II SA/KR 933/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę inwestora na decyzję Wojewody Małopolskiego umarzającą postępowanie w sprawie budowy budynku rekreacji indywidualnej, uznając, że budynek został wybudowany niezgodnie ze zgłoszeniem.
Sprawa dotyczyła skargi K. J. na decyzję Wojewody Małopolskiego umarzającą postępowanie w sprawie budowy budynku rekreacji indywidualnej. Wojewoda uchylił decyzję Starosty Tatrzańskiego, która pierwotnie wnosiła sprzeciw wobec zamierzenia budowlanego. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że budynek został wybudowany niezgodnie ze zgłoszeniem, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym i obliguje organ nadzoru budowlanego do wszczęcia odrębnego postępowania.
Przedmiotem skargi K. J. była decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 23 maja 2025 r. uchylająca decyzję Starosty Tatrzańskiego z dnia 24 marca 2022 r. (wnoszącą sprzeciw wobec zamierzenia budowlanego) i umarzająca postępowanie w sprawie budowy wolnostojącego budynku rekreacji indywidualnej wraz ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe. Inwestor zgłosił zamiar budowy, ale Starosta Tatrzański wniósł sprzeciw, uznając, że budynek wymaga pozwolenia na budowę ze względu na powierzchnię działki. Wojewoda Małopolski pierwotnie uchylił sprzeciw Starosty, uznając zgłoszenie za prawidłowe. Następnie jednak, po stwierdzeniu nieważności tej decyzji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (z powodu naruszenia przepisów o odległości od drogi powiatowej), Wojewoda ponownie rozpatrzył sprawę. W toku ponownego postępowania ustalono, że budynek jest realizowany niezgodnie ze zgłoszeniem, a nawet z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził wybudowanie obiektu niezgodnie ze zgłoszeniem i konieczność wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 50 Prawa budowlanego. Wobec tych ustaleń, Wojewoda Małopolski uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę inwestora, podzielając stanowisko Wojewody, że budynek został wybudowany niezgodnie ze zgłoszeniem, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym i właściwym organem do dalszych działań jest organ nadzoru budowlanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy budynek jest realizowany niezgodnie ze zgłoszeniem, a właściwym organem do dalszych działań jest organ nadzoru budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro budynek został wybudowany z odstępstwami od zgłoszenia, to przedmiot zgłoszenia przestał istnieć w pierwotnej formie, co czyni postępowanie administracyjne bezprzedmiotowym zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. Właściwość do dalszych działań przechodzi na organ nadzoru budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
Pb art. 30 § ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 30 § ust. 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 29 § ust. 1 pkt 16
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pb art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
u.d.p. art. 43 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.p. art. 43 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 43 § ust. 2a
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 38 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek rekreacji indywidualnej został wybudowany niezgodnie ze zgłoszeniem. Niezgodność z przepisami Prawa budowlanego i ustawy o drogach publicznych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w sytuacji wybudowania obiektu niezgodnie z prawem.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego przez organ odwoławczy. Twierdzenie, że organ zobowiązany był wydać merytoryczną decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotowy budynek w okresie czasu po wydaniu decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 28 lipca 2023 r., znak: WI-I.7840.15.28.2022.LS do momentu stwierdzenia jej nieważności przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego mógł być realizowany, niemniej jednak należało realizować go zgodnie ze zgłoszeniem z dnia 3 marca 2022 r. Wobec braku przedmiotu zgłoszenia jakim byłyby istniejący budynek rekreacji indywidualnej (wzniesiony zgodnie ze zgłoszeniem z dnia 3 marca 2025 r.), organ odwoławczy ma obowiązek wydać decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Wobec takich ustaleń uznać należy, iż brak jest przedmiotu zgłoszenia z dnia 3 marca 2022 r. bowiem na działce inwestycyjnej nr [...] w L. realizowany jest obiekt o innych parametrach, który to wobec ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wybudowano z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3 Pb, co obliguje organ nadzoru do wszczęcia z urzędu postępowania w trybie art. 50 Pb.
Skład orzekający
Sebastian Pietrzyk
przewodniczący-sprawozdawca
Joanna Człowiekowska
sędzia
Anna Kopeć
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zgłoszenia budowy, bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w przypadku niezgodności z prawem wykonanego obiektu, oraz znaczenia zgodności z pierwotnym zgłoszeniem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy budynku rekreacji indywidualnej w trybie zgłoszenia, ale zasady bezprzedmiotowości postępowania mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest ścisłe przestrzeganie zgłoszenia budowlanego i jakie mogą być konsekwencje jego naruszenia, prowadzące do umorzenia postępowania.
“Wybudowałeś budynek niezgodnie ze zgłoszeniem? Postępowanie może zostać umorzone!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 933/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-09-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Joanna Człowiekowska
Sebastian Pietrzyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 30 ust 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Opiłka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2025r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 23 maja 2025 r. nr WI-I.7840.15.28.2022.JK w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi K. J. – dalej jako "inwestor", "skarżący" jest decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 23 maja 2025 roku, znak: WI-I.7840.15.28.2022.JK uchylająca decyzję Starosty Tatrzańskiego 24 marca 2022 r., decyzję o znaku: AB.6743.150.2022.ŁM, wnoszącą sprzeciw wobec planowanego zamierzenia budowlanego polegającego na budowie wolnostojącego budynku rekreacji indywidualnej wraz ze zbiornikiem szczelnym na nieczystości ciekłe o pojemności 6 m3 na działce ewid. nr [...] położonej w miejscowości L. i umarzająca postępowanie w sprawie.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
W dniu 3 marca 2022 r. do organu I instancji wpłynęło zgłoszenie Pana K. J., dotyczące zamiaru budowy wolnostojącego budynku rekreacji indywidualnej o łącznej powierzchni zabudowy 34,925 m2 wraz ze zbiornikiem szczelnym na nieczystości ciekłe o pojemności 6 m3 na działce ewid. nr [...] położonej w miejscowości L. – dalej też jako "inwestycja".
Po przeanalizowaniu przedmiotowego zgłoszenia Starosta Tatrzański, działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Pb oraz art. 104 kpa, wydał w dniu 24 marca 2022 r., decyzję o znaku: AB.6743.150.2022.ŁM, którą wniósł sprzeciw wobec planowanego zamierzenia budowlanego.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że planowany budynek wymaga uzyskania pozwolenia na budowę jako niemieszczący się w katalogu robót budowlanych objętych zgłoszeniem z art. 29 ust. 1 pkt 16 ustawy Prawo budowlane, gdyż powierzchnia działki inwestycyjnej jest mniejsza niż 500 m2.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł inwestor.
Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Wojewoda Małopolski uznał, iż zamierzenie objęte zgłoszeniem mieści się w zamkniętym katalogu robót wymagających zgłoszenia oraz odpowiada obowiązującym przepisom prawa, w związku z czym działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzją z dnia 28 lipca 2023 r., znak: WI-I.7840.15.28.2022.LS uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzekł o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu wobec ww. zgłoszenia.
Następnie Starosta Tatrzański za pismem z dnia 2 sierpnia 2023 r. znak: AB.6743.150.2022.ŁM zwróci się do Wojewody Małopolskiego o "pilne zajęcie stanowiska (...) z uwagi na występujące rozbieżności nw. zakończonych postępowaniach odwoławczych". W piśmie tym przytoczył stanowisko Wojewody Małopolskiego zawarte w decyzji z 4 lutego 2022 r. znak: Wl-1.7840.15.65.2021 ,DW, w zakresie budowy czterech budynków rekreacji indywidualnej położnych w miejscowości B. T., co do dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 16 Prawa budowlanego, które, jak poinformował, przyjął jako linię orzeczniczą w omawianej sprawie. Ponadto dodał organ I instancji w ww. piśmie, iż jest to stanowisko odmienne od tego zaprezentowanego w decyzji znak: WI-I.7840.15.28.2022.LS. Ponadto Starosta Tatrzański poinformował, iż Inwestor nie uzyskał cyt. "zgody zarządcy pobliskiej drogi powiatowej, zezwalającej na lokalizację projektowanego budynku w odległości bliższej niż 20 m, w stosunku do zewnętrznej krawędzi jezdni, poza terenem zabudowanym" (k. 62 – 64 a.a.).
W tych okolicznościach Wojewoda Małopolski za pismem z dnia 8 sierpnia 2023 roku wystąpił do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o zbadanie z urzędu zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.przy wydaniu decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 28 lipca 2023 r., znak: WI-I.7840.15.28.2022.LS (k. 65 – 67 a.a.).
Następnie w dniu 12 czerwca 2024 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję znak: DOR.7210.89.2023.KKR, stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Małopolskiego z 28 lipca 2023 r., znak: WI-I.7840.15.28.2022.LS.
W uzasadnieniu do tej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej też jako "GINB") wskazał, iż cyt.: "Z analizy schematu zagospodarowania terenu wynika, że przedmiotowa inwestycja (budynek rekreacji indywidualnej) znajduje się w odległości około 6 m od krawędzi jezdni (drogi powiatowej nr [...]).
Stosownie do brzmienia przepisu art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 645), obiekty budowlane przy drogach powiatowych, poza terenem zabudowy powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni wynoszącej co najmniej 20 m.
Przepis art. 43 ustawy o drogach publicznych statuuje zatem generalny obowiązek zachowania, w szczególności ze względów bezpieczeństwa, odpowiedniej odległości pomiędzy obiektami budowlanymi zlokalizowanymi przy drodze, a zewnętrzną krawędzią jezdni.
Wyjątek od zasady określonej w art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, wskazującej na minimalne odległości budynku od zewnętrznej krawędzi jezdni, stanowi przepis art. 43 ust. 2 ww. ustawy, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze, o której mowa w ust. 1 Ip. 3 tabeli, w odległości mniejszej niż określona w ust. 1, może nastąpić wyłącznie za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonywania robót budowlanych. Przepis art. 38 ust. 3 stosuje się odpowiednio. Natomiast stosownie do art. 43 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, zgodę, o której mowa w ust. 2, dołącza się do wniosku o pozwolenie na budowę oraz zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych, o których mowa w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Wskazać należy, iż w aktach sprawy brak jest zgody zarządcy ww. drogi powiatowej nr [...] na lokalizację przedmiotowej inwestycji w odległości mniejszej, niż wynikająca z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Mając na uwadze powyższe, Główny Urząd Nadzoru Budowlanego pismami z 15 lutego 2024 r., znak: DOR.7210.89.2023.JOO i z 15 kwietnia 2024 r., znak: DOR.7210,89.2023.KKR, wezwał Pana K. J. do przedłożenia zgody zarządcy drogi powiatowej nr [...] na lokalizację obiektu budowlanego tj. wolno stojącego budynku rekreacji indywidualnej, na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości L., w odległości mniejszej aniżeli odległości określone w art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
Inwestor - Pan K. J. - do dnia dzisiejszego nie udzielił odpowiedzi na ww. wezwania GUNB i nie przedłożył zgody zarządcy drogi powiatowej nr [...] na lokalizację ww. budynku rekreacji indywidualnej. Pan K. J. nie uprawdopodobnił również, że o taką zgodę się zwrócił.
Zgodnie z art. 38 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, wyrażenie zgody powinno nastąpić w terminie 14 dni od dnia wystąpienia z wnioskiem o taką zgodę. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się jako wyrażenie zgody. Odmowa wyrażenia zgody następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Z uwagi na powyższe wskazać należy, iż decyzja Wojewody Małopolskiego z 28 lipca 2023 r., znak: WI-I.7840.15.28.2022.LS, wydana została z naruszeniem art. 30 ust. 2a Prawa budowlanego w związku z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. W myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy jest ono oczywiste. Oznacza to, że sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a konkretnym przepisem prawa jest wyraźna, rzucająca się w oczy. Rażąco naruszony może być wyłącznie przepis jednoznaczny, niepowodujący wątpliwości interpretacyjnych. Ponadto za rażące można uznać tylko takie naruszenie prawa, które powoduje, że wydane rozstrzygnięcie wywołuje skutki społeczno-ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego powyższe przesłanki zostały spełnione na gruncie niniejszej sprawy. Naruszone przepisy są przepisami, których stosowanie nie wymaga przeprowadzenia skomplikowanego procesu wykładni, zaś samo naruszenie jest bezsprzeczne. Ponadto oceniając charakter prawny naruszonych przepisów należy stwierdzić, że są to normy bezwzględnie obowiązujące i winny być przestrzegane w sposób restrykcyjny, w szczególności, jeżeli dotyczą odległości budynku od dróg powiatowych. Zachowanie minimalnych odległości służy bowiem zapewnieniu bezpieczeństwa użytkowników dróg, bezpieczeństwa ruchu drogowego ale też wpływać na krajobraz i jego estetykę.
Powyższe ustalenia obligują GINB do stwierdzenia, że ww. decyzja Wojewody Małopolskiego z 28 lipca 2023 r., znak: Wl-1.7840.15.28.2022.LS, wydana została z rażącym naruszeniem art. 30 ust. 2a Prawa budowlanego w związku z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych.".
Wobec powyższego decyzja wojewody Małopolskiego z dnia 28 lipca 2023 r., znak: WI-I.7840.15.28.2022.LS została wyeliminowana z obrotu prawnego i w związku z tym należało ponownie rozpatrzeć odwołanie Pana K. J. od decyzji Starosty Tatrzańskiego z 24 marca 2022 r., znak: AB.6743.150.2022.ŁM, wnoszącej sprzeciw na wykonanie budowy wolno stojącego budynku rekreacji indywidualnej wraz ze zbiornikiem szczelnym na nieczystości ciekłe o pojemności 6 m3 na działce ewid. nr [...] położonej w miejscowości L..
Wojewoda Małopolski za pismem z dnia 19 marca 2025 r. zwrócił się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z zapytaniem czy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 12 czerwca 2024 r., znak; DOR.7210.89.2023.KKR, stwierdzająca nieważność decyzji Wojewody Małopolskiego z 28 lipca 2023 r., znak: WI-I.7840.15.28.2022.LS, uchylającej w całości zaskarżoną decyzję Starosty Tatrzańskiego z 24 marca 2022 r., znak: AB.6743.150.2022.ŁM, wnoszącą sprzeciw na wykonanie budowy wolno stojącego budynku rekreacji indywidualnej wraz ze zbiornikiem szczelnym na nieczystości ciekłe o pojemności 6 m3 na działce ewid. nr [...] położonej w miejscowości L., i orzekającej o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu wobec ww. zgłoszenia, jest ostateczna i prawomocna, a jeśli tak to tut. organ zwrócił się o przekazanie całości akt tej sprawy, które niezbędne były do ponownego procedowania sprawy.
Za pismem, które wpłynęło do tut. organu w dniu 27 marca 2025 r., znak: DOR.7210.89.2023.KKR Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż w stosunku do ww. decyzji nie wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz nie została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez żadną ze stron postępowania oraz przekazał akta sprawy.
Wobec tego Wojewoda rozpatrzył odwołanie K. J..
W trakcie ponownie toczącego się postępowania odwoławczego do tut. organu wpłynęło pismo Starosty Tatrzańskiego z dnia 14 marca 2025 r., znak: AB.6743.150.2022.ŁM kierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Zakopanem, w którym wskazano, iż w związku z brakami ujawnionymi w złożonym zgłoszeniu, w dniu 6 grudnia 2024 r.
Pan K. J. zwrócił się do Zarządu Powiatu Tatrzańskiego o uzgodnienie lokalizacji budynku rekreacji indywidualnej objętego zgłoszeniem z dnia 3 marca 2022 r., na podstawie art. 43 ustawy od rogach publicznych. Z dniem 21 grudnia 2024 r. lokalizacja ww. obiektu została uzgodniona milczącą zgodą.
W przedmiotowym piśmie zwrócono uwagę, że niniejsze uzgodnienie dotyczy budynku objętego ww. zgłoszeniem, znak: AB.6743.150.2022.ŁM. Zgoda Zarządu Powiatu Tatrzańskiego nie obejmuje natomiast swoim zakresem budynku o innych parametrach oraz o innej funkcji niż zgłoszony do Wydziału Budownictwa budynek rekreacji indywidualnej. Bowiem jak wynika z przedmiotowego pisma w toku rutynowych czynności sprawdzających dokonywanych ustawicznie przez zarządcę drogi ujawniono, że na ww. działce ewidencyjnej w trakcie realizacji jest budynek o widocznie innych parametrach niż budynek objęty ww. zgłoszeniem, a z pism kierowanych przez Pana K. J. w związku z wnioskiem o uzgodnienie lokalizacji budynku rekreacji indywidualnej wynika, że w realizowanym budynku jest on zameldowany na pobyt stały. Wobec powyższego Starosta Tatrzański zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem o pilne przeprowadzenie kontroli na ww. budowie celem wszczęcia odpowiedniego postępowania.
Ponadto do pisma z dnia 14 marca 2025 r. przesłanego do tut. organu Starosta Tatrzański dołączył dokumentację fotograficzną przedmiotowego budynku rekreacji indywidualnej, która to w ocenie organu odwoławczego wskazywała na to, iż przedmiotowy budynek realizowany jest z odstępstwami od zgłoszenia z dnia 3 marca 2022 r.
Wobec ww. informacji tut. organ za pismem z dnia 2 kwietnia 2025 r., znak: WI-I.7840.15.28.2022.JK, działając na podstawie art. 7b kpa zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem z prośbą o wskazanie, czy organ nadzoru budowlanego wobec wystąpienia Starosty Tatrzańskiego zawartego w piśmie z 14 marca 2025 r. znak: AB.6743.150.2022.ŁM, przeprowadził czynności kontrolne na działce nr [...] położonej w miejscowości L. w związku z realizacją ww. obiektu a jeśli tak to tut. organ zwrócił się o podanie informacji z przeprowadzonej kontroli oraz przekazanie na tę okoliczność stosownych dokumentów.
Następnie w dniu 17 kwietnia 2025 r. do tut. organu wpłynęło pismo Pana K. J., w którym wskazał, iż cyt.: "(...) W dniu 17 marca 2025 r. dostałem milczącą zgodę na usytuowanie w/w budynku (dowód - pismo nr [...] z dnia 17 marca 2025 r.). Ze względu na budynek wraz z mediami (dowód - mapa inwentaryzacyjna) - proszę o możliwość wykonywania dalszych prac". Do ww. pisma dołączono pismo Zarządu Powiatu Tatrzańskiego z dnia 17 marca 2025 r., znak: Dl.7012.76.2024, w którym wskazano, iż cyt.: "Zarząd Powiatu Tatrzańskiego wydał zaświadczenie o milczącym załatwieniu sprawy w dniu 21 grudnia 2024 r., dotyczące uzgodnienia wolno stojącego budynku rekreacji indywidualnej zgodnie z dokonanym zgłoszeniem (znak: AB.6743.150.2022.ŁM). Uzgodnienie to nie dotyczy jednakże budynku o innych parametrach oraz o innej funkcji niż budynek objęty ww. zgłoszeniem." oraz cyt.: "W toku rutynowych czynności sprawdzających dokonywanych przez zarządcę drogi ujawniono, że na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...] L., jednostka ewidencyjna [...]_B. T. w trakcie realizacji jest budynek o widocznie innych parametrach niż budynek objęty ww. zgłoszeniem, a z pism kierowanych przez Pana w związku z wnioskiem o uzgodnienie lokalizacji budynku rekreacji indywidualnej wynika, że w realizowanym budynku jest Pan zameldowany na pobyt stały".
Natomiast w dniu 25 kwietnia 2025 r. do tut. organu wpłynęła odpowiedź Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem z dnia 22 kwietnia 2025 r., znak: NB.051.141.2025, na pismo Wojewody Małopolskiego z dnia 2 kwietnia 2025 r wraz z protokołem kontroli Nr 169/25 z dnia 15 kwietnia 2025 r. oraz dokumentacją fotograficzną. W przedmiotowym piśmie wskazano, iż na działce nr [...] w L. w trakcie realizacji jest budynek na podstawie zgłoszenia znak: AB.6743.150.2022.ŁM. Wskazano, iż stan obiektu to stan surowy otwarty, wymiary budynku wynoszą 5,43 m, x 6,25, wysokość od płyty parteru do kalenicy wynosi 7,00 m. Ponadto dołączono dokumentację fotograficzną przedmiotowego obiektu budowlanego.
Organ odwoławczy po zapoznaniu się z ww. dokumentacją, na podstawie załączników graficznych w postaci dokumentacji fotograficznej zauważył rozbieżności pomiędzy stanem istniejącym przedmiotowego obiektu, a dokumentacją która dołączona była do zgłoszenia z dnia 3 marca 2025 r.
Wobec powyższego Wojewoda Małopolski uznał za zasadne aby ponownie zwrócić się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem. Za pismem z dnia 5 maja 2025 r., znak: WI-I.7840.15.28.2025.JK działając na podstawie art. 7b kpa tut. organ, zwrócił się z prośbą o informację, czy po przeprowadzonej w dniu 15 kwietnia 2025 r. kontroli na działce nr [...] położonej w miejscowości L., organ nadzoru budowlanego stwierdził, że wolno stojący budynek rekreacji indywidualnej wraz ze zbiornikiem szczelnym na nieczystości ciekłe o pojemności 6 m3 został wybudowany zgodnie ze zgłoszeniem z 3 marca 2022 r. przyjętym decyzją Wojewody Małopolskiego z 28 lipca 2023 r., znak: Wl-1.7840.15.28.2022.LS, oraz czy organ nadzoru będzie wszczynał postępowanie administracyjne w oparciu o ustawę Prawo budowlane w związku z ewentualnym odstępstwem od zgłoszenia robót budowlanych.
Następnie w dniu 16 maja 2025 r. do tut. organu wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem z dnia 15 maja 2025 r., znak: NB.051.141.2025 w treści cyt.: "Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zakopanem w odpowiedzi na pismo Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie - Delegatura w Tarnowie z dnia 05.05,2025 r., znak jak wyżej informuje, iż po przeprowadzeniu kontroli w dniu 15.04.2025 r. na dz. ewid. nr [...] położonej w m. L., tut, organ stwierdził, że wolnostojący budynek rekreacji indywidualnej został wybudowany niezgodnie ze zgłoszeniem. W związku z powyższym zachodzi konieczność wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w trybie art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418) w sprawie budowy wolnostojącego budynku rekreacji indywidualnej na dz. ewid. nr [...] obr[...] L. - wybudowanego z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3 pr. bud."
Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania decyzją z dnia 23 maja 2025 roku, znak: WI-I.7840.15.28.2022.JK uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz umorzył postępowanie w I instancji w sprawie wniesionego zgłoszenia.
W uzasadnieniu do wydanej decyzji wskazał, że zgłoszenie z dnia 3 marca 2022 r. dotyczy budowy wolno stojącego budynku rekreacji indywidualnej wraz ze zbiornikiem szczelnym na nieczystości ciekłe o pojemności 6 m3 na działce ewid. nr [...] położonej w miejscowości L..
Dalej wskazał, że w świetle ustaleń poczynionych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem oraz w zestawieniu z przedłożonymi przez Inwestora materiałami, brak jest wątpliwości organu odwoławczego co do tego, że budynek objęty zgłoszeniem z dnia 3 marca 2022 r. realizowany jest niezgodnie ze zgłoszeniem robót budowlanych przyjętym decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 28 lipca 2023 r., znak: WI-I.7840.15.28.2022.LS, która to następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie nieważności Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12 czerwca 2024 r., znak: DOR.7210.89.2023.KKR.
W związku z tym Wojewoda uznał, że w obecnym stanie prawnym oraz w świetle ustalonego stanu faktycznego, organ odwoławczy uchyla zaskarżona decyzję w całości i umarza postępowanie w sprawie wniesionego zgłoszenia. Wskazać bowiem należy, iż w miejscu wskazanym w zgłoszeniu z dnia 3 marca 2022 r. powstaje obiekt z odstępstwami od ww. zgłoszenia, a w takiej sytuacji organem właściwym do dalszego procedowania jest organ nadzoru budowlanego. Przedmiotowy budynek w okresie czasu po wydaniu decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 28 lipca 2023 r., znak: WI-I.7840.15.28.2022.LS do momentu stwierdzenia jej nieważności przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego mógł być realizowany, niemniej jednak należało realizować go zgodnie ze zgłoszeniem z dnia 3 marca 2022 r. Zauważyć należy, iż uzgodnienie z zarządcą drogi również wydane zostało wyłącznie dla budynku o parametrach wskazanych w zgłoszeniu z dnia 3 marca 2022 r. Ponownie podkreślić należy, iż od zgłoszenia robót budowlanych dotyczących budowy budynku rekreacji indywidualnej nie ma istotnych oraz nieistotnych odstępstw. Zauważyć należy, iż zapisy art. 36a ust. 1a mówią o istotnych bądź nieistotnych odstąpieniach od projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno- budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnośnie zgłoszenia mowa jest o zgłoszeniu budowy z art. 29 ust. 1 pkt 1-4, lub przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d. Do zgłoszenia budowy budynku rekreacji indywidualnej nie dołącza się projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno- budowlanego tak więc nie ma w tym przypadku istotnych oraz nieistotnych odstąpień. Tak więc budynek rekreacji indywidualnej objęty zgłoszeniem z 3 marca 2022 r. należało realizować zgodnie z przyjętym zgłoszeniem i dołączoną do niego dokumentacją.
Ponadto budynek rekreacji indywidualnej realizowany w trybie zgłoszeniowym winien spełniać wszystkie parametry wskazane w art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. a Pb tj. być wolno stojący, parterowy, rozumiany jako budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki.
Wątpliwa wydaje się być również funkcja jaką obiekt ten rzeczywiście pełni bowiem z dokumentacji zawartej w aktach sprawy tj. pisma Zarządu Powiatu wynika, iż Inwestor w realizowanym budynku jest zameldowany na pobyt stały, a jak wiadomo budynek rekreacji indywidualnej służyć ma do okresowego wypoczynku, a nie zamieszkania jak w przypadku budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Ponadto zauważyć należy, iż uzgodnienie na lokalizację ww. obiektu dotyczy budynku objętego zgłoszeniem z dnia 3 marca 2022 r., znak: AB.6743.150.2022.ŁM, a nie budynku o innych parametrach oraz funkcji.
Wobec takich ustaleń uznać należy, iż brak jest przedmiotu zgłoszenia z dnia 3 marca 2022 r. bowiem na działce inwestycyjnej nr [...] w L. realizowany jest obiekt o innych parametrach, który to wobec ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wybudowano z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3 Pb, co obliguje organ nadzoru do wszczęcia z urzędu postępowania w trybie art. 50 Pb. Wojewoda Małopolski w zaistniałym stanie faktycznym oraz prawnym nie jest uprawniony ustawowo do dalszego procedowania przedmiotowej sprawy.
Tak więc mając na względzie treść art. 105 § 1 kpa, który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Stąd też należało uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie. Wskazać bowiem należy, że przedmiot postępowania z uwagi na wzniesienie obiektu niezgodnie z przepisami prawa jest obarczony wadą, która w tym postępowaniu nie może być usunięta.
W niniejszej sprawie, przez brak elementu materialnego stosunku prawnego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przedmiotowy budynek rekreacji indywidualnej został wzniesiony niezgodnie ze zgłoszeniem jego budowy, a nadto niezgodnie z przepisami prawa tj. nie można go uznać za obiekt, który powstał na podstawie zgłoszenia robót budowlanych z dnia 3 marca 2022 r.
Z uwagi na wskazany już wyżej brak przedmiotu postępowania, jakim byłby wzniesiony zgodnie z przepisami prawa budynek rekreacji indywidualnej, postępowanie to jest obarczone wadą, która w tym postępowaniu nie może być usunięta. Prowadzenie postępowań naprawczych w związku z naruszeniem ustawy - Prawo budowlane należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego.
Zamknięty katalog decyzji administracyjnych, które mogą być wydane w fazie postępowania odwoławczego został ujęty w art. 138 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzje, w której: utrzymuje zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo umarza postępowanie odwoławcze. Organ wydając decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, po przeprowadzeniu postępowania, musi dojść do tej samej konkluzji co organ pierwszoinstancyjny. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji powinno nastąpić, jeżeli rozstrzygnięcie w niej zamieszone jest prawidłowe z punktu widzenia zgodności z prawem, ale również z punktu widzenia jego celowości i słuszności.
Natomiast rozstrzygnięcie polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji może nastąpić tylko w przypadku zaistnienia jakiegokolwiek rodzaju bezprzedmiotowości postępowania zarówno pierwotnej, jak i wtórnej. Tutejszy organ odwoławczy za kluczowe uznał przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Wskazuje się, że postępowanie dowodowe winno być przeprowadzone wszechstronnie i wnikliwie, co wynika z regulacji zawartych w art. 7 i 12 § 1 kpa, przy zastosowaniu wszelkich dostępnych środków dowodowych, pozwalających ustalić stan faktyczny oraz prawny. Przenosząc powyższe na realia rozpoznawanej sprawy, w świetle przedstawionego stanu faktycznego oraz przede wszystkim w oparciu o ustalenia dokonane przez właściwy miejscowo organ nadzoru budowlanego, za podstawę niniejszego rozstrzygnięcia należy uznać brak elementu materialnego stosunku prawnego, którym w rozpatrywanym przypadku jest fakt powstania obiektu budowlanego zrealizowanego w sposób niezgodny z prawem. Organ jest zobowiązany do orzekania na podstawie stanu faktycznego oraz prawnego istniejącego w dniu orzekania, natomiast w dniu wydania niniejszej decyzji, w obrębie działki objętej zgłoszeniem nie istnieje wzniesiony zgodnie z przepisami prawa budynek rekreacji indywidualnej. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. W tej sprawie zamierzenie inwestycyjne objęte zgłoszeniem dotyczy obiektu zrealizowanego niezgodnie z przepisami prawa, a tym samym z chwilą powzięcia tej informacji, postępowanie to stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Wobec braku przedmiotu zgłoszenia jakim byłyby istniejący budynek rekreacji indywidualnej (wzniesiony zgodnie ze zgłoszeniem z dnia 3 marca 2025 r.), organ odwoławczy ma obowiązek wydać decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Jednoczesne uchylenie decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji stanowi natomiast przeszkodę do rozpoznania sprawy i jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia.
Skargą na powyższą decyzję wniósł K. J., który podniósł zarzuty:
1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a. w zw. 7. art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 16a) ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego w sytuacji kiedy nie zachodzą ku temu przesłanki, a organ administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązany jest wydać merytoryczną decyzję administracyjną, rozstrzygającą niniejszą sprawę administracyjną co do istoty, przez orzeczenie o uchyleniu decyzji Starosty Tatrzańskiego z dnia 24 marca 2022 r., znak: AB.6743.150.2022.ŁM, oraz orzeczeniu o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia robót budowlanych;
2) naruszenie art. 6 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. a) w zw. z art. 30 ust. 6 pkt 1)-4) ustawy Prawo budowlane poprzez negatywną weryfikację zgłoszenia dokonanego przez inwestora K. J. w świetle przesłanek wniesienia sprzeciwu wobec planowanych robót budowlanych, które nie są ujęte w ustawie, podczas gdy objęty zgłoszeniem obiekt budowlany spełnia wszystkie cechy wolno stojącego, parterowego budynku rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy i cechach konstrukcyjnych, o jakich mowa w art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. a) ustawy Prawo budowlane, a realizacja robót budowlanych na dz. ewid. nr [...] obr. [...] L. prowadzona była w oparciu o zgłoszenie robót budowlanych przyjęte decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 28 lipca 2023 r., znak: \VI-I.7840.15.28.2022.LS, przez co w sprawie nie miało miejsce rozpoczęcie robót budowlanych przed skutecznym ich zgłoszeniem bez sprzeciwu do organu architektoniczno-budowlanego;
3) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne, dowolne i arbitralne ustalenie, że budynek rekreacji indywidualnej na dz. ewid. nr [...] obr. [...] L., realizowany w oparciu o zgłoszenie robót budowlanych przyjęte decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 28 lipca 2023 r., znak: WI-I.7840.15.28.2022.LS, został wybudowany niezgodnie z warunkami tego zgłoszenia, podczas gdy nie istnieje żaden dokument o znaczeniu prawnym, który by takie twierdzenie potwierdzał w sposób jednoznaczny, definitywny i wiążący dla organów administracji publicznej;
4) naruszenie art 7 k.p.a. i art 77 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne i dowolne ustalenie, że fakt zameldowania się na pobyt stały przez K. J. w budynku rekreacji indywidualnej na dz. ewid. nr [...] obr. [...] L. zaprzecza wykorzystywaniu takiego budynku jedynie w celu realizacji okresowych pobytów wypoczynkowych i jest równoznaczny stałemu w nim zamieszkaniu, podczas gdy meldunek pełni funkcję wyłącznie administracyjną, nie potwierdza faktu zamieszkania pod danym adresem, a może mieć na celu wykazanie faktu zameldowania na terenie danej gminy, co ma znaczenie z punktu widzenia przepisów prawa administracyjnego.
Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, określenie wytycznych co do wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie i przekazanie sprawy Organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z racji jej bezzasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.
Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody Małopolskiego uchylająca decyzję Starosty Tatrzańskiego, wnoszącą sprzeciw wobec planowanego zamierzenia budowlanego polegającego na budowie wolnostojącego budynku rekreacji indywidualnej wraz ze zbiornikiem szczelnym na nieczystości ciekłe o pojemności 6 m3 na działce ewid. nr [...] położonej w miejscowości L. i umarzająca postępowanie w sprawie.
W kontekście powołanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, należy wskazać, że zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 572 ze zm.) – dalej jako "k.p.a." w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Natomiast w myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 2417/12).
Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy i okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego.
Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21).
Określenie w jakim obszarze i w jakim zakresie konieczne jest ustalenie w sprawie istotnych okoliczności faktycznych jest uwarunkowane przez normy prawne, które organ w sprawie będzie stosował.
Organ powinien zatem w sposób adekwatny do potrzeb ustalić stan faktyczny i nie pozostawić żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału została przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierował się organ powinny zostać szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji.
Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 572 ze zm.) – dalej jako "PrBud" zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. Według art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego, w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji.
Zgodnie z art. 30 ust. 6 PrBud organ administracji architektoniczno - budowlanej wnosi sprzeciw jeżeli:
1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę;
2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy;
3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje;
4) roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5.
Jednocześnie stosownie do art. 138 § 1 i 2 k.p.a. wynika, że postępowanie odwoławcze zwieńczone jest alternatywną możliwością wydania następujących decyzji: utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.), uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umorzenie postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), umorzenie postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.), uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 k.p.a.).
Ponadto zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a., może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W realiach tej sprawy Wojewoda skorzystał z tego przepisu i w toku postępowania wystąpił dwukrotnie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem – dalej jako "PINB", aby ten przeprowadził czynności kontrolne na działce nr [...] położonej w miejscowości L. w związku z realizacją zamierzenia budowlanego polegającego na budowie wolnostojącego budynku rekreacji indywidualnej wraz ze zbiornikiem szczelnym na nieczystości ciekłe o pojemności 6 m3 na działce ewid. nr [...] położonej w miejscowości L. (por. pismo z dnia 2 kwietnia 2025 roku i z dnia 5 maja 2025 roku, k. 84 i 93). Jak wynika z przedstawionego stanowiska przez PINB, wolnostojący budynek rekreacji indywidualnej został wybudowany niezgodnie ze zgłoszeniem. W związku z powyższym – jak wskazał organ nadzoru budowlanego – zachodzi konieczność wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w trybie art. 50 PrBud.
Powodem zatem uchylenia przez Wojewodę decyzji Starosty był fakt wybudowania przez Skarżącego wolnostojącego budynki rekreacji indywidualnej niezgodnie ze zgłoszeniem (por. k. 92 a.a.).
Z tego powodu bezzasadny jest zarzut skargi jakoby w sprawie nie miało miejsce rozpoczęcie robót budowlanych przed skutecznym ich zgłoszeniem bez sprzeciwu do organu architektoniczno-budowlanego. Podkreślić należy, że podstawą do wydanej decyzji nie było uznanie, że Skarżący wykonywał roboty przed skutecznym ich zgłoszeniem bez sprzeciwu do organu architektoniczno-budowlanego, lecz to, że wykonany przez niego obiekt nie jest tożsamy w budynkiem będącym przedmiotem zgłoszenia.
W tym miejscu w zakresie istniejących niezgodności można przykładowo wskazać, że w dokumentacji przedłożonej do zgłoszenia z dnia 3 marca 2022 r. w przeciwieństwie między ustaleń PINB (w tym zgromadzonym materiale zdjęciowym) brak było schodów wewnątrz budynku, a w dachu brak okien, brak było też belki żelbetowej rozdzielającej okna znajdujące się na elewacji południowej. Na rzutach dołączonych do zgłoszenia widniało jedno duże przeszklenie (okno), nie było projektowanej belki. Ponadto drzwi i okna widoczne były wyłącznie w elewacji południowej i zachodniej. Z rzutu załączonego do zgłoszenia wynikało, iż parterowy budynek rekreacji indywidualnej winien składać się z trzech pomieszczeń: wiatrołapu, łazienki i pomieszczenia mieszkalnego. Natomiast na zdjęciach widoczna jest komunikacja (schody).
Skarżący zgłosił zamiar budowy budynku rekreacyjnego o określonych parametrach, w określonym miejscu i kształcie wynikającym z tego zgłoszenia. Na podstawie tego zgłoszenia budował jednak obiekt niezgodny z dokonanym zgłoszeniem, a to z kolei uzasadnia prawidłowość wyboru trybu legalizacyjnego, dla którego właściwe są już organy nadzoru budowlanego.
Nieuzasadniony jest także zarzut, że "nie istnieje żaden dokument o znaczeniu prawnym, który by takie twierdzenie potwierdzał w sposób jednoznaczny, definitywny i wiążący dla organów administracji publicznej", który uzasadniałby naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne, dowolne i arbitralne ustalenie, że budynek rekreacji indywidualnej na dz. ewid. nr [...] obr. [...] L., realizowany w oparciu o zgłoszenie robót budowlanych przyjęte decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 28 lipca 2023 r., znak: WI-I.7840.15.28.2022.LS, został wybudowany niezgodnie z warunkami tego zgłoszenia.
Trzeba zauważyć, że odpowiednie ustalenia w tym zakresie zostały poczynione przez Wojewodę, a wnioski z nich wyciągnięte są adekwatne i trafne. Wbrew twierdzeniom Skarżącego nie jest w takiej sytuacji konieczne istnienie innych "definitywnych i wiążących" rozstrzygnięć. Organ jest bowiem uprawniony i obowiązany do prowadzenia własnego postępowania dowodowego, które ma zmierzać do ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Takie też postępowanie w tym zakresie prowadził Wojewoda, który o każdej czynności powiadamiał Skarżącego (por. np. k. 83, 90 a.a.) Zaznaczyć trzeba, że organ wprost wskazał o jakie konkretne okoliczności chodzi (przytoczono je powyżej) i w oparciu o nie przyjął, że nie jest już możliwe w takich okolicznościach uchylenie sprzeciwu bez jednoczesnego umorzenia postępowania.
Na marginesie można jeszcze wskazać, że charakterystyczna jest okoliczność, iż Skarżący w żadnej mierze nie neguje ustaleń organu odwoławczego, co do tego, że wykonany przez Skarżącego obiekt nie jest tożsamy w budynkiem będącym przedmiotem zgłoszenia, a to stanowiło zasadniczy powód dla uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w I instancji.
Jednocześnie podziela Sąd stanowisko wyrażone przez Wojewodę, że Skarżący w okresie po wydaniu decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 28 lipca 2023 r., znak: WI-I.7840.15.28.2022.LS do momentu stwierdzenia jej nieważności przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego mógł realizować inwestycję, niemniej jednak powinna ona być realizowana zgodnie ze zgłoszeniem z dnia 3 marca 2022 r., skoro natomiast w miejscu wskazanym w zgłoszeniu z dnia 3 marca 2022 r. powstaje obiekt z odstępstwami od ww. zgłoszenia, a w takiej sytuacji organem właściwym do dalszego procedowania jest organ nadzoru budowlanego. Z tego powodu zasadnie Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję oraz umorzył postępowanie na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Bezzasadny jest w końcu zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a. w zw. 7 art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 16a) ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego w sytuacji kiedy nie zachodzą ku temu przesłanki, a organ administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązany jest wydać merytoryczną decyzję administracyjną, rozstrzygającą niniejszą sprawę administracyjną co do istoty, przez orzeczenie o uchyleniu decyzji Starosty Tatrzańskiego z dnia 24 marca 2022 r., znak: AB.6743.150.2022.ŁM, oraz orzeczeniu o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia robót budowlanych.
Zgodnie z art. 138 § 1 pkt. 2) k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.
Wskazany przepis ma charakter wynikowy, co oznacza jego zastosowanie winno być za każdym razem rezultatem uznania, że w konkretnej sprawie nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, które uzasadnia kierunek rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Określone stosowanie przez organ przepisu wynikowego jest zatem konsekwencją ("wynikiem") określonych ustaleń faktycznych oraz określonego odczytania przepisów prawa materialnego. Jego naruszenie zawsze jest następstwem uchybienia innym przepisom - prawa materialnego bądź procesowego (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. II OSK 431/18, NSA z dnia 28lipca 2023 r., sygn. I OSK 1353/22, NSA z dnia 16 maja 2023 r., sygn. II GSK 443/20).
Jak wynika z akt sprawy organ odwoławczy doszedł do wniosku, że ze względu na to, że wykonywany przez Skarżącego obiekt nie jest tożsamy w budynkiem będącym przedmiotem zgłoszenia, konieczne jest uchylenie sprzeciwu i umorzenie postępowania w I instancji. Tę ocenę Sąd w pełni podziela. W ocenie Sądu na gruncie przedmiotowej sprawy nie doszło zatem do naruszenia art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a., a tym samym podniesiony zarzut jest bezzasadny.
Dodatkowo należy wskazać, że także niezależnie od podniesionych zarzutów Sąd nie dostrzega jakichkolwiek podstaw, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Ze względu na powyższe skarga została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI