II SA/Kr 917/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że brak wskazania w planie obszarów wymagających scalenia i podziału nieruchomości nie stanowi naruszenia prawa.
Skarżący M.N. zaskarżył uchwałę Rady Miasta Krakowa dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Ruszcza-Północ", zarzucając naruszenie przepisów dotyczących scalania i podziału nieruchomości. Twierdził, że brak takiego wskazania w planie uniemożliwia mu zabudowę jego wąskiej działki. Sąd uznał, że choć plan musi określać zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości, to wskazanie konkretnych obszarów do scalenia ma charakter fakultatywny i zależy od potrzeb. Ponieważ Studium uwarunkowań nie wskazywało takich terenów, organ planistyczny nie miał obowiązku ich wyznaczać w planie miejscowym. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Przedmiotem skargi M.N. była uchwała Rady Miasta Krakowa z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Ruszcza-Północ". Skarżący, właściciel działki nr [...] o nietypowym kształcie i wąskiej szerokości, zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niezastosowanie, twierdząc, że brak określenia w planie obszarów wymagających scalenia i podziału nieruchomości uniemożliwia mu realizację zabudowy usługowej zgodnej z przeznaczeniem terenu. Podkreślał, że jego działka ma szerokość ok. 15,90 m od strony drogi publicznej, co przy uwzględnieniu przepisów odrębnych ogranicza maksymalną szerokość budynku do ok. 9 m, czyniąc zabudowę iluzoryczną i godzącą w prawo własności. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując, że plan miejscowy musi być zgodny ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Ponieważ Studium nie wskazywało terenów wymagających scalenia i podziału nieruchomości, organ planistyczny nie miał podstaw do ich wyznaczenia w planie miejscowym. Podkreślono również, że plan miejscowy nie jest projektem budowlanym i nie przesądza o możliwości zabudowy konkretnej nieruchomości, co następuje w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, analizując sprawę, odwołał się do przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd potwierdził, że art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakłada obowiązek określenia w planie miejscowym szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości. Jednakże, zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 1 tej ustawy, granice obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości określa się "w zależności od potrzeb", co nadaje temu elementowi charakter fakultatywny. Sąd przywołał orzecznictwo NSA, zgodnie z którym brak wyznaczenia granic obszarów wymagających scalenia i podziału nie może stanowić podstawy unieważnienia planu miejscowego, gdyż jest to kompetencja fakultatywna. Ponadto, sąd podkreślił zgodność planu ze Studium, które również nie wskazywało takich terenów. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał istotnego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności uchwały. Sąd oddalił skargę, wskazując również, że nawet gdyby uchwała została unieważniona w części dotyczącej terenu U.11, nie rozwiązałoby to problemu obowiązku scalenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, brak wskazania w planie miejscowym obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości nie stanowi istotnego naruszenia prawa, ponieważ określenie tych obszarów ma charakter fakultatywny i zależy od potrzeb, a ponadto plan musi być zgodny ze Studium uwarunkowań, które również nie wskazywało takich terenów.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, że granice obszarów wymagających scaleń i podziałów określa się "w zależności od potrzeb". Wskazał również na zgodność planu ze Studium uwarunkowań, które nie zawierało takich wytycznych, co potwierdza fakultatywny charakter tego elementu planu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 8
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W planie miejscowym określa się obowiązkowo szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym.
u.p.z.p. art. 15 § ust. 3 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Granice obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb (charakter fakultatywny).
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego lub trybu jego sporządzania powoduje nieważność uchwały.
u.g.n. art. 102 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Scalenia i podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli są one położone w granicach obszarów określonych w planie miejscowym albo gdy o scalenie i podział wystąpią właściciele lub użytkownicy wieczyści posiadający ponad 50% powierzchni gruntów objętych scaleniem i podziałem.
Pomocnicze
u.s.g. art. 91
Ustawa o samorządzie gminnym
Uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna.
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą organu gminy, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na akt prawa miejscowego, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że został wydany z naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p. poprzez niezastosowanie (brak wskazania obszarów do scalenia i podziału nieruchomości). Naruszenie art. 28 ust. 1 u.p.z.p. poprzez błędne zastosowanie w zakresie zasad sporządzania planu miejscowego. Naruszenie art. 140 k.c. poprzez niezastosowanie albo błędne zastosowanie. Naruszenie art. 102 ust. 1-3 u.g.n. poprzez niezastosowanie. Wąska działka skarżącego uniemożliwia zabudowę zgodną z planem, co godzi w prawo własności.
Godne uwagi sformułowania
brak wyznaczenia granic obszarów wymagających scalenia i podziału nie może stanowić podstawy unieważnienia planu miejscowego Ten element planu zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 1 u.p.z.p. ma bowiem charakter fakultatywny plan miejscowy nie stanowi sui generis projektu budowlanego i nie przesądza o tym, czy konkretna nieruchomość posiada charakter działki budowlanej.
Skład orzekający
Joanna Tuszyńska
przewodniczący
Małgorzata Łoboz
sprawozdawca
Anna Kopeć
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązkowych i fakultatywnych elementów planu miejscowego, w szczególności w zakresie scalania i podziału nieruchomości, oraz relacji między planem miejscowym a studium uwarunkowań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wskazania obszarów do scalenia w planie miejscowym, gdy studium również nie zawiera takich wytycznych. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie plan zawiera takie wskazania lub gdy problemem jest sama możliwość zabudowy działki z innych powodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego – możliwości zabudowy nieruchomości i praw właścicieli. Choć prawnie złożona, pokazuje praktyczne konsekwencje ustaleń planistycznych dla obywateli.
“Czy brak zapisu o scaleniu działek w planie zagospodarowania może zablokować budowę? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 917/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-10-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Anna Kopeć Joanna Tuszyńska /przewodniczący/ Małgorzata Łoboz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 80 poz 717 art 15 ust 2 pkt 8 i ust 3 pkt 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz (spr.) ASR WSA Anna Kopeć Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2023 r. sprawy ze skargi M. N. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 31 maja 2023 r. nr CXI/2998/23 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Ruszcza- Północ" skargę oddala. Uzasadnienie Przedmiotem skargi M. N. (dalej: skarżący) jest uchwała nr CXI/2998/23 Rady Miasta Krakowa z 31 maja 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Ruszcza-Północ'" (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego 2023 poz. 4148, dalej "Plan"). W skardze na powyższą uchwałę skarżący podniósł zarzuty naruszenia: - art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niezastosowanie, - art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne zastosowanie w zakresie zasad sporządzania planu miejscowego, - art. 140 kodeksu cywilnego poprzez niezastosowanie albo błędne zastosowanie, - art. 102 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez niezastosowanie. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części tekstowej i graficznej dotyczącej terenu o symbolu U.11 albo terenów o symbolach U.11 i U.16 oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaznaczył, że skargę wnosi jako właściciel działki nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] ha. Skarżący zaakcentował, że zgodnie z § 12 ust. 2 zaskarżonej uchwały: "Nie ustala się obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziału nieruchomości". Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym: "W planie miejscowym określa się obowiązkowo szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym". Zdaniem skarżącego brak jest przepisu prawa, który by określał minimalne parametry, w tym wielkość, długość, szerokość działki budowlanej, w zależności (lub bez takiej zależności) od jej przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W zaskarżonym planie miejscowym działka nr [...] jest położona w granicach terenu o symbolu U.11. ma kształt trapezu jednoramiennego i następujące długości granic ( ): - od północy: [...] m (graniczy z działką nr [...], teren o symbolu [...]) i zarazem front działki od strony zaplanowanej drogi publicznej. - od wschodu: [...] m (graniczy z działką nr [...], teren o symbolu [...]), - od południa: [...] m (graniczy z terenem o symbolu [...]), - od zachodu: [...] m (graniczy z działką nr [...], teren o symbolu [...]). Jest to więc wąska i zarazem b. długa działka, dotychczas użytkowana rolniczo, a w tym nowo uchwalonym planie miejscowym podlega następującym ustaleniom (wybrane): - przeznaczenie: teren zabudowy usługowej, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę budynkami i obiektami usługowymi lub zabudowę obiektami przemysłu wysokich technologii, - minimalny wskaźnik terenu biologicznie czynnego: 40%, - wskaźnik intensywności zabudowy: od 0,01 do 1,2, - maksymalna wysokość zabudowy: 16 m. Jak zaznaczył skarżący, uwzględniając przepisy odrębne, maksymalna szerokość budynku może wynieść 9,90 m (2x3 m wycofania od granic działki) lub 7,90 m (2x4 m wycofania). Szerokość w świetle (po odjęciu ścian zewnętrznych) odpowiednio około 9 m i 7 m. Dalej skarżący wskazał, że na niezbędność objęcia jego i innych dziatek obszarem scaleń i podziałów nieruchomości wskazał w uwagach do projektu planu z dnia 27 września 2022 r., z takim rozpatrzeniem w Zarządzeniu nr 2951/2022 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 18 października 2022 r.: "Uwaga nieuwzględniona w zakresie przeprowadzenia scalenia i podziału nieruchomości. 1/1/ dokumencie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie zostały wskazane tereny wymagające przeprowadzenia scaleń i podziału nieruchomości. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy ustalenia Studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ust. 4). Kwestie dotyczące przeprowadzania scalenia i podziału nieruchomości regulowane są przez przepisy odrębne." W ocenie skarżącego twierdzenie o niemożności wyznaczenia obszaru scaleń i podziałów nieruchomości w pianie miejscowym z powodu jego nie wyznaczenia w studium jest z oczywistych powodów błędna, gdyż nie ma przepisu prawa powszechnego, który by ustanawiał taką zależność. Jak podał skarżący inną argumentację przekazała przedstawicielka Prezydenta Krakowa podczas debaty publicznej w dniu 25 sierpnia 2022 r., mianowicie wskazała na dotychczasowa praktykę władz Krakowa w tym zakresie. Do skargi skarżący przedłożył mapy terenu i skonstatował, że w granicach terenu U.11 - niezależnie od jego działki - występują inne działki ewidencyjne o szerokości uniemożliwiającej samodzielne zabudowanie według ustaleń planu miejscowego, o ile nie stanowią jednorodnego stanu własności z działką lub działkami sąsiednimi. Skarżący podsumował, że niewyznaczenie obszaru scaleń i podziałów nieruchomości, gdy działka ma szerokość ca. 15,90 m wzdłuż granicy z zaplanowaną drogą publiczną, godzi w wykonywanie prawa własności, bowiem skarżący nie może zrealizować zabudowy usługowej ujętej w tym planie. Przeznaczenie działki na cele budowlane podlega zatem silnemu ograniczeniu oraz - w aspekcie efektywnego i racjonalnego zabudowania - jest iluzoryczne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że zawartość warstwy merytorycznej planu miejscowego została określona przez przepisy art. 15 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977). Ustawodawca równocześnie dokonał klasyfikacji rodzajowej elementów planu miejscowego dzieląc je na elementy obligatoryjne oraz fakultatywne. Niemniej klasyfikacji tej nie można odczytywać w sposób mechaniczny i dosłowny, gdyż mogłoby to prowadzić do absurdalnych wniosków. Tytułem przykładu; stosując metody wykładni stricte językowej (literalnej) organ planistyczny byłby zobowiązany do ustanowienia zasad kształtowania zabudowy terenu, na którym zabudowa nie została wyznaczana. Dlatego też poszczególne komponenty planu miejscowego należy dostosować do spektrum uwarunkowań konkretnego planu miejscowego niezależnie od tego, czy z perspektywy regulacji art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym komponenty te stanowią treść obligatoryjną czy też fakultatywną planu miejscowego. Do tego rodzaju uwarunkowań należy zaliczyć przede wszystkim wytyczne wynikające z dokumentu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a to z tego powodu, iż ustalenia każdego planu miejscowego powinny być zgodne ze studium obowiązującym w dacie uchwalenia planu miejscowego. Obowiązek zachowania zgodności planu miejscowego z polityką przestrzenną gminy ujętą w dokumencie studium wynika wprost z regulacji art. 9 ust. 4 oraz art. 15 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Regulacje te dodatkowo wzmacnia przepis art. 20 ust. 1 ww. ustawy stanowiący, że plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, iż nie narusza on ustaleń studium. Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy zainicjowanej skargą Pana M. N., podnieść trzeba w pierwszej kolejności, że skarżony plan miejscowy został sporządzony zgodnie ze Studium, uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa obowiązującym w dacie jego uchwalenia (w brzmieniu ustalonym uchwałą Nr CXII/1700/14 Rady Miasta Krakowa z dnia 9 lipca 2014 r.). W dokumencie tym nie zostały wskazane tereny wymagające przeprowadzenia scaleń i podziału nieruchomości, a przypomnieć trzeba, że dokument studium dotyczy całości obszaru gminy. Zatem Rada Miasta Krakowa uchwalając strategiczny dokument planistyczny dla miasta uznała, iż w obszarze miasta nie ma potrzeby wyodrębniania terenów wymagających objęcia procedurą scaleniowo - podziałową. W związku z powyższym organ planistyczny nie miał podstaw do tego, aby wyznaczyć w skarżonym planie obszary scaleń i podziałów nieruchomości. Organ podkreślił, że brak ustanowienia w planie miejscowym obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości nie stanowi bariery uniemożliwiającej wszczęcie procedury scaleniowo - podziałowej na wniosek zainteresowanych podmiotów. Odnosząc się do uwag skarżącego dotyczących trudności z zagospodarowaniem nieruchomości ze względu na geometrię działki organ stwierdził, że plan miejscowy nie stanowi sui generis projektu budowlanego i nie przesądza o tym, czy konkretna nieruchomość posiada charakter działki budowlanej. Przesądzenie to następuje dopiero po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zainicjowanego przez inwestora, które kończy się wydaniem decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę określonego zamierzenia inwestycyjnego. Samo inwestycyjne przeznaczenie określonej nieruchomości w planie miejscowym nie oznacza jeszcze, że ta nieruchomość będzie mogła zostać zabudowana zgodnie z tym przeznaczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepisy te korespondują z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 506, dalej "u.s.g."), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Z kolei zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1945, dalej "u.p.z.p.") - postrzeganym na ogół jako przepis szczególny wobec powołanego przepisu u.s.g. - istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przepis ten determinuje legitymację skargową, a także - zwłaszcza w przypadku kontroli aktów prawa miejscowego takich jak uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - zakres rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego. Kontrola zaskarżonego aktu dokonywana jest w granicach wyznaczonych prawną ochroną przysługującą skarżącemu mającemu tytuł prawny do oznaczonej nieruchomości objętej planem; w konsekwencji ewentualne uwzględnienie skargi powinno nastąpić wyłącznie w części wyznaczonej indywidualnym interesem skarżącego. Także potencjalne naruszenia procedury planistycznej mogą być brane pod uwagę tylko wtedy, gdy pozostają w związku z interesem prawnym skarżącego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 grudnia 2017 r., II SA/Kr 1037/17, CBOSA oraz powołane tam orzecznictwo). W tym kontekście trzeba też dostrzegać różnicę między naruszeniem interesu prawnego (uprawnienia) skarżącego, stanowiącym podstawę legitymacji skargowej, a podstawą do uwzględnienia skargi, w szczególności zaś stwierdzenia nieważności uchwały - ta podstawa zależy jeszcze od czegoś więcej, mianowicie od naruszenia obiektywnego porządku prawnego. Innymi słowy, naruszenie interesu prawnego (uprawnienia) skarżącego przesądza o skutecznym uruchomieniu kontroli sądowej, ale samo przez się nie implikuje jeszcze uwzględnienia skargi. Stwierdzenie nieważności uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może nastąpić - jak stanowi powołany już art. 28 ust. 1 u.p.z.p. - tylko w razie stwierdzenia określonych, stypizowanych naruszeń prawa (istotnego naruszenia zasad sporządzania planu, istotnego naruszenia trybu jego sporządzania, a także w razie naruszenia właściwości organów). Wstęp powyższy, zawierający syntetyczne ujęcie istoty kontroli sądu administracyjnego w przypadku skargi na akt prawa miejscowego, pozwala przejść do nakreślenia istotnych aspektów faktycznych sprawy. Na wstępie trzeba dostrzec, że skarżący jako właściciel działki nr [...] z obr. [...] ma interes prawny we wniesieniu skargi, w zakresie naruszenia zapisami planu jego prawa własności. Naruszenie interesu prawnego (uprawnienia) skarżącego przesądza o skutecznym uruchomieniu kontroli sądowej, ale samo przez się nie implikuje jeszcze uwzględnienia skargi. Stwierdzenie nieważności uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może nastąpić - jak stanowi art. 28 ust. 1 u.p.z.p. - tylko w razie stwierdzenia określonych, stypizowanych naruszeń prawa (istotnego naruszenia zasad sporządzania planu, istotnego naruszenia trybu jego sporządzania, a także w razie naruszenia właściwości organów). O tym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia. Trzeba też wskazać, że Sąd, badając procedurę planistyczną, nie dostrzega naruszeń w tym względzie. Przechodząc do zarzutów skarżącego, warto zauważyć, że ich istota sprowadza się do twierdzenia, że organ planistyczny wadliwie nie wskazał w Planie terenów przeznaczonych do podziału i scaleń, podczas gdy niewyznaczenie tegoż obszaru scaleń i podziałów nieruchomości, gdy działka ma szerokość ca. 15,90 m wzdłuż granicy z zaplanowaną drogą publiczną, godzi w wykonywanie prawa własności, bowiem skarżący nie może zrealizować zabudowy usługowej ujętej w tym planie (przeznaczenie terenu "U"). Zdaniem skarżącego przeznaczenie działki na cele budowlane podlega zatem silnemu ograniczeniu oraz - w aspekcie efektywnego i racjonalnego zabudowania - jest iluzoryczne, co godzi w jego prawo własności. Trzeba zatem odpowiedzieć na pytanie, czy wyznaczenie takich obszarów w planie miejscowym jest obligatoryjne, czy fakultatywne. Zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Dz.U.2023.977 t.j., art. 15 ust. 2 pkt 8 brzmi następująco: Art. 15. 2. W planie miejscowym określa się obowiązkowo: Pkt 8) szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym. Według zatem art. 15 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym. Ustalenia dotyczące szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości powinny zawierać określenie parametrów działek uzyskiwanych w wyniku scalania i podziału nieruchomości, w szczególności minimalnych lub maksymalnych szerokości frontów działek, ich powierzchni oraz określenie kąta położenia granic działek w stosunku do pasa drogowego (§ 4 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju I Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Dz.U.2021.2404). Zgodnie zaś z art. 15 ust. 3 pkt 1 u.p.z.p. granice obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb. Natomiast jak chodzi o warunki dopuszczalności scalania i podziału nieruchomości, określone w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2023.344 t.j.), to przepis art. 102 tej ustawy brzmi następująco: 1. Gmina może dokonać scalenia i podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 101 ust. 1. Szczegółowe warunki scalenia i podziału nieruchomości określa plan miejscowy. 2. Scalenia i podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli są one położone w granicach obszarów określonych w planie miejscowym albo gdy o scalenie i podział wystąpią właściciele lub użytkownicy wieczyści posiadający, z zastrzeżeniem ust. 4, ponad 50% powierzchni gruntów objętych scaleniem i podziałem. 3. O przystąpieniu do scalenia i podziału nieruchomości decyduje rada gminy w drodze uchwały, określając w niej granice zewnętrzne gruntów objętych scaleniem i podziałem. 4. Zabudowane części nieruchomości mogą być objęte uchwałą, o której mowa w ust. 3, za zgodą ich właścicieli lub użytkowników wieczystych. 5. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta składa we właściwym sądzie wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości, a gdy nieruchomość nie ma założonej księgi wieczystej, o złożenie do istniejącego zbioru dokumentów odpisu uchwały, o której mowa w ust. 3. Z powyższego wynika, że o ile w planie muszą być obowiązkowo wskazane zasady i warunki scalania i podziału, rozumiane tak, jak to określa wyżej cytowane rozporządzenie, to już określenie, które obszary mają być poddane scaleniu i podziałowi, pozostawiono decyzji organu planistycznego. Przepis art. 102 ust. 2 u.g.n. wyraźnie dopuszcza możliwość przeprowadzenia procedury scalenia i podziału nieruchomości, na wniosek zainteresowanych właścicieli, także na obszarach, które nie zostały w m.p.z.p. wskazane jako wymagające dokonania scalenia i podziału nieruchomości, czyli na obszarach: (a) objętych planem miejscowym, ale położonych poza granicami terenów wskazanych w tym planie jako wymagające scalenia i podziału; albo (b) objętych planem miejscowym, w którym w ogóle nie wskazano terenów wymagających scalenia i podziału nieruchomości ( tak wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 listopada 2018 r. IV SA/Po 815/18 LEX nr 2597438). W świetle powyższego trzeba zauważyć, że gmina z własnej inicjatywy może przeprowadzić scalenie i podział tylko tych nieruchomości, które znajdują się na obszarach przewidzianych do scalania i podziału w planie miejscowym (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r. II OSK 2345/14, LEX nr 2117137). W innym wypadku uprawnienie do zgłaszania wniosku o dokonanie scalania i podziału działek ustawodawca przekazał wprost w ustawie o gospodarce nieruchomościami, określonej grupie właścicieli na terenie objętym uchwałą o planie. Wymienione kwestie podsumowuje w Komentarzu do art. 102 u.g.n. Ewa Bończak – Kucharczyk następująco ( publ. Lex/el.): "Obowiązek określenia w planie miejscowym szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości (również w uzasadnieniu planu) wynika z art. 15 ust. 2 pkt 8 u.p.z.p. Oprócz tego w art. 15 ust. 3 pkt 1 u.p.z.p. przewidziano określanie w planie miejscowym, w zależności od potrzeb, granic obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości. Z tych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że określenie w planie miejscowym zasad i warunków scalenia i podziału nieruchomości jest obowiązkowe i powinno mieć miejsce zawsze, nawet jeśli w planie nie wskazano obszarów, na których potrzebne są scalenie i podział nieruchomości, natomiast określenie granic obszarów wymagających scalenia i podziałów jest fakultatywne i następuje "w zależności od potrzeb", czyli wtedy, gdy w celu realizacji postanowień planu miejscowego takie scalenie i podział są konieczne. Takie rozwiązanie uzasadnione jest treścią przepisu art. 102 ust. 2 u.g.n., z którego wynika, iż nawet gdy plan miejscowy nie wskazuje obszarów, na których należy dokonać scalenia i podziałów nieruchomości, to może to nastąpić, gdy wystąpią o to właściciele lub użytkownicy wieczyści mający ponad 50% gruntów objętych scaleniem i podziałem (a raczej gruntów, które według ich wystąpienia mają zostać objęte scaleniem i podziałem)". W przedmiotowym Planie w jego § 12 zawarto zasady i warunki prowadzenia scaleń i podziałów, zgodne z przepisami cytowanego rozporządzenia: § 12. 1. Ustala się następujące szczegółowe zasady i warunki przeprowadzania scaleń i podziału nieruchomości: 1) minimalne powierzchnie nowowydzielanych działek: 600 m2 , za wyjątkiem zabudowy bliźniaczej, dla której dopuszcza się 450 m2; 2) kąt położenia granic działek w stosunku do pasa drogowego zawarty w przedziale pomiędzy 60? a 120?; 3) ustalone parametry w pkt 1-2 nie dotyczą parametrów działek wyznaczonych pod drogi publiczne i wewnętrzne, tereny ciągów pieszych oraz obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej, które można wyznaczać odpowiednio do potrzeb. 2. Nie ustala się obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziału nieruchomości. W ocenie Sądu, powyższe w pełni stanowi wykonanie obowiązku ustawowego. Natomiast to, że uchwałodawca, wbrew stanowisku skarżącego, nie widział potrzeby wskazania obszarów do scalenia, nie podlega ocenie w kwestii naruszenia ( istotnego) zasad sporządzania planu, albowiem nie miał on takiego obowiązku. Jak to bowiem trafnie wskazał NSA w wyroku z dnia 5 kwietnia 2017 r. II OSK 2026/15, LEX nr 2302514: "Brak wyznaczenia granic obszarów wymagających scalenia i podziału nie może stanowić podstawy unieważnienia planu miejscowego. Ten element planu zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 1 u.p.z.p. ma bowiem charakter fakultatywny i nie skorzystanie przez gminę jako dysponenta władztwa planistycznego z tej kompetencji nie może być uznane za naruszenie prawa (...)". Ponadto, jak wskazuje organ, tego rodzaju wytycznych brak w studium, które jako dokument ukierunkowujący politykę przestrzenną gminy, w zakresie takich wytycznych miałoby wiążący charakter ( por. wyrok WSA w Opolu z dnia 13 sierpnia 2019 r. II SA/Op 161/19 LEX nr 2727894). Rada Miasta Krakowa uchwalając strategiczny dokument planistyczny dla miasta uznała, iż w obszarze miasta, w tym na obszarze objętym Planem nie ma potrzeby wyodrębniania terenów wymagających objęcia procedurą scaleniowo - podziałową. W związku z powyższym organ planistyczny nie działał wbrew Studium, nie wyznaczając w skarżonym planie obszary scaleń i podziałów nieruchomości. W efekcie powyższego uznać trzeba, że skarga jest bezzasadna. Końcowo zauważenia wymaga, że żądanie skargi nie mogłoby prowadzić do osiągnięcia efektu zamierzonego przez skarżącego. Skarżący żądał bowiem stwierdzenia nieważności uchwały w części tekstowej i graficznej dotyczącej terenu o symbolu U.11. Pomijając zagadnienie, że działka skarżącego w rzeczywistości jest położona na terenie U.8, a nie U.11, to stwierdzenie nieważności co do całego terenu nie przyniosłoby żadnego rozstrzygnięcia w kwestii obowiązku scalenia. Z wymienionych przyczyn, na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI