II SA/Kr 926/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-09-27
NSAnieruchomościŚredniawsa
plan zagospodarowania przestrzennegouchwała rady gminyinteres prawnylegitymacja procesowasołtysdroga gminnanieruchomośćprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę sołtysa na uchwałę o planie zagospodarowania przestrzennego, uznając brak jego legitymacji procesowej z powodu braku interesu prawnego.

Skargę na uchwałę Rady Gminy w C. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wniósł sołtys A.S., zarzucając m.in. brak naniesienia istniejącej drogi gminnej oraz istotne zmiany projektu bez ponownego wyłożenia. Gmina wniosła o oddalenie skargi, podnosząc m.in. uchybienie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia oraz brak legitymacji skarżącego. Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący, jako właściciel nieruchomości odległej od terenów objętych planem, nie posiadał interesu prawnego, a jedynie faktyczny, który nie jest objęty ochroną prawną.

Rada Gminy w C. podjęła uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skierował A.S., Sołtys Sołectwa P. Skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego, które zostało oddalone. Skarżący zarzucił wadę uchwały w postaci braku naniesienia istniejącej drogi gminnej na rysunku planu, mimo protestów mieszkańców, a także istotne zmiany projektu planu po jego wyłożeniu do publicznego wglądu bez ponownego wyłożenia. Podniósł również sprzeczność planu z obowiązującym Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy w sprawie statusu terenów torfowiskowych. W odpowiedzi na skargę Gmina C. wniosła o jej oddalenie, wskazując na uchybienie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia oraz na brak legitymacji skarżącego do wniesienia skargi. Gmina argumentowała, że uchwała dotyczy co najwyżej interesu faktycznego grupy mieszkańców, a nie ich interesu prawnego lub uprawnienia, a związek skarżącego z uchwałą polega jedynie na tym, że jest mieszkańcem wsi i korzysta z drogi, która nie jest naniesiona w planie. Brak drogi w planie nie może mieć znaczenia z punktu widzenia prawa administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że argumentacja Gminy w kwestii legitymacji skarżącego jest zasadna. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, legitymację do wniesienia skargi ma każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Sąd podkreślił, że interes prawny musi być oparty o normę prawa materialnego. W analizowanej sprawie skarżący A.S. jest właścicielem nieruchomości leżącej w znacznej odległości od terenów objętych planem, w związku z czym nie posiadał interesu prawnego lub uprawnienia, które mogłyby być naruszone przez zaskarżoną uchwałę. Można mówić jedynie o interesie faktycznym, który nie jest objęty ochroną prawną. Sąd orzekł na podstawie art. 151 PPSA w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi, ponieważ nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez zaskarżoną uchwałę. Posiada jedynie interes faktyczny.

Uzasadnienie

Interes prawny musi być oparty o normę prawa materialnego i musi być bezpośrednio naruszony przez uchwałę. Właściciel nieruchomości odległej od terenów objętych planem zagospodarowania przestrzennego nie posiada interesu prawnego, a jedynie faktyczny, który nie jest objęty ochroną prawną na gruncie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Legitymację do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy ma każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez tę uchwałę. Interes prawny musi być oparty o normę prawa materialnego i musi być bezpośrednio związany z treścią uchwały. Interes faktyczny nie jest objęty ochroną.

PPSA art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.s.g. art. 101 § 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Wspomniany w odpowiedzi Gminy w kontekście terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia.

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym art. 25

Wspomniany w odpowiedzi Gminy w kontekście procedury uchwalania planu.

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym art. 18 § 2

Wspomniany w odpowiedzi Gminy w kontekście czynności związanych ze zmianami w projekcie planu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego skarżącego do wniesienia skargi na uchwałę dotyczącą planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż jego nieruchomość znajduje się w znacznej odległości od terenów objętych planem.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące braku naniesienia istniejącej drogi gminnej na plan. Zarzuty dotyczące istotnych zmian projektu planu po jego wyłożeniu do publicznego wglądu bez ponownego wyłożenia. Zarzuty dotyczące sprzeczności uchwalonego planu ze studium uwarunkowań. Argumentacja dotycząca terminu wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego (sąd uznał, że zarzut Gminy w tym zakresie jest błędny, ale nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia).

Godne uwagi sformułowania

Interes prawny musi być oparty o normę prawa materialnego. Dla zaistnienia interesu prawnego, a tym bardziej dla zaistnienia uprawnienia, potrzebne jest zaistnienie takiego stanu faktycznego, który jest ujęty w ramy prawa. W analizowanej tu sprawie Wójt Gminy C. stwierdza, że skarga odnośnie podjętej uchwały nr [...] przez Radę Gminy w dniu 30 maja 2003r. dotyczy - co najwyżej - tylko interesu faktycznego grupki mieszkańców P. a nie ich interesu prawnego lub uprawnienia. Związek pomiędzy treścią uchwały, a interesem skarżącego polega tylko na tym, że jest on mieszkańcem P. i być może korzysta z drogi która istnieje w terenie a nie jest naniesiona w uchwalonym planie a ponadto plan zagospodarowania gminy wiąże sołtysa w taki sam sposób jak i innych mieszkańców gminy. Brak jakiejś drogi w planie nie może mieć dla skarżącego znaczenia z punktu widzenia prawa administracyjnego i me dotyczy interesów prawnych lokalizowanych w zakresie administracji publicznej. Zarzut strony przeciwnej w kwestii rzekomego naruszenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest błędny, gdyż przepisy prawa terminu takiego nie wyznaczają.

Skład orzekający

Jan Zimmermann

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Brachel - Ziaja

członek

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie legitymacji procesowej do wnoszenia skarg na akty planistyczne, w szczególności rozróżnienia między interesem prawnym a faktycznym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego, którego nieruchomość znajdowała się w znacznej odległości od terenów objętych planem. Może być mniej przydatne w sprawach, gdzie skarżący ma bezpośredni interes prawny związany z nieruchomością objętą planem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach ze względu na precyzyjne rozróżnienie interesu prawnego od faktycznego w kontekście planowania przestrzennego.

Czy bycie sołtysem i mieszkańcem gminy daje prawo do kwestionowania planu zagospodarowania przestrzennego? Sąd wyjaśnia, czym jest interes prawny.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 926/04 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jan Zimmermann /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Brachel - Ziaja
Mariusz Kotulski
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 września 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Jan Zimmermann /spr./ Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2005 r. sprawy ze skargi A.S. na uchwałę Rady Gminy w C. z dnia [...] maja 2003r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy C. - skargę oddala -
Uzasadnienie
II SA/Kr 926/04
UZASADNIENIE
Rada Gminy w C. podjęła w dniu 30 maja 2003r. Uchwałę Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy C.
Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skierował w dniu 10 lipca 2004r. A.S., Sołtys Sołectwa P. Skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego strony skarżącej, oddalonym na mocy uchwały Rady Gminy w C. z dnia 9 czerwca 2004 r. Nr [...].
W skardze napisano, że już na etapie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu 21 właścicieli działek z P., złożyło protest przeciwko zaprojektowaniu nowej drogi gminnej po ich działkach w sytuacji, gdy obok istnieje droga gminna, biegnąca od wielu lat po działkach gminnych. Protest ten został częściowo uwzględniony, nowa droga została usunięta z projektu planu, ale istniejącej drogi gminnej w planie nie naniesiono. Skarżący zarzucił, że wadą zaskarżonej uchwały jest właśnie brak w rysunku planu w/w drogi. Ponadto stwierdził on, że po wyłożeniu projektu planu został on istotnie zmieniony, a Rada Gminy nie wyłożyła go ponownie do publicznego wglądu. W chwili uchwalenia planu istniała też jego sprzeczność z obowiązującym Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy w sprawie statusu terenów torfowiskowych.
W odpowiedzi na skargę Gmina C. wniosła o jej oddalenie.
Napisano tam, że uchwała w sprawie miejscowego planu została podjęta w obecności sołtysa wsi P. na sesji Rady Gminy w maju 2003r. i opublikowana w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym w lipcu tego samego roku. Wezwanie do usunięcia naruszenia wpłynęło do rady Gminy dnia 30 kwietnia 2004r. Nie został więc zachowany termin określony w art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia i wezwanie to winno zostać odrzucone, jako wniesione po upływie terminu do jego wniesienia.
Musi również budzić wątpliwość podpięcie jako załącznika do wezwania z dnia 29.04.2004r. protestu z dnia 4 listopada 2001r. z kserokopią listy z podpisami 21 osób, które kilka lat wcześniej protestowały ale w chwili obecnej niczym nie potwierdzają zajmowanego dawniej stanowiska. W nagłówku wezwania napisano, cyt:" Mieszkańcy wsi P." Wygląda to na manipulację dokumentami przez sołtysa wsi. Zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym skargę na uchwałę można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy wyrażą, na to pisemną zgodę. Takiej pisemnej zgody ani do wezwania do usunięcia wady prawnej uchwały ani do skargi nie dołączono.
Napisano dalej, że skarga jest ponadto całkowicie nieuzasadniona. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym legitymację do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy ma każdy, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez tę uchwałę. Dla skutecznego wniesienia skargi do NSA konieczne jest zatem legitymowanie się interesem prawnym lub uprawnieniem a ponadto wykazanie, że ten interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Podobnie art. 50 l ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny ..(...). Interes prawny musi być oparty o normę prawa materialnego. Powinna więc istnieć norma prawa, która powoduje, że czyjś interes faktyczny (rozumiany jako czyjś własny, subiektywny pogląd w prywatnej sprawie) może doznać ochrony prawnej i można posługując się nim, osiągnąć konkretne zachowanie się właściwego w sprawie organu administracji publicznej. Dla zaistnienia interesu prawnego, a tym bardziej dla zaistnienia uprawnienia, potrzebny jest taki stan faktyczny, który jest ujęty w normy prawa. Tak rozumiany interes prawny doznaje naruszenia dopiero wtedy, gdy istnieje związek przyczynowy pomiędzy treścią uchwały Rady Gminy a nim samym. Należy to rozumieć w ten sposób, iż aby naruszyć czyjś interes prawny, ta konkretna uchwała Rady Gminy musi go dotyczyć i zawierać unormowania z tym interesem bezpośrednio związane.
W analizowanej tu sprawie Wójt Gminy C. stwierdza, że skarga odnośnie podjętej uchwały nr [...] przez Radę Gminy w dniu 30 maja 2003r. dotyczy - co najwyżej - tylko interesu faktycznego grupki mieszkańców P. a nie ich interesu prawnego lub uprawnienia. Tym bardziej nie może być więc mowy o naruszeniu interesu prawnego czy uprawnienia sołtysa wsi P. Związek pomiędzy treścią uchwały, a interesem skarżącego polega tylko na tym, że jest on mieszkańcem P. i być może korzysta z drogi która istnieje w terenie a nie jest naniesiona w uchwalonym planie a ponadto plan zagospodarowania gminy wiąże sołtysa w taki sam sposób jak i innych mieszkańców gminy. Brak jakiejś drogi w planie nie może mieć dla skarżącego znaczenia z punktu widzenia prawa administracyjnego i me dotyczy interesów prawnych lokalizowanych w zakresie administracji publicznej. Uchwała Rady Gminy Nr [...] dotycząca planu zagospodarowania gminy C. została ogłoszona Dzienniku Urzędowym Województwa Nr [...] z dnia 21 lipca 2003r. i weszła w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. Uchwalony plan dobrze służy mieszkańcom Gminy C.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że A.S. nie posiadał legitymacji do wniesienia skargi, o jakiej mowa w art. 101 ust. 1 cyt. ustawy o samorządzie gminnym. Brak legitymacji, jako okoliczność merytoryczna, powoduje oddalenie skargi. Również merytoryczne badanie sprawy prowadzi do wniosku, iż podniesione zarzuty są bezpodstawne a zaskarżona uchwała nie narusza prawa.
Rozmija się z prawdą skarżący twierdząc, iż nie została zachowana procedura przewidziana w art. 25 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Rada Gminy nie stwierdziła konieczności dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu i zgodnie z wymaganiami taki plan uchwaliła. Nie było — zdaniem Rady - żadnej potrzeby podejmowania jakichkolwiek czynności o których mowa w art. 18 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy.
Nietrafny jest zarzut o sprzeczności uchwalonego planu ze studium uwarunkowań. Zarząd Gminy w czasie i na etapie przewidzianym uchwałą o zagospodarowaniu przestrzennym przeprowadził badania spójności rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną Gminy określoną w studium uwarunkowań. Ustawa nie nakłada obowiązku dokonywania w/w badań w kolejnych fazach sporządzania planu. Nakłada jedynie na Wójta Gminy obowiązek poinformowania Rady o wynikach badań spójności w chwili przedłożenia projektu planu do uchwalenia. Obowiązek ten został również wypełniony. Stosowny dokument,, Informacja Wójta Gminy" znajduje się w aktach dokumentacji planu pod póz. 14 a. Ponadto w okresie poprzedzającym uchwalenie planu Rada Gminy podjęła Uchwałę w sprawie aktualizacji studium w celu doprowadzenia do zgodności obydwu dokumentów.
.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zarzut strony przeciwnej w kwestii rzekomego naruszenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest błędny, gdyż przepisy prawa terminu takiego nie wyznaczają. Nie ma również w sprawie znaczenia podejrzenie o "manipulację dokumentami", jaką Gmina zarzuca mieszkańcom wsi P. Organ samorządowy nie powinien w sprawie ważnej i bolesnej dla mieszkańców używać wobec Sądu tego rodzaju nie potwierdzonych argumentów.
Zasadna jest natomiast argumentacja Gminy Czarny D. w kwestii legitymacji skarżącego. W istocie zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) legitymację do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy ma każdy, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez tę uchwałę. Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem legitymowanie się interesem prawnym lub uprawnieniem a ponadto wykazanie, że ten interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.
Doktryna prawa administracyjnego i orzecznictwo sądowe od dawna zgodnie uważają, że interes prawny powinien być oparty o normę prawa materialnego. Powinna więc istnieć norma prawa, która powoduje, że czyjś interes faktyczny (własny, subiektywny pogląd w jakiejś sprawie) może doznać ochrony prawnej i można, posługując się nim, osiągnąć konkretne zachowanie się organu administracji publicznej. Dla zaistnienia interesu prawnego, a tym bardziej dla zaistnienia uprawnienia, potrzebne jest zaistnienie takiego stanu faktycznego, który jest ujęty w ramy prawa.
Skarżący A.S. jest właścicielem nieruchomości leżącej - jak sam przyznaje - w znacznej odległości od terenów objętych kwestionowanym planem zagospodarowania przestrzennego. Jakkolwiek więc mieszkańcy wsi P. i on sam jako mieszkaniec tej wsi i jako sołtys, mają niewątpliwie interes faktyczny w takich czy innych rozwiązaniach planistycznych (zwłaszcza co do przebiegu dróg) i Gmina powinna się z ich zdaniem liczyć, nie posiada on interesu prawnego lub uprawnienia, które mogłyby być naruszone przez zaskarżoną uchwałę. Taki interes prawny lub uprawnienie można by skonstruować w oparciu o prawo własności nieruchomości, jednak tylko wtedy, gdyby nieruchomość skarżącego znajdowała się na terenie objętym planem. W innym przypadku można mówić jedynie o interesie faktycznym, który nie jest objęty ochroną z art. 101 ust. 1 cyt. ustawy o samorządzie gminnym.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 101 ust. 1 cyt. ustawy o samorządzie gminnym.
Od niniejszego wyroku służy skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty jego doręczenia. Skargę powinien sporządzić adwokat lub radca prawny.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI