II SA/Kr 929/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie oddalił skargę na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, uznając, że obowiązek rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego obciąża aktualnego właściciela nieruchomości, nawet jeśli jest nim małoletni.
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wobec uchylania się od wykonania obowiązku rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego. Obowiązek ten pierwotnie nałożono na J. Z., który następnie zbył nieruchomość na rzecz swojej małoletniej córki K. Z. Organy egzekucyjne nałożyły grzywnę na przedstawicieli ustawowych K. Z. Skarżąca podnosiła m.in. brak podstaw prawnych do egzekucji wobec niej oraz naruszenie powagi rzeczy osądzonej. Sąd uznał, że obowiązek rozbiórki obciąża aktualnego właściciela nieruchomości, a umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wyłącza możliwości wszczęcia nowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi K. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19 lutego 2001 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Obowiązek wykonania rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego wynikał z decyzji z dnia 15.04.1998 r. skierowanej przeciwko J. Z. Następnie, na mocy aktu notarialnego z 15.07.1999 r., właścicielką nieruchomości stała się małoletnia K. Z., działająca przez przedstawicieli ustawowych A. i J. Z. Organy egzekucyjne nałożyły grzywnę na przedstawicieli ustawowych K. Z. Skarżąca zarzucała m.in. nieważność postępowania z uwagi na prowadzenie go mimo wcześniejszego umorzenia oraz brak podstaw prawnych do egzekucji wobec niej jako nabywcy nieruchomości. Sąd analizując tok postępowania egzekucyjnego, które było wielokrotnie uchylane i umarzane, stwierdził, że postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, a jedynie uchyla dokonane czynności egzekucyjne. Podkreślono, że z żadnego przepisu nie wynika zakaz wszczęcia nowego postępowania egzekucyjnego celem doprowadzenia do wykonania istniejącego obowiązku. Sąd uznał również, że obowiązek rozbiórki obciąża aktualnego właściciela nieruchomości, nawet jeśli jest nim osoba małoletnia, a organ egzekucyjny jest uprawniony do ustalenia aktualnego właściciela i wystawienia przeciwko niemu tytułu wykonawczego. Wskazano, że przepis art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczący przejścia obowiązku na następcę prawnego, nie miał zastosowania w tej sprawie, gdyż zbycie nieruchomości nastąpiło przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji, uznając skargę za nieuzasadnioną, Sąd oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek rozbiórki obciąża aktualnego właściciela nieruchomości, nawet jeśli jest nim osoba małoletnia, a organ egzekucyjny jest uprawniony do ustalenia aktualnego właściciela i wystawienia przeciwko niemu tytułu wykonawczego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z przepisami prawa budowlanego i postępowania egzekucyjnego, obowiązek wykonania decyzji administracyjnej związanej z nieruchomością obciąża jej aktualnego właściciela. Organ egzekucyjny ma prawo ustalić nowego zobowiązanego i wszcząć egzekucję.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (26)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 48
Prawo budowlane
p.b. art. 51
Prawo budowlane
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 120 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W przypadku, gdy zobowiązanym jest osoba fizyczna działająca przez ustawowego przedstawiciela, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się na ustawowego przedstawiciela.
u.p.e.a. art. 121 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 121 § § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 122
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 138 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 97 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 26
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny wszczyna egzekucję na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. W sytuacji, gdy przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego zobowiązany zbył własność nieruchomości, organ egzekucyjny jest uprawniony do ustalenia aktualnego właściciela i wystawienia przeciwko niemu tytułu wykonawczego.
u.p.e.a. art. 27
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, a nie w stosunku do osób wymienionych w tych decyzjach lub postanowieniach.
u.p.e.a. art. 57
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wierzyciel może, nie czekając na sądowe stwierdzenie nabycia spadku, wskazać osobę, którą uważa za spadkobiercę zmarłego zobowiązanego, odpowiedzialną za egzekwowany obowiązek.
u.p.e.a. art. 28a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego.
u.p.e.a. art. 60 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wyłącznym skutkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeżeli dalsze przepisy ustawy nie stanowią inaczej, jest uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych.
u.p.e.a. art. 59
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 6 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Wynika z tego zasada obowiązku prowadzenia egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 33 § pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 16
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 30 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 52
Prawo budowlane
Zobowiązanym do wykonania decyzji wydanej na podstawie art. 48 i art. 51 ustawy jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek rozbiórki obciąża aktualnego właściciela nieruchomości. Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wyłącza możliwości wszczęcia nowego postępowania. Organ egzekucyjny ma prawo ustalić aktualnego zobowiązanego i wystawić przeciwko niemu tytuł wykonawczy.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z uwagi na prowadzenie go mimo wcześniejszego umorzenia. Brak podstaw prawnych do prowadzenia egzekucji wobec małoletniej K. Z. Zbycie nieruchomości przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego wyłącza możliwość prowadzenia egzekucji wobec nowego właściciela.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek rozbiórki obciąża nabywcę jako osobę zobowiązaną do ponoszenia ciężarów publiczno-prawnych. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Z żadnego przepisu ustawy nie wynika zakaz wszczęcia nowego postępowania egzekucyjnego celem doprowadzenia do wykonania istniejącego przed wydaniem postanowienia o umorzeniu obowiązku. Organ egzekucyjny jest uprawniony do ustalenia aktualnego właściciela nieruchomości i wystawienia przeciwko niemu tytułu wykonawczego.
Skład orzekający
Joanna Tuszyńska
przewodniczący sprawozdawca
Anna Szkodzińska
sędzia
Renata Czeluśniak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że obowiązek rozbiórki obciąża aktualnego właściciela nieruchomości, nawet małoletniego, oraz że umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wyłącza możliwości wszczęcia nowego postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem egzekucyjnym w administracji i przejściem obowiązku na następcę prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo egzekucyjne radzi sobie z sytuacją, gdy obowiązek nałożony na jedną osobę przechodzi na inną, w tym na małoletniego, oraz jak interpretuje się instytucję umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jest to ciekawy przykład z praktyki administracyjnej.
“Czy małoletni musi burzyć budynek? Sąd rozstrzyga o odpowiedzialności za samowolę budowlaną.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 929/01 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-03-16 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2001-03-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Anna Szkodzińska Joanna Tuszyńska /przewodniczący sprawozdawca/ Renata Czeluśniak Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Sygn. powiązane II OSK 1070/05 - Wyrok NSA z 2006-07-06 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr) Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2005 r. sprawy ze skargi K. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19 lutego 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...].01.2001r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 20 § 1, 119, 120 § 2, 121 § 4 i 4 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. z 1991 r. Nr 36 poz. 161 z późn. zm./, nałożył na A. i J. Z. - przedstawicieli ustawowych K. Z. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...][...][...][...][...]zł wobec uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w załączonym tytule wykonawczym. Tytułem tym jest tytuł z dnia [...].01.2001r., w którym określono treść obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej jako wykonanie rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego na działce oznaczonej nr ew. 435/[...] w miejscowości Z. [...] gmina S. Obowiązek ten wynika z decyzji z dnia [...].04.1998r. znak: [...] wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K., w związku z aktem notarialnym spisanym w dniu [...].07.1999r. Upomnienie wzywające zobowiązaną do wykonania obowiązku zostało doręczone pełnomocnikowi przedstawicieli ustawowych zobowiązanej w dniu [...].12.2000r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zobowiązanym do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym na mocy wymienionej w nim prawomocnej decyzji administracyjnej był J. Z. Na mocy aktu notarialnego z dnia [...].07.1999r. właścicielką przedmiotowego budynku objętego nakazem rozbiórki stała się K. Z. Obowiązek rozbiórki obciąża nabywcę jako osobę zobowiązaną do ponoszenia ciężarów publiczno-prawnych. K. Z. jest osobą niepełnoletnią działającą przez swoich rodziców. W myśl art. 120 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdy zobowiązanym jest osoba fizyczna działająca przez ustawowego przedstawiciela, grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, nakłada się na ustawowego przedstawiciela. Z powołaniem się na przepis art. 121 § 5 ustawy, normę PN-ISO 9836, dane zawarte w załączniku do protokołu kontroli z dnia [...].04.1996 r. oraz opublikowaną cenę 1 m kw. powierzchni użytkowej będącą podstawą naliczenia wysokości grzywny /2245 zł - I kwartał 2000r. - MP Nr 14 z 2000 r. poz. 311/ grzywna obliczona została na kwotę [...][...][...][...][...]zł. W zażaleniu na postanowienie A. i J. Z. - przedstawiciele: ustawowi K. Z. zarzucili nieważność postępowania w sprawie wobec prowadzenia dalej postępowania już prawomocnie zakończonego. W uzasadnieniu zażalenia podali, że wydana decyzja rozbiórkowa skierowana jest wyłącznie przeciwko zobowiązanemu J. Z. W wyniku złożenia zażalenia na wcześniejsze, identyczne postanowienie, organ II instancji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją w sprawie [...] uchylił w całości identyczne jak obecnie skarżone postanowienie i orzekł o braku podstaw prawnych do wydania zaskarżonego postanowienia organu I instancji. Ponieważ stan faktyczny w sprawie nie uległ zmianie, nie jest możliwe ponowne rozstrzyganie sprawy już raz prawomocnie zakończonej. W sprawie zachodzi nieważność postępowania, bowiem bez wzruszenia postanowienia z dnia [...].09.2000r. organu II instancji nie jest możliwe wyrażenie przez ten sam organ II instancji odmiennego poglądu prawnego niż ten już wyrażony w postanowieniu z dnia [...].09.2000r. Skoro małoletnia K. Z. nie jest zobowiązana do wykonania obowiązku administracyjnego, nie może być w ogóle przedmiotem jakichkolwiek represji, przewidzianych w toku egzekucji administracyjnej. Podnieśli, że w obowiązującym prawie brak jest przepisu, na podstawie którego można by przyjąć, że w razie zbycia nieruchomości, gdzie uprzednio wobec jej właściciela, przed tym zbyciem, orzeczono obowiązek rozbiórkowy, obowiązek ten przechodzi na nabywcę, w szczególności na małoletnie dziecko. Powołali się przy tym na uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej Sądu najwyższego z dnia 30 kwietnia 1977 r. III CZP 73/76 OSNCP 1978 poz. 19. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2001 znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podał, że sprawa postępowania egzekucyjnego prowadzonego w związku z niewykonaniem nałożonego obowiązku rozbiórki dobudowy budynku mieszkalnego na działce w Z. była już dwukrotnie przedmiotem rozpatrywania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Przytaczając historię dotychczasowego postępowania podał, że w związku z nie wykonaniem przez J. Z. nałożonego obowiązku organ I instancji wystosował w dniu [...].03.2000r. upomnienie, a następnie w dniu [...].08.2000r. wystawił tytuł wykonawczy obciążający wykonaniem obowiązku K. Z. działającą przez przedstawicieli ustawowych A. i J. Z. W dniu [...].08.2000r. organ I instancji wydał postanowienie o nałożeniu grzywny na A. i J. Z. - przedstawicieli ustawowych K. Z., które w trybie zażaleniowym zostało uchylone i orzeczono o braku podstaw prawnych do jego wydania z uwagi na powstały błąd co do osoby zobowiązanego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ l instancji wydał postanowienie z dnia [...].10.2000r nakładające grzywnę na inwestora J. Z. Również to postanowienie w trybie zażaleniowym zostało uchylone w całości i umorzone zostało postępowanie egzekucyjne organu I instancji z uwagi na fakt, że inwestor robót budowlanych nie jest obecnie właścicielem wykonanej przez siebie dobudowy. Wobec powyższego, upomnieniem z dnia [...].12.2000r. organ I instancji wezwał małoletnią K. Z. działającą przez przedstawicieli ustawowych do wykonania przedmiotowej rozbiórki. Następnie, ponieważ obowiązek nie został wykonany, postanowieniem z dnia [...].01.2001r. organ nałożył na A. i J. Z., jako przedstawicieli ustawowych właściciela dobudowy, grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...][...][...][...][...] zł. Organ odwoławczy wskazał, że zobowiązanym do wykonania przedmiotowego obowiązku był inwestor dobudowy J. Z. Podał również, że na mocy aktu notarialnego z dnia [...].07.1999r. właścicielem nieruchomości składającej się z działki nr 435/[...], na mocy darowizny dokonanej przez A. i J. Z., stała się małoletnia K. Z. Darczyńcy oświadczyli w akcie, że do czasu osiągnięcia pełnoletniości przez małoletnią będą sprawować zwykły zarząd tą nieruchomością oraz ponosić wszelkie opłaty i koszty związane z jej posiadaniem i własnością. W dniu nabycia własności przez małoletnią budynek mieszkalny na tej działce obciążony był obowiązkiem rozbiórki, co nie zostało uwzględnione w akcie. Zgodnie z treścią art. 52 prawa budowlanego zobowiązanym do wykonania decyzji wydanej na podstawie art. 48 i art. 51 ustawy jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Dlatego też zasadne jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do obecnego właściciela nieruchomości - małoletniej K. Z., w imieniu której działają przedstawiciele ustawowi. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy art. 120 § 2 i art. 121 § 5 ustawy, prawidłowo też obliczył wysokość grzywny. Ustosunkowując się do zarzutów zażalenia stwierdził, że błędny jest pogląd jakoby aktualny właściciel nieruchomości objętej nakazem rozbiórki nie był zobowiązany do jej wykonania. Zgodnie z przyjętym kierunkiem orzecznictwa NSA decyzję rozbiórki egzekwuje się od aktualnego właściciela bez konieczności wydawania ponownej decyzji rozbiórki. Wyjaśnił, że popełnione błędy w postępowaniu egzekucyjnym w dużej mierze wynikły z działania pełnomocnika w sprawie, który zmierzał do obejścia prawa poprzez uchylenie skutków popełnionej samowoli i wyeliminowania z obrotu prawnego art. 48 prawa budowlanego, który jednoznacznie sankcjonuje rozbiórkę. Tego rodzaju działanie nie może być zaaprobowane, gdy podważa się rozbiórkę zarówno w stosunku do poprzedniego, jak i obecnego właściciela w zależności od treści nałożonego obowiązku osoby zobowiązanej. Aktualnie, dążąc do uporządkowania prowadzonego postępowania, organy I i II instancji właściwie ustaliły zobowiązanego do wykonania rozbiórki i osoby przedstawicieli ustawowych obciążonych grzywną. Obecnie istnieje tylko postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2001 r., gdyż wszystkie dotychczasowe postanowienia I instancji zostały uchylone. Postanowienie z dnia [...].09.2000r. wydane było przy założeniu, że obowiązek rozbiórki spoczywa na J. Z., natomiast zaskarżone postanowienie prawidłowo ustala, że obowiązek ten spoczywa na jego córce. Nie jest więc ono identyczne w zakresie podmiotowym. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie K. Z. wniosła o jego uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że zarzuca mu rażące naruszenie prawa przez zaakceptowanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec osoby co do której nie istnieje żaden obowiązek takiego działania, wynikający z prawomocnej decyzji administracyjnej, a w rezultacie doprowadzenie do sytuacji, gdy egzekucji, która winna być umorzona na mocy art. 33 pkt 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma być obecnie prowadzona. Nadto podnieśli rażącą obrazę art. 156 § 1 pkt 3 kpa przez prowadzenie nadal postępowania egzekucyjnego w sprawie, mimo, iż w dniu [...].09.2000r. tenże sam organ II instancji uchylił identyczne jak obecnie zaakceptowane postanowienie organu I instancji i orzekł o braku podstaw prawnych do wydania zaskarżonego postanowienia organu I instancji. Skarżąca wskazała, że organ nie wskazując podstawy prawnej swego rozstrzygnięcia uznał, iż z orzecznictwa NSA, bliżej nie przytoczonego, wynika, że w razie zbycia nieruchomości objętej nakazem rozbiórki, taki obowiązek przenosi się na nabywcę nieruchomości. Podała, że pogląd taki jest nie do pogodzenia z zasadą legalizmu, jaka obowiązuje organy administracji. Skoro organy obu instancji nie mogą, w obowiązującym systemie prawa, wskazać przepisu, z którego miałoby wynikać przejście tego obowiązku z J. Z. na jego córkę K. Z., to oznacza, że działanie organów administracji jest bezprawne. W skardze podniesiono również, że nie przyjęcia jest twierdzenie organu, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego, już raz umorzonego, jest dopuszczalne wobec wprowadzenia w błąd organu przez pełnomocnika skarżącej. Umorzenie postępowania kończy je wobec określonej osoby, nie pozwalając na ponowne jego kontynuowanie, nawet, gdyby później się okazało, że wydane w tym zakresie postanowienie było wadliwe. Wreszcie podniesiono, że organ błędnie ustalił, że orzeczenie z dnia [...].09.2000r. zakładało, że obowiązek spoczywa na J. Z. Stanowiło o tym jednakże orzeczenie z dnia [...].12.2000r. W odpowiedzi na skargę stroną przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo podniosła, że podjęcie czynności egzekucyjnych przeciwko małoletniej K. Z. znajduje uzasadnienie w art. 30 § 4 kpa, gdyż wobec zbycia nieruchomości w miejsce dotychczasowej strony wstępują następcy prawni. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy/. W związku z twierdzeniami skargi, przedstawić należy tok postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wyegzekwowania przedmiotowego obowiązku wykonania rozbiórki, nałożonego na inwestora J. Z. decyzją z dnia [...].04.1998r. Pierwotnie, upomnieniem z dnia [...].07.1999r, do wykonania obowiązku wezwano J. Z. Złożył on wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, podając, że w dniu [...].07.1999 r. zbył przedmiot, który ma być poddany rozbiórce córce K. Z. Postanowieniem z dnia [...].09.1999r., utrzymanym w mocy postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...].11.1999r. -postępowanie z wniosku z dnia [...].07.1999r zostało umorzone, gdyż nie został wystawiony tytuł wykonawczy, a tym samym postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte. Kolejnym upomnieniem z dnia [...].03.2000r. do wykonania obowiązku została K. Z. działająca przez swych przedstawicieli ustawowych A. i J. Z. W dniu [...].08.2000r. wystawiono tytuł wykonawczy w stosunku do K. Z., działającej przez swych przedstawicieli ustawowych. W dniu [...].08.2000r. na przedstawicieli ustawowych została nałożona grzywna w celu przymuszenia. W dniu [...].08.2000r. organ I instancji uznał złożone w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zarzuty za nieuzasadnione i odmówił umorzenia postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w dniu [...].09.2000r. uchylił postanowienie z dnia [...].08.2000r. i umorzył postępowanie organu I instancji, stwierdzając, że brak jest podstaw prawnych do nałożenia obowiązku na małoletnią, a w dniu [...].09.2000r. uchylił postanowienie organu I instancji w przedmiocie nałożenia grzywny z dnia [...].08.2000r i orzekł o braku podstaw do jego wydania. Następnie upomnienie zostało wystosowane do J. Z. i w stosunku do niego w dniu [...].10.2000r. wydany został tytuł wykonawczy. Postanowieniem z dnia [...].10.2000r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nałożył na J. Z. grzywnę w celu przymuszenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...].12.2000r. uchylił postanowienie organu I instancji z dnia [...].10.2000r. i umorzył postępowanie egzekucyjne, a postanowieniem z dnia [...].12.2000r. uchylił postanowienie PINB z dnia [...].11.2000r uznające za nieuzasadnione zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].10.2000r i umorzył postępowanie organu I instancji (polecając prowadzenie egzekucji w stosunku do małoletniej K. Z.). W kolejnym postępowaniu upomnienie zostało wystosowane do K. Z. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych w dniu [...].12.2000r. Tytuł wykonawczy wystawiony został w dniu [...].01.2001r. w stosunku do K. Z. działającej przez przedstawicieli ustawowych. Tak więc, zgodnie z twierdzeniami skargi, w postanowieniu z dnia [...].09.2000r, po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie PINB z dnia [...].08.2000r. uznającego za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzonego przeciwko K. Z. postępowania egzekucyjnego organ odwoławczy wyraził pogląd, że brak jest podstaw do nałożenia obowiązku na K. Z., a postępowanie egzekucyjne winno być prowadzone w stosunku do J. Z. Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa. Podstawowym problemem wymagającym rozważenia było, czy wobec wydania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. postanowienia z dnia [...].09.2000r., którym uchylono postanowienie organu I instancji z dnia [...].08.2000r. uznające za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].08.2000r. i umorzono postępowanie organu I instancji oraz wobec wydania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. postanowienia z dnia [...].09.2000r., którym uchylone zostało postanowienie organu I instancji z dnia [...].08.2000r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania przedmiotowego obowiązku na rzecz A. i J. Z. jako przedstawicieli ustawowych małoletniej K. Z. i którym orzeczono o braku podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia z dnia [...].08.2000r. przez organ I instancji (a to w związku z poglądem organu wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...].09.2000r., że skoro decyzja nakładała obowiązek rozbiórki na J. Z. i w związku z tym, że jest on nadal inwestorem i właścicielem samowolnie rozbudowanej części budynku, postępowanie egzekucyjne powinno być prowadzone w stosunku do jego osoby), można było ponownie prowadzić postępowanie egzekucyjne przeciwko małoletniej K. Z. i nałożyć grzywnę na jej przedstawicieli ustawowych. Stwierdzić należy, że postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Jedynie przyjęta w procedurze administracyjnej konstrukcja umorzenia postępowania w drodze decyzji powoduje, że stabilność decyzji ostatecznej o umorzeniu postępowania administracyjnego korzysta z tej samej ochrony jak każda inna decyzja (art. 16 kpa). Jak wynika z treści art. 126 kpa do postanowień nie ma zastosowania przepis art.16 kpa. Przepis art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zważywszy na odmienność celów postępowania administracyjnego i egzekucyjnego, zasad dotyczących umorzenia postępowania jurysdykcyjnego nie można przenosić na postępowanie egzekucyjne. Jak wynika z przepisu art. 60 § 1 ustawy wyłącznym skutkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeżeli dalsze przepisy ustawy nie stanowią inaczej, jest uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Zaznaczyć przy tym należy, że z żadnego przepisu ustawy nie wynika zakaz wszczęcia nowego postępowania egzekucyjnego celem doprowadzenia do wykonania istniejącego przed wydaniem postanowienia o umorzeniu obowiązku. Wniosek taki wyprowadzić można również z treści art. 59 ustawy, z którego wynika, że przyczyną umorzenia postępowania egzekucyjnego mogą być również przeszkody czasowe, czy też stanowisko wierzyciela. Zgodnie z przepisem art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia (Dz. U.00.122.1315), w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Z przepisu tego wynika zatem zasada obowiązku prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszcząć egzekucję. Z powagi rzeczy osądzonej nie może zatem również korzystać postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].09.2000r. orzekające o braku podstaw prawnych do nałożenia przez organ I instancji na przedstawicieli ustawowych K. Z. grzywny w celu przymuszenia. Podkreślenia wymaga, że zaskarżone postanowienie nie zapadło w tej samej sprawie, jak twierdzi skarżąca, gdyż zostało wydane po wszczęciu nowego postępowania egzekucyjnego, dotyczącego jedynie tego samego obowiązku. Tak więc zarzut nieważności zaskarżonego postanowienia (sformułowany jako zarzut nieważności postępowania) jest niezasadny. Drugim zarzutem podnoszonym w skardze był zarzut braku podstawy prawnej do prowadzenia egzekucji w stosunku do nabywcy nieruchomości. Zgodnie z art. 26 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. W sytuacji, gdy przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego zobowiązany do rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej zbył własność nieruchomości, której dotyczył nałożony obowiązek, nie posiadając już władztwa nad rzeczą, nie może on już być zobowiązany do wykonania publicznoprawnego obowiązku rozbiórki związanego w własnością tej nieruchomości. Dlatego też, na podstawie art. 26 ustawy organ egzekucyjny uprawniony jest do ustalenia aktualnego właściciela nieruchomości i wystawienia przeciwko niemu tytułu wykonawczego. Przepis art. 27 ustawy, określający wymogi, jakie musi spełniać tytuł wykonawczy nie stanowi o tym, aby w tytule należało wymienić osobę, na którą ostateczną decyzją administracyjną został nałożony obowiązek. Jak wynika z art. 3 ustawy egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, a nie w stosunku do osób wymienionych w tych decyzjach lub postanowieniach. Analogiczna kompetencja - ustalenia osoby zobowiązanej - została na organ egzekucyjny nałożona w przepisie art. 57 ustawy . Zgodnie z tym przepisem wierzyciel może, nie czekając na sądowe stwierdzenie nabycia spadku, wskazać osobę, którą uważa za spadkobiercę zmarłego zobowiązanego, odpowiedzialną za egzekwowany obowiązek. Na marginesie zauważyć należy, że w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia brak było, obowiązującego od dnia 30.11.2001 r. przepisu art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulującego kwestię przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego. Dodany ustawą z dnia z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 28a brzmi: "W przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego". Skoro w przepisie tym użyte zostało sformułowanie "postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy", dotyczy on przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego w toku postępowania egzekucyjnego. W tym miejscu stwierdzić należy, że wbrew poglądowi wyrażonemu w odpowiedzi na skargę, że "podjęcie czynności egzekucyjnych przeciwko małoletniej K. Z. znajduje uzasadnienie w art. 30 § 4 kpa, gdyż wobec zbycia nieruchomości w miejsce dotychczasowej strony wstępują następcy prawni", przepis ten nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż zbycie nieruchomości nie miało miejsca w toku postępowania. Wobec powyższego, uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI