II SA/Kr 925/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-01-25
NSAnieruchomościWysokawsa
wywłaszczenienieruchomośćodszkodowaniegospodarka nieruchomościamizakład utylizacji odpadóworgan administracjiskarżącyWSApostępowanie administracyjnewartość rynkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o wywłaszczeniu nieruchomości na cel budowy zakładu utylizacji odpadów komunalnych z powodu wadliwego ustalenia odszkodowania.

Sprawa dotyczyła wywłaszczenia nieruchomości na cele budowy zakładu utylizacji odpadów komunalnych. Skarżąca kwestionowała wysokość ustalonego odszkodowania, zarzucając zaniżenie wartości nieruchomości i błędy w operatach szacunkowych. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu pierwszej i drugiej instancji, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego w zakresie ustalenia odszkodowania, w szczególności dotyczące oceny opinii rzeczoznawców majątkowych i stosowania właściwych przepisów dotyczących wyceny nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę S. L. na decyzję Wojewody z dnia 11 marca 2003 r. dotyczącą wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Gminy Miasta N. na cel budowy zakładu utylizacji odpadów komunalnych. Skarżąca kwestionowała wysokość ustalonego odszkodowania, podnosząc zarzuty dotyczące rażącego zaniżenia wartości rynkowej nieruchomości, rozbieżności w operatach szacunkowych oraz braku rzetelnej weryfikacji wycen przez organy administracji. Sąd administracyjny, analizując postępowanie organów, stwierdził liczne uchybienia proceduralne i materialnoprawne, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności wskazano na wadliwe ustalenie odszkodowania, naruszenie przepisów dotyczących oceny opinii rzeczoznawców majątkowych oraz stosowanie nieaktualnych przepisów przy wycenie nieruchomości. Z uwagi na te błędy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując organom administracji ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez Sąd wytycznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ustalenie odszkodowania było wadliwe z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym błędów w ocenie opinii rzeczoznawców majątkowych i stosowania niewłaściwych przepisów dotyczących wyceny nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na naruszenie art. 130, 134-135, 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz obowiązków wynikających z art. 7, 77, 107 k.p.a. w zakresie ustalenia odszkodowania. Podkreślono brak analizy wpływu przeznaczenia nieruchomości na jej wartość, istotne rozbieżności w opiniach rzeczoznawców, wadliwość formalną i merytoryczną operatów szacunkowych oraz stosowanie nieaktualnych przepisów rozporządzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (33)

Główne

u.g.n. art. 112

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 113

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 119

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 128 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 129 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 130 § 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 132 § 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.g.n. art. 9 a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 112 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 6 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 114

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 115 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 130 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 128 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 134

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 157

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.u.s.a. art. 97 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 130 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Wysokość odszkodowania ustala się według stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu.

u.g.n. art. 134

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Określa sposób ustalenia wartości nieruchomości, uwzględniając jej przeznaczenie w planie miejscowym i potencjalne zwiększenie wartości.

u.g.n. art. 157

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

W przypadku istotnych rozbieżności w opiniach rzeczoznawców, oceny prawidłowości wycen dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty dotyczące rażącego zaniżenia wartości rynkowej nieruchomości. Zarzuty dotyczące rozbieżności w operatach szacunkowych i ich wadliwości. Zarzuty dotyczące braku rzetelnej weryfikacji wycen przez organy administracji. Zarzuty dotyczące stosowania nieaktualnych przepisów przy wycenie nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych.

Skład orzekający

Aldona Gąsecka-Duda

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Rynczak

członek

Janusz Kasprzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyceny nieruchomości w postępowaniach wywłaszczeniowych, obowiązki organów w zakresie oceny operatów szacunkowych, zasady prawdy obiektywnej i praworządności w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań wywłaszczeniowych i oceny operatów szacunkowych. Konieczność uwzględnienia aktualnych przepisów prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje typowy konflikt między interesem publicznym (budowa infrastruktury) a prawem własności obywatela, z naciskiem na kluczowe znaczenie prawidłowego ustalenia odszkodowania. Pokazuje też złożoność procedur administracyjnych i rolę sądów w ich kontroli.

Wywłaszczenie nieruchomości: Sąd uchyla decyzję z powodu zaniżonego odszkodowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 925/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Aldona Gąsecka-Duda /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Rynczak
Janusz Kasprzycki
Symbol z opisem
618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka- Duda (spr.) Sędziowie: WSA Ewa Rynczak AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Wojewody z dnia 11 marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej S. L. kwotę [...] zł. ([...] złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją Starosty N. z dnia [...].2002r., znak [...], na podstawie art. 112, art. 113, art. 119, art. 128 ust.1, art. 129 ust. 1, art. 130, art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami ( t. jednolity Dz. U. Nr 46 z 2000r., poz. 543) oraz art. 104 k.p.a. orzeczono : w punkcie 1. - o wywłaszczeniu na rzecz Gminy Miasta N., na cel budowy zakładu utylizacji odpadów komunalnych nieruchomości niezabudowanej, w stanie wolnym od obciążeń, oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] o pow. 3261 m i nr [...] o pow. 730 m , położonej w N., objętej księgą wieczystą Kw nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w N. Wydział V Ksiąg Wieczystych , stanowiącej własność S. L.; w punkcie 2. - o odszkodowaniu za powyższą nieruchomość w łącznej wysokości [...] zł. , ustalonym zgodnie z opinią rzeczoznawcy majątkowego mgr inż. J. S. zawartą w operacie z dnia [...].2001 r. ; w punkcie 3. - zobowiązano Gminę Miasta N. do zapłaty kwoty wymienionego w punkcie 2. odszkodowania wywłaszczeniowego na rzecz S. L., jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna; w punkcie 4.- wskazano, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego; w punkcie 5. - podano, że wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty.
Na skutek odwołania S. L. powyższa decyzja została uchylona w całości decyzją Wojewody z dnia [...].2002r., znak [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jako podstawą prawną decyzji organu drugiej instancji powołano art. 9 a ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (t. jednolity Dz. U. Nr 46 z 2000r., póz. 543) oraz art. 138 § 2 k.p.a. , zaś uzasadnieniem dla wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego było stwierdzenie naruszenia art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez przyjęcia za podstawę orzekania operatu szacunkowego sporządzonego na zlecenie Starosty N. w dniu [...].2001r., który nie mógł stanowić odpowiedniej podstawy do ustalenia odszkodowania w przedmiotowym postępowaniu wywłaszczeniowym z uwagi na znaczny upływ czasu od daty jego wykonania. W uzasadnieniu decyzji Wojewody zwrócono też uwagę na podniesioną przez odwołującą się kwestię znacznych rozbieżności wyceny wartości przedmiotowych działek zawartej w operacie szacunkowym przedstawianym w trakcie rokowań i operacie będącym podstawą dla ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie, których to kwestii nie wyjaśniono.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją Starosty N. z dnia [...].2003r, znak [...], na podstawie art. 112, art. 113, art. 119, art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 1, art. 130, art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( t. jednolity Dz. U. Nr 46 z 2000r., poz.543 ) oraz art. 104 k.p.a. orzeczono : w punkcie 1. - o wywłaszczeniu na rzecz Gminy Miasta N. , na cel budowy zakładu utylizacji odpadów komunalnych nieruchomości niezabudowanej, w stanie wolnym od obciążeń, oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] o pow. 3261 m i nr [...] o pow. 730 m , położonej w N., objętej księgą wieczystą Kw nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w N. Wydział V Ksiąg Wieczystych, stanowiącej własność S. L.; w punkcie 2. - o odszkodowaniu za powyższą nieruchomość w łącznej wysokości [...] zł., ustalonym zgodnie z opinią rzeczoznawcy majątkowego mgr inż. J. S. zawartą w operacie z dnia [...].2001 r. oraz w operacie aktualizacyjnym z dnia [...].2002r.; w punkcie 3. - zobowiązano Burmistrza Miasta N. do zapłaty kwoty wymienionego w punkcie 2. odszkodowania wywłaszczeniowego na rzecz S. L., jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna; w punkcie 4.- wskazano, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego; w punkcie 5. - podano, że wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty.
W uzasadnieniu decyzji nawiązano do żądania i uzasadnienia wniosku Zarząd Miasta N. z dnia [...].2001 r. o wywłaszczenie powyższej nieruchomości, powołano treść art. 112 ust. 3 i art. 6 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyjaśniono iż lokalizacja zakładu utylizacji odpadów komunalnych zgodna jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasta N. oraz z decyzją Burmistrza Miasta N. z dnia [...].2000r. znak [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wskazano na spełnienie przesłanek z art. 114 powyższej ustawy, na wynik rokowań , które nie przyniosły rezultatu - co stosownie do art. 115 ust. 2 skutkowało wyznaczenie stronom w piśmie Starosty N. z dnia [...].2001r. znak [...] dwumiesięcznego termin do zawarcia umowy notarialnej przenoszącej własność przedmiotowych działek, a po jego bezskutecznym upływie, zawiadomieniem ich o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego pismem z dnia [...].2001 r.
Wskazano ponadto na wyznaczone w sprawie dwukrotnie rozprawy i zajmowane na ostatniej z nich przez strony stanowiska, na zlecenie po myśli art. 130 ustawy rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenia opinii dotyczącej wartości przedmiotowej nieruchomości, gdzie operacie szacunkowym z dnia [...].2001 r. mgr J. S. określono ją na łączną kwotę [...] zł., jak również na przeprowadzenie kolejnej rozprawy służącej zawiadomieniu stron o stanie faktycznym i prawnym sprawy oraz zapoznaniu ich z operatem wyceny mgr J. S., na którą przybyła tylko S. L. oświadczając, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko, a z wyceną rzeczoznawcy się nie zgadza.
Wyjaśniono dalej, że po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami zebranymi w sprawie w tej fazie postępowania oraz rozważeniu stanowisk stron , mając na uwadze dobro publiczne, stwierdzono co następuje.
Nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] nr [...], położona w N., przeznaczona na wysypisko śmieci w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obok wielu innych działek o łącznej wielohektarowej powierzchni posiadanych przez inwestora zasobów ( prawie 19 ha ) jest niezbędna dla potrzeb inwestycji polegającej na budowie zakładu utylizacji odpadów komunalnych. Powstanie tego zakładu w N. jest bardzo istotne dla społeczności miasta oraz innych gmin powiatu nowotarskiego i zasadne tym bardziej , że pojemność istniejącego wysypiska kończy się, a na terenie powiatu brak jest legalnego składowiska spełniającego aktualne przepisy o ochronie środowiska. Zarząd Miasta N. poprzez swoich pełnomocników podejmował starania w celu dobrowolnego przejęcia przedmiotowej nieruchomości, właścicielka działek nr [...] i nr [...] S. L. brała udział w rokowaniach, była prawidłowo informowana o przebiegu postępowania, uczestniczyła w nim, nie wyraziła zgody na dobrowolny wykup, a swoje negatywne stanowisko w tej sprawie przedstawiała kilkakrotnie.
Wskazano dalej na uprzednio wydane w przedmiotowej sprawie w toku instancji dwie decyzje oraz podyktowane zaleceniami organu odwoławczego zlecenie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczoznawcy majątkowemu J. S. wykonania operatu szacunkowego określającego aktualną wartość wywłaszczonych działek. Zgodnie z operatem z dnia [...].2002r., będącym aktualizacją operatu szacunkowego z dnia [...].2001 r. wartość rynkowa działek nr [...] i [...], w związku z utrzymywaniem się cen nieruchomości na stałym poziomie nie wzrosła i wynosi łącznie [...] zł. Na rozprawie dnia [...].2003r. strony podtrzymały dotąd prezentowane sporne stanowiska, a S. L. nie zgadzając się na taką cenę nie przyjęła zgłoszonej wówczas oferty zakupu za kwotę [...] zł. i podobnie jak na poprzednich rozprawach żądała [...] zł. za 1 m2 gruntu. W toku prowadzonego ponownie postępowania stwierdzono, że wniosek o wywłaszczenie jest nadal zasadny, a uwzględniając treść art. 128 ust 1 w związku z art. 130 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami za wywłaszczoną nieruchomość ustalono odszkodowanie w łącznej kwocie kwotę [...] zł. odpowiadającej wartości rynkowej działek, zgodnie z operatem szacunkowym z [...].2001 r. oraz operatem aktualizacyjnym z dnia [...].2002r.
Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożyła w terminie S. L., która wnosiła w nim o uchylenie decyzji Starosty N. z dnia [...].2003 r. znak [...].
Skarżąca podawała jako powód nie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości rażące zaniżenie w czasie rokowań jej rynkowej wartości , wskazywała iż przeprowadzone oceny wartości jej działek różnią się mimo krótkich odstępów czasu, że pomimo zgłaszanych wniosków nie mogła w toku sprawy zapoznać się z całością materiałów związanych z planowaną inwestycją w celu określenia wartości już dokonanych przez inwestora na realizację zamierzenia nakładów, w szczególności opracowań dotyczących bezpośrednio jej gruntu, a w tym zakresie nie uzyskała żadnej rzeczowej informacji. Skarżąca uznawała celowość wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, kwestionując jednak metodykę, fachowości i prawidłowości przyjętego ostatecznie w sprawie operatu szacunkowego, w którym podano absurdalnie niskie ceny gruntu, nie uwzględniając przy analizie porównawczej cen pod podobne inwestycje, których przykład może stanowić K. czy wyciąg narciarski w K.. Zwracała również uwagę iż rzeczoznawca przyznaje w uwzględnionej opinii, że faktyczne ceny kontraktowe są nieznane i z pewnością wyższe od deklarowanych, zaś w tym kontekście zarzucała, że organ pierwszej instancji bezkrytycznie przyjął wycenę, nie zadał sobie trudu jej zweryfikowania chociażby przez informacje z Urzędu Skarbowego co do kwot wynikających z aktów notarialnych. S. L. podnosiła także, że aktualizacja operatu jest nieprzekonywująca, a stwierdzenie iż ceny utrzymywały się na stałym poziomie - gołosłowne.
Decyzją Wojewody z dnia 11.03.2003r., znak [...], po rozpatrzeniu odwołania S. L., na podstawie art. art. 9 a ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (t. jednolity Dz. U. Nr 46 z 2000r. , poz. 543 ) oraz art. 138 § 2 k.p.a. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Starosty N. z dnia [...].2003 r. znak [...].
W uzasadnieniu decyzji odwoławczej nawiązano do zaskarżonego orzeczenia organu pierwszej instancji, zarzutów odwołania, przedstawiono negatywny wynik rokowań - w trakcie których S. L. przedstawiono ofertę nabycia przedmiotowej nieruchomości za kwotę przewyższającą o 20 % wartość działek ustaloną operatami szacunkowymi Nr [...] i Nr [...] z dnia [...].2001 r. wykonanymi przez Kancelarię Rzeczoznawców Majątkowych s.c. na zlecenie Związku Gmin, jak również opisano szczegółowo czynności i ustalenia dotąd prowadzonego postępowania administracyjnego, zaś na tle powyższego uznano, że brak jest
podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia zawartego w weryfikowanej decyzji Starosty N. Jak wyjaśniono operat szacunkowy stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania został sporządzony w sposób nie naruszający przepisów prawa, a w szczególności ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.07.1998r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego. Biegły - rzeczoznawca majątkowy, wskazał w uzasadnieniu opinii z dat [...].2001 r. i [...].2002r. przesłanki na jakich oparł swoje ustalenia oraz określił w operatach szacunkowych wartość wywłaszczanych nieruchomości w sposób wystarczające dla oceny pod kątem zasad logiki i doświadczenia życiowego toku rozumowania, który doprowadził do wydania opinii o takiej, a nie innej treści, natomiast dalsze wkraczanie w założenia przyjęte przez rzeczoznawcę, stanowiłoby naruszenie zasadności powoływania biegłego w postępowaniu, byłoby równoznaczne z ingerencją w zakres wiedzy specjalistycznej, do czego organ administracji publicznej nie jest władny. W takim przypadku, wobec braku przedłożenia przez skarżącą stosownych dowodów na poparcie twierdzeń zawartych w odwołaniu negujących wysokość odszkodowania ustalonego po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, odwołanie S. L. uznano za nieuzasadnione. Stwierdzono ponadto iż odjęcie prawa własności nieruchomości poprzez wywłaszczenie nastąpiło w niniejszej sprawie zgodnie z prawem, a w szczególności z art. 6 pkt 3 i art. 112 ust. 3 i w przepisami działu III rozdziału 6 ustawy z dnia 21.08.1997r.o gospodarce nieruchomościami, a konsekwencji przedstawionych wyżej ustaleń, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymano w mocy decyzję Starosty N. z dnia [...].2003r. znak [...], która znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa.
Wnosząc w terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargę na decyzję Wojewody z dnia 11.03.2003r., znak [...]., S. L. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżąca uznawała za chybione powołanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami podając, że cel publiczny miał szansę realizacji w drodze dobrowolnej sprzedaży, a kwestią pozostawała jedynie cena transakcji. Organ odwoławczy powyższego dostatecznie nie przeanalizował, nie ustosunkował się także do wątpliwości skarżącej odnośnie rzetelności wycen rzeczoznawcy zarówno z dnia [...].2001 r., jak i [...].2002r., jak również innych zarzutów odwołania, unikając w szczególności analizy przyczyn występującej rażącej rozbieżności w określeniu wartości przedmiotowej nieruchomości w powyższych opiniach oraz operacie z dnia [...].2001 r., sporządzonym przez Kancelarię Rzeczoznawców Majątkowych s.c., gdzie ustalono tę wartość na kwotę [...] zł. Podnosząc, że jako właściciel przedmiotowych nieruchomości ma prawo domagać się odszkodowania w wysokości, która jej zdaniem odpowiadać będzie wartości rynkowej działek - czyli takiej,
która pozwoli uczynić przedsięwzięcie opłacalnym, skarżąca przytaczała podane uprzednio w odwołaniu przesłanki jakimi kierowała przy ustalaniu wysokości swoich żądań, do których Wojewoda również się nie ustosunkował, wskazując ogólnikowo na nieudowodnienia przez nią podnoszonych okoliczności. Podkreślając wagę i znaczenie prawa własności odziedziczonej po przodkach nieruchomości S. L. wskazywała też na wyjątkowo instrumentalne traktowanie sprawy wywłaszczenia przedmiotowych działek oraz podawała przykłady takiegoż nierzetelnego i krzywdzącego podejścia do kwestii pozbawienia prawa własności w postępowaniach wywłaszczeniowych dotyczących jej rodziców w lat 70 - tych. Wnosząc o wnikliwe i obiektywne rozpatrzenie swojej sprawy, skarżąca zwracała uwagę na publiczną wypowiedź przedstawiciela przedstawiciel miasta - radnego w Dzienniku z dnia [...].2003r. potwierdzającą pośrednio rzetelność podnoszonych przez nią zarzutów dotyczących zaniżenia w niniejszej sprawie rynkowej wartości jej nieruchomości, która podlega wywłaszczeniu na cel mogący przynosić znaczne dochody, jak również z uwagi na podobieństwo stanu faktycznego -uwzględnienie w toczącym się postępowaniu spraw prowadzonych wobec R. K., M. S., J. D., J. K., S. i W. W. i S. Kamińskiego.
W piśmie z daty [...].2003r. skarżąca wnosiła również o uwzględnienie w nowej okoliczności, którą stanowić miało wydanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyroku z dnia 15.04.2003r., którym uchylono decyzję Burmistrza Miasta N. z dnia [...].2000r., Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pod nazwą "Zakład Utylizacji Odpadów Komunalnych w N.", będącą podstawą orzekania przez organy w przedmiotowej sprawie .
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, prezentując stanowisko analogiczne do wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Wskazywał nadto, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno wyrównywać szkodę poniesioną przez wywłaszczonego, obejmuje ono stratę, lecz nie utracone korzyści, zgodnie z art. 128 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie powinno odpowiadać wartości wywłaszczonej nieruchomości lub wywłaszczonego prawa, a wartość rynkową nieruchomości, o której mowa w myśl art. 134 § l tej ustawy stanowi jej przewidywalna cena, możliwa do uzyskania na rynku, ustalona na podstawie cen transakcyjnych. Powoływał także wyrok NSA z dnia 27.03.2003r. sygn. akt II SA./Kr 3934/01, w którym wskazano, że subiektywne przekonanie odwołującej się o wyższej wartości nieruchomości nie może świadczyć o nieprawidłowej wycenie nieruchomości.
Ponadto w piśmie z daty [...].2007r. Wojewoda wyjaśnił, że w związku z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia [...].2000r., Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pod nazwą "Zakład Utylizacji Odpadów Komunalnych w N." nie toczyło się postępowanie wznowieniowe w sprawie wywłaszczenia nieruchomości położonej w N. -, oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] oraz [...], objętej księgą wieczystą KW Nr [...], będącej własnością S. L..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje .
Zgodnie z treścią art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a. ). Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa, zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a.
Mając na uwadze treść opisanych wyżej orzeczeń, okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania skargę należy uznać za zasadną wobec skuteczności większości podnoszonych w niej zarzutów, jak również z uwagi na wystąpienie innych niż sygnalizowane przez S. L. uchybień, które niezależnie od późniejszego zaistnienia podstaw wznowienia postępowania administracyjnego , wystąpiły już przy wydaniu zaskarżonej oraz poprzedzającej ja decyzji Starosty N. z dnia [...].2003r. znak [...] i mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji, a także przewidziany w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. obowiązek zawarcia w decyzji uzasadnienie faktycznego - które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także uzasadnienie prawnego, zwierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.04.2005r. III SA/Wa 180/05, zam zb. LEX nr 166546 ).
Odnosząc te ogólne uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać, że nie funkcjonuje w obrocie prawnym decyzja Starosty N. z dnia [...].2002r., znak [...], słusznie uchylona w toku instancji decyzją Wojewody z dnia [...].2002r., znak [...], w której wytknięto trafnie popełnione przez organ pierwszej instancji uchybienia dotyczące ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Rozstrzygnięcie wydane przez organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy uwzględnia ( podobnie jak poprzednie ) właściwą regulacją materialnoprawną, którą stanowi ustawa z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami ( t. jednolity Dz. U. Nr 46 z 2000r., póz. 543z późn. - oznaczana dalej u.g.n.).
Decyzja Starosty N. z dnia [...].2003 r. znak [...] nie budzi zastrzeżeń w części niekwestionowanej w skardze, a dotyczącej ówczesnego wystąpienia przesłanek do wywłaszczeniu na rzecz Gminy Miasta N. , na cel budowy zakładu utylizacji odpadów komunalnych nieruchomości niezabudowanej, w stanie wolnym od obciążeń, oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] o pow. 3261 m2 i nr [...] o pow. 730 m2, położonej w N., objętej księgą wieczystą Kw nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w N. Wydział V Ksiąg Wieczystych, stanowiącej własność S. L., czy trybu postępowania ( art. 112 - 127 u.g.n. ). W takim też zakresie można uznać za prawidłową zaskarżoną decyzję .
Obie decyzje są jednak wadliwe w części dotyczącej stosowania przepisów prawa materialnego ( art. 130, art. 134 - 135 u.g.n. , art. 157 u.g.n. i przepisy wykonawcze) oraz wykonania obowiązków organów wynikających z art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i art. 107 k.p.a. w zakresie ustalenia odszkodowania za wywłaszczona nieruchomość.
W szczególności o ile słusznie przyjęto w obu decyzjach w ślad, za dyspozycją art. 130 ust. 1 - 2 u.g.n. , że co do zasady przy wywłaszczeniu nieruchomości wysokość odszkodowania ustala się według stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu, zaś jego ustalenie następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, 'o tyle zapomniano o art. 134 u.g.n. i szeregu innych przepisach znajdujących się w tej ustawie , dotyczących ustalenia wartości nieruchomości, a także o obowiązkach kontrolnych organów w zakresie nie wkraczającej w widomości specjalne oceny tak formalnych jaki i merytorycznych aspektów opinii sporządzanych przez rzeczoznawców majątkowych, w świetle zasad określonych w powyższych przepisach i aktach wykonawczych, o których wadliwości nawiązują zarzuty podnoszone przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze.
W tym kontekście należy zwrócić uwagę po pierwsze na treść art. 134 u.g.n. oraz brak w obu decyzjach jakichkolwiek ustaleń i rozważań pozwalających na stwierdzenie, czy przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości w planie miejscowym, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości - co ma wpływ na sposób ustalenia jej wartości rynkowej, o której mowa w ust. 1-2 według aktualnego sposobu jej użytkowania ( ust. 3 ) lub według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia ( ust. 4 ).
Po wtóre , wskazać na treść art. 157 u.g.n. stanowiącego, że w razie istotnych rozbieżności w opiniach o wartości tej samej nieruchomości, sporządzonych przez rzeczoznawców majątkowych, oceny prawidłowości tych wycen dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. Organy orzekające ponownie w sprawie nie odniosły się do tej regulacji pomimo, że powoływano w ustaleniach tak operat sporządzony w fazie rokowań z dnia [...].2001 r., wykonany przez rzeczoznawców majątkowych Kancelarii Rzeczoznawców Majątkowych s.c. z wyceną nieruchomości na kwotę [...] zł., jak i sporządzony w tym samym roku, w toku postępowania wywłaszczeniowego przez rzeczoznawcę majątkowego mgr inż. J. S. z dnia [...].2001 r. wraz z aktualizacja z [...].2002r., gdzie podawano tę wartość na kwotę [...] zł.
Ponadto należy zwrócić uwagę, że wszystkie wskazane wyżej dostępne w aktach sprawy opinie szacunkowe stanowią jedynie wyciągi z elaboratów szacunkowych i nie zawierają wymaganych przepisami elementów formalnych oraz merytorycznych, w tym co do wyboru właściwego podejścia oraz metody oraz techniki szacowania nieruchomości, zaś w obu wydanych przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w decyzjach brak jakichkolwiek rozważań świadczących o dokonanej w koniecznym i dopuszczalnym zakresie ocenie zgromadzonego materiału dowodowego.
Istotnym uchybieniem przepisom prawa materialnego jest uwzględnienie w dacie orzekania przez organ pierwszej i drugiej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy operatu szacunkowego aktualizowanego [...].2002r., a więc sporządzonego w okresie obowiązywania do dnia [...].2003r. innej regulacji, którą od dnia [...].2002r. zastąpiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27.11.2002r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego ( Dz.U. Nr 230, poz. 1924).
Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych, przy czym wskazane wyżej uchybienia proceduralne stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a., przy odstąpieniu dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu ( por. wyrok NSA z 10.02.1981 r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ), zaś w sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn jest ona bezprzedmiotowa. W tej sytuacji bez znaczenia dla wydanego wyroku pozostaje kwestia uchylenia nadzwyczajnym trybie zewnętrznym decyzji warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uwzględnionej niniejszej sprawie przy analizie celu wywłaszczenia, która to okoliczność mogłaby stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1. sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. zaś rzeczą organów administracji publicznej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie wydanie stosownego rozstrzygnięcia w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. § 205 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI