II SA/Kr 929/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie oddalił skargę M. M. na postanowienie SKO utrzymujące w mocy decyzję o oddaleniu zarzutów egzekucyjnych dotyczących wydania nieruchomości pod inwestycję drogową, uznając, że decyzja ZRID z rygorem natychmiastowej wykonalności stanowi tytuł egzekucyjny mimo braku ostateczności.
Skarżąca M. M. wniosła skargę na postanowienie SKO w Krakowie, które utrzymało w mocy decyzję o oddaleniu jej zarzutów egzekucyjnych. Zarzuty dotyczyły wydania nieruchomości pod inwestycję drogową, a skarżąca podnosiła m.in. nieistnienie działki, błąd co do osoby zobowiązanego oraz brak upomnienia. WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając, że decyzja ZRID z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności, mimo braku ostateczności, stanowi tytuł egzekucyjny uprawniający do wydania nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, które utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji o oddaleniu zarzutów egzekucyjnych. Skarżąca kwestionowała obowiązek wydania nieruchomości pod inwestycję drogową, argumentując m.in. nieistnienie działki, błąd co do osoby zobowiązanego oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID), której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stanowi tytuł egzekucyjny, nawet jeśli nie jest ostateczna. Sąd wyjaśnił, że rygor ten uprawnia do przejęcia nieruchomości w posiadanie i rozpoczęcia robót budowlanych, a podział nieruchomości jest zatwierdzony, choć własność przechodzi na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego dopiero z dniem ostateczności decyzji. Sąd uznał również, że skarżąca, jako współwłaścicielka, nadal posiada samoistne władztwo nad nieruchomością, mimo jej użyczenia, a zarzuty dotyczące braku upomnienia i błędnego oznaczenia przedmiotu egzekucji uznał za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja ZRID z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności stanowi tytuł egzekucyjny, który zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości i uprawnia do faktycznego objęcia jej w posiadanie przez zarządcę drogi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rygor natychmiastowej wykonalności nadany decyzji ZRID sprawia, że staje się ona wykonalna, mimo braku ostateczności. Pozwala to na rozpoczęcie robót budowlanych i przejęcie nieruchomości w posiadanie, co jest podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 15 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
specustawa drogowa art. 17 § ust. 5
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 1 § pkt 20
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
specustawa drogowa art. 17 § ust. 3 pkt. 2, 3, 4
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 12 § ust. 1 – ust. 4
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 11f § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym z uwagi na nieistnienie działki. Błąd co do zobowiązanego. Brak uprzedniego doręczenia upomnienia. Brak wymagalności obowiązku z uwagi na przeszkody po stronie wierzyciela. Naruszenie przepisów proceduralnych przez organy administracji.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja ZRID z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności stanowi tytuł egzekucyjny. Rygor natychmiastowej wykonalności sprawia, że nieostateczna decyzja administracyjna jest wykonalna. Współwłaściciel nieruchomości oddając ją w użyczenie nie pozbawia się posiadania samoistnego. Decyzja ZRID zatwierdza podział nieruchomości, a linie rozgraniczające stanowią linie podziału. Egzekucja wydania nieruchomości może toczyć się przeciwko właścicielowi/współwłaścicielowi.
Skład orzekający
Sebastian Pietrzyk
przewodniczący
Joanna Człowiekowska
członek
Anna Kopeć
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ZRID w kontekście postępowania egzekucyjnego, zwłaszcza w zakresie wydania nieruchomości i istnienia przedmiotu egzekucji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji drogowych realizowanych w trybie specustawy drogowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowań egzekucyjnych związanych z inwestycjami drogowymi, gdzie rygor natychmiastowej wykonalności decyzji ZRID budzi wątpliwości co do możliwości egzekwowania obowiązku wydania nieruchomości.
“Czy można wyegzekwować wydanie nieistniejącej działki? Sąd rozstrzyga o skutkach rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ZRID.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 929/25 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-09-17 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-07-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Anna Kopeć /sprawozdawca/ Joanna Człowiekowska Sebastian Pietrzyk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 1966 nr 24 poz 151 art 18 , art 15 par 1 , art 33 par 2 , art 34 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dz.U. 2024 poz 311 art 17 Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: SWSA Joanna Człowiekowska AWSA Anna Kopeć (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 maja 2025 r., znak: SKO.EA/418/82/2025, SKO.EA/418/83/2025 w przedmiocie oddalenia zarzutów egzekucyjnych oddala skargę. Uzasadnienie W dniu 12 października 2023 r. Prezydent Miasta Krakowa wydał decyzję nr 34/6740.4/2023 znak AU-01-6.6740.4.19.2023.IRE o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. Rozbudowa skrzyżowania ul. C. (droga gminna klasy Z) z ul. N. (droga powiatowa klasy GP) wraz z rozbudową ul. N. od km. 0+000,00 do km 0+129,50 oraz rozbudową ul. C. od km 0'+133,10 w K. (...) wynikający z decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 34/6740.4/2023 z dnia 12.10.2023 r . opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności. Postanowieniem z dnia 16 października 2023 r. Prezydent Miasta Krakowa nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, a w dniu 13 listopada 2024 r. wystawił tytuł wykonawczy nr ZDMK/NIEP-ZRID/16/2024 skierowany do M. M., w którym określono wynikający z ww. decyzji obowiązek wydania działki tj. działki nr [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna N. H. (powstałej z podziału działki nr [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna K. - N. H.) o pow. 0,0180 ha. M. M. jest współwłaścicielką działki w udziale 2/6. M. M. wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej wskazując na: 1. nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym 2. błędu co do zobowiązanego 3. braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia 4. braku wymagalności, w związku z istotnymi i niedającymi się aktualnie usunąć przeszkodami w jego wykonaniu, leżącymi po stronie wierzyciela. Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 7 lutego 2025 roku nr 35/2025, znak EE.313.248.4.2024 zarzuty oddalił. Po rozpatrzeniu zażalenia M. M. wniesionego na to postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 15 maja 2025 r., znak SKO.EA/418/82/2025, SKO.EA/418/83/2025 utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało art. 18, art. 15 § 1, art. 33 § 2, art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – dalej u.p.e.a. (Dz. U. z 2025 poz. 132), oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia przywołano relewantne przepisy u.p.e.a. Wskazano, że skutkiem nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest wykonalność decyzji administracyjnej. Nieostateczna decyzja administracyjna, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stanowi tytuł egzekucyjny. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że analizując skutki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, należy podkreślić, że nie pozbawia ono właścicieli, użytkowników wieczystych oraz podmiotów, którym przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości objętych decyzją ZRID, praw do tych nieruchomości. Zarządca drogi w wyniku nadania decyzji ZRID rygoru natychmiastowej wymagalności jest jedynie uprawniony do przejęcia w posiadanie wywłaszczanych nieruchomości oraz skorzystania z innych uprawnień wymienionych w wydanym zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (por. wyrok NSA z 11.08.2011 r., I OSK 1409/10, LEX nr 1068399). Na podstawie art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311) – dalej jako "specustawa drogowa" - do egzekucji obowiązków wynikających z decyzji ZRID stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucję obowiązku wynikającego z tej decyzji przeprowadza się w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku właściwego zarządcy drogi. W ocenie zobowiązanego rygor natychmiastowej wykonalności nadany decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 12.10.2023 r. nr 34/6740.4/2023 nie ma zastosowania do decyzji ZRID w zakresie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Według zobowiązanego zatwierdzenie podziału nieruchomości wywołuje skutek dopiero od kiedy decyzja ZRID zyska walor ostateczności, a decyzja ZRID jest nieostateczna. Kolegium wyjaśnia, że skutkiem decyzji ZRID - wynikającym z art. 12 ust. 1 specustawy drogowej - jest zatwierdzenie podziału nieruchomości zgodnie z załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część decyzji. Linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. Linie te, określające powierzchnię terenu niezbędnego dla realizacji drogi, powinny być uwidocznione w materiałach graficznych i wyznaczają jednocześnie granice pasa drogowego. Z powyższego wynika, że znane są granice działki objętej postępowaniem egzekucyjnym. Słusznie więc wierzyciel stwierdził, że decyzja ZRID zatwierdza podział nieruchomości, a nadany jej rygor natychmiastowej wykonalności sprawia, że choć nie jest ona ostateczna jest wykonalna. Kolegium zwraca uwagę na wyrok WSA w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 214/14, gdzie sąd stwierdził, że skutkiem decyzji ZRID z rygorem natychmiastowej wykonalności jest przede wszystkim jej bezzwłoczna realizacja w zakresie wydania posiadania nieruchomości. Co do kolejnego zarzutu tj. braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, wierzyciel wskazał, że nie budzi wątpliwości, że prawo współwłasności do nieruchomości przysługuje M. M., do której skierowane zostało upomnienie z dnia 2.09.2024 r. nr [...], które to upomnienie zostało skutecznie doręczone w dniu 19.09.2024 r. Nadto wyjaśniono, że z treści upomnienia jasno wynika wezwanie do wykonania obowiązku tj. wydania nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] N. H. powstałej w wyniku podziału działki nr [...] obr. [...] N. H.. Brak jest podstaw do kwestionowania upomnienia, a tym bardziej faktu jego doręczenia. Co do zarzutu braku wymagalności w związku z istotnymi i niedającymi się aktualnie usunąć przeszkodami w jego wykonaniu, leżącymi po stronie wierzyciela, zobowiązany podnosi, że wydanie działki nr [...] obręb nh[...] jest niemożliwe dlatego, że działka nie powstała, a także dlatego, że w terenie nie wytyczono geodezyjnie granic ani jej położenia. Kolegium podziela stanowisko wierzyciela - przywołując regulację art. 12 ust. 1 i art. 11f ust. 1 pkt 5 specustawy drogowej - że decyzja o realizacji inwestycji drogowej zatwierdza podział nieruchomości. Linie rozgraniczające teren, w tym granice pasów drogowych, ustalone decyzją ZRID stanowią linie podziału nieruchomości. Decyzja jest wprawdzie nieostateczna, ale ma nadany rygor natychmiastowej wykonalności, co czyni ją wykonalną. Poza powyższym podczas czynności egzekucyjnych zostaną geodezyjnie tymczasowo wytyczone linie rozgraniczające inwestycję i zarazem zostanie określony zakres terytorialny placu budowy, który zostanie przekazany wykonawcy. Wskutek nadania decyzji ZRID rygoru natychmiastowej wykonalności zarządca drogi jest uprawniony do przejęcia w posiadanie wywłaszczanych nieruchomości oraz skorzystania z innych uprawnień wymienionych w wydanym zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, celem natychmiastowego rozpoczęcia realizacji inwestycji drogowej, a skutki owego rygoru rozciągają się także na możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do obowiązków wymienionych w art. 17 ust. 3 specustawy drogowej. W zakresie powoływania się przez zobowiązaną na błąd co do osoby zobowiązanego, z uwagi na okoliczność oddania na podstawie umowy użyczenia działki będącej przedmiotem postępowania egzekucyjnego W. R., Kolegium wyjaśniło, że skutki decyzji ZRID odnoszą się do właścicieli, użytkowników wieczystych oraz podmiotów, którym przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości objętych decyzją ZRID, praw do tych nieruchomości. Stąd też słusznie wszelkie czynności wierzyciel podejmuje względem właściciela/współwłaściciela/ nieruchomości, a nie osoby mającej nieruchomość w posiadaniu na podstawie umowy zobowiązaniowej. Kolegium - po analizie akt sprawy - w odpowiedzi na zarzuty zażalenia w zakresie naruszenia przepisów proceduralnych stwierdza, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a wszelkie okoliczności istotne dla sprawy zostały przez organ poddane analizie. Postanowienie zawiera wszelkie wymagane prawem elementy, prawidłowo wskazana została podstawa prawna rozstrzygnięcia, a uzasadnienie jest wyczerpujące i odnosi się do całości sprawy, również pouczenie czyni zadość wymaganiom określonym w obowiązujących przepisach prawa. Kolegium stwierdza więc, że zakresie naruszenia przepisów proceduralnych zarzuty zażalenia są niezasadne. Opisane wyżej postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. M., zarzucając mu naruszenie 1) art. 15 w zw. z art. 127 § 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., albowiem zdaniem skarżącej Kolegium rozpoznało zażalenie bez zapoznania się z jego treścią oraz załączonych do niego dokumentów; 2) art. 34 § 2 pkt 2 w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 w zw. z art. 141 u.p.e.a., bo nie rozpoznano zarzutu błędnego oznaczenia przedmiotu egzekucji (wskazanie w tytule wykonawczym działki nr [...], która nie powstała) oraz przemilczano dokumenty urzędowe (mapy geodezyjne, oświadczenie Wydziału Geodezji z 21 marca 2025 r.), gdy tymczasem czynności organów mogą dotyczyć tylko nieruchomości prawnie-realnie istniejących, a taką nie jest nieruchomość, co do której sporządzono projekt podziału, ale nie został on jeszcze ostatecznie i ważnie zatwierdzony; 3) art. 34 § 2 pkt 2 w zw. z art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a., bo w żadnej instancji nie rozpoznano zarzutu błędu co do zobowiązanego do wydania działki i błędne przyjęcie , że egzekucja może być skierowana wyłącznie wobec współwłaścicieli nieruchomości, nawet jeśli nie posiadają oni realnego władztwa nad nieruchomością, którą włada osoba trzecia na zasadzie użyczenia; 4) art. 34 § 2 pkt 2 w zw. z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., bo nie rozpoznano zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, skoro nie odniesiono się do tego, że wydanie działki, która nie powstała, nie jest możliwe, bo przeniesienie posiadania rzeczy przyszłej nie wywołuje skutków prawnych; 5) art. 34 § 2 pkt 2 w zw. z art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a., bo oddalono zarzut braku wymagalności w związku z przeszkodami leżącymi po stronie wierzyciela (uporczywe uchylanie się od wyznaczenia w terenie obszaru podlegającego zajęciu pod drogę przy świadomości wierzyciela, że bez geodezyjnego wytyczenia nie można wydać terenu); 6) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., bo nie odniesiono się do dowodów z: a) mapy ewidencyjnej, mapy zasadniczej i oświadczenia geodety, z których wynika, że działka nr [...] nie istnieje; b) pisma Wydziału Geodezji z 21 marca 2025 r. potwierdzającego, że działka nie istnieje; c) protokołu przesłuchania świadków, z którego wynika, że teren, który ma zostać zajęty pod drogę, jest w posiadaniu osoby trzeciej (W. R.); 7) art. 17 ust. 3 ustawy ZRID, bo błędnie przyjęto, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności skutkuje zatwierdzeniem podziału nieruchomości oraz uprawnia wierzyciela do żądania wydania nowo wydzielonych działek, podczas gdy nie prowadzi to do zmian prawnorzeczowych czy ewidencyjnych, a żądanie wydania może dotyczyć tylko nieruchomości istniejących faktycznie i prawnie (przed podziałem) w części przeznaczonej pod inwestycję drogową. W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o 1) uchylenie postanowień organów obu instancji; 2) przyznanie kosztów postępowania; 3) przeprowadzenie dowodu m.in. z aktualnego wypisu z rejestru gruntów dla działki nr [...] oraz aktualnych map geodezyjnych na okoliczność, że działka nr [...] nie istnieje, bo działka nr [...] nie uległa podziałowi. W uzasadnieniu skargi podniosła, że postępowanie egzekucyjne względem rzeczy przyszłej (działki, która jeszcze nie powstała) to absurd. W miejscu, gdzie ma przebiegać droga, istnieją wyłącznie działki nr: [...], [...], [...] i [...] i tylko one (w części przeznaczonej pod drogę) mogą być przedmiotem egzekucji. Postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone, gdyż wierzyciel błędnie skierował egzekucję wobec nieistniejącej nieruchomości. Ponadto egzekucja z nieruchomości powinna być skierowana wobec osoby faktycznie władającą nieruchomością, której przysługuje prawo ochrony posiadania, nie zaś każdorazowo wobec właściciela nieruchomości. Przed przystąpieniem do egzekucji należało geodezyjnie wytyczyć teren przeznaczony pod drogę, tak aby możliwe było jego dobrowolne wydanie. Wierzyciel przyznał, że geodezyjne wytyczenie jest konieczne, ale wskazał, że dojdzie do niego w ramach czynności egzekucyjnych – nie wiadomo, dlaczego od miesięcy się od tego uchyla mimo licznych wniosków skarżącej, która podjęła próbę bezskuteczną próbę wytyczenia i poniosła koszty geodezyjne (geodeta stwierdził, że działka nie istnieje). Skarżąca zarzuciła, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wobec faktu rozlicznych zarzutów zgłoszonych w przedmiotowej sprawie przez różne podmioty jedynie fikcyjnie rozpoznało zażalenie, nie odnosząc się do sformułowanych zarzutów indywidualnie w każdej sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) - dalej jako "p.p.s.a." - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie może być rozpoznana w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ono prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie oddalenia zarzutów. Skarga, a wcześniej wniesione zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym koncentruje się na twierdzeniu, że działka nr [...] obr. [...] N. H. nie może być przedmiotem egzekucji, ponieważ nie istnieje, bowiem rygor natychmiastowej wykonalności nadawany decyzji ZRID nie wywołuje skutków o charakterze ewidencyjnym i prawnorzeczowym. To na tej właśnie okoliczności skarżąca opiera zarzuty, dodatkowo wskazując, że nie jest w posiadaniu działki nr [...], bowiem oddała ją w użyczenie swojemu ojcu. W niniejszej sprawie egzekucja niepieniężnego obowiązku wydania nieruchomości dotyczy działki [...], która powstała z podziału działki [...] dokonanej na mocy decyzji ZRID tj. decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 12 października 2023 r. Poza sporem pozostaje fakt, że decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżąca nie kwestionuje faktu, iż jest współwłaścicielem działki nr [...]. Potwierdza to również dołączony do skargi wypis z rejestru gruntów. Podobne ustalenie czynią organy. Jest to zatem okoliczność bezsporna w niniejszej sprawie. Skarżąca kwestionuje jedynie (w zakresie określenia adresata egzekwowanego obowiązku), iż faktycznie nieruchomość nie jest w jej posiadaniu, a w posiadaniu jej ojca W. R., któremu przysługuje prawo użyczenia. Zgodnie z art. 1 pkt. 20 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - zobowiązany to m.in. osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osoba lub jednostka, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. Zatem co do zasady egzekucja wydania nieruchomości może toczyć się przeciwko właścicielowi/ współwłaścicielowi tej nieruchomości, który na podstawie wiążącego aktu władztwa administracyjnego (w tym przypadku decyzji ZRID, której nadano klauzulę natychmiastowej wykonalności i w oparciu o którą wystawiono tytuł wykonawczy) jest obowiązany do wydania nieruchomości lub jej części. Zarzut braku faktycznego posiadania przez nią przedmiotowej nieruchomości stawiany przez skarżącą jest w realiach niniejszej sprawy niezasadny. Po pierwsze: skarżąca jako współwłaściciel nieruchomości wydając tę nieruchomość w użyczenie osobie trzeciej nie pozbawia się posiadania samoistnego tej nieruchomości (a więc i realnego władztwa na nią), gdyż w ramach użyczenia przekazuje jedynie posiadanie zależne. Zatem od woli współwłaściciela (posiadacza samoistnego) zależy tylko czy i kiedy rozwiąże stosunek użyczenia i nie ma potrzeby i konieczności oczekiwania tu na ustawowe skutki ostatecznej decyzji ZRID, w postaci wygaśnięcia z mocy ustawy umowy użyczenia. Po drugie: w aktach sprawy znajdują się dołączone przez samą skarżącą do złożonych przez nią zarzutów dokumenty stanowiące kopie protokołu rozprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym dla K. - N. H. sygn. akt I C [...] o wydanie nieruchomości, toczącej się min. przeciwko M. M.. Zatem jest to dowód (przedłożony przez samą skarżącą) na to, że jednak rzeczona nieruchomość znajduje się we władztwie skarżącej, skoro właśnie przeciwko niej wytoczono powództwo o wydanie nieruchomości, a skarżąca zwalcza takowe żądanie pozwu, wykazując swoje władztwo i prawa do tej nieruchomości. Powyższy dokument i zawarte w nim zeznania świadków przy braku innych dowodów, zdają się jedynie potwierdzać tezę, że zarzut braku władztwa nad rzeczą użyczoną ojcu W. R., jest jedynie argumentem wymyślonym na potrzeby niniejszego postępowania, nie znajdującym pokrycia w rzeczywistości. Co do zarzutu nieistnienia braku działki nr [...] (a więc zarzutu braku przedmiotu egzekucji) należy przyznać rację organom egzekucyjnym. Choć decyzja ZRID nie jest jeszcze ostateczna, to skoro nadany jej został rygor natychmiastowej wykonalności, to po myśli art. 17 ust. 3 pkt. 2, 3, 4 specustawy drogowej powstaje stan prawny, w którym decyzja ta zobowiązuje niezwłocznego wydania nieruchomości i uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi oraz uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych. Natomiast po myśli art. 12 ust. 1 – do ust. 4 specustawy drogowej, decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości i decyzja ta stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości. Wydzielone nieruchomości przechodzą jednak na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego dopiero z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. W zakresie prawa własności rygor natychmiastowej wykonalności niczego nie zmienia. Oznacza to, że choć możliwe jest np. rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji ZRID, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, to własność wydzielonych w granicach pasa drogowego nieruchomości przejdzie na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego dopiero po uzyskaniu przez decyzję ZRID przymiotu ostateczności. Dopiero wówczas możliwe będzie dokonanie odpowiednich wpisów do ksiąg wieczystych i do katastru nieruchomości. Nie jest zatem tak, że działka [...] (powstała z podziału działki [...]) nie istnieje, bowiem decyzja ZRID dokonała podziału nieruchomości, natomiast działka ta nie jest jedynie ujawniona (wpisana) w katastrze nieruchomości. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut braku doręczenia skarżącej uprzedniego właściwego upomnienia, gdyż zdaniem skarżącej doręczenie upomnienia dotyczącego działki, która jeszcze nie powstała nie można uznać za skuteczne i prawidłowe. Już sama treść powyższego zarzutu potwierdza, że skarżąca otrzymała upomnienie wzywające do wykonania obowiązku niepieniężnego w postaci wydania części nieruchomości , a wobec jego zignorowania został wystawiony tytuł wykonawczy. A skoro jak już wyżej wyjaśniono sama decyzja ZRID, której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności może dokonywać podziału nieruchomości i zobowiązywać do jej wydania, to wskazanie w upomnieniu działki nr [...] obr. N. H. [...] powstałej z podziału działki nr [...] było prawidłowe i zgodne z wymogami prawa. Nie zasługują również na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi. Dotyczą one w istocie tych samych, omówionych powyżej kwestii. Jak wskazuje sama skarżąca, niniejsza sprawa jest jedną z wielu, zainicjowanych przez nią (oraz innych współwłaścicieli działek objętych podziałem na podstawie decyzji ZRID) z powołaniem się na te same zarzuty i okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stoi na jednolitym stanowisku co do oceny tych zarzutów. W niniejszej sprawie Sąd podzielił ocenę prawną i rozważania zawarte w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie II SA/Kr 927/25. Organy w sposób prawidłowy i wystarczająco rozpoznały i wyjaśniły sprawę przed wydaniem skarżonego postanowienia, dlatego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI