II SA/Kr 924/03

II SA/Kr 924/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Irla /przewodniczący/
Barbara Pasternak
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody z dnia 14 marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania skargę oddala
Uzasadnienie
J. G. zwróciła się w imieniu współwłaścicieli nieruchomości nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] objętej KW nr [...] we wniosku złożonym dnia [...] kwietnia 2000 r. do Prezydenta Miasta o ustalenie odszkodowania za zmniejszenie wartości w/w nieruchomości, na skutek przeprowadzenia na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta z dnia [...].05.1999 r. nr [...] robót związanych z budową rurociągów tłocznych od oczyszczalni ścieków w P. do przepompowni P.. Inwestorem budowy było Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji SA, działające przez pełnomocnika Biuro "I." Sp. z o.o. w K. Przedmiotowa inwestycja została wykonana i protokolarnie odebrana w dniu [...].01.2000 r.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...] po rozpatrzeniu w/w wniosku, orzekł o ustaleniu na rzecz J. G., W. M., M. M., P. Ś. - współwłaścicieli nieruchomości nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] objętej KW nr [...] odszkodowania w łącznej kwocie [...] zł z tytułu ograniczenia prawa własności części przedmiotowej działki z uwagi na lokalizacje urządzeń podziemnych - dwóch ciągów kanalizacyjnych i równolegle ułożonego doziemnego kabla energetycznego średniego napięcia oraz o zobowiązaniu do wypłaty wyżej ustalonego odszkodowania Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Wysokość odszkodowania ustalona została w oparciu o operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego.
Wnioskodawczyni złożyła odwołanie od powyższej decyzji nie zgadzając się na zaproponowaną kwotę odszkodowania i wniosła o wykupienie przedmiotowej działki.
Organ II instancji - Wojewoda - decyzją z dnia [...].05.2001 r. Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ l instancji. W uzasadnieniu powyższego organ odwoławczy podniósł, że podstawą prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania z tytułu szkód lub zmniejszenia wartości nieruchomości powstałych wskutek założenia urządzeń technicznych, jest istnienie decyzji zezwalającej na ich realizację, wydanej w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W takiej sytuacji podstawowym i koniecznym obowiązkiem organu l instancji, rozpoznającego przedmiotowy wniosek w związku z budową rurociągów tłoczonych [...] i kabla energetycznego było podjęcie ustaleń z w zakresie istnienia stosownych decyzji stanowiących źródło ograniczenia prawa własności przedmiotowej nieruchomości na cele związanej z realizacją tych inwestycji. Zgodnie z ostateczną decyzją ograniczenie sposobu korzystania z w/w nieruchomości nastąpiło z przeznaczeniem na cel przeprowadzenia robót związanych z budową rurociągów tłocznych od oczyszczalni ścieków w P. do przepompowni P. Organ II instancji stwierdził, mając na uwadze regulację prawną zawartą w art. 128 ust 4 u.g.n., że przedmiotem postępowania administracyjnego może być jedynie sprawa ustalenia odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości przedmiotowej działki będącego następstwem przeprowadzenia przez w/w nieruchomość rurociągów tłocznych. Budowa kabla energetycznego nie była bowiem przedmiotem stosownego zezwolenia organu administracji publicznej wydanego w trybie art. 124 u.g.n., wobec powyższego dochodzenie roszczeń odszkodowawczych z tytułu jego założenia nie może nastąpić w drodze postępowania administracyjnego. Z uwagi na fakt, iż wysokość odszkodowania w przedmiotowej sprawie ustalono na podstawie operatu szacunkowego nie spełniającego wymogu z art. 128 ust.4 zd.3 u.g.n., organ odwoławczy m.in. zlecił organowi l instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu, sporządzenie nowego operatu szacunkowego będącego podstawą ustalenia kwoty odszkodowania (odpowiadającego różnicy wartości nieruchomości wg stanu sprzed przeprowadzenia inwestycji oraz wartości wg stanu po przeprowadzeniu przez tę nieruchomość rurociągów). W dalszej kolejności zlecono kontrolę opinii rzeczoznawcy majątkowego oraz przesłuchanie biegłego rzeczoznawcy w charakterze świadka w obecności strony postępowania przypadku kwestionowania przez nią zasadności tej opinii.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, po uprzednim zrealizowaniu w/w zaleceń Wojewody - Prezydent Miasta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej decyzją z dnia [...] listopada 2002r. nr [...] na podstawie art. 128 ust. 4 w zw. z art. 124 ust. 4, art. 130, art. 132 i art.4 pkt 9b 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami / tekst jednolity Dz.U. Nr 46, poz.543 z 2000r. ze zm./, art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego /tekst jednolity Dz.U. Nr 98, poz.1071 z 2000 r. ze zm./ oraz upoważnienia Nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...].10.1999 r. orzekł o ustaleniu na rzecz współwłaścicieli nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...] obr. [...]- tj. J. G., W. M., M. M. i P. Ś. odszkodowania w łącznej kwocie [...] zł z tytułu zmniejszenia wartości przedmiotowej nieruchomości z uwagi na przeprowadzenie ziemnego rurociągu tłocznego oraz zobowiązał Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. do zapłaty w/w odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna.
Organ l instancji realizując zlecenia zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji umożliwił stronom postępowania bezpośrednie zapoznanie się z tokiem rozumowania, jaki został przyjęty przez biegłego przy sporządzeniu kwestionowanej opinii oraz zadawanie pytań w przypadku wątpliwości. W dniu [...] czerwca 2002 r., przesłuchano rzeczoznawcę majątkowego M. G. – L. w charakterze świadka w obecności J. G. i W. M. Rzeczoznawca wyjaśniła, że w operacie szacunkowym z dnia [...] stycznia 2002 r. do określenia wartości rynkowej nieruchomości zastosowano metodę porównawczą. Nieruchomości porównawcze ujęte w opinii są zlokalizowane w sąsiedztwie nieruchomości wycenianej. Świadek podała, ze wartość rynkowa nieruchomości po lokalizacji rurociągów została obliczona według tej samej metody z uwzględnieniem parametrów wpływających na obniżenie wartości. Głównym parametrem w tej kategorii jest przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Działka nr [...] obręb [...] jest położona w obszarze zieleni publicznej, w którym dopuszcza się lokalizację urządzeń i sieci infrastruktury technicznej o zasięgu ponadlokalnym, tak więc budowa rurociągów tłocznych od oczyszczalni ścieków w P. do przepompowni P. jest - w ocenie rzeczoznawcy majątkowego - zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i z tego tytułu nie doszło do zmniejszenia wartości działki. Parametrami wpływającymi na obniżenie wartości nieruchomości są natomiast: sposób lokalizacji inwestycji, istnienie urządzeń naziemnych oraz powierzchnia zajęcia terenu.
W konkluzji organ l instancji stwierdził, iż wysokość odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości na skutek przeprowadzenia inwestycji jest różnicą między wartością działki przed i po wykonaniu inwestycji i w rozpatrywanej sprawie wynosi [...] zł.
Zdaniem organu l instancji operat szacunkowy wykonany na potrzeby niniejszego postępowania wykonany został zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
W uzasadnieniu podano również, że piśmie z dnia [...] sierpnia 2002 r. rzeczoznawca majątkowy M. G. – L. ustosunkowała się do pytań i wątpliwości przedstawionych przez J. G. w dniu [...] czerwca 2002r. Odnośnie wielkości obszaru zajętego pod inwestycję wyjaśniono, że zgodnie z decyzją o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, dla budowy rurociągu tłocznego zajęto pow. 457m2 przedmiotowej działki. W operacie szacunkowym określono natomiast powierzchnię jaką faktycznie zajmują ciągi kanalizacyjne. Na podstawie mapy zasadniczej miasta ustalono, iż ciągi kanalizacyjne faktycznie zajmują powierzchnię 129m2 działki nr [...] obr. [...]. W kwestii aktualizacji operatu szacunkowego rzeczoznawca wyjaśniła, że obecnie nie ma potrzeby dokonywania nowej wyceny, ponieważ nie zmieniła się wartość rynkowa nieruchomości i nie zanotowano na badanym terenie zmian w obrocie gruntami.
W dniu [...] września 2002r. J. G. zapoznała się z całością materiału dowodowego zebranego w sprawie i nie skorzystała z możliwości przedstawienia dowodu przeciwnego.
W świetle zebranych dokumentów i dodatkowych wyjaśnień Prezydent Miasta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej uznał, iż uzasadnione jest przyznanie odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz współwłaścicieli działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] z tytułu zmniejszenia wartości rynkowej przedmiotowej działki w związku z budową rurociągów tłocznych od oczyszczalni ścieków w P. do przepompowni P.
Jako postawę rozstrzygnięcia organ l instancji powołał art. 132 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym zapłata odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń wymienionych w art. 124 w/w ustawy obciąża osobę lub jednostkę organizacyjną, która uzyskała zezwolenie na założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń. W przedmiotowej sprawie zatem obowiązek wypłaty odszkodowania spoczywa na Przedsiębiorstwie Wodociągów i Kanalizacji S.A.
Od w/w decyzji odwołanie wniosła J. G., podnosząc, iż nie zgadza się z wysokością ustalonego w niej odszkodowania. Odwołująca kwestionuje ustaloną przez rzeczoznawcę wartość przedmiotowej działki według jej stanu po wybudowaniu inwestycji, a także okoliczność, iż organ l instancji nie ustalił odszkodowania za poniesione w związku z budową inwestycji szkody. Ponadto J. G. nadal kwestionuje przyjętą zarówno przez biegłego rzeczoznawcę jak i organ l instancji powierzchnię zajętości przedmiotowej działki. Odwołująca twierdzi dalej, że wyjaśnienia autorki operatu złożone w czasie spotkania w dniu [...] czerwca 2002r. w żaden sposób nie przekonały skarżącej o właściwie dobranej metodzie jak i bezstronności rzeczoznawcy. W dalszej kolejności odwołująca wnosi o wykupienie w całości przez Gminę działki nr [...] obr. [...].
Organ odwoławczy decyzją z 14 marca 2003 r. nr [...], na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U. Nr 46 poz. 543 z 2000r. ze zmianami) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U z 2000 roku Nr 98 poz. 1071 ze zmianami) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji Prezydenta Miasta - miasta na prawach powiatu z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...].
Po przeanalizowaniu czynności i ustaleń organu l instancji podjętych w przedmiotowej sprawie w ramach postępowania dowodowego, Wojewoda stwierdził w uzasadnieniu, że przy ustaleniu wysokości odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...], spowodowanej przeprowadzeniem ziemnego rurociągu tłocznego od oczyszczalni ścieków w P. do przepompowni P., Prezydent Miasta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej zasadnie oparł się na danych zawartych w operacie szacunkowym, sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego M. G. –L. z dnia [...] stycznia 2002 r. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2002 r. rzeczoznawca majątkowy wyjaśniła, iż na rynku nieruchomości w badanym obszarze oraz na wycenianej nieruchomości w okresie od daty wykonania operatu do chwili obecnej nie zaszły istotne zmiany lub wzrost obrotu gruntami, wpływające na znaczącą zmianę cen gruntu, uzasadniającą konieczność dokonywania nowej wyceny. W ocenie organu odwoławczego, organ l instancji słusznie wskazał, iż przedstawiony operat opracowany został zgodnie z art. 128 ust. 4 zd. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Wynika z niego, że wartość rynkowa działki nr [...] obr. [...], z powodu przeprowadzenia ziemnego rurociągu tłocznego, zmniejszyła się o kwotę [...] zł. Kwota odszkodowania stanowi zatem różnicę pomiędzy wartością przedmiotowej działki według stanu przed i po wykonaniu inwestycji.
Przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ orzekający uczynił zadość zaleceniom organu odwoławczego; a mianowicie poprzez przeprowadzenie w dniu [...] czerwca 2002 r. dowodu z przesłuchania biegłego, dokonał sprawdzenia, na jakich przesłankach biegły oparł wnioski zawarte w sporządzonej opinii, a także przyjął wyjaśnienia biegłego przedstawione w piśmie z dnia [...] sierpnia 2002 r. oraz zapewnił stronom skorzystanie z możliwości zadawania pytań biegłemu i żądania od niego wyjaśnień w przedmiocie sporządzonej opinii. Z możliwości tej skorzystały J. G. i W. M. obecne w czasie przesłuchania rzeczoznawcy majątkowego M. G. – L.
Z treści złożonego w sprawie odwołania wynika, iż w przedmiotowej sprawie istotą sporu jest ustalona przez biegłego rzeczoznawcę wartość przedmiotowej działki według jej stanu po wybudowaniu inwestycji, a także powierzchnia zajętości przedmiotowej działki.
Wobec faktu, że organ l instancji zastosował się, jak wyżej wskazano, do zaleceń Wojewody zawartych w decyzji z dnia [...] kwietnia 2002r. nr [...] w ocenie organu II instancji nie są konieczne wyjaśnienia w tych kwestiach przez organ odwoławczy. W niniejszej sprawie biegły rzeczoznawca majątkowy, wskazała bowiem zarówno w swojej opinii jak i w trakcie przesłuchania w dniu [...] czerwca 2002r. oraz w piśmie z dnia [...] sierpnia 2002r. przesłanki, na jakich oparła swoje ustalenia i ustaliła kwotę zmniejszenia wartości działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...], a także ustosunkowała się do kwestii związanej z powierzchnią zajęcia przedmiotowej działki. Podane wyjaśnienia są, zdaniem Wojewody, wystarczające, aby wykazać prawidłowość - z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego - rozumowania przeprowadzonego w opinii. Dalsze wkraczanie w założenia przyjęte przez rzeczoznawcę, stanowiłyby naruszenie zasadności powoływania biegłego w postępowaniu, albowiem równałoby się ingerowaniu w zakres wiedzy specjalistycznej, do czego organy administracji publicznej nie są władne.
W świetle zebranych w sprawie dokumentów i przeprowadzonych dodatkowych czynności, w tym uzyskania dodatkowych wyjaśnień biegłego, organ odwoławczy stwierdził, iż organ prowadzący postępowanie administracyjne zapewnił stronom czynny- udział w postępowaniu, zaś przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, dotyczącego okoliczności faktycznych, istotnych z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, nastąpiło bez naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Sporządzona na potrzeby opinia jest natomiast wiarygodna a jej wartość dowodowa istotna i przydatna dla rozstrzygnięcia sprawy. Zadaniem organu II instancji należy podzielić stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z dnia [...] listopada 2002r. nr [...].
Zgodnie z treścią art. 132 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami zapłata odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń wymienionych w art. 124 obciąża osobę lub jednostkę organizacyjną, która uzyskała zezwolenie na założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń. W przedmiotowej sprawie słusznie zatem organ l instancji uznał, iż obowiązek wypłaty odszkodowania spoczywa na Przedsiębiorstwie Wodociągów i Kanalizacji S.A.. Jako uprawnionych do pobrania ustalonego odszkodowania prawidłowo organ wskazał współwłaścicieli działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...].
Wojewoda odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu, że organ l instancji nie ustalił odszkodowania za poniesione w związku z budową inwestycji szkody, wyjaśnia, iż w przedmiotowej sprawie wniosek J. G. z dnia [...] kwietnia 2000r. dotyczył wyłącznie "przyznania odszkodowania za utraconą wartość nieruchomości". Wobec tak sformułowanego żądania oraz mając na uwadze, że strony w trakcie postępowania nie wykazały, że z tytułu budowy rurociągów tłocznych poniosły jakąkolwiek szkodę, organ l instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne zgodnie ze złożonym wnioskiem i wydał decyzję wyłącznie w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości działki nr [...] obr. [...].
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu wniosku J. G. o wykupienie w całości przez Gminę działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...], Wojewoda poinformował strony, iż wniosek ten przekazany został do Prezydenta Miasta wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej.
Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargi J. G. z daty [...].04.2003 r. na decyzję Wojewody z dnia 14.03.2003 r. [...]. Z analizy skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...].11.2002r. nr [...], wynika, iż strona skarżąca formułuje pod adresem zaskarżonej decyzji trzy grupy zarzutów i wniosków, a mianowicie polegających na:
- naruszeniu art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem
wyliczone odszkodowanie obejmuje jedynie wartość, o którą zmniejszyła się wartość rynkowa przedmiotowej nieruchomości, lecz - wbrew dyspozycji w/w przepisu - nie obejmuje wartości poniesionych szkód w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji;
- określeniu wysokości odszkodowania poprzez wyliczenie wartości służebności, a nie wysokości odszkodowania wynikającego ze zmniejszenia wartości rynkowej przedmiotowej działki w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji;
- określeniu wartości nieruchomości po zrealizowaniu przedmiotowej inwestycji w wyniku "działań na pewnych wielkościach wymyślonych przez autorkę operatu";
- błędnym określeniu wielkości obszaru zajętego pod inwestycję (przedmiotowa wielkość była różnorodnie ustalana w dokumentach urzędowych - w piśmie sporządzonym przez Biuro "I." na zlecenie inwestora PWiK została określona na 800 m2, następnie na 457 m2 , z kolei w operacie szacunkowym z [...].02.2001 r. na 215 m2, a operacie z [...].01.2002 r. na 129 m2);
- rażącym uchybieniu ze strony wnioskodawcy i inwestora, polegającym na nie przedstawieniu skarżącej wraz z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mapki z rozgraniczeniem terenu inwestycji, co zgodnie z art. 42 ust.1 pkt 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowi niezbędny załącznik do decyzji.
Skarżąca dalej w skardze podnosi, iż przez teren przedmiotowej działki przechodzi wiele kolektorów i rurociągów, bezskutecznie wnioskowała do Gminy o wykup przedmiotowej działki oraz, że Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. planuje na przedmiotowej nieruchomości kolejne inwestycje tego typu.
Wojewoda postanowieniem z dnia [...].05.2003 roku wstrzymał z urzędu wykonanie swojej zaskarżonej decyzji z dnia 14.03.2003 roku - do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i potrzymał swoje stanowisko oraz argumentacje zastosowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Na podstawie art 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 115, poz. 741), w skrócie u.g.n. starosta uprawniony jest do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie instalacji w nim wymienionych. Zgodnie zaś z art. 124 ust.. 4 u.g.n. na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, a jeżeli jest to niemożliwe lub powoduje nadmierne trudności lub koszty, jednostka ta jest obowiązana do wypłaty odszkodowania. Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją wszczęte zostało na wniosek Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A., które na mocy ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].05.1999 r. nr [...] wydanej w oparciu o art. 124 u.g.n. uzyskało zezwolenie na czasowe zajęcie części działki nr [...] obr. [...], obj. Kw [...], stanowiącej współwłasność W. M., M. M., P. Ś. i J. G., celem przeprowadzenia robot związanych z budową rurociągów tłoczonych od oczyszczalni ścieków w P. do przepompowni P. Inwestycja została wykonana i protokolarnie odebrana w dniu [...].01.2000r.
J. G. zwróciła się z wnioskiem o ustalenie - w drodze postępowania administracyjnego - odszkodowania za zmniejszenie wartości tejże działki na skutek zrealizowania wymienionej wyżej inwestycji. Zasadnie organy administracyjne przyjęły, iż wnioskodawczyni w sposób dorozumiany działa na rzecz pozostałych współwłaścicieli w/w nieruchomości, choć wniosek i pozostałe pisma w sprawie były podpisane tylko przez nią. Zgodnie bowiem z art. 209 k.c. każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa.
Wobec tego wystąpienie przez jednego ze współwłaścicieli w imieniu własnym o ustalenie w/w odszkodowania jest czynnością, której celem jest ochrona wspólnego prawa do współwłasności.
Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie pozostaje wartość przedmiotowej działki według jej stanu po wybudowaniu inwestycji, a także powierzchnia zajętości w/w działki, co wpływa na wysokość odszkodowania, którego podstawę stanowią zdarzenia, o których mowa w art. 124 u.g.n., oraz stosownie do art. 128 ust.- zmniejszenie wartości nieruchomości, którego źródłem są owe zdarzenia.
Organy orzekające w sprawie swoje rozstrzygniecie oparły na opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego mgr inż. M. G. - L. Skarżąca, na poparcie swoich zarzutów nie przedstawiła innej, odmiennej w treści opinii. Nie wnosiła też o przeprowadzenie innych dowodów na okoliczności będące podstawą ustalenia wysokości odszkodowania, ani o sporządzenie opinii przez innego biegłego.
Odnosząc się do wyżej wskazanego zarzutu skarżącej należy podzielić stanowisko organu administracyjnego, iż zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia [...].04.2000 roku dotyczącym jedynie "przyznania odszkodowania za utracona wartość nieruchomości" Prezydent Miasta prowadził postępowanie administracyjne jedynie w celu ustalenia odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości przedmiotowej działki i tylko w takim zakresie rzeczoznawca majątkowy sporządzał operat szacunkowy. Nadto skarżąca nie przedstawiła, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, żadnych dowodów o ewentualnie poniesionych przez siebie, jakichkolwiek szkodach w związku z prowadzeniem robót na przedmiotowej nieruchomości. W konsekwencji ani skarżąca, ani tez żaden z pozostałych współwłaścicieli działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] nie wykazali, aby w toku prowadzonych robót polegających na przeprowadzeniu dwóch podziemnych rurociągów tłocznych lub wskutek ich wykonania tej inwestycji wyrządzona została jakiekolwiek szkoda (np. zniszczono lub uszkodzono ogrodzenie, istniejące budynki lub budowle, drzewa, krzewy). Ponieważ skarżąca nie przedstawiła żadnego zestawienia wyrządzonych szkód, które byłyby wynikiem lokalizacji na przedmiotowej działce rurociągów tłocznych, to nie sposób oczekiwać o przyznaniu odszkodowania przez organy administracyjne z tego tytułu (za szkody, które nawet nie zostały zgłoszone i wykazane). Sam fakt lokalizacji rurociągów tłocznych na nieruchomości skutkuje niewątpliwie spadkiem wartości tej nieruchomości, lecz nie skutkuje sam w sobie jednocześnie powstaniem szkody. Wobec powyższego zarzut skarżącej jest bezpodstawny, co trafnie podkreśla Wojewoda w uzasadnieniu swej decyzji z dnia 14.03.2003 r. nr [...].
Zgodnie z unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy zgodnie z interesem społecznym oraz słusznym interesem obywateli. Także przepis art. 77 § l k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Natomiast przepis art. 80 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest w wskazanie w uzasadnieniu decyzji, które fakty organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej - art. 107 § 3 kpa. W przedmiotowej sprawie ustalając wysokość odszkodowania na rzecz współwłaścicieli w/w działki organy zasadnie oparły się na ustaleniach wynikających z operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego.
Zdaniem Sądu również kolejny zarzut podniesiony przez skarżącą jest chybiony. Operat szacunkowy sporządzony przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego M. G. –L. określa stopień utraty wartości rynkowej nieruchomości gruntowej wskutek lokalizacji podziemnego rurociągu tłocznego, przyjmując, iż przeprowadzenie przedmiotowych urządzeń podziemnych powoduje częściową utratę jej wartości jako następstwo powstania służebności infrastruktury. Należy zatem wskazać, iż zgodnie z operatem szacunkowym przyjętym za podstawę przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta przeprowadzenie przez przedmiotową działkę rurociągu tłocznego, a tym samym ustanowienie służebności infrastruktury, stanowiło przyczynę utraty wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości.
W następnym zarzucie skarżąca podnosi, iż operat szacunkowy jest błędny, gdyż określono w nim wartość nieruchomości po zrealizowaniu przedmiotowej inwestycji w wyniku "działań na pewnych wielkościach wymyślonych przez autorkę operatu".
Ustosunkowując się do powyższego zarzutu Sąd stwierdza, że organ administracyjny l instancji umożliwił stronie zapoznanie się z wykonanym operatem; rzeczoznawca majątkowy został przesłuchany w charakterze świadka, a strona miała możliwość zadawania pytań i żądania dalszych wyjaśnień. Rzeczoznawca majątkowy ustalił wartość przedmiotowej nieruchomości wykorzystując metodę porównawczą, w oparciu o ceny rynkowe nieruchomości porównawczych zbywanych w okresie styczeń - sierpień 2000 roku z zastosowaniem wskaźników zmiany cen oraz uwzględnieniem cech różniących nieruchomości (które skarżąca nazywa "pewnymi wielkościami wymyślonymi przez autorkę operatu") tj. lokalizacji, przeznaczeniu w miejscowym planie zagospodarowani przestrzennego, wielkości, kształtu, uzbrojeniu, dostępności komunikacyjnej oraz ograniczeń prawnych. W ocenie organów I. i II. instancji operat szacunkowy oraz dodatkowe wyjaśnienia biegłego rzeczoznawcy pozwalają przyjąć prawidłowość - z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego -rozumowania przeprowadzonego w opinii. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody, iż dalsze wkraczanie w założenia przyjęte przez rzeczoznawcę, stanowiłoby naruszenie celu, dla którego powoływano biegłego w postępowaniu, albowiem równałoby się ingerowaniu w zakres jego wiedzy specjalistycznej, do czego organy administracji publicznej nie są uprawnione.
Operat sporządzony został z uwzględnieniem zasad wynikających z Rozporządzenia RM z dnia 7.07.1998 r. w sprawie zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. nr 19 poz. 147 ze zm.).
Ostatecznie, co do następnego zarzutu, w treści którego, skarżąca podnosi, iż w w/w operacie szacunkowym błędnie określono wielkość obszaru zajętego pod inwestycję wskazując, iż w pierwszym operacie szacunkowym z dnia [...].02.2001 roku rzeczoznawca majątkowy M. G. –L. przyjęła, iż przedmiotowe urządzenia stale zajmują obszar 215 m2, podczas gdy w operacie z [...].01.2002 r. rzeczoznawca majątkowy przyjęła, iż przedmiotowe urządzenia stale zajmują obszar 129 m2. W operacie z dnia 8.02.2001 r. rzeczoznawca majątkowy ustaliła powierzchnię zajętą przez dwie inwestycje: 1) rurociągi tłoczne oraz 2) energetyczny kabel doziemny 15kV, które wynosiła 215 m2, jednak w toku postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie uznano, iż operat z dnia [...].02.2001 roku był wadliwy m.in. z powodu błędnego objęcia wyceną powierzchni nieruchomości zajętej pod budowę energetycznego kabla doziemnego 15kV.
Zgodnie bowiem z treścią art. 128 ust. 5 w związku z art. 124 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustalenie odszkodowania - w trybie administracyjnym - za zmniejszenie wartości rynkowej działki w związku z przeprowadzeniem inwestycji jest możliwe jedynie w razie uprzedniego wydania decyzji administracyjnej zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości w celu realizacji danej inwestycji. Słusznie organ II wskazał, iż decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...].05.1999 r. nr [...] zezwalała na czasowe zajęcie nieruchomości w celu przeprowadzenia robót związanych jedynie z budową rurociągów tłocznych od oczyszczalni ścieków w P. do przepompowni P., wobec czego podstawą ustalenia odszkodowania, o które wnosiła skarżąca winna być jedynie powierzchnia przedmiotowej nieruchomości zajęta pod budowę rurociągów tłocznych od oczyszczalni ścieków w P. do przepompowni P., a powierzchnia ta - określona w operacie z dnia [...]01.2002 roku wynosi 129m2.
Jak słusznie przyjął organ l instancji odszkodowanie z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości w związku z budową energetycznego kabla doziemnego 15kV nie może być dochodzone postępowaniu administracyjnym, gdyż w tym trybie nigdy nie udzielono zezwolenia - w formie decyzji administracyjnej - na czasowe zajęcie nieruchomości w związku z budową energetycznego kabla doziemnego 15kV. W związku z powyższym ewentualne roszczenia właścicieli przedmiotowej nieruchomości o odszkodowanie za zmniejszenie wartości rynkowej nieruchomości w związku z budową energetycznego kabla doziemnego 15kV może być dochodzone jedynie na drodze postępowania cywilnego od podmiotu, który dokonał takiego zajęcia (lub na którego zlecenie do tego doszło), i który czerpie z tego korzyści.
W kolejnym zarzucie skargi, skarżąca wskazuje, "inne rażące niedociągnięcia" w realizacji inwestycji przez m.in. nieprzekazanie współwłaścicielom przedmiotowej działki mapki przedstawiającej linie rozgraniczające teren inwestycji a tym samym doręczenie niekompletnej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Odnośnie tego zarzutu zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że wskazywanie przez skarżącą owych "innych rażących niedociągnięć", niezależnie od zasadności tych zarzutów, jest bezprzedmiotowe dla postępowania o ustalenie odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji.
Odnośnie zarzutu, w którym skarżąca podnosi, iż przez teren przedmiotowej działki przechodzi wiele kolektorów i rurociągów, bezskutecznie wnioskowała do Gminy o wykup przedmiotowej działki oraz, że Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. planuje na przedmiotowej nieruchomości kolejne inwestycje tego typu, Sąd podziela stanowisko organu administracyjnego, iż podnoszenie tej treści zarzutów w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości w związku z realizację przedmiotowej inwestycji jest bezprzedmiotowe. Ewentualne roszczenia o wykup przedmiotowej nieruchomości mogą być realizowane na drodze cywilnej, zgodnie z art. 124 ust. 5 u.g.n.
W ocenie Sądu słusznie wskazał organ odwoławczy - zbycie przedmiotowej nieruchomości nie jest możliwe w trybie postępowania administracyjnego, tzn. sąd administracyjny nie może nałożyć (stwierdzić) obowiązku po stronie Skarbu Państwa złożenia oświadczenia woli w przedmiocie nabycia takiej nieruchomości.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.