Orzeczenie · 2025-10-23

II SA/Kr 917/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2025-10-23
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneroboty budowlanesamowola budowlanakanalizacja deszczowapozwolenie na budowęnadzór budowlanylegalizacja budowywstrzymanie robót

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę J. G. i J. G. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora o wstrzymaniu robót budowlanych i orzekło o wstrzymaniu robót właścicielom obiektu budowlanego zlokalizowanego na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...] w P. Skarżący zarzucili rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności brak zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 11 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wykonania robót) lub art. 49f i nast. tej ustawy. Argumentowali, że budowa kanalizacji nie wymagała pozwolenia na budowę, a nawet jeśli, to po 20 latach od zakończenia robót powinny mieć zastosowanie przepisy o uproszczonej legalizacji. Sąd oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazano, że budowa kanalizacji deszczowej od podstaw, wykonana w 2005 r. bez pozwolenia na budowę, wymagała takiego pozwolenia zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd odrzucił argumentację skarżących, że była to przebudowa sieci, podkreślając, że prace polegały na budowie od zera. WSA potwierdził prawidłowość skierowania postanowienia o wstrzymaniu robót do właścicieli nieruchomości, na których znajduje się samowolnie zbudowana kanalizacja, zgodnie z art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd odrzucił również argument o zastosowaniu uproszczonej legalizacji, wskazując, że od zakończenia budowy w 2005 r. nie upłynął jeszcze 20-letni okres wymagany przez art. 49f Prawa budowlanego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, wymogu pozwolenia na budowę dla budowy kanalizacji deszczowej od podstaw, a także stosowania przepisów o uproszczonej legalizacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu faktycznego budowy kanalizacji deszczowej od podstaw.

Zagadnienia prawne (3)

Czy budowa kanalizacji deszczowej od podstaw wymaga pozwolenia na budowę, czy może być traktowana jako przebudowa istniejącej sieci?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Budowa kanalizacji deszczowej od podstaw wymaga pozwolenia na budowę. Nie można jej traktować jako przebudowy istniejącej sieci.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prace polegające na budowie kanalizacji deszczowej z rur PCV na długości 114,5 m z dwoma studzienkami rewizyjnymi, wykonane od podstaw, nie stanowią przebudowy istniejącej sieci, a tym samym wymagają pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.

Czy po upływie 20 lat od zakończenia samowolnej budowy można zastosować uproszczoną procedurę legalizacyjną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli od zakończenia budowy nie upłynęło 20 lat od momentu wszczęcia postępowania w sprawie.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że skoro samowolne prace budowlane zostały ukończone w 2005 r., a postępowanie w sprawie zostało wszczęte w 2023 r., nie upłynął jeszcze 20-letni okres wymagany do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 49f Prawa budowlanego.

Kto ponosi odpowiedzialność za samowolnie wybudowaną kanalizację deszczową, której wylot znajduje się na potoku zarządzanym przez Wody Polskie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odpowiedzialność ponoszą właściciele nieruchomości, na których znajduje się samowolnie zbudowana kanalizacja.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego, jeśli roboty budowlane zostały zakończone, obowiązki nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Własność urządzeń trwale związanych z gruntem, zgodnie z Kodeksem cywilnym, rozciąga się na właściciela nieruchomości. Wody Polskie, mimo zarządzania potokiem, nie są właścicielem kanalizacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących samowolnie zbudowanej kanalizacji deszczowej.

Przepisy (12)

Główne

u.p.b. art. 48 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy.

u.p.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31.

u.p.b. art. 52 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Obowiązki nakłada się na inwestora, a jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.

Pomocnicze

u.p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 11

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pozwolenia na budowę nie wymagało wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie sieci kanalizacyjnych prowadzonych po dotychczasowych trasach (w brzmieniu obowiązującym do 21 września 2005 r.).

u.p.b. art. 49f

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

W przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia, jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne.

Prawo wodne art. 216 § ust. 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Urządzenia wodne lub ich części oraz budowle i ich części, znajdujące się na gruntach pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi, stanowią odrębny od tych gruntów przedmiot własności.

k.c. art. 48

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane.

k.c. art. 191

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uznania skargi za niezasadną, sąd oddala ją.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa kanalizacji deszczowej od podstaw wymaga pozwolenia na budowę. • Nie upłynął jeszcze 20-letni okres pozwalający na zastosowanie uproszczonej legalizacji. • Właściwe jest skierowanie postanowienia o wstrzymaniu robót do właścicieli nieruchomości, na których znajduje się samowolnie zbudowana kanalizacja.

Odrzucone argumenty

Budowa kanalizacji nie wymagała pozwolenia na budowę, ponieważ była to przebudowa sieci. • Należało zastosować przepisy o uproszczonej legalizacji po 20 latach od zakończenia budowy.

Godne uwagi sformułowania

Powyższych prac nie można z pewnością zakwalifikować jako przebudowy istniejącej kanalizacji. • Skoro zatem na przeprowadzenie dokonanych w niniejszej sprawie robót budowlanych wymagane było wcześniejsze uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, to wdrożenie przez organy na zasadzie art. 48 u.p.b. procedury legalizacyjnej było prawidłowe. • Wobec ustalenia, że przedmiotowe prace budowlane zostały w przedmiotowej sprawie zakończone, zasadne było skierowanie zaskarżonego postanowienia do właścicieli samowolnie zbudowanej kanalizacji deszczowej. • Skoro w przedmiotowej sprawie samowolne prace budowlane zostały ukończone w 2005 r., a postępowanie w sprawie zostało wszczęte w 2023 r. (k.2), to nie upłynął okres 20 lat, będący podstawą do prowadzenia postępowania w trybie uproszczonym.

Skład orzekający

Monika Niedźwiedź

sędzia

Piotr Fronc

sprawozdawca

Sebastian Pietrzyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, wymogu pozwolenia na budowę dla budowy kanalizacji deszczowej od podstaw, a także stosowania przepisów o uproszczonej legalizacji."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego budowy kanalizacji deszczowej od podstaw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem budowlanym i administracyjnym.

Samowolna budowa kanalizacji: kiedy pozwolenie jest konieczne, a kiedy można mówić o przebudowie?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst