy, który w następstwie uchwały krajobrazowej będzie musiał być rozebrany i usunięty lub doprowadzony do zgodności z uchwałą. Naruszy to interesy skarżącego albowiem ograniczy prawo do dysponowania własną nieruchomością na cele wykonania nośnika lub nośników reklamy jak również najmu nieruchomości i czerpania korzyści z przysługującego prawa dzierżawy. W orzecznictwie ukształtował się pogląd, według którego skarżący powinien wykazać, że kwestionowane przepisy wpływają na jego sferę materialnoprawną pozbawiając go pewnych uprawnień, ograniczając je, czy też nakładając obowiązki (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1106/16). W zakresie interesu prawnego do wniesienia skargi w stosunku do uchwały krajobrazowej wypowiedział się także WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 17 lipca 2024 r., sygn. akt: II SA/Po 345/24 wskazując, iż: W ocenie Sądu powyższe okoliczności są wystarczające do wykazania, iż interes prawny został naruszony przez zapisy zaskarżonej uchwały. Zdaniem składu orzekającego do wykazania naruszenia interesu prawnego nie jest konieczne wykazanie w jakim dokładnym zakresie reklamy czy też inne urządzenia reklamowe należące do Skarżącej będą podlegały dostosowaniu do nakazów wynikających z zapisów zaskarżonej uchwały. Istotne jest, iż zaskarżona uchwała określa zasady i warunki sytuowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz nakłada obowiązek dostosowania istniejących reklam do zapisów tej uchwały. Ponadto sąd, rozpoznając skargę z art. 101 ust. 1 u.s.g. działa w granicach interesu prawnego skarżącej, powyższe zaś nie może, jak ma to miejsce w przypadku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, prowadzić do ograniczenia możliwości stwierdzenia określonych przepisów w całości. Zawężenie stwierdzenia nieważności przepisów uchwały krajobrazowej do tablic reklamowych i urządzeń reklamowych nalężących wyłącznie do określonego podmiotu nie znajduje uzasadnienia wobec podjęcia uchwały na podstawie aktu ustawowego niezgodnego z Konstytucją. Skoro wada uchwały wynika z niekonstrukcyjności przepisu art. 37a ust. 9 u.p.z.p. (pominięcia prawodawczego), który stanowił delegację ustawową do uregulowania na mocy uchwały krajobrazowej określonych w tym przepisie treści, to sankcją nieważności powinien być objęty cały przepis uchwały krajobrazowej, będącej aktem prawa miejscowego. Takiej treści orzeczenie zapobiegnie konieczności wielokrotnego stwierdzania nieważności przepisów uchwały, w sytuacji gdyby z analogicznymi skargami wystąpiły jeszcze inne podmioty (tak w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt: II SA/Wr 352/24). Jednocześnie odnosząc się do zakresu żądania treści skargi, a więc stwierdzenia nieważności całości uchwały lub części jej zapisów poza zakresem nieruchomości skarżącego należy podnieść, iż w dotychczas zapadłych prawomocnych wyrokach orzekano o stwierdzeniu nieważności uchwały co do zapisów obejmujących zakaz lokalizacji tablic i urządzeń reklamowych, bez odniesienia ich do konkretnej nieruchomości. I tak NSA w przywołanym wyroku sygn. akt II OSK 1951/19 orzekł, bez wskazania konkretnych jednostek redakcyjnych, o nieważności uchwały w części dotyczącej tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, z kolei WSA Gdańsku w wyroku sygn. akt: II SA/Gd 1115/24 stwierdził nieważność konkretnego paragrafu zaskarżonej uchwały. Z tego względu zasadnym jest, jak wskazano powyżej, zawnioskowanie co do całości uchwały, lub wszystkich jej zapisów regulujących kwestię reklam i ich nośników. Skarżącemu znany jest także wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt: II SA/Kr 647/20, w którym odmiennie uznano, iż skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie powoduje konieczności stwierdzenia nieważności uchwały krajobrazowej w zakresie w jakim nie przewiduje form odszkodowania za istniejące legalnie nośniki reklamowe, to jednakże wyrok ten pozostaje odmienny od całego dotychczas orzecznictwa sądowo - administracyjnego jak również oczekuje na rozpatrzenie skargi kasacyjnej, wobec czego nie może stanowić wyznacznika czy stanowiska dla orzeczeń innych sądów. Ponadto na temat sposobu uwzględniania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12.12.2023 r., sygn. P 20/19 w procesie stosowania prawa wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24.04.2024 r., sygn. akt II OSK 166/18. NSA stwierdził wówczas, że do czasu wprowadzenia regulacji ustawowych dotyczących podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania za dostosowanie zrealizowanych legalnie przed dniem wejścia w życie zaskarżonej uchwały tablic reklamowych i urządzeń reklamowych lub ich usunięcie, nie jest dopuszczalne objęcie zakresem uchwały takich obiektów (tak też NSA w wyroku z 24.04.2024 r., sygn. akt II OSK 2817/20).
Powyższe w ocenie Skarżącego uzasadnia wniesiona skargę.
W odpowiedzi na skargę Gmina Nowy Targ wniosła o oddalenie skargi z powodu jej bezzasadności. Geneza przedmiotowej uchwały sięga 2017 roku, kiedy to z inicjatywy Samorządu Województwa Małopolskiego zainicjowano projekt pn. "Montevideo - widzę góry" nawiązuje do celu tego przedsięwzięcia, jakim jest przywrócenie czytelności krajobrazu wzdłuż drogi krajowej nr 7 (Zakopianki) poprzez eliminację szpecących i nielegalnych reklam oraz uporządkowanie przestrzeni publicznej. Następnie organ przedstawił przebieg procedury uchwałodawczej podkreślając , iż uchwałę podjęto po przeprowadzeniu ustawowych procedur i uzgodnień.
Ponadto w odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż zgodnie z posiadanymi przez Urząd informacjami oraz dokumentacją otrzymaną z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu, przed uchwaleniem niniejszej uchwały rozpoczęły się postępowania administracyjne w zakresie sprawdzenia legalności konstrukcji reklamowych zlokalizowanych w rejonie drogi DK47 (nowego korytarza). W jednym z postępowań, dotyczących skarżącego J. N. na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, wydane zostało postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych związanych z budową wolnostojącego nośnika reklamowego trwale związanego z gruntem. Właścicielowi przysługuje obecnie możliwość złożenia wniosku o legalizację obiektu. Na podstawie powyższego można zasadnie przyjąć, że kwestionowane konstrukcje reklamowe zostały posadowione z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa budowlanego, a zatem są nielegalne. Zbieżność czasowa złożenia skargi z toczącym się postępowaniem administracyjnym może sugerować, że w ten sposób że skarżący próbuje bronić się przed konsekwencjami wynikającymi z nielegalnie usytuowanego nośnika reklamowego. Zarzucane naruszenie art. 37a ust. 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz, 1130 z późn. zm.) dotyczy braku regulacji dotyczących dochodzenia odszkodowania przez podmioty zobowiązane do usunięcia tablic reklamowych. W ocenie organu projekt uchwały oparty jest na ustawowym upoważnieniu wynikającym z art. 37a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który nie przewiduje wprowadzenia szczególnych zasad dochodzenia odszkodowania w ramach procedury uchwałodawczej. W związku z tym, uchwała nie narusza tego przepisu. W skardze wskazano na wprowadzenie pojęć takich jak "banery reklamowe", "pneumatyczne nośniki reklamowe" oraz "pylony", które miałyby wykraczać poza delegację ustawową. Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm.), gmina ma prawo określić zasady dotyczące tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, co obejmuje szerokie spektrum nośników. Wprowadzenie dodatkowych pojęć miało na celu dostosowanie regulacji do dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości reklamowej i nie przekracza uprawnień wynikających z przepisów ustawowych. W dniu 28.05.2025 r. cała dokumentacja planistyczna dotycząca podjętych działań związanych z przygotowaniem uchwały została przekazana do Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie, celem oceny poprawności przeprowadzenia procedury sporządzania uchwały reklamowej oraz jej zgodności z przepisami prawa. W odpowiedzi, w dniu 11.06.2025 r., wpłynęło pismo z Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego, w którym poinformowano, że dokumentacja została zwrócona. Potwierdza to, iż nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości w przebiegu procedury uchwałodawczej, W odniesieniu do podniesionych zarzutów, podkreślamy, że procedura uchwałodawcza została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a uchwała nie narusza w tym zakresie norm ustawowych. W związku z powyższym, zdaniem tut. organu stanowisko przedstawione w skardze nie znajduje podstaw w obowiązującym porządku prawnym.
Mając na uwadze powyższe organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.), w przeciwnym wypadku skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Sąd dokonuje zatem kontroli legalności aktów prawa miejscowego pod względem ich zgodności z prawem, jak i zachowania przez organy uchwałodawcze przepisów postępowania. Sąd nie ocenia celowości podjętych przez organ rozwiązań. Przepisy te korespondują z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1372 ze zm., dalej "u.s.g."), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest uchwała Nr XIII/145/2025 Rady Miasta Nowy Targ z dnia 23 kwietnia 2025 roku w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń (opubl. w Dz. Urz. Woj. Małop. 2025.2814).
Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznaczone są przez przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 zd. pierwsze u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Zgodnie zaś z art. 91 ust. 4 tej ustawy w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.
W przepisie art. 91 ust. 4 u.s.g. przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przy podejmowaniu uchwał przez organy gminy. Mogą to być naruszenia istotne lub nieistotne. Brak jest jednak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie.
W orzecznictwie wskazuje się, że do kategorii istotnych naruszeń prawa orzecznictwo zalicza naruszenia znaczące, jak np. naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, przepisów podstawy prawnej podejmowanych uchwał, przepisów ustrojowych, przepisów prawa materialnego - przez ich wadliwą wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. Zatem nie każde naruszenie prawa prowadzi do nieważności aktu wydanego przez organ gminy. Dotyczy to wyłącznie naruszeń istotnych. Za interpretatio restrictiva pojęcia sprzeczności z prawem w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. przemawia art. 165 ust. 2 Konstytucji RP, który kreuje zarówno kardynalną zasadę samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, jak i to, że podlega ona ochronie sądowej. Tym samym organy mogą i powinny wkraczać z aktami nadzoru w działalność jednostek samorządu terytorialnego, ale tylko w przypadkach określonych ustawami i o ile zachodzi przesłanka "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. (por. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 15 września 2017 r., sygn. I OSK 1136/17, NSA z dnia 9 stycznia 2024 roku, sygn. I OSK 2012/22).
Tak więc za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 26 listopada 2019 r., sygn. II OSK 2674/19, NSA z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. III OSK 7598/21).
Z kolei zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Skarga składana w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, lecz konieczne jest wykazanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu skarżącego a kwestionowanym aktem, skutkującym naruszeniem jego interesu prawnego. Legitymacja do wniesienia skargi na plan miejscowy do sądu administracyjnego przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został naruszony zaskarżonym rozstrzygnięciem, przy czym naruszenie interesu prawnego podmiotu wnoszącego skargę musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny, a na skarżącym ciąży obowiązek wykazania związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jego indywidualną sytuacją prawną (por. np. uzasadnienia wyroków NSA: z dnia 17 października 2017 roku, sygn. II OSK 2559/16, z dnia 14 lutego 2019 roku, sygn. II OSK 64/17).
Na gruncie niniejszej sprawy Skarżący wskazuje, iż jest właścicielem nieruchomości – działki nr [...] położonej w miejscowości L., Gmina N. T. – leżącej w zakresie obszarowym skarżonej Uchwały. Na poparcie swego prawa własności Skarżący załączył do skargi wydruk księgi wieczystej nr [...] obejmującej w/w nieruchomość , z której wynika, iż Skarżący jest ujawniony jako właściciel w/w nieruchomości. Jak podaje sam skarżący, a co potwierdza organ - na działce tej posadowiony jest nośnik reklamowy, który w następstwie uchwały krajobrazowej będzie musiał być rozebrany i usunięty, lub doprowadzony do zgodności z uchwałą. Powyższe zatem wskazuje, iż skarżona Uchwała narusza interes Skarżącego albowiem ogranicza jego prawo do dysponowania własną nieruchomością w zakresie istnienia, wykorzystania i czerpania korzyści z posadowionego na tej nieruchomości nośnika reklamowego. Wobec powyższego Skarżący posiada legitymację do wystąpienia z niniejszą skargą.
Jednocześnie jednak Sąd podkreśla, iż z uwagi na tak sformułowaną i sprecyzowaną podstawę legitymacji skarżącego kontrolę zaskarżonej Uchwały ograniczyć należy do granic jego interesu prawnego. Treść skarżonej Uchwały, treść skargi i sformułowanych w niej zarzutów - w tym konkretnym przypadku - nie powodują w ocenie Sądu konieczności i potrzeby odnoszenia zapisów Uchwały in abstracto w stosunku do wszystkich podmiotów i całego obszaru objętego regulacją Uchwały, a jedynie w odniesieniu do nieruchomości Skarżącego - w granicach jego interesu prawnego ( podobnie jak to ma miejsce w przypadku badania legalności miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego). Podobne stanowisko w analogicznych sprawach wyrażone zostało np. w wyroku WSA w Krakowie z dnia 22.03.2024r. II SA/Kr 183/24, wyrok WSA w Krakowie z dnia 28.06.2024r. sygn. akt II SA/Kr 647/20, czy też wyrok WSA w Gdańsku II SA/Gd 531/18.
Skoro zatem sam Skarżący wywodzi swoją legitymację z prawa własności konkretnej nieruchomości i posadowionego na niej jeszcze przed wejściem w życie skarżonej Uchwały reklamowej urządzenia reklamowego – to zdaniem Sądu ważność tej Uchwały co do zasady - należy zbadać przez pryzmat i w granicach tak określonego interesu prawnego Skarżącego. Powyższe jednak zawężenie nie dotyczy ewentualnych wad samej procedury podjęcia kontrolowanej Uchwały. Sąd bowiem powinien dokonać weryfikacji legalności zaskarżonej uchwały w zakresie zarówno treści, jak i trybu sporządzania jej projektu oraz trybu jej podejmowania, z perspektywy podniesionych w skardze zarzutów i nie tylko, ponieważ zgodnie art 134 § 1 p.p.s.a.: "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a." Stąd też kontrola uchwały reklamowej zainicjowana skargą wniesioną na podstawie art. 101 ust.1 u.s.g., wymaga dokonania oceny zgodności z prawem nie tylko samej zaskarżonej uchwały, ale również poprzedzającej ją całej procedury, począwszy od uchwały inicjującej tę procedurę (por. wyrok NSA z 25.08.2017 r., sygn. II OSK 2986/15).
Jak już wyżej powiedziano Skarżący wykazał swój interes prawny legitymujący go do skutecznego złożenia skargi w niniejszej sprawie otwiera to drogę do merytorycznej kontroli zaskarżonej Uchwały.
W pierwszej kolejności zbadania wymaga tryb i procedura podjęcia samej uchwały. Procedura ta uregulowana jest w art. 37b ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1945 ze zm.). Zarzutów prawidłowości procedowania w powyższym zakresie nie dostrzega i nie formułuje sam Skarżący. Wskazać też należy, iż cała dokumentacja planistyczna dotycząca podjętych działań związanych z przygotowaniem uchwały została przekazana do Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie, celem oceny poprawności przeprowadzenia procedury sporządzania uchwały reklamowej oraz jej zgodności z przepisami prawa – w trybie kontroli nadzorczej. Organ nadzoru – Wojewoda Małopolski - po przeprowadzeniu analizy nie stwierdził żadnych nieprawidłowości w przebiegu procedury uchwałodawczej. Wydane na skutek kontroli Rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia 23 maja 2025r. dotyczyło jedynie merytorycznej treści Uchwały co do par. 9 ust. 6 w zakresie słów " szyldach reklamowych" i par. 15 ust.1 pkt 4. Również dokonana przez Sąd analiza przebiegu procesu uchwałodawczego implikuje wniosek, że procedura uchwałodawcza została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a uchwała nie narusza w tym zakresie norm ustawowych zawartych w art. 37b ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Prace nad przedmiotową uchwałą zostały zainicjowane przez gminę Nowy Targ na podstawie Uchwały Nr XXVI/281/2017 Rady Gminy Nowy Targ z dnia 27 marca 2017 r., w której podjęto decyzję o przystąpieniu do sporządzenia projektu uchwały krajobrazowej, zgodnie z art. 37a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kolejno opracowano projekt uchwały, uwzględniając obowiązujące przepisy prawa oraz uwarunkowania przestrzenne i estetyczne na terenie gminy. W dniu 26 stycznia 2018 r. zorganizowano pierwsze konsultacje społeczne z mieszkańcami, które nie spotkały się z zainteresowaniem. Następnie projekt był przekazany do uzgodnień i opiniowania przez właściwe organy: Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Komendę Wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej oraz Zarządu Województwa Małopolskiego. Wszystkie zgłoszone przez te instytucje uwagi zostały przeanalizowane i uwzględnione, co pozwoliło uzyskać wymagane pozytywne opinie oraz pozytywne uzgodnienie. Zgodnie z przepisami prawa, projekt uchwały został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 12 lutego 2025 r. do 12 marca 2025 r. w siedzibie Urzędu Gminy Nowy Targ. W dniu 26 lutego 2025 r. zorganizowano konsultacje społeczne, w których uczestniczyły dwie osoby. Informacja o prowadzonych konsultacjach społecznych została opublikowana na stronie internetowej Urzędu Gminy, w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) Urzędu Gminy, na tablicy ogłoszeń w urzędzie oraz na tablicach poszczególnych sołectw przez sołtysów. Dodatkowo, artykuł o konsultacjach ukazał się w Gazecie Krakowskiej w dniu 29.01.2025 r. Do projektu uchwały, w wyznaczonym terminie do 26 marca 2025 r., wpłynęła jedna uwaga, która została w pełni uwzględniona w treści projektu. W dniu 23 kwietnia 2025r. Rada Gminy Nowy Targ podjęła uchwałę Nr XIII/1452025 w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, która następnie została opublikowana pod pozycją 2814 w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego ogłoszonym 29.04.2025r. Następnie podjęta Uchwałą była przedmiotem kontroli nadzorczej Wojewody Małopolskiego zakończonej Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 23 maja 2025r.
Zatem analiza przebiegu postępowania, w wyniku którego podjęto skarżoną Uchwałę prowadzi do wniosku, iż została ona podjęta zgodnie z wymogami prawa określonymi w trybie art. 37b ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Przechodząc dalej do analizy merytorycznych zarzutów skargi Sąd stwierdza, iż są one niezasadne.
Jak już bowiem wskazuje w swojej skardze sam skarżący - nieważności uchwały należy dopatrywać w naruszeniu przepisów prawa w tym sensie, że "określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia – nie znajduje ustawowych podstaw prawnych i jest sprzeczne z art. 21 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." Wynika z powyższego, że zarzut naruszenia prawa przez skarżoną uchwałę dotyczy tylko tych przypadków, kiedy w dacie wejścia w życie uchwały istniały już posadowione na podstawie zgody budowlanej ( a więc posadowionych legalnie) tablic reklamowych i urządzeń reklamowych. Nieważność uchwał reklamowych w powyższym zakresie potwierdza również aktualne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ( vide wyrok NSA z 24.04.2025r. sygn. akt II OSK 1825/19). Stanowisko powyższe podziela również Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie.
Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy i orzekając w granicach interesu prawnego Skarżącego wskazać należy, iż jego sytuacja związana z posiadaną nieruchomością położoną w miejscowości L., oznaczoną ewidencyjnie jako działka nr [...] i posadowioną na niej tablicą reklamową nie mieści się w powyższym zakresie uchwały, tj. w zakresie odnoszącym się do legalnie posadowionych obiektów reklamowych posadowionych na podstawie zgody budowlanej przed wejściem w życie uchwały reklamowej. Skarżący bowiem jeszcze przed podjęciem skarżonej uchwały wzniósł nielegalnie na swojej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] nośnik reklamowy bez zgody budowlanej, i obecnie w związku z powyższym trwa odpowiednie postępowanie przez PINB. W takim stanie rzeczy nie można mówić, iż zapisy skarżonej uchwały w zakresie w jakim naruszają porządek prawny dotyczą sytuacji Skarżącego. W odniesieniu do niego uchwała zgodnie z przytoczonym orzeczeniem NSA nie jest nieważna, nieważność bowiem dotyczy tylko części uchwały w zakresie leganie wzniesionych obiektów reklamowych , istniejących przed wejściem w życie uchwały reklamowej.
Konkludując zarzut naruszenia art. 37a ust. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia w przedmiotowej sprawie jest niezasdany. Niekonstytucyjność przepisu nie dotyczy każdego rodzaju obiektów reklamowych, a jedynie tych już istniejących , posadowionych na podstawie zgody budowlanej. Oznacza to że pozostałym zakresie nie można mówić o braku należytych ustawowych podstaw prawnych do wydania uchwały reklamowej o której mowa w art. 37a ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym , a tym samym , że uchwała reklamowa w zakresie regulacji określonej art. 37a ust. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oparta jest na właściwej podstawie prawnej, a więc nie jest sprzeczna z prawem, i brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności w całości z powyższej przyczyny.
W ocenie Sądu chybiony jest również drugi z zarzutów skargi. Mianowicie Skarżący zarzucił organowi cyt. "naruszenie art. 37a ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z §2 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 skarżonej uchwały, poprzez wprowadzenie do treści uchwały pojęć (definicji) oraz objęcie jej treścią i wprowadzonych zakazów banerów reklamowych, pneumatycznych nośników reklamowych oraz pylonów w sytuacji gdy delegacja ustawowa umożliwia objęcie treścią uchwały jedynie tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, a definicja obu tych pojęć została wskazana wprost w art. 2 pkt 16b oraz 16c ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także wobec kształtowania zakresu pojęciowego tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, w skarżonej uchwale, w sposób odmienny od definicji zawartej w art. 2 pkt 16b oraz 16c ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niezgodnie z definicją budowli określoną w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie balonów, atrap produktów czy maskotek dmuchanych za budowlę."
Zarzucana sprzeczność jest tylko pozorna. Po pierwsze żadnych nieprawidłowości w powyższym zakresie nie dopatrzył się organ nadzoru, pomimo, iż skarżona Uchwała była przedmiotem merytorycznej kontroli, a dostrzeżone sprzeczności z prawem ( dotyczące szyldów reklamowych) zostały wyeliminowane Rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody Małopolskiego z dnia 23 maja 2025r. Po drugie określony w skarżonej uchwale zakres regulacji w sensie przedmiotowym nie wykracza poza normy określające ten zakres sprecyzowany w art. 37a ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oczywiście można mówić o zbędności ponawiania definicji poszczególnych szerokorozumianych obiektów reklamowych w uchwale, skoro definicje zawarte są już w ustawie, niemniej jednak zawarcie ich w akcie prawa miejscowego w ocenie Sądu miało jedynie na celu uściślenie i umożliwienie adresatom uchwały precyzyjniejsze jej zrozumienie i właściwe stosowanie. Zwrócić też należy uwagę na wykładnię celowościową art. 37a ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście poszczególnych zapisów kwestionowanej Uchwały. Celem przepisu ustawy jest uporządkowanie przestrzeni i kształtowanie ładu przestrzennego w kontekście wszechobecnych konstrukcji reklamowych, które w sposób istotny na ten ład wpływają. Taki właśnie cel realizuje skarżona Uchwała. Wreszcie podnieść należy, iż Skarżący zarzuca sprzeczność definicji użytych w uchwale w kontekście definicji ustawowych, przy czym nie precyzuje konkretnie na czym ta sprzeczność miała polegać, albo w jaki sposób użyte w uchwale definicje poszczególnych konstrukcji (obiektów) reklamowych naruszają porządek ustawowy i wypaczają jego sens. Zupełnie niezrozumiały jest również i pozbawiony uzasadnienia zarzut niezgodności z definicją budowli określoną w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie balonów, atrap produktów czy maskotek dmuchanych za budowlę. W żadnym zapisie kwestionowanej Uchwały nie ma mowy o tym, iż balony, atrapy produktów czy maskotek dmuchanych traktowane są przez Uchwałę za budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego. Z kolei z definicji legalnej urządzenia reklamowego zawartej w art. 2 pkt 16 c oraz definicji legalnej tablicy reklamowej zawartej w art. 2 pkt.16 b ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wynika, że zakres tych regulacji dotyczy jedynie obiektów budowlanych w rozumieniu Prawa budowlanego. Pojęcia te są zbiorem znaczne szerszym, co więcej niezamkniętym o czym świadczy użyty zwrot "w szczególności" ( por. w art. 2 pkt.16b ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Wobec powyższego powyższy zarzut skargi dotyczący użytych w uchwale definicji pojęć uznać należy za niezasadny i nie mogący prowadzić do uznania zakwestionowanego zapisu za wadliwy w takim stopniu, który skutkować by musiał stwierdzeniem nieważności uchwały w całości lub tylko w tej części lub stwierdzeniem, że wydana ona została z naruszeniem prawa.
Niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłoby skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały w całości lub w części.
Z tych względów skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI