II SA/KR 916/22

II SA/Kr 916/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący/
Mirosław Bator
Piotr Fronc /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie WSA Mirosław Bator WSA Piotr Fronc (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. C.-N., A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 6 maja 2022r. znak SKO.OŚ/4170/140/2022 w przedmiocie nakazu podłączenia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu l instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżących E. C.-N., A. N. solidarnie kwotę 200 zł ( dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 6 maja 2022r. znak SKO.OŚ/4170/140/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie po rozpatrzeniu odwołania Pani E. C.-N. i Pana A. N., od decyzji z dnia 10 marca 2022 r., znak sprawy: OS.6324.1.2022.PZ, wydanej przez Wójta Gminy Michałowice , nakazującej w pkt 1 Pani E. C.-N. oraz Panu A. N., właścicielom nieruchomości położonej przy ul. [...] w miejscowości M., działka o nr ewid. [...], wykonanie obowiązku polegającego na przyłączeniu tej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej oraz w pkt 2 zawiadomić organ o wykonaniu nałożonego obowiązku i przedstawienie w Referacie Ochrony Środowiska, Plac Józefa Piłsudskiego 1, 32-091 Michałowice dowodów potwierdzających wykonanie nakazu określonego w pkt 1 decyzji (kopia umowy o odprowadzenie ścieków), w terminie 14 dni od daty wykonania obowiązku uchyliło zaskarżoną decyzję w części w pkt 2 i w tym zakresie umarzyło postępowanie pierwszej instancji, w pozostałym zakresie (w części w pkt 1) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoją decyzję organ II instancji wskazał, iż regulacja pozwalająca na rozstrzyganie przez wójta gminy spraw dotyczących przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, zawarta została w art. 5 ust. 1 pkt 2) w zw. z art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity: Dz.U. z 2021, póz. 888 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 2) ustawy, stanowiącym obok ust. 7 przywołanego przepisu podstawę wydanego przez Organ I instancji obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku poprzez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.
Co do zasady ustawodawca w przepisie tym wprowadził alternatywę: - albo istnieje sieć kanalizacyjna - wówczas zasadą jest, że nieruchomość ma być podłączona do tej sieci, a jedyny wyjątek dotyczy nieruchomości wyposażonej w przydomową oczyszczalnię ścieków - albo sieć kanalizacyjna nie istnieje i jej budowa jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona - wówczas właścicielowi nieruchomości przysługuje wybór między wyposażeniem nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków.
Obowiązek podłączenia nieruchomości do kanalizacji, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2) ustawy, w razie jego nie wykonania, może być nałożony decyzją administracyjną, zgodnie bowiem z art. 5 ust. 7 ustawy: "W przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku".
Należy podkreślić, iż sposób sformułowania przepisu art. 5 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach prowadzi do wniosku, że decyzja, o jakiej mowa w tym przepisie, nie ma charakteru uznaniowego. Innymi słowy, konieczność jej wydania nie została pozostawiona ocenie organu i nie zależy od takich okoliczności, jak sytuacja życiowa, zdrowotna, czy majątkowa osoby zobowiązanej. Konieczne jest jednak, aby przed wydaniem decyzji przez organ, postępowanie zostało przeprowadzone w taki sposób, aby jednoznacznie wyjaśnić czy w sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji nakazującej przyłączenie nieruchomości do sieci. Przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe wyłącznie w sytuacji, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Wynikający z powyższych przepisów obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej obciąża właścicieli nieruchomości, gdy taka sieć istnieje.
Przesłankami, od których spełnienia ustawodawca uzależnił dopuszczalność i obowiązek wydania decyzji nakazującej przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, są:
istnienie takiej sieci,
możliwość przyłączenia do niej nieruchomości,
brak wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków,
niezrealizowanie przez właścicieli nieruchomości obowiązku przyłączenia.
Przesłanki te muszą zaistnieć kumulatywnie, aby właściwy organ mógł na podstawie art. 5 ust. 7 tej ustawy wydać decyzję nakazującą podłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.
Kolegium wyjaśniło, iż w orzecznictwie wskazuje się, że wynikający z powołanego przepisu obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej powstaje w sytuacji, gdy faktycznie istnieje wybudowania sieć kanalizacyjna i istnieje możliwość przyłączenia do niej nieruchomości, która nie posiada przydomowej oczyszczalni ścieków (II SA/Go 943/17, Przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej a przydomowa oczyszczalnia ścieków - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim). W przypadku, gdy istnieje sieć kanalizacyjna, zasadą jest, że nieruchomość ma być podłączona do tej sieci, a jedyny wyjątek dotyczy sytuacji, kiedy nieruchomość jest wyposażona w przydomowa oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych: wtedy jedynie przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe (II OSK 2367/16, Przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego).
Kolegium wskazało także, iż niezależnie od powyższego, iż nieruchomość której dotyczy niniejsze postępowanie, położona przy ul. [...] w M. , znajduje się w strefie ochronnej na terenie ochrony pośredniej ujęcia wody powierzchniowej z rzeki Dłubni wyznaczonej Rozporządzeniem 8/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 17 września 2022 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki Dłubni w km 10+960 w miejscowości Raciborowice na potrzeby Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w Krakowie (Dz. Urz. Woj. Małop. 2012 r, póz. 4639). Stąd też w niniejszej sprawie koniecznym jest uwzględnienie przepisów odnoszących się do terenów ochrony pośredniej ujęć wody powierzchniowej z rzeki Dłubni.
Rozporządzenie Nr 8/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 17 września 2012 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki Dłubni w km 10+960 w miejscowości Raciborowice na potrzeby Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w Krakowie (Dz. Urz. Woj. Małop. 2012 r, póz. 4639) jest aktem prawa miejscowego wydanym na podstawie art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne i w myśl art. 565 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawa wodnego zachowuje ono moc do dnia wejścia w życie aktów prawa miejscowego wydanych na podstawie art. 31 ust. 5, art. 135 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 141 ust. 1 i 4, art. 162 ust. 1 oraz art. 327 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Strefa ochronna dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki Dłubni wskazuje zakazy, nakazy, ograniczenia oraz obszary, na których one obowiązują w celu ochrony jakości wody na potrzeby MPWiK S.A. w Krakowie. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 13 Rozporządzenia Nr 8/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie "na terenie ochrony pośredniej zabrania się realizowania budownictwa mieszkalnego oraz urządzania kempingów bez przyłączenia do kanalizacji zbiorczej, lub w przypadku braku takiej kanalizacji, bez wyposażenia w szczelny zbiornik do gromadzenia ścieków lub przydomową oczyszczalnię ścieków. Po zrealizowaniu systemu kanalizacji zbiorczej wprowadza się obowiązek przyłączenia do niej istniejących obiektów budownictwa mieszkalnego oraz kempingów w terminie nie dłuższym niż 2 lata od wykonania kanalizacji, a w przypadku urządzeń mających ważne pozwolenie wodnoprawne czasu jego wygaśnięcia".
Dalej Kolegium podnosi, iż z powyższego wynika obowiązek przyłączenia do systemu kanalizacji zbiorczej istniejących obiektów budownictwa mieszkalnego w terminie nie dłuższym niż 2 lata od wykonania kanalizacji, który dotyczy wszystkich nieruchomości, również wyposażonych w przydomowe oczyszczalnie ścieków, a dotyczy terenów ochrony pośredniej obejmującej przedmiotową nieruchomość.
Rozporządzenie Nr 8/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 17 września 2012 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki Dłubni w km 10+960 w miejscowości Raciborowice na potrzeby Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w Krakowie (Dz. Urz. Woj. Małop. 2012 r, póz. 4639) jest aktem prawa miejscowego wydanym na podstawie delegacji ustawowej i jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organu, który go stanowił.
Konstytucja RP z 1997 r. uregulowała kwestię katalogu źródeł powszechnie obowiązującego prawa, którymi są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia oraz akty prawa miejscowego na obszarze działania organów, które je ustanowiły (art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). Akty prawa miejscowego mogą być wydawane wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Wobec braku kompleksowej definicji "aktu prawa miejscowego" należy wskazać, że w doktrynie oraz orzecznictwie został wyrażony pogląd, zgodnie z którym będąc źródłami prawa powszechnie obowiązującego, akty prawa miejscowego muszą mieć charakter normatywny, abstrakcyjny i generalny.
Kolegium przyznało, iż nieruchomość położona przy ul. [...] w M. jest "wyposażona w wysokiej klasy biologiczną przydomową oczyszczalnię ścieków firmy Sotralentz wraz z rozsączaniem, które realizowane jest poprzez specjalnie utworzone w tym celu złoże żwiru, niemniej jednak wobec jednoznacznych zapisów rozporządzenia 8/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 17 września 2022 r. z uwagi na położenie przedmiotowej nieruchomości na terenie ochrony pośredniej, koniecznym jest uwzględnienie jego zapisów, bowiem zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji działają na podstawie przepisów prawa.
W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie należy uwzględnić szerszy kontekst prawny, nie można uznać, iż zachodzi sprzeczność pomiędzy przepisami prawa miejscowego a unormowaniem ustawowym, co więcej należy stosować przepisy powszechnie obowiązujące a zatem zarówno prawa miejscowego, jak i ustawowe. Postanowienia przepisów prawa miejscowego przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należy interpretować w kontekście art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który stanowi, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez: przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomowa oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Co prawda powyższy przepis wyraźnie wskazuje, że jeżeli przydomowa oczyszczalnia ścieków spełnia wymogi techniczne stawiane tym urządzeniom, jej eksploatacja jest prawnie dopuszczalna, to korzystający z tego urządzenia spełnia kryteria utrzymania czystości i porządku na nieruchomości, niemniej jednak powyższe należy odczytywać łącznie z przepisami rozporządzenia 8/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 17 września 2012 r. A wobec objęcia przedmiotowej nieruchomości nakazami i zakazami wynikającymi z prawa wodnego, należy uznać, iż Organ I instancji zasadnie nakazał wykonanie obowiązku polegającego na przyłączeniu tej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej.
Organ wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się informacja opracowana przez Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Michałowicach Sp. z o.o. z dnia 29 grudnia 2021 r., znak PUK.85.DT.2021, iż wskazane w piśmie nieruchomości, w tym nieruchomość której dotyczy niniejsze postępowanie, mają techniczną możliwość przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej, stąd też niezasadny jest zarzut naruszenia art. 77 k.p.a. jakoby Organ w toku postępowania nie potwierdził obiektywnych technicznych możliwości podłączenia kanalizacji na nieruchomości, czy też nie dokonał weryfikacji czy działka odwołujących graniczy bezpośrednio z działką, gdzie posadowiona jest kanalizacja.
Zważywszy na powyższe Organ II instancji stwierdził, że zasadne jest utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Kolegium wskazało również, iż Organ nieprawidłowo nałożył obowiązek w pkt 2 zaskarżonej decyzji tj. nakazał zawiadomić organ o wykonaniu nałożonego obowiązku i przedstawienie w Referacie Ochrony Środowiska, Plac Józefa Piłsudskiego 1, 32-091 Michałowice dowodów potwierdzających wykonanie nakazu określonego w pkt 1 decyzji (kopia umowy o odprowadzenie ścieków), w terminie 14 dni od daty wykonania obowiązku. Należy bowiem mieć na uwadze art. 6 k.p.a, statuującego zasadę praworządności Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, natomiast obowiązek nałożony na Stronę w zaskarżonej decyzji nie znajduje swojego umocowania w obowiązujących przepisach prawa. W związku z powyższym w tym zakresie należało uchylić decyzję i umorzyć postępowanie.
Z powyższą decyzją nie zgodzili się jej adresaci - tj. E. C. oraz A. N., którzy za pismem z dnia 11 lipca 2022r. złożyli na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
a) art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez jego błędną interpretację i nieuwzględnienie faktu posiadania przydomowej oczyszczalni ścieków przez odwołujących, a tym samym braku konieczności podłączenia do sieci kanalizacji;
b) naruszenie § 4 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia nr 82/2012 roku dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie stanowiącego, że możliwe jest wprowadzanie oczyszczonych ścieków z oczyszczalni przydomowych bez wskazania warunku realizacji systemu kanalizacji zbiorczej, co powoduje że zachodzi wewnętrzna sprzeczność w ww. dokumencie, w szczególności z § 4 ust. 1 pkt 13);
c) naruszenia art. 2 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków poprzez uznanie, że podłączenie do kanalizacji zbiorczej wymaga jedynie wykonania przyłącza podczas, gdy przyłącze stanowi odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej;
d) naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez wskazanie, że organ I instancji zgromadził i przeprowadził cały materiał dowodowy, podczas gdy zdaniem skarżących: - nie potwierdzono obiektywnego braku możliwości technicznych podłączenia kanalizacji do nieruchomości; - nie stwierdzono, że działka odwołujących nie graniczy bezpośrednio z działką 344, na której posadowiona jest kanalizacja zbiorcza; - nie stwierdzono konieczności dokonania przebudowy kanalizacji przez odwołujących podczas gdy zgodnie z prawem są oni jedynie zobowiązani do wykonania na własny koszt przyłącza;
e) naruszenia art. 7 k.p.a poprzez uznanie, że podjęte zostały wszelkie czynności zmierzające do ustalenia stanu sprawy, a o możliwości posadowienia kanalizacji decyduje pismo Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w Michałowie podczas gdy działka odwołujących nie graniczy bezpośrednio z działką, gdzie posadowiona jest kanalizacja, a także poprzez uznanie, że pominięcie oględzin nieruchomości jest prawidłowym działaniem organu I instancji.
f) naruszenia art. 107 k.p.a. poprzez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów wskazanych w odwołaniu.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji w zakresie utrzymania w mocy decyzji Wójta Gminy Michałowice , zakresie w pkt 1), a także uchylenie Wójta Gminy Michałowice z dnia 3 marca 2022 roku nr OS.6324.1.2022.PZ i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż na podstawie decyzji z dnia 10 marca 2022 roku Wójt Gminy Michałowice zobowiązał odwołujących , do przyłączenia ich nieruchomości do kanalizacji zbiorczej. Działka na której posadowiony jest dom mieszkalny wraz z przydomową oczyszczalnią ścieków nie graniczy bezpośrednio z działką, na której posadowiona jest kanalizacja zbiorcza. Decyzja ta została następnie uchylona w części przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze - w zakresie pkt 2), a utrzymana w mocy w zakresie pkt 1), który nakazuje skarżącym podłączenie do kanalizacji pomimo posiadania przydomowej oczyszczalni ścieków. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach co do zasady wprowadza się obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej kanalizacji. Jednakże przepis ten zawiera wyjątek: przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Organ wskazał jako postawę swojego rozstrzygnięcia rozporządzenie nr 8/2012 w Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki wodnej w Krakowie w sprawie ustanowienia strefy ochronnej dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki Dłubni (...) w szczególności § 4 ust. 1 pkt 13) który wskazuje, że możliwe jest realizowanie budownictwa mieszkaniowego na tym terenie w przypadku jego wyposażenia w przydomową oczyszczalnię ścieków, jednakże w przypadku realizacji kanalizacji zbiorczej konieczne jest podłączenie w terminie 2 lat od dnia jej wykonania. Wskazania wymaga, że w § 4 ust. 1 pkt 1 wprowadza się możliwość wprowadzania do ziemi oczyszczonych ścieków z oczyszczalni przydomowych bez wskazania jakiegokolwiek terminu takiego, za to ze wskazaniem norm jakie oczyszczone ścieki powinny spełniać. Zdaniem odwołujących czyni to akt wewnętrznie sprzecznym, a tym samym jego wadliwość uniemożliwia obciążanie odwołujących dodatkowymi i kosztownymi obowiązkami. Wskazania wymaga, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się w pełni do wskazanego zarzutu. Zdaniem skarżących doszło również do naruszenia art. 2 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków poprzez błędne zrozumienie definicji przyłącza kanalizacyjnego. Zgodnie z ustawą za takie przyłącze należy uznać odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej. Oznacza to, że co do zasady odwołujący, którzy chcieliby się podłączyć do kanalizacji musieliby dokonać jej przebudowy, podczas gdy zgodnie z prawem jedynie realizacja przyłącza następuje na koszt właściciela nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało jedynie w rozstrzygnięciu, że w aktach sprawy znajduje się pismo Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Michałowicach, które ma jednoznacznie stanowić o możliwości podłączenia kanalizacji. Zdaniem skarżących pismo to jest niewystarczające, a organ I instancji winien zbadać czy istnieje taka możliwość również poprzez przeprowadzenie wizji lokalnej. Skarżący podniesli, że zgodnie z decyzją SKO we Wrocławiu SKO 4103/9/21 z dnia 6 lipca 2021 roku wynikający z ustawy z 7.06.2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2020 r. poz. 2028; art. 2 pkt 14 i 16 oraz art. 15 ust. 2 i ust. 4) obowiązek właściciela przyłączenia jego nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej polega na wykonaniu przyłącza kanalizacyjnego, a nie sieci kanalizacyjnej. Nie wystarczy zatem, by w otoczeniu nieruchomości istniała sieć kanalizacyjna; obowiązek przyłączenia musi być realnie i technicznie wykonalny. Wedle rozeznania skarżących wykonanie przyłączenia kanalizacji na dzień dzisiejszy jest technicznie i prawnie niemożliwe: działka, na której posadowiony jest budynek nie graniczy z działką, na której posadowiona jest kanalizacja zbiorcza. Dodatkowo zdaniem odwołujących brak jest technicznych możliwości przyłączenia ich nieruchomości do kanalizacji. Zgodnie z orzeczeniem WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 października 2020 roku sygn. akt II SA/Go 291/20 - w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości, która ma zostać przyłączona do sieci, zgłasza że brak jest realnej możliwości podłączenia, to rolą organów jest zweryfikowanie czy zgłaszana przez właściciela wątpliwości są uzasadnione i ustosunkowanie się do tej okoliczności. Biorcą powyższe pod uwagę w ocenie Skarżących skarga jest uzasadniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, Sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875).
W niniejszej sprawie Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie, zarządzeniem, wyznaczył na dzień 20 września 2022r. posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów. Z tych względów Sąd rozpoznał sprawę na podstawie i w trybie cytowanego powyżej przepisu.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedstawione w decyzjach stanowisko organu należy uznać za co najmniej przedwczesne. Jeśli chodzi o ramy prawne będące podstawą wydanej decyzji zostały one w sposób prawidłowy i szczegółowy wskazane przez organ i przytoczone we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, stąd też ich powtarzanie w tym miejscu jest niecelowym. Niemniej jednak umknęło organowi tak I jak i II instancji to, iż przesłanką nakazania w przedmiotowej sprawie przyłącza do kanalizacji zbiorczej jest - zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2) w zw. z art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity: Dz.U. z 2021, póz. 888 ze zm.) w związku z § 4 ust. 1 pkt 13 Rozporządzenia Nr 8/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 17 września 2012 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej dla ujęcia wody powierzchniowej z rzeki Dłubni w km 10+960 w miejscowości Raciborowice na potrzeby Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w Krakowie (Dz. Urz. Woj. Małop. 2012 r, póz. 4639) – to, iż obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, konkretyzuje się w przypadku, gdy jest to realnie a więc technicznie i prawnie możliwe. Podkreślić przy tym należy, iż obowiązkiem właściciela nieruchomości jest więc w takiej sytuacji przyłączenie się do istniejącego przyłącza lub wykonanie przyłącza do takiej kanalizacji, nie zaś jej taka rozbudowa poza granicami własnej nieruchomości, która dopiero pozwoli na włączenie do kanalizacji zbiorczej. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zbadano należycie możliwości przyłączenia terenu Skarżących do sieci kanalizacyjnej. Jedynym dowodem wziętym pod uwagę przez organ jest informacja opracowana przez Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Michałowicach Sp. z o.o. z dnia 29 grudnia 2021 r., znak PUK.85.DT.2021, w którym stwierdzono iż wskazane w piśmie nieruchomości, w tym nieruchomość Skarżących, mają techniczną możliwość przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej. Jest to informacja zbyt ogólnikowa – zwłaszcza w kontekście zarzutów zgłaszanych przez Skarżących. Nie wynika z niej, czy wystarczy budowa przyłącza, czy też konieczna jest rozbudowa sieci kanalizacyjnej, nie wynika nawet z niego bliżej w jakiej odległości od nieruchomości Skarżących przebiega sieć kanalizacyjna, czy przylega do nieruchomości Skarżących, czy też jest oddzielona od niej innymi nieruchomościami. Co prawda w aktach postępowania administracyjnego ( k. 24) znajduje się fragment mapy, jak się można domyślać obrazującej przedmiotowy teren, przy czym brak jest jakiegokolwiek opisu przedmiotowego dokumentu, brak jakiejkolwiek adnotacji czy jest to wydruk z aktualnej mapy przyjętej do zasobów geodezyjnych obrazującej aktualny stan rzeczy, czy też jest to jedynie jakiś projekt dotyczący przedmiotowych terenów. Tak sporządzony wydruk nie może być uznanym za jakikolwiek dowód w sprawie, zresztą sam organ nie powołuje się w swoim uzasadnieniu na powyższy dokument. Z powyższej przyczyny nie da się na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego stwierdzić, czy przesłanki uzasadniające wydanie decyzji nakazującej wykonanie przyłącza do kanalizacji zbiorczej zostały faktycznie spełnione. Kwestii tej pomimo konkretnie sformułowanych zarzutów w tym zakresie nie zbadał należycie również organ II instancji.
Przy ponownym badaniu sprawy w powyższym zakresie organ dokona wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego, dokonując min. oględzin nieruchomości a w razie konieczności zasięgając również w tym zakresie opinii biegłego, a następnie oceni czy taka możliwość w sensie technicznym i prawnym istnieje. Jeśli będzie istnieć, będą zachodzić przesłanki do wydania decyzji nakazującej przyłączenie do kanalizacji zbiorczej, jeśli natomiast takiej możliwości nie będzie, brak będzie podstaw do wydania takiego nakazu. Na tej płaszczyźnie rozważań dodać też należy, że kwestia ewentualnych kosztów przyłączenia pozostaje bez wpływu na istnienie obowiązku przyłączenia się do istniejącej sieci kanalizacyjnej, przy czym koszty te muszą dotyczyć budowy przyłącza, a nie rozbudowy sieci . Kwestia budowy, czy rozbudowy sieci jest czymś innym niż budowa samego przyłącza i pozostaje w gestii dostarczyciela mediów.
Z powyższych przyczyn, w ponownym postępowaniu organ dokona we wskazanym zakresie ustaleń stanu faktycznego, stosując się do wyżej przytoczonych poglądów prawnych i stosownie do dokonanej oceny, rozstrzygnie sprawę.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego zwrot wpisu 200 zł.