II SA/Kr 914/03

II SA/Kr 914/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grażyna Firek /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Głowacki
Renata Czeluśniak
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Firek / spr. / Sędziowie WSA Renata Czeluśniak Piotr Głowacki Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2006 r. sprawy ze skargi A. K. i J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu placu postojowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. K. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości
Uzasadnienie
II SA/Kr 914/03
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] października 2001 r. znak [...] na podstawie art.48 w zw. z art. 49 ust.l, art.52 i art. 81 ust.l pkt 2, art.83 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane /Dz.U.Nr 89 poz.414 zm., z 1996r Nr 141 poz.692, Nr 100 poz.465, Nr 146 poz.680, z 1997r. Nr 106 poz.496, Nr 111 poz.726, z 1998r. Nr 111 poz.726, Nr 88 poz.554, z 1999r. Nr 106 poz.668, Nr 41 poz.412, Nr 49 poz.483, Nr 62 poz.682, z 2000r. Nr 12 poz.136, Nr 29 poz.354, z 2001r. Nr 43, poz.489/ oraz art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (j.t.- Dz.U. Nr 9 poz.26 z 1980r. z późn. zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał A. K. i J. K. wykonać przymusową rozbiórkę obiektu placu postojowego samochodów pełniącego również funkcję przystanku autobusowego znajdującego się na nieruchomości stanowiącej ich własność, położonej przy ul. [...] w M. - działka o nr ewid. [...] - polegającej na rozebraniu nawierzchni asfaltowej oraz utwardzenia - podłoża. Organ wskazał także, iż roboty rozbiórkowe należy wykonać zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego, że zgodnie z treścią art. 52 ustawy - Prawo budowlane inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego obowiązany jest na swój koszt, dokonać czynności nakazanych w decyzji, że o wykonaniu obowiązku nakazanego niniejszą decyzją należy pisemnie powiadomić Inspektorat oraz, że w przypadku nie wykonania nakazu decyzji organ administracyjny podejmie postępowanie egzekucyjne wynikające z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t.- Dz.U. z 1991r. Nr 36 póz.161 ze zm.).
W jej uzasadnieniu organ wskazał , że posesja A. K. i J. K. od strony zachodniej zabudowana jest budynkiem mieszkalnym użytkowanym w części parteru na cele handlu, że budynek ścianą wschodnią oddalony jest o około 13.68m od krawędzi chodnika ulicy S., że po stronie wschodniej budynku znajduje się posiadający asfaltową nawierzchnię plac postojowy samochodów pełniący funkcję przystanku autobusowego, że przedmiotowy plac zajmuje powierzchnię od budynku do krawędzi chodnika ul. S. - zatem pozostałą nie zajętą pod budynek z tej strony część działki o nr ewid. [...], a wjazd na obiekt placu wykonano od ulicy S.. Organ ustalił również, że na placu postojowym dla samochodów od strony południowej, na jego nawierzchni wymalowano pasy - linie ciągłe oraz pomiędzy liniami napisy "BUS" (cztery miejsca postojowe), że odległość pierwszego od strony budynku miejsca postojowego autobusów od okien budynku mieszkalnego wynosi 3.20m, że jest to odległość niczym fizycznie nie ograniczona i w każdym przypadku autobusy mogą parkować bliżej okien budynku, bądź w dowolnym miejscu obiektu placu, że po stronie północnej również wyznaczono cztery miejsca postojowe określając wymalowanymi liniami stanowiska postojowe dla samochodów oraz , że w czasie oględzin na przedmiotowym placu postojowym w godzinach od 8 - 9 parkowano samochód [...] - nr rej. [...], samochód [...] - [...], samochód osobowy o nr rej. [...] oraz autobusy ogólnodostępnej komunikacji zbiorowej o nr rej. [...],[...],[...], zaś o godzinie 9.25 na plac wjechały autobusy o nr rej. : [...] oraz [...] i samochód dostawczy o nr rej. [...] ; na ścianie budynku od strony placu znajdował się rozkład jazdy autobusów, a w jego bezpośrednim sąsiedztwie ławka dla osób oczekujących.
Organ I instancji ustalił także, iż decyzją z dnia [...] grudnia 1991r. znak: [...] wydaną na podstawie art.29 ustawy z dnia 24 października 1974r.- Prawo budowlane /Dz.U.Nr 38, poz.229 ze zm./ zostało udzielone A. K. pozwolenie na budowę dwurodzinnego budynku mieszkalnego z częścią handlową na działce położonej w M. przy ul. S., że przedmiotowy plac został utwardzony przez J. K. i A. K. jesienią 1994r, zaś na wiosnę 1995r. położyli na to utwardzenie nawierzchnię asfaltową, nie mając na wykonanie tych prac żadnego pozwolenia, ani nie zgłaszając zamiaru ich wykonania. Organ ustalił również, że w dacie przed 1994r. wjazd do przedmiotowego budynku stanowiła utwardzona droga dojazdowa.
Analizując dokonane ustalenia faktyczne organ I instancji stwierdził, że skoro budowa przedmiotowego placu została ukończona w 1995 r. to w nin. sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.-Prawo budowlane, zaś przedmiotowy plac stanowi obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 tej ustawy. W tej sytuacji , zd. organu I instancji, zakończona w 1995r. budowa obiektu placu postojowego dla samochodów wymagała najpierw zgodnie z działaniem art.39 ust.l Ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U.Nr 89, poz.415/, uzyskania przed rozpoczęciem budowy ustalenia w formie decyzji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a następnie w okresie jej ważności /art.47/ pozwolenia na budowę na warunkach nią określonych.
Dalej organ wskazał, że przepis art.29 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ma charakter enumeratywny /wyczerpujący/ co oznacza, że wymienia wszystkie te obiekty, na których budowę nie jest wymagane pozwolenie na budowę i przepis ten nie wymienia placów postojowych dla samochodów, że zgodnie z przepisem art.28 cyt. ustawy - Prawo budowlane inwestor robót mógł przystąpić do ich wykonywania tj. budowy przedmiotowego miejsca postojowego dla samochodów po uprzednim uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, tymczasem inwestorzy wykonali przedmiotowy plac bez takiego pozwolenia.
Nadto organ I instancji podkreślił, że użytkowanie miejsca postojowego dla samochodów w charakterze placu komunikacyjnego jest sprzeczne z zapisem Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego miasta M. oraz , że fakt użytkowania miejsca postojowego dla samochodów w celu oczekiwania na pasażerów - pełniącego funkcję przystanku autobusowego, potwierdza przekazana wnioskiem Starostwa Powiatowego w M. z dnia [...] czerwca 2001 r. kopia umowy zawartej w dniu [...] lipca 1998r. pomiędzy A. K., a P. K., w której w § l podano "Przedmiotem wynajmu: miejsce pod postój samochodów w celu oczekiwania na pasażerów".
Organ I instancji zwrócił także uwagę, że przedmiotowy plac postojowy dla samochodów nie spełnia przepisu wykonawczego określonego § 19 ust.l pkt l Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /j.t.-Dz.U.Nr 15, poz.140 dotyczącego odległości wydzielonego, odkrytego zgrupowania miejsc postojowych od okien budynku mieszkalnego, która powinna wynosić co najmniej 10 m.
Konkludując powyższe organ I instancji stwierdził, że wybudowanie przez J. K. i A. K. bez pozwolenia na budowę obiektu placu postojowego dla samochodów pełniącego również funkcję przystanku autobusowego /dworca autobusowego/ w okresie działania obowiązującej Ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane /Dz.U.Nr 89, poz.414 ze zm./ musiało skutkować zastosowaniem w nin. sprawie zasady z art.48, który stanowi, że "Właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia ...".
W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. i A. K. domagali się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie ewentualnie jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając, że dokonali jedynie utwardzenia części działki stanowiącej plac przed budynkiem, tak by ułatwić dojazd do części budynku wykorzystywanej na działalność handlową oraz podkreślając, że ta część działki służy także im jako użytkownikom części mieszkalnej budynku. Odwołujący się wskazali nadto, że zmiana użytkowania w tym przypadku nie należy do kompetencji organu kontroli nadzoru budowlanego.
Decyzją z dnia 28 marca 2003 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § l pkt. l i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2000r., Dz. U., nr 98, poz. 1071) w zw. z art. 80 ust. 2 i art. 83 ust, 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. -Prawo budowlane (t.j. z 2000r., Dz. U., nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję , stwierdzając, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Zd. organu II instancji przedmiotowy obiekt - plac postojowy należało zakwalifikować jako budowlę zgodnie z normą art. 3 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane , która stanowi, że przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, estakady, tunele, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową)
Organ odwoławczy podkreślił, że niniejsza budowla - plac postojowy ma charakter trwały, zagospodarowano określony fragment powierzchni ziemi, wyrównano, utwardzono i wyasfaltowano teren, tworząc obiekt budowlany o określonych wymiarach i przestrzeni , jest on trwale z gruntem związany i został wybudowany bez żadnego pozwolenia lub zgłoszenia , a zgodnie z art. 48 ustawy - Prawo budowlane - "Właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ", zatem obowiązkiem organu I instancji było wydanie nakazu rozbiórki skoro w wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdził spełnienie przesłanek przewidzianych w/w przepisem. W konsekwencji organ II instancji zarzuty podniesione w odwołaniu uznał za chybione.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie J. K. i A. K. zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo Budowlane , z uwagi na to iż plac postojowy jest urządzeniem, budowlanym związanym z obiektem budowlanym w tym przypadku budynkiem mieszkalno-handlowym, które to urządzenie zapewnia możliwość użytkowania obiektu handlowo-mieszkalnego zgodnie z jego przeznaczeniem, a obiekt ten użytkowany i utrzymywany jest zgodnie z przepisami w stanie technicznym dobrym, spełnia wymagania w zakresie bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych , zdrowotnych , i stanowi niezbędny warunek do korzystania z obiektu użyteczności powszechnej takim jakim jest sklep handlowy /zatrudniający ponad 7 osobowa załogę/, oraz korzystających z tej placówki mieszkańców i użytkowników, w tym przez osoby niepełnosprawne w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich. Skarżący zarzucili także, że organ II instancji bezzasadnie przyjął, iż wykonanie na utwardzonym placu wylewki bitumicznej wymaga pozwolenia na budowę, lub zgłoszenia pomimo iż treść art. 3 pkt. 8 wyżej cyt. ustawy wyraźnie odgranicza remont od bieżącej konserwacji, gdyż na zabiegi konserwacyjne nie wymagane jest pozwolenie budowlane , ani zgłoszenie o którym mowa w art.30 ust.1 prawa budowlanego oraz zarzucili naruszenie przepisu art.48 ustawy bowiem orzeczono o rozbiórce utwardzonego placu, podczas gdy z ustaleń organu wynikło, że po utwardzeniu doszło do konserwacji i estetyzacji już utwardzonego placu przez położenie masy bitumicznej. Skarżący zarzucili także naruszenie art. 107 § 1 KPA poprzez ogólnikowe sformułowanie sentencji decyzji organu I instancji, co prowadzi do niemożności jej wykonania, gdyż działka oznaczona nr [...] nie istnieje , a skarżący są właścicielami działek Nr [...] i Nr [...].
Skarżący podnieśli nadto, że od czasu wybudowania urządzenia budowlanego w postaci utwardzenia placu upłynęło pięć lat, a istnienie tego placu nie narusza przepisów miejscowego zagospodarowaniu przestrzennym –brak jest szczegółowego planu miejscowego i dokumentacja powykonawcza w szczególności decyzja z dnia [...] października 2000 roku Urzędu Miasta i Gminy w M. nr [...] ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji na działkach nr [...] i [...] wskazuje iż działka ta ma zapewnioną komunikację : wjazd , dojazd i zjazd , posiada dostępność komunikacyjną z ul. S., a zatem w tym przypadku również art. 49 ust. l winien być zastosowany, co nie zostało uwzględnione przy wydawaniu zaskarżonych decyzji . Wskazali także, iż organy obu instancji nie uwzględniły treści §18ust. l rozp. dotyczącego warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz. U. nr 75 póz. 690 ) z którego wynika, że zagospodarowanie działki budowlanej to również urządzenie stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy miejsc postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo w tym również miejsca postojowe dla samochodów i pojazdów z których korzystają osoby niepełnosprawne , a w tym przypadku charakter budynku jako budynku handlowo-mieszkalnego uzasadnia urządzenie podjazdów i miejsc parkingowych dla klientów , personelu sklepu ( pracuje 7 osób) dostawców , mieszkańców przy czym z §21 ust.2 tegoż rozp. wynika, że stanowiska postojowe i dojazdy manewrowe dla samochodów osobowych powinny mieć powierzchnię utwardzoną.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] października 2001 roku i umorzenie postępowania w tym zakresie -ewentualnie uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej Instancji .
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie przytaczając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153 poz.1270 ze zm./.
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy./
Skargę należało uwzględnić.
Analiza dokonanych przez organy obu instancji ustaleń faktycznych wskazuje , że skarżący dokonali utwardzenia placu znajdującego się na działce stanowiącej ich własność w taki sposób , że w części jest on wykorzystywany na dojazd do budynku mieszkalno-handlowego przez jego mieszkańców oraz klientów , a w części jako miejsce postojowe i przystanek dla busów , o czym przesądza wymalowanie na jego części pasów-linii ciągłych oraz pomiędzy tymi liniami napisów "BUS", a także umieszczenie na ścianie budynku od strony placu rozkładu jazdy i w jego bezpośrednim sąsiedztwie ławki dla osób oczekujących. Bez wątpienia dokonane utwardzenie nie pokrywa się z wjazdem na przedmiotową nieruchomość określonym i wynikającym z udzielonego na budowę pozwolenia decyzją z dnia [...] grudnia 1991 r. W konsekwencji absolutnie nie można podzielić stanowiska skarżących, iż poprzez utwardzenie placu dokonali bieżącej konserwacji wjazdu.
Nie można natomiast także podzielić stanowiska organów obu instancji, że przedmiotowy plac w całości stanowi obiekt budowlany o jakim mowa w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.-Prawo budowlane /tj. z 2000 r. Dz.U.Nr106 poz.1126 ze zm./ albowiem niewątpliwie budowlą jest tylko część przedmiotowego placu tj. ta wykorzystywana jako plac postojowy i przystanek dla autobusów czy busów jako odpowiadająca regule określonej w tym przepisie i jako nie związana z użytkowaniem budynku mieszkalno-handlowego zgodnie z jego przeznaczeniem i tylko w odniesieniu do tej części placu należało zastosować regułę określoną w art. 48 cyt. ustawy, skoro plac postojowy- przystanek został wybudowany bez pozwolenia na budowę i skoro nie zachodzą przesłanki z art. 49 tej ustawy, przy czym w sentencji decyzji należało jednoznacznie określić i zindywidualizować , której części placu dotyczy nakaz rozbiórki.
Natomiast utwardzenie terenu tej części własnej działki przez skarżących, który jest użytkowany jako wjazd na nią oraz dojazd do budynku o charakterze mieszkalno-handlowym należało zgodnie z art. 3 pkt 9 cyt. ustawy zakwalifikować jako urządzenie techniczne zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, na którego wykonanie niezbędne było posiadanie pozwolenia na budowę, ponieważ nie było zwolnione od jego uzyskania z mocy art. 29 i art. 30 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji .
Roboty budowlane wykonane na tej części placu polegające na utwardzeniu wjazdu i dojazdu do budynku mieszkalno-handlowego oraz miejsc parkingowych dla klientów stanowią inny przypadek robót budowlanych, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, ponieważ nie są budową w rozumieniu art. 48 tej ustawy. Zatem w tej części w sprawie winien mieć zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2, który stanowi, iż właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności i art. 51 ust. 4, który stanowi, że przepisy art. 51ust. 1-3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
W odniesieniu zatem do tej części - precyzyjnie określonej i oznaczonej- utwardzonego przedmiotowego placu organy obu instancji winny były nakazać inwestorom wykonanie określonych czynności, które spowodują, że wykonane roboty będą zgodne z prawem.
Mając na uwadze przytoczone okoliczności Sąd uznał, że organy obu instancji dokonały naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i dlatego na zasadzie art. 145§1 pkt 1 a/ cyt. wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 135 tej ustawy orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, na zasadzie art. 152 tej ustawy orzekł jak w pkt III sentencji wyroku, zaś o kosztach postępowania orzekł na zasadzie art. 200 cyt. ustawy jak w pkt II sentencji wyroku.