II SA/Kr 935/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-11-21
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanemur oporowyogrodzeniepozwolenie na budowęsamowola budowlanapostępowanie administracyjnebezprzedmiotowość postępowanianadzór budowlanydecyzja ostateczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych, uznając, że mur oporowy pełni jednocześnie funkcję ogrodzenia i został wybudowany legalnie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Sprawa dotyczyła skargi M. R. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie wykonanych robót budowlanych. Spornym obiektem był mur oporowy pełniący jednocześnie funkcję ogrodzenia. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że obiekt ten został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Sąd administracyjny zgodził się z tą oceną, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę M. R. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych robót budowlanych na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] w miejscowości M. . Organy administracji uznały, że sporny obiekt, będący murem oporowym pełniącym jednocześnie funkcję ogrodzenia, został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym. Sąd, analizując zgromadzony materiał dowodowy, w tym protokoły kontroli, dziennik budowy oraz decyzje o pozwoleniu na budowę i użytkowanie, stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny. Kluczowe było ustalenie, że decyzja o pozwoleniu na budowę została zmieniona decyzją zatwierdzającą projekt zamienny, który obejmował budowę muru oporowego, a decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna. Sąd uznał, że organy nie naruszyły przepisów postępowania, w tym art. 153 P.p.s.a. dotyczącego związania oceną prawną sądów niższej instancji, ponieważ właściwie zrealizowały wytyczne z poprzedniego wyroku WSA. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, mur oporowy, nawet jeśli pełni jednocześnie funkcję ogrodzenia, wymaga pozwolenia na budowę, ponieważ nie jest objęty zwolnieniem z art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na definicje z Prawa budowlanego oraz ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym obiekt należy kwalifikować ze względu na jego dominującą funkcję. Mur oporowy ma za zadanie zabezpieczać teren przed osuwaniem się gruntu, co odróżnia go od ogrodzenia. Nawet jeśli pełni funkcję ogrodzeniową, jest to funkcja dodatkowa, a budowa muru oporowego zawsze wymaga pozwolenia na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

Pr. bud. art. 3 § pkt 1 i 3

Ustawa - Prawo Budowlane

Definicja obiektu budowlanego i budowli (w tym konstrukcje oporowe).

Pr. bud. art. 3 § pkt 9

Ustawa - Prawo Budowlane

Definicja urządzenia budowlanego (w tym ogrodzenie).

Pr. bud. art. 29 § ust. 1 pkt 23

Ustawa - Prawo Budowlane

Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla ogrodzeń (w brzmieniu sprzed nowelizacji).

Pr. bud. art. 28

Ustawa - Prawo Budowlane

Ogólna zasada wymagająca pozwolenia na budowę.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie organów oceną prawną i wskazaniami sądu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organu wnikliwie i wszechstronnie.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne decyzji.

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości decyzji administracyjnej.

Pr. bud. art. 48

Ustawa - Prawo Budowlane

Samowola budowlana.

Pr. bud. art. 50 § ust. 1

Ustawa - Prawo Budowlane

Wstrzymanie robót budowlanych.

Pr. bud. art. 51 § ust. 1

Ustawa - Prawo Budowlane

Procedura naprawcza.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice kontroli sądowej.

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Mur oporowy, nawet pełniący funkcję ogrodzenia, wymaga pozwolenia na budowę. Wybudowanie muru oporowego na podstawie ostatecznej i prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę czyni postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej bezprzedmiotowym. Ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę korzysta z zasady trwałości i nie może być kwestionowana w postępowaniu nadzorczym.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 105 §1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji o bezprzedmiotowości postępowania. Zarzut naruszenia art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 153 P.p.s.a. poprzez sprzeczność rozstrzygnięcia z oceną prawną sądu. Zarzut naruszenia art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 7, 77 §1, 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego. Zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie dwuinstancyjności.

Godne uwagi sformułowania

obiekt budowlany należy kwalifikować przede wszystkim ze względu na jego przeznaczenie, czyli funkcję jaką ma pełnić Nawet jeżeli obiekt posadowiony na granicy działki i będący murem oporowym, pełni jednocześnie funkcję ogrodzenia, w myśl art. 29 ust. 1 pkt 23 prawa budowlanego, nie korzysta on ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Decyzja o zatwierdzeniu projektu zamiennego stała się ostateczna i korzysta z przymiotu trwałości decyzji administracyjnej.

Skład orzekający

Monika Niedźwiedź

przewodniczący

Jacek Bursa

sędzia

Joanna Człowiekowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących kwalifikacji obiektów budowlanych (mur oporowy vs. ogrodzenie) oraz zasady trwałości decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z pozwoleniem na budowę i jego zmianami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między murem oporowym a ogrodzeniem w kontekście prawa budowlanego, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.

Mur oporowy czy ogrodzenie? Kiedy potrzebne jest pozwolenie na budowę?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 935/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/
Monika Niedźwiedź /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję nr 218/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 30 maja 2023 r., znak WOB.7721.467.2022.KJAS w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 29 września 2022 r. nr 287/2022, działając na podstawie art. 105 §1, art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Limanowej umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie wykonanych robót budowlanych na dz. ew. nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości M. .
Decyzją z dnia 29 lipca 2021 r., znak: WOB.7721.533.2020.JKUR Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymał w ww. mocy decyzję organu I instancji.
W toku ponownie prowadzonego postępowania Inspektor Powiatowy ustalił, że budowa przedmiotowego budynku wraz z urządzeniami budowalnymi zrealizowana została na podstawie dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Starosty Limanowskiego z dnia 19 kwietnia 2017 r., BA.OZ.6740.1.8.2017, zmienionej decyzją z dnia 9 listopada 2020 r., znak: BA.OZ.6740.1.69.2020 utrzymanej w mocy decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 20 maja 2021 r., znak: WI.I.7840.28.21.2020.A.W w zakresie doprojektowania okna El 60 z magazynu na piętrze na halę, zmianę lokalizacji drzwi zewnętrznych z hali oś 11-12A w miejsce 9-10 A, zmiany powierzchni utwardzenia terenu, zmiany powierzchni zieleni, zmiany instalacji p.poż., wod - kan, opadowej oraz likwidacji hydrantów zewnętrznych p.poż. Przedmiotowy budynek wraz z urządzeniami budowlanymi przyjęty został do użytkowania decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Limanowej z dnia 6 sierpnia 2021 r., znak: NB.5121.88.2021.
Organ podał, że w zgromadzonym materiale dowodowym znajduje się kserokopia dziennika budowy dla budynku objętego w/w pozwoleniami na budowę,
z którego wynika, że z dniem 25 kwietnia 2020 r., przystąpiono do robót polegających na budowie ogrodzenia, natomiast z dniem 24 maja 2021 r. rozpoczęto roboty przy murze oporowym objętym decyzją z dnia 9 listopada 2020 r., znak: BA.OZ.6740.1.69.2020 utrzymanej w mocy decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 20 maja 2021 r., znak: WI.I.7840.28.21.2020.A.W. Ponadto czynności kontrolne przeprowadzone w dniu 29 września 2020 r. potwierdzają, że inwestor zrealizował ogrodzenie składające się z betonowego murku o zmiennej wysokości od 0,63 m do 1,42 m oraz metalowych słupków pomiędzy którymi częściowo zamontowano metalowe panele. Maksymalna wysokość obiektu mierzona od zewnętrznej strony wynosiła 2,20 m.
Organ wskazał, że ustalenia w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 5 maja 2022 r., odbiegają od tych dokonanych w dniu 29 września 2020 r. Bowiem w chwili obecnej na przedmiotowej działce istnieje mur oporowy pełniący jednocześnie funkcję ogrodzenia, który jak ustalono zrealizowany został na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Starosty Limanowskiego z dnia 9 listopada 2020 r., znak: BA.OZ.6740.1.69.2020 utrzymanej w mocy decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 20 maja 2021 r., znak: WI.I.7840.28.21.2020.A.W. Potwierdzeniem powyższego jest wykonana dokumentacja fotograficzna oraz szkic z dnia 1 sierpnia 2022 r., sporządzony na podstawie pomiarów dokonanych podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 5 maja 2022 r. oraz danych zawartych w dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Starosty Limanowskiego z dnia 9 listopada 2020 r., znak: BA.OZ.6740.1.69.2020. Nadto na podstawie oświadczenia uprawnionego geodety M. N. z dnia 14 lipca 2020 r., oświadczenia kierownika budowy J. S. z dnia 14 lipca 2020 r., oraz mapy inwentaryzacji powykonawczej z dnia 8 lipca 2021 r. organ ustalił, że poziom terenu budowy został zachowany zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym.
Zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia 19 kwietnia 2017 r., znak: BA:OZ.6740.1.8.2017 wybudowany został również zbiornik na wody opadowe, co potwierdza zgromadzony materiał dowodowy w postaci wyjaśnienia geodety z dnia 16 czerwca 2020 r., szkic sytuacyjny projektowanego zbiornika z dnia 9 czerwca 2020 r. oraz mapa inwentaryzacji powykonawczej z dnia 8 lipca 2021 r. .
W świetle powyższego, w ocenie organu I instancji zakończenie postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie wykonanych robót budowlanych na dz. ew. nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości M. powinno nastąpić w trybie art. 105 §1 k.p.a.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M. R..
Decyzją z dnia 30 maja 2023 r., znak: WOB.7721.467.2022.KJAS, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1w zw. z art. 104 i 105 §1 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682) Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego wyrażona przez organ I instancji ocena prawna, sprowadzająca się do konkluzji, że w niniejszym postępowaniu brak jest przedmiotu postępowania w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane, była prawidłowa. Zachodzi więc podstawa do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Organ stwierdził w szczególności, że świetle nowych ustaleń zawartych w protokole kontroli z dnia 5 maja 2022r. organ powiatowy stwierdził, iż przedmiotowy obiekt nie stanowi ogrodzenia, ale mur oporowy pełniący jednocześnie funkcję ogrodzenia. Tak więc przedmiotem postępowania pozostaje w istocie mur oporowy. Pełnienie przez ww. obiekt równocześnie funkcji ogrodzenia nie sprawia, że taki obiekt przestaje pełnić funkcję oporową. Niezależnie bowiem od pełnionej jednocześnie funkcji ogrodzenia - realizacja takiego obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż mur oporowy nie pozostaje zwolniony z takiego obowiązku w treści przepisów art. 29-31 Pr. bud.
Organ odwoławczy zgodził się również z ustaleniem organu pierwszej instancji, iż przedmiotowy obiekt budowlany nie stanowi samowoli budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Starosta Limanowski decyzją nr 388/2020 z dnia 9 listopada 2020 r. znak: BA.OZ.6740.1.69.2020 zmienił własną decyzję nr 77/2017 z dnia 19 kwietnia 2017 r. znak: BA.OZ.6740.1.8.2017 o pozwoleniu na budowę budynku usługowego z funkcją wytwórczości wraz z zapleczem socjalno-magazynowym i pomieszczeniem biurowym wraz z instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi oraz zbiornikiem na nieczystości ciekłe na dz. ew. nr [...], [...], [...],[...] położonych w miejscowości M. i zatwierdził projekt budowlany do zmiany warunków pozwolenia na budowę udzielonego decyzją nr 77/2017 z dnia 19 kwietnia 2017 r. znak: BA.OZ.6740.1.8.2017. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 20 maja 2021 r. znak: WI-I.7840.28.24.2020.AN. W zatwierdzonym projekcie budowlanym - części D, uwzględniony został mur oporowy (k. 54 - 86 projektu budowlanego). Zaprojektowany mur oporowy na działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości M. stanowi ten sam mur, który pozostaje przedmiotem niniejszego postępowania. Autorzy projektu, inż. J. S. oraz mgr inż. S. P., obaj posiadający odpowiednie uprawnienia budowlane - oświadczyli, iż przedmiotowy mur zlokalizowany na działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości M. przez inwestora spółkę B. sp. z o. o. sp. k., został zrealizowany zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (k. 55 projektu budowlanego).
Co się zaś tyczy zarzutu wadliwości decyzji Starosty Limanowskiego nr 388/2020 z dnia 9 listopada 2020 r. znak: BA.OZ.6740.1.69.2020, organ zauważył, że została ona utrzymana w mocy decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 20 maja 2021 r. znak: WI-I.7840.28.24.2020.AN, na skutek czego stała się ostateczna i korzysta
z zasady trwałości decyzji administracyjnej wynikającej z art. 16 k.p.a. Potwierdzenie w toku kontroli instancyjnej prawidłowości wydania decyzji o pozwoleniu na budowę wyklucza w ocenie organu odwoławczego możliwość prowadzenia postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Pr. bud.
Według organu odwoławczego brak było również podstaw do wdrożenia tzw. procedury naprawczej na podstawie art. 50-51 Pr. bud. W toku postępowania nie ujawniły się bowiem okoliczności uzasadniające ziszczenie się przesłanek wyrażonych w tym przepisie. W szczególności w toku postępowania nie wykazano, jakoby przedmiotowe kable światłowodowe mogły spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska.
Na powyższą decyzję M. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
- art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 105 §1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 §1 k.p.a.;
- art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 153 P.p.s.a, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, której treść wskazuje na sprzeczność sposobu podjęcia rozstrzygnięcia z oceną prawną, wyrażoną w wyroku WSA w Krakowie, którego ocena prawna i wskazania miały dla organów prowadzących postępowanie administracyjne charakter bezwzględnie wiążący.;
- art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a., art. 80 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, wydanej z naruszeniem
ww. przepisów postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie zebrania
i dokonania oceny całego materiału dowodowego sprawy;
- art. 15 k.p.a., poprzez uchybienie zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i uchylenie się od ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej podczas, gdy do takiego rozpoznania sprawy organ był obowiązany.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
W tak zakreślonych ramach skarga okazała się niezasadna.
Przedmiot kontroli stanowi decyzja umarzająca postępowanie w sprawie wykonanych robót budowlanych na działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości M. . W szczególności sporną kwestią była legalność wybudowanego ogrodzenia przy granicy z działką skarżącego, w szczególności sporna była kwalifikacja wykonanego obiektu, tj. czy stanowi on ogrodzenie, czy też mur oporowy.
Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi konieczność prowadzenia postępowania naprawczego wobec braku naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 1 - 4 P.b. Wobec tego umorzono postępowanie na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.), zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 P.b., w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.
Zgodnie natomiast z art. 51 ust. 1 P.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Kontekst prawny przedmiotowej sprawy stanowi ponadto wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 15 grudnia 2021 r., II SA/Kr 1107/21. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W przywołanym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że "Stosownie do definicji zawartej w art. 3 pkt 1 i 3 prawa budowlanego, obiektem budowlanym jest budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Budowlą zaś jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym konstrukcje oporowe. Natomiast w myśl art. 3 pkt 9 ustawy ogrodzenie kwalifikowane jest jako urządzenie budowlane. Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu sprzed wcześniej wymienionej nowelizacji (Dz.U.2020. 1333 t.j. z dnia 2020.08.03), pozwolenia na budowę nie wymagała budowa ogrodzeń (pkt 23). W myśl art. 30 ust.1 prawa budowlanego jedynie budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymagała zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Ponieważ w art. 29 ust. 1 nie została wymieniona budowa murów oporowych, zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art.28 prawa budowlanego, wymagała ona uzyskania pozwolenia na budowę."
Sąd wskazał również, że: "Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych przyjmuje, że obiekt budowlany należy kwalifikować przede wszystkim ze względu na jego przeznaczenie, czyli funkcję jaką ma pełnić (wyrok NSA z dnia 21 października 2014 r., sygn. II OSK 2840/13, LEX nr 1592144). Konstrukcje oporowe, czy też mury oporowe mają przede wszystkim za zadanie zabezpieczanie terenu przed osuwaniem się gruntu, z terenu położonego wyżej, podczas gdy ogrodzenia oddzielają od siebie części terenu. Jeżeli dominującą funkcją konstrukcji jest zabezpieczanie przed osuwaniem się ziemi, na co może wskazywać również charakter użytych do jej wzniesienia materiałów zapewniających stabilność, należy uznać, że stanowi ona mur oporowy. Nawet jeżeli obiekt posadowiony na granicy działki i będący murem oporowym, pełni jednocześnie funkcję ogrodzenia, w myśl art. 29 ust. 1 pkt 23 prawa budowlanego, nie korzysta on ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji funkcja ogrodzeniowa jest funkcją pełnioną dodatkowo, przy okazji zabezpieczania skarpy przed osuwaniem. Budowa muru oporowego, niezależnie od spełniania przez niego dodatkowo funkcji ogrodzenia, wymaga zatem zawsze uzyskania pozwolenia na budowę (wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 lutego 2014 r. , sygn. II SA/Kr 1660/13, LEX nr 1502371)."
WSA w Krakowie przedstawił czynności podjęte w sprawie i stwierdził wydanie decyzji z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu przedwczesny był wniosek organów o kwalifikacji obiektu jako ogrodzenia, podczas gdy należało zweryfikować twierdzenia, zgodnie z którymi stanowi on mur oporowy. Sąd zakwestionował również brak ustaleń co do twierdzenia skarżącego, że przy realizacji inwestycji objętej pozwoleniem na budowę z dnia 19 kwietnia 2017 r. inwestor znacznie podniósł teren, utwardził go i chcąc go zabezpieczyć przez usuwaniem, wybudował mur oporowy. Organ nie dokonał żadnego porównania istniejącego stanu poziomu gruntu ze stanem wynikającym z udzielonego pozwolenia na budowę. Sąd zakwestionował również brak odniesienia się do żądania sprawdzenia zgodności sposobu zagospodarowania wód opadowych i roztopowych z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 19 kwietnia 2017 r.
W ocenie Sądu obecnie orzekającego, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organy nadzoru budowlanego wyjaśniły kwestie wskazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 15 grudnia 2021 r.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że organy nadzoru budowlanego zgromadziły nowy materiał dowodowy, a to:
- protokół z kontroli PINB z dnia 5 maja 2022 r. wraz ze szkicem i opisaną dokumentacją fotograficzną,
- uwierzytelnione kopie dokumentów ze sprawy prowadzonej przez PINB pod sygnaturą akt: NB.5121.88.2021 w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku usługowego z funkcją wytwórczości wraz z zapleczem socjalno - magazynowym i pomieszczeniem biurowym wraz z urządzeniami budowlanymi, wybudowanych na dz. ew. nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości M. , w tym kserokopię mapy inwentaryzacji powykonawczej oraz dziennika budowy,
- uwierzytelnione kopie dokumentów ze sprawy prowadzonej przez PINB pod sygnaturą akt: NB.5160.33.2020 tj. oświadczenie geodety M. N. o poziomie posadowienia parteru budynku usługowego z funkcją wytwórczą, oświadczenie kierownika budowy z dnia 14 lipca 2020 r., wyjaśnienia geodety dotyczące zbiornika na wodę opadową z dnia 16 czerwca 2020 r., pismo z dnia 9 czerwca 2020 r., inwestora - B. sp. z o.o. sp. k. wraz ze szkicem sytuacyjnym zbiornika,
- oświadczenie z dnia 22 sierpnia 2022 r. kierownika budowy - J. S..
Zgromadzony materiał dowodowy doprowadził organy do niekwestionowanego obecnie ustalenia, zgodnie z którym sporny obiekt ogrodzenia jest w istocie murem oporowym, którego wybudowanie wymagało pozwolenia na budowę. Wobec tego należało ustalić, czy został on wybudowany zgodnie z prawem, w szczególności, czy został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę.
W tej kwestii ustalono, że Starosta Limanowski decyzją nr 388/2020 z dnia 9 listopada 2020 r. znak: BA.OZ.6740.1.69.2020, zmienił własną decyzję nr 77/2017 z dnia 19 kwietnia 2017 r. znak: BA.OZ.6740.1.8.2017 o pozwoleniu na budowę budynku usługowego z funkcją wytwórczości wraz z zapleczem socjalno-magazynowym i pomieszczeniem biurowym wraz z instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi oraz zbiornikiem na nieczystości ciekłe na dz. ew. nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości M. i zatwierdził projekt budowlany zamienny w zakresie: doprojektowania okna EI 60 z magazynu na piętrze na halę, zmianę lokalizacji drzwi zewnętrznych z hali oś 11,12 – D w miejsce oś 9,10 – D, zmiana powierzchni utwardzenia terenu, zmiana powierzchni zielenie, zmiana instalacji p.poż., wod-kan, co.o., gaz i elektrycznej, zmiana lokalizacji centrali wentylacyjnej, doprojektowanie muru oporowego i kanalizacji wody opadowej oraz likwidacja hydrantów zewnętrznych p.poż. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 20 maja 2021r. znak: WI-I.7840.28.24.2020.AN.
Ustalono dalej, że zatwierdzony projekt budowlany zamienny w części D obejmuje budowę muru oporowego na działkach nr [...], [...], [...], [...] (k. 54 - 86 projektu budowlanego), który to mur był przedmiotem kontrolowanego postępowania. Autorzy projektu, inż. J. S. oraz mgr inż. S. P., posiadający odpowiednie uprawnienia budowlane, oświadczyli, iż projekt muru oporowego został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (k. 55 projektu budowlanego).
Niesporne jest, że decyzja Starosty Limanowskiego nr 388/2020 z dnia 9 listopada 2020 r. znak: BA.OZ.6740.1.69.2020 utrzymana została w mocy decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 20 maja 2021r. znak: WI-I.7840.28.24.2020.AN. W związku z powyższym decyzja o zatwierdzeniu projektu zamiennego stała się ostateczna i korzysta z przymiotu trwałości decyzji administracyjnej, co z art. 16 k.p.a. Ponadto, z urzędu Sądowi wiadomo, że wyrokiem z 16 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 20 maja 2021 r., znak WI-I.7840.28.24.2020.AN. Wobec uprawomocnienia tego wyroku, decyzja o zmianie pozwolenia na budowę stała się również prawomocna (vide: art. 16 § 3 k.p.a.). W wyroku z 16 listopada 2021 r. Sąd odniósł się między innymi do zarzutu wykonania muru oporowego przed wydaniem decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę, zauważając, że nie znajduje on potwierdzenia w treści dziennika budowy, z akt sprawy wynika natomiast, że ogrodzenie dopiero na skutek decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę stało się murem oporowym.
W ocenie Sądu do zbieżnych wniosków należało dojść na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie. W aktach tych zalega kopia dziennika budowy, w których zamieszczono m.in. następujące wpisy:
- 25.4.2020 r. – "wykonano wykop pod ogrodzenie terenu" (kierownik budowy),
- 20.4.2020 – "prowadzone są roboty przy ogrodzeniu oraz podbudowie placów pod kostkę brukową" (kierownik budowy),
- 4.6.2020 r. – "kontrola robót budowlanych" (PINB w Limanowej),
- 30.6.2021 r. – "zgłaszam do odbioru wykonanie zbrojenia wzmacniającego cokół ogrodzeniowy i utworzenie muru oporowego" (kierownik budowy).
W ocenie Sądu powyższe wpisy potwierdzają ustalenia dokonane przez organy administracji publicznej, zgodnie z którymi sporne ogrodzenie zrealizowano przed wydaniem pozwolenia zamiennego (9 listopada 2021 r.), natomiast funkcję oporową obiekt budowlany zyskał wskutek robót zrealizowanych po uzyskaniu ostatecznego pozwolenia zamiennego. W ocenie Sądu brak jest podstaw, by powyższe wpisy kwestionować. Co więcej, w aktach administracyjnych zalega kopia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Limanowej nr 351/2021 z 6 sierpnia 2021 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku usługowego z funkcją wytwórczości wraz z instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi oraz zbiornikiem na nieczystości ciekłe na dz. ew. nr [...], [...], [...],[...] w M. , zrealizowanego na podstawie decyzji nr [...] Starosty Limanowskiego z dnia 9 listopada 2020 r. znak: BA.OZ.6740.1.69.2020 zmienionej decyzją nr 77/2017 z dnia 19 kwietnia 2017 r. znak: BA.OZ.6740.1.8.2017. Z treści decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wynika, że organ przeprowadził kontrolę budowy, w wyniku której stwierdzono, że ww. obiekt został wybudowany zgodnie z zatwierdzoną projektową, ze zmianami, które projektant zakwalifikował jako zmiany nieistotne.
W ocenie Sądu organy wyciągnęły prawidłowe wnioski ze zgromadzonego materiału dowodowego, uznając, że potwierdzają one legalność wykonanych robót, a w konsekwencji brak podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego. W ocenie Sądu organy nie dopuściły się naruszenia art. 153 p.p.s.a., jako że właściwie zrealizowano wytyczne wynikające w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Niewątpliwie należało uwzględnić ostateczne decyzje o pozwoleniu na budowę oraz decyzję o pozwoleniu na użytkowanie dla opisanych wyżej obiektów. Obejmują one nie tylko budowę budynku usługowego, lecz również utwardzenie terenu oraz zbiornik na wody opadowe. Jednocześnie nie wykazano, by zostały wykonane roboty budowlane ponad udzielone pozwolenia.
W świetle powyższego Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności sprawy, stosownie do art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji poczynionych ustaleń organy prawidłowo stwierdziły podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, stosownie do art. 105 § 1 k.p.a.
Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI