II SA/KR 922/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę K. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 13 maja 2022 r., która uchyliła decyzję Starosty Wielickiego z dnia 29 października 2021 r. o nabyciu na rzecz Skarbu Państwa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zajętych pod drogę krajową oraz o ustaleniu odszkodowania, a następnie umorzyła postępowanie. Decyzja Starosty Wielickiego opierała się na art. 122a ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że jeżeli cel publiczny został zrealizowany, a postępowanie wywłaszczeniowe nie zostało zakończone, starosta orzeka o nabyciu praw na rzecz Skarbu Państwa za odszkodowaniem. Wojewoda Małopolski uchylił tę decyzję, argumentując, że przepis art. 122a wszedł w życie po dacie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, a przepis przejściowy nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie nowelizacji. W związku z tym uznał postępowanie za bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody, uznając ją za wadliwą i przedwczesną. Sąd stwierdził, że sprawa nie jest bezprzedmiotowa, ponieważ nawet jeśli przepis art. 122a ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania, to istnieje możliwość merytorycznego rozpatrzenia sprawy na podstawie innych przepisów, w szczególności art. 129 ust. 5 pkt 3 tej ustawy. Przepis ten, wprowadzony nowelą z 2003 r., pozwala na wydanie odrębnej decyzji o odszkodowaniu w przypadku pozbawienia prawa do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, nawet jeśli nastąpiło to w przeszłości, pod warunkiem, że obowiązujące przepisy przewidywały jego ustalenie. Sąd podkreślił, że bezprzedmiotowość postępowania zachodzi tylko wtedy, gdy norma prawna stanowiąca podstawę do załatwienia sprawy nie istnieje w ogóle, a nie wtedy, gdy istnieje inna norma, na podstawie której można rozstrzygnąć sprawę. Sąd nakazał organowi ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem powyższych wskazań.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych dotyczących stosowania art. 122a ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz możliwość zastosowania art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. do ustalenia odszkodowania za pozbawienie prawa do nieruchomości w przeszłości.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego i możliwością zastosowania różnych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis art. 122a ustawy o gospodarce nieruchomościami, wprowadzony po dacie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, może być stosowany do spraw wszczętych i niezakończonych przed jego wejściem w życie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 122a ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie (27 listopada 2010 r.), zgodnie z przepisem przejściowym art. 2 ustawy zmieniającej. Do takich spraw stosuje się przepisy dotychczasowe.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy przejściowe ustawy zmieniającej art. 122a u.g.n. oraz na orzecznictwo NSA i WSA, które zgodnie stwierdzają, że przepis ten nie ma zastosowania do postępowań wszczętych przed jego wejściem w życie.
Czy postępowanie administracyjne w sprawie nabycia nieruchomości pod drogę publiczną i ustalenia odszkodowania jest bezprzedmiotowe, jeśli przepis, na podstawie którego orzekał organ pierwszej instancji, nie ma zastosowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie nie jest bezprzedmiotowe, jeśli istnieje inna podstawa prawna (np. art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n.), na podstawie której można merytorycznie rozstrzygnąć sprawę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bezprzedmiotowość postępowania zachodzi tylko wtedy, gdy norma prawna stanowiąca podstawę do załatwienia sprawy nie istnieje w ogóle. Jeśli istnieje inna norma, która pozwala na rozstrzygnięcie sprawy, postępowanie nie jest bezprzedmiotowe. Wskazano na art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. jako potencjalną podstawę do ustalenia odszkodowania.
Czy przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami może być podstawą do ustalenia odszkodowania za pozbawienie prawa do nieruchomości, które nastąpiło przed wejściem w życie tego przepisu, jeśli obowiązujące wówczas przepisy przewidywały odszkodowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten może być stosowany do spraw z przeszłości, w których doszło do pozbawienia prawa do nieruchomości bez ustalonego odszkodowania, pod warunkiem, że obowiązujące w dacie pozbawienia prawa przepisy przewidywały jego ustalenie, a obowiązek ten znajduje odzwierciedlenie w obecnych przepisach.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, które wskazuje, że art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma charakter procesowy i może być stosowany do sytuacji z przeszłości, jeśli pozbawienie prawa nastąpiło bez odszkodowania, a przepisy (zarówno dawne, jak i obecne) przewidywały jego ustalenie. Kluczowe jest, aby utrata prawa nie nastąpiła na podstawie przepisu, który z góry wykluczał odszkodowanie.
Przepisy (18)
Główne
u.g.n. art. 129 § ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Może stanowić podstawę do wydania odrębnej decyzji o odszkodowaniu za pozbawienie prawa do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, nawet jeśli nastąpiło to w przeszłości, pod warunkiem, że obowiązujące wówczas przepisy przewidywały jego ustalenie.
Pomocnicze
u.g.n. art. 122a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis ten nie ma zastosowania do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie (27.11.2010 r.).
ustawa zmieniająca u.g.n. art. 2
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
u.g.n. art. 128 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem odpowiadającym wartości tych praw.
u.g.n. art. 130 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Ustalenie odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego.
u.g.n. art. 6
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definicja celów publicznych, w tym związanych z drogami publicznymi.
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
k.p.a. art. 157 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może toczyć się na żądanie strony lub z urzędu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych nad działalnością administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
ustawa osłonowa art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
u.g.n. art. 233
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis przejściowy dotyczący spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie u.g.n.
u.g.g.w. art. 96 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Przepis przejściowy dotyczący spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie u.g.g.w.
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 47
Przepis, na podstawie którego mogło dojść do wywłaszczenia w przeszłości.
Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych art. 1, 18, 21
Przepisy dotyczące nabywania nieruchomości na cele gospodarcze.
specustawa drogowa art. 23
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Odesłanie do przepisów u.g.n. w zakresie wywłaszczenia.
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do ochrony własności i słusznego odszkodowania.
u.g.n. art. 112 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definicja wywłaszczenia jako pozbawienia lub ograniczenia prawa do nieruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie nie jest bezprzedmiotowe, ponieważ istnieje inna podstawa prawna (art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n.) umożliwiająca merytoryczne rozpatrzenie sprawy. • Art. 122a u.g.n. nie ma zastosowania do spraw wszczętych przed jego wejściem w życie.
Godne uwagi sformułowania
sprawa nie jest bezprzedmiotowa • bezprzedmiotowość postępowania zachodzi tylko wtedy, gdy norma prawna stanowiąca podstawę do załatwienia sprawy nie istnieje w ogóle • art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. może być stosowany do spraw z przeszłości
Skład orzekający
Magda Froncisz
przewodniczący
Mirosław Bator
sprawozdawca
Jacek Bursa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących stosowania art. 122a ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz możliwość zastosowania art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. do ustalenia odszkodowania za pozbawienie prawa do nieruchomości w przeszłości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego i możliwością zastosowania różnych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych i intertemporalnych związanych z wywłaszczeniem nieruchomości i ustaleniem odszkodowania, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.
“Czy można uzyskać odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę lata temu? WSA wyjaśnia kluczowe przepisy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.