II SA/Kr 905/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Szczurowa w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku, uznając liczne przepisy za wykraczające poza upoważnienie ustawowe.
Prokurator Rejonowy w Brzesku zaskarżył uchwałę Rady Gminy Szczurowa dotyczącą Regulaminu utrzymania czystości i porządku, zarzucając jej liczne naruszenia prawa materialnego, w tym wykraczanie poza delegacje ustawowe. Sąd administracyjny podzielił te zarzuty, stwierdzając nieważność uchwały w całości. Mimo że Rada Gminy podjęła już nową uchwałę, eliminując zaskarżoną, sąd uznał, że ocena legalności poprzedniego aktu jest nadal zasadna.
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego w Brzesku na uchwałę Rady Gminy Szczurowa w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy. Prokurator zarzucił uchwale szereg istotnych naruszeń przepisów prawa materialnego, w tym naruszenie ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych poprzez wskazanie sprzecznych dat wejścia w życie, a także liczne naruszenia ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy o samorządzie gminnym, polegające na wykroczeniu poza delegacje ustawowe. Zarzuty obejmowały m.in. nieprawidłowe uregulowanie kwestii selektywnego zbierania odpadów (opony, tekstylia), nakładanie na właścicieli nieruchomości obowiązków nieprzewidzianych ustawą (odśnieżanie, usuwanie sopli), ograniczanie możliwości napraw pojazdów, ustalanie nieprawidłowych wymagań dotyczących pojemników na odpady, nadmierne ograniczenia dotyczące wyprowadzania psów i wprowadzania ich do obiektów użyteczności publicznej, a także nieuprawnione nakładanie obowiązku i kosztów deratyzacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając skargę, podzielił zasadność zarzutów prokuratora. Sąd uznał, że uchwała w wielu miejscach wykroczyła poza zakres upoważnienia ustawowego, naruszając tym samym art. 94 Konstytucji RP i zasady pewności prawa. Mimo że Rada Gminy w międzyczasie podjęła nową uchwałę, eliminując zaskarżony akt, sąd stwierdził, że ocena legalności poprzedniej uchwały jest nadal zasadna ze względu na skutek ex tunc wyroku sądu administracyjnego. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (7)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała rady gminy jako akt prawa miejscowego musi być ustanowiona na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawie, nie może powtarzać, modyfikować ani naruszać obowiązujących przepisów ustawowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że regulamin utrzymania czystości i porządku nie może wykraczać poza materię przewidzianą w art. 4 ust. 2 i 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, co oznacza ścisłe przestrzeganie zakresu delegacji ustawowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (19)
Główne
u.c.p.g. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Rada gminy uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który jest aktem prawa miejscowego.
u.c.p.g. art. 4 § ust. 2 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych, w tym zużytych opon oraz odpadów tekstyliów i odzieży.
u.c.p.g. art. 4 § ust. 2 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Regulamin określa wymagania w zakresie uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego.
u.c.p.g. art. 4 § ust. 2 pkt 1 lit. d
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Regulamin określa wymagania w zakresie mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi.
u.c.p.g. art. 4 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Regulamin określa rodzaj i minimalną pojemność pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości.
u.c.p.g. art. 4 § ust. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Regulamin określa obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe, mające na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku.
u.c.p.g. art. 4 § ust. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Regulamin wyznacza obszary podlegające obowiązkowej deratyzacji i terminy jej przeprowadzania.
u.o.a.n. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Akty normatywne wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że akt określi termin dłuższy.
Pomocnicze
u.s.g. art. 40 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Akty prawa miejscowego powinny być ustanowione na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawie.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, pewności i określoności prawa.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 91
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych poprzez wskazanie sprzecznych dat wejścia w życie uchwały. Naruszenie art. 4 ust. 2 u.c.p.g. i art. 40 ust. 1 u.s.g. poprzez wykroczenie poza delegacje ustawowe w zakresie selektywnego zbierania odpadów (opony, tekstylia). Naruszenie art. 4 ust. 2 u.c.p.g. i art. 40 ust. 1 u.s.g. poprzez nakładanie na właścicieli nieruchomości obowiązków nieprzewidzianych ustawą (odśnieżanie, usuwanie sopli). Naruszenie art. 4 ust. 2 u.c.p.g. i art. 40 ust. 1 u.s.g. poprzez ograniczenie możliwości napraw pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi w sposób nieproporcjonalny i nieostry. Naruszenie art. 4 ust. 2 u.c.p.g. i art. 40 ust. 1 u.s.g. poprzez określenie maksymalnej pojemności pojemników na odpady i jedynego dopuszczalnego rozmiaru worków, podczas gdy ustawa upoważnia jedynie do określenia minimalnej pojemności. Naruszenie art. 4 ust. 2 u.c.p.g. i art. 40 ust. 1 u.s.g. poprzez nałożenie bezwarunkowych obowiązków na właścicieli zwierząt domowych i zakazów wprowadzania ich do obiektów użyteczności publicznej, wykraczających poza ustawowe upoważnienie. Naruszenie art. 4 ust. 2 u.c.p.g. i art. 40 ust. 1 u.s.g. poprzez nakładanie na właścicieli nieruchomości obowiązku przeprowadzenia deratyzacji i ponoszenia jej kosztów, podczas gdy ustawa upoważnia jedynie do wyznaczania obszarów i terminów.
Godne uwagi sformułowania
uchwała powinna być ustanowiona na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawie nie daje on prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w przywołanym przepisie, ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej stan taki jest oczywiście sprzeczny z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych zapis uchwały jest wobec powyższego niezgodny z prawem, a nadto jest nieczytelny i wprowadza adresatów powszechnie obowiązującego prawa w błąd odnośnie tego, czy dana regulacja weszła już w życie stanowi nadmierne ograniczenie praw właścicieli nieruchomości oraz nieuprawnione nałożenie na nich dodatkowych obowiązków wprowadzenie niedookreślonego warunku dokonywania napraw pojazdów niebędącymi uciążliwymi dla sąsiednich nieruchomości, co stanowi nadmierne i nieproporcjonalne ograniczenie praw właścicieli pojazdów również w sposób nieuprawniony Rada Gminy wskazała jeden dopuszczalny rozmiar worków na odpady komunalne, podczas gdy przepis ustawowy nie pozwalał na zawarcie takiego ograniczenia skutkować może niehumanitarnym traktowaniem niektórych zwierząt zapis Uchwały sprzeczny jest z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą pewności i określoności prawa postanowienia o takiej treści w sposób oczywisty i rażący wykraczają poza normę kompetencyjną wynikającą z ustawy jest to spowodowane tym, że zaskarżony akt prawa miejscowego traci moc obowiązującą ze skutkiem ex nunc, tzn. z dniem wejścia w życie przepisu zmieniającego (zawartego w ustawie bądź uchwale), natomiast wyrok sądu administracyjnego stwierdzający nieważność uchwały wywiera skutki prawne ex tunc, tzn. z mocą wsteczną.
Skład orzekający
Piotr Fronc
przewodniczący-sprawozdawca
Joanna Człowiekowska
sędzia
Anna Kopeć
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja granic upoważnienia ustawowego dla rad gmin przy tworzeniu regulaminów utrzymania czystości i porządku, zasady ogłaszania aktów normatywnych, zakres kompetencji organów samorządowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki tworzenia aktów prawa miejscowego w obszarze utrzymania czystości i porządku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak łatwo organy samorządowe mogą przekroczyć swoje kompetencje, tworząc przepisy, które są niezgodne z prawem. Jest to ważna lekcja dla samorządowców i obywateli.
“Rada Gminy stworzyła regulamin sprzeczny z prawem. Sąd administracyjny wyjaśnia, gdzie leżą granice kompetencji samorządu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 905/25 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-10-14 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-07-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Anna Kopeć Joanna Człowiekowska Piotr Fronc /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Ochrona przyrody Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości Powołane przepisy Dz.U. 1996 nr 132 poz 622 art 4 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Brzesku na uchwałę nr XII/102/2019 Rady Gminy Szczurowa z dnia 31 października 2019 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Szczurowa stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Uzasadnienie Prokurator Rejonowy w Brzesku (dalej: skarżący, prokurator) pismem z dnia 24 czerwca 2025r. wniósł skargę na uchwałę nr XII/102/2019 Rady Gminy Szczurowa z dnia 31 października 2019 roku w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Szczurowa, którą zaskarżył w całości. Zaskarżonej uchwale Rady Gminy Szczurowa skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa materialnego: I. istotne naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) polegające na wskazaniu w § 5 uchwały dwóch sprzecznych ze sobą dat wejścia w życie uchwały w ten sposób, iż wskazano, że wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego, z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2020 roku; II. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1075 z późń. zm.) dalej: u.c.p.g., w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153) dalej: u.s.g., w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP polegające na niewypełnieniu delegacji ustawowej i nie zawarciu w Regulaminie wymagań w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych co do odpadów komunalnych w postaci odpadów tekstyliów i odzieży; III. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP polegające na zmodyfikowaniu i wykroczeniu poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d u.c.p.g poprzez dokonanie w § 7 ust. 3 pkt 10 Regulaminu nieuprawnionej modyfikacji obligatoryjnej frakcji odpadów podlegającej selektywnemu zbieraniu odpadów komunalnych, a to odpadów podlegającej selektywnemu zbieraniu odpadów komunalnych prowadzonego przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych- odpadów zużytych opon, poprzez ograniczenie jej wyłącznie do opon od samochodów osobowych, IV. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP polegające na wykroczeniu poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.c.p.g i nałożeniu na właścicieli nieruchomości w § 3 ust. 9 Regulaminu obowiązku niezwłocznego uprzątnięcia po opadach błota, śniegu, lodu z powierzchni chodników oraz posypanie piaskiem chodnika, a następnie jego niezwłocznego usunięcia po ustaniu przyczyn jego zastosowania, co stanowi nadmierne ograniczenie praw właścicieli nieruchomości oraz nieuprawnione nałożenie na nich dodatkowych obowiązków; V. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP polegające na wykroczeniu poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.c.p.g i nałożeniu na właścicieli nieruchomości w § 3 ust. 9 Regulaminu obowiązku usuwania nawisów (sopli) z okapów, rynien i innych części nieruchomości, co stanowi nadmierne ograniczenie praw właścicieli nieruchomości oraz nieuprawnione nałożenie na nich dodatkowych obowiązków; VI. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP polegające na zmodyfikowaniu i wykroczeniu poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d u.c.p.g poprzez dokonanie w § 3 ust. 13 Regulaminu ograniczenia możliwości dokonywania napraw pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi wyłącznie do drobnych napraw, a także wprowadzenie niedookreślonego warunku dokonywania napraw pojazdów niebędącymi uciążliwymi dla sąsiednich nieruchomości, co stanowi nadmierne i nieproporcjonalne ograniczenie praw właścicieli pojazdów; VII. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP polegające na zmodyfikowaniu i wykroczeniu poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g poprzez określenie w § 10 ust. 4 Regulaminu pojemności worków i pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie gminy w sposób punktowy, a także poprzez wskazanie ich pojemności maksymalnej, podczas gdy wskazane upoważnienie ustawowe z art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. uprawnia do wskazania wyłącznie minimalnej pojemności tych worków i pojemników; VIII. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP polegające na wykroczeniu poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g i nałożenie w § 22 ust. 1 pkt 1 Regulaminu na osoby utrzymujące zwierzęta domowe bezwzględnego obowiązku wyprowadzania psów na uwięzi, a psów ras uznanych za agresywne lub w inny sposób zagrażające otoczeniu - na smyczy i w kagańcu, podczas gdy bezwarunkowe ukształtowanie wskazanych nakazów może prowadzić w konsekwencji do niehumanitarnych działań oraz stanowi nadmierne i nieproporcjonalne ograniczenie praw właścicieli zwierząt; IX. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP polegające na wykroczeniu poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g poprzez dokonanie w § 22 ust. 2 pkt 2 i 3 Regulaminu zakazu wprowadzania zwierząt domowych do obiektów użyteczności publicznej, z wyłączeniem obiektów przeznaczonych dla zwierząt domowych na teren placów gier i zabaw, kąpielisk oraz na tereny objęte zakazem na podstawie odrębnych uchwał rady gminy, co stanowi nadmierne i nieproporcjonalne ograniczenie praw właścicieli zwierząt; X. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP polegające na wykroczeniu poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g i nałożenie w § 26 Regulaminu na właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami wielorodzinnymi obowiązku przeprowadzenia co najmniej raz w roku deratyzacji na terenie nieruchomości, podczas gdy wskazana norma kompetencyjna nie obejmuje upoważnienia do określenia podmiotów zobligowanych do przeprowadzenia deratyzacji, a jedynie do wyznaczania jej obszarów i terminów przeprowadzenia; XI. istotne naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP polegające na wykroczeniu poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g i nałożeniu w § 18 Regulaminu obowiązku ponoszenia kosztów przeprowadzenia deratyzacji przez właścicieli nieruchomości, podczas gdy wskazana norma kompetencyjna nie obejmuje upoważnienia do nakładania obowiązku ponoszenia kosztów deratyzacji przez właścicieli nieruchomości, a jedynie do wyznaczania jej obszarów i terminów przeprowadzenia. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności Uchwały w całości. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął treść przedstawionych zarzutów. W odniesieniu do kolejno pierwszego z nich skarżący zauważył, iż § 5 uchwały doszło do wskazania dwóch sprzecznych ze sobą dat wejścia w życie uchwały w ten sposób, iż wskazano, że wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego, z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2020 roku. Stan taki jest oczywiście sprzeczny z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, w którym wskazano, iż: Akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Zapis uchwały jest wobec powyższego niezgodny z prawem, a nadto jest nieczytelny i wprowadza adresatów powszechnie obowiązującego prawa w błąd odnośnie tego, czy dana regulacja weszła już w życie. Uzasadniając zarzut II i III skargi skarżący wskazał, iż postanowienia Regulaminu nie wypełniają ustawowe określonych wymagań zawartych w art. 4 ust. 2 pkt b u.c.p.g., gdyż nie przewidują w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych co do odpadów komunalnych w postaci odpadów tekstyliów i odzieży, jak również ograniczają zbierane przez te punkty odpadów - zużytych opon jedynie do opon pochodzących z samochodów osobowych. Obydwa uchybienia powodują, iż Regulamin nie odpowiada ustawowym wymaganiom, zgodnie z którymi: Odnosząc się do zarzutu IV i V skargi skarżący wskazał, iż nałożone przez Radę Gminy obowiązki na właścicieli nieruchomości przekraczają zakres ustawowego upoważnienia. Podczas gdy art. 4 ust. 2 lit c u.c.p.g. upoważnia Rady Gmin do wprowadzenia obowiązku uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, ustawa nie przewiduje możliwości obciążenia takimi obowiązkami właścicieli nieruchomości prywatnych. Postanowienia Regulaminu w tym zakresie w sposób nieuprawniony poszerzają zakres obowiązków spoczywających na mieszkańcach Gminy, co więcej stanowią nieuprawnione powtórzenie przepisów ustawy. Skarżący wskazał na wcześniej wyrażone poglądy doktryny, w których wskazano na sprzeczność z prawem podobnie brzmiących postanowień aktów prawa miejscowego. W zakresie zarzutu VI skargi skarżący wskazał, iż Rada Gminy Szczurowa, poprzez wskazanie w § 3 ust. 13 Regulaminu możliwości dokonywania napraw pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi wyłącznie do drobnych napraw, a także wprowadzenie niedookreślonego warunku dokonywania napraw pojazdów niebędącymi uciążliwymi dla sąsiednich nieruchomości, przekroczyła kompetencję ustawową, gdyż w art. 4 ust 2 lit d u.c.s.p. wskazano jedynie iż Rada Gminy ustala zasady mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi, przy czym nie jest upoważniona do ograniczania takich napraw. Co więcej, przyjęte ograniczenie jest nacechowane daleko idącym subiektywizmem i sprzeczne jest z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą pewności i określoności prawa. Uzasadniając zarzut VII skarżący wskazał, iż Regulamin Rady Gminy ograniczył prawo mieszkańców do wyboru rozmiaru pojemnika na odpady komunalne poprzez wskazanie ich rozmiaru maksymalnego i minimalnego, podczas gdy regulacja ustawowa pozwalała jedynie na określenie minimalnego ich rozmiaru. W sposób nieuprawniony doszło również do określenia maksymalnej pojemności kontenerów i koszów ulicznych. Co więcej, również w sposób nieuprawniony Rada Gminy wskazała jeden dopuszczalny rozmiar worków na odpady komunalne, podczas gdy przepis ustawowy nie pozwalał na zawarcie takiego ograniczenia. W zakresie zarzutu VIII i IX skarżący wskazał, iż postanowienia Regulaminu odnoszące się do bezwarunkowego obowiązku wyprowadzania psów na uwięzi, a psów ras uznanych za agresywne lub w inny sposób zagrażające otoczeniu - na smyczy i w kagańcu, nie znajduje podstaw ustawowych, i zawiera obowiązki bardziej rygorystyczne niż przewidziane w ustawach, co więcej skutkować może niehumanitarnym traktowaniem niektórych zwierząt, np. cierpiących na określone choroby. Określenie psów, które w inny sposób zagrażają otoczeniu jest ponadto na tyle nieostre i ocenne, iż ponownie zapis Uchwały sprzeczny jest z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą pewności i określoności prawa. Wykroczeniem poza upoważnienie ustawowe było również zawarcie przez Radę Gminy postanowienia w § 22 ust. 2 pkt 2 i 3 Regulaminu którymi to zakazano wprowadzania zwierząt domowych do obiektów użyteczności publicznej pomimo przewidzenia wyłączeń od tego zakazu. Skarżący wskazał, iż postanowienia takie nie tylko stanowią przekroczenie ustawowej kompetencji, ale ograniczają podstawowe prawa właścicieli psów - do poruszania się i swobodnego przebywania w określonym miejscu. Uzasadniając zarzut X i XI skarżący wskazał, iż ustawa upoważniła Rady Gminy jedynie do wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Nie przyznano natomiast kompetencji do nakładania obowiązku przeprowadzania deratyzacji na inne podmioty, oraz zobligowania ich do ponoszenia kosztów tychże działań. Postanowienia Regulaminu w tym zakresie są kolejnym przejawem działania przez Radę Gminy Szczurowa bez podstawy prawnej. Uzasadniając zakres żądanego rozstrzygnięcia skarżący wskazał, iż z uwagi na liczebność pomyłek, którymi dotknięta jest Uchwała, winna ona zostać w całości uznana za sprzeczną z prawem, i w ten sposób wyeliminowana z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Szczurowa wniosła o uwzględnienie skargi i nieobciążenie organu kosztami postępowania. W uzasadnieniu wskazano, iż ustosunkowując się do przedstawionych przez Prokuratora Rejonowego zarzutów Rada Gminy podjęła uchwałę nr XVI/117/2025 w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Szczurowa, eliminując jednocześnie z obrotu prawnego zaskarżoną przez prokuratora uchwałę. Zarzuty przedstawione przez prokuratora zostały w treści uchwały uwzględnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepisy te korespondują z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.) dalej: u.s.g., który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Odnosząc się natomiast do legitymacji prokuratora wskazać należy, iż jej podstawa znajduje swoje źródło normatywne w treści art. 8 § 1 p.p.s.a. Na mocy przywołanego przepisu ustawodawca przyznał prokuratorowi uprawnienie zarówno do przyłączenia się do każdego prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego, jak i uprawnienie do jego zainicjowania poprzez złożenie stosownej skargi – o ile tylko - według jego oceny - wymaga tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. Nadto przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. upoważnia prokuratora do zaskarżenia niniejszej uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego. Zgodnie natomiast z treścią art. 53 § 3 p.p.s.a., kierując skargę na akt prawa miejscowego prokurator nie jest związany żadnym terminem. Nie jest on również zobligowany do wcześniejszego wyczerpaniu środków zaskarżenia. Przechodząc do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w pełni podzielić należy ich zasadność. Wpierw należy jednak wskazać, iż materialnoprawną podstawę uchwały będącej przedmiotem skargi stanowi art. 4 ust. 1 u.c.p.g. zgodnie z którym Rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem"; regulamin jest aktem prawa miejscowego. Regulamin ten określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów ustaw i aktów wykonawczych. Treść regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy będącego aktem prawa miejscowego zgodnie z art. 94 Konstytucji RP, powinna być ustanowiona na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawie. Powyższe oznacza konieczność ścisłego przestrzegania zakresu wynikającej z przepisu ustawy delegacji do wydania takiego aktu, dokładnego zastosowania dyrektyw wiążących lokalnego prawodawcę, a także zakaz powtarzania i modyfikowania, jak też naruszania obowiązujących przepisów ustawowych. Biorąc pod uwagę powyższe, nie budzi wątpliwości, że regulamin utrzymania czystości i porządku nie może wykraczać poza materie przewidziane w art. 4 ust. 2 i 2a u.c.p.g. Przepis ten ściśle określa zakres spraw, które mogą być przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Nie daje on prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w przywołanym przepisie, ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Powyższe uwagi znajdują zastosowanie do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w punkcie od II do XI. Podzielić należy twierdzenia skarżącego o sprzeczności z prawem kolejnych postanowień zawartych w Regulaminie, to jest: - dokonanie w § 7 ust. 3 pkt 10 Regulaminu nieuprawnionej modyfikacji obligatoryjnej frakcji odpadów podlegającej selektywnemu zbieraniu odpadów komunalnych, a to odpadów podlegających selektywnemu zbieraniu odpadów komunalnych prowadzonego przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych, poprzez ograniczenie jej wyłącznie do opon od samochodów osobowych. Art. 4 ust. 2 pkt 1 lit b u.c.p.g. stanowi, iż Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób umożliwiający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, w tym między innymi zużytych opon oraz odpadów tekstyliów i odzieży. Wobec powyższego działanie Rady Gminy Szczurowa stanowiło nieuprawnione wyjście poza kompetencję ustawową i skutkowało niezgodnością z prawem zapisu Regulaminu w tym zakresie. W ten sam sposób należy ocenić wskazany w zarzucie II brak zawarcia w Regulaminie wymagań w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych co do odpadów komunalnych w postaci odpadów tekstyliów i odzieży. - nałożeniu na właścicieli nieruchomości w § 3 ust. 9 Regulaminu obowiązku niezwłocznego uprzątnięcia po opadach błota, śniegu, lodu z powierzchni chodników oraz posypanie piaskiem chodnika, a następnie jego niezwłocznego usunięcia po ustaniu przyczyn jego zastosowania, jak też nałożenie na nich dodatkowych obowiązków oraz obowiązku usuwania nawisów (sopli) z okapów, rynien i innych części nieruchomości. Art. 4 ust. 2 pkt 1 lit b u.c.p.g. stanowi, iż Regulamin określa wymagania w zakresie uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Zarówno nałożenie powyższych obowiązków na właścicieli nieruchomości prywatnych, jak i zobowiązanie mieszkańców do podjęcia działań nieprzewidzianych w ustawie, takich jak niezwłoczne uprzątnięcie po opadach błota, śniegu, lodu z powierzchni chodników oraz posypanie piaskiem chodnika, a następnie jego niezwłocznego usunięcia po ustaniu przyczyn jego zastosowania stanowi nadmierne ograniczenie praw właścicieli nieruchomości oraz nieuprawnione nałożenie na nich dodatkowych obowiązków, nieprzewidzianych w ustawach. - dokonanie w § 3 ust. 13 Regulaminu ograniczenia możliwości dokonywania napraw pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi wyłącznie do drobnych napraw, a także wprowadzenie niedookreślonego warunku dokonywania napraw pojazdów niebędącymi uciążliwymi dla sąsiednich nieruchomości. Art. 4 ust. 2 pkt 1 lit d u.c.p.g. stanowi, iż Regulamin określa wymagania w zakresie mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi. Wprowadzenie przez Radę Gminy Szczurowa ograniczenia, w dodatku poprzez wprowadzenie kryterium nieostrego i subiektywnego, stanowi nadmierne i nieproporcjonalne ograniczenie praw właścicieli pojazdów oraz jest wyjściem poza normę kompetencyjną wynikającą z ustawy. - określenie w § 10 ust. 4 Regulaminu pojemności worków i pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie gminy w sposób punktowy, a także poprzez wskazanie ich pojemności maksymalnej. W art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. upoważniono Radę Gminy do ustalenia w Regulaminie m.in. rodzaju i minimalnej pojemności pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości. Nie sposób przyjąć, że wskazanie również maksymalnej pojemności pojemników, oraz jedynego dopuszczalnego rozmiaru worku na odpady stanowi określenie rodzaju pojemników czy worków, co powoduje iż powyżej wskazane postanowienia Regulaminu, stanowiły wyjście poza normę kompetencyjną wynikającą z ustawy. - nałożenie w § 22 ust. 1 pkt 1 Regulaminu na osoby utrzymujące zwierzęta domowe bezwzględnego obowiązku wyprowadzania psów na uwięzi, a psów ras uznanych za agresywne lub inny sposób zagrażające otoczeniu- na smyczy i w kagańcu a także ustanowienie w § 22 ust. 2 pkt 2 i 3 Regulaminu zakazu wprowadzania zwierząt domowych do obiektów użyteczności publicznej, z wyłączeniem obiektów przeznaczonych dla zwierząt domowych na teren placów gier i zabaw, kąpielisk oraz na tereny objęte zakazem na podstawie odrębnych uchwał rady gminy. W art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. upoważniono Radę Gminy do ustalenia obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Nie sposób jednak przyjąć, iż ustalone w Regulaminie zasady postępowania ze zwierzętami domowymi- psami mieszczą się w zakresie ustawowej normy kompetencyjnej. Wprowadzone ograniczenia stanowią w istocie nadmierne i nieproporcjonalne ograniczenie praw właścicieli zwierząt do poruszania się i swobodnego przebywania w określonym miejscu, oraz mogą prowadzić do niehumanitarnych działań podejmowanych względem zwierząt. Również zawarte w Regulaminie sformułowanie odnoszące się do psów ras w inny sposób zagrażających otoczeniu, jako nieostre i mogące być interpretowane w zupełnie dowolny i subiektywny sposób, powoduje iż regulacja ta może wprowadzać jej adresatów w błąd oraz powodować stan niepewności odnośnie tego, właścicieli których zwierząt przepis ten dotyczy. - nałożenie w § 26 Regulaminu na właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami wielorodzinnymi obowiązku przeprowadzenia co najmniej raz w roku deratyzacji na terenie posiadanych nieruchomości, oraz w § 28 Regulaminu obowiązku ponoszenia kosztów przeprowadzenia deratyzacji przez właścicieli tychże nieruchomości. W art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. upoważniono Radę Gminy do wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Norma ta nie może jednak skutkować zobligowaniem przez Radę Gminy właścicieli określonych nieruchomości do przeprowadzenia deratyzacji oraz ponoszenia kosztów tejże deratyzacji, a postanowienia o takiej treści w sposób oczywisty i rażący wykraczają poza normę kompetencyjną wynikającą z ustawy. Również w zakresie zarzutu I należy wskazać, iż wprowadzenie w tekście Uchwały dwóch sprzecznych ze sobą zapisów, istotnie narusza wskazany przez skarżącego art. 4 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Rada Gminy Szczurowa w § 5 wskazała, że Uchwała wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego, z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2020 roku. Zapis taki powoduje, iż adresaci tego aktu prawa miejscowego- mieszkańcy gminy Szczurowa, pozostają w niepewności odnośnie tego, w którym momencie dany akt prawny zaczyna obowiązywać. Sytuacja ta jest sprzeczna ze wskazanym powyżej przepisem o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, oraz jest nie do pogodzenia z zasadami bezpieczeństwa prawnego, pewności obrotu prawnego czy ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, które wywodzą się z zasady demokratycznego państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP. Odnosząc się końcowo do tego, iż zgodnie z informacją zawartą w odpowiedzi na skargę, uchwała będąca przedmiotem skargi została już wyeliminowana z obiegu prawnego przez działalność uchwałodawczą Rady Gminy Szczurowa, stwierdzić należy iż nie wpływa to na sposób procedowania Sądu. Jak wskazano w orzecznictwie: Zmiana lub uchylenie uchwały zaskarżonej do sądu administracyjnego nie czyni zbędnym dokonania oceny jej legalności i wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego moment wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zatem uprzednie uchylenie zaskarżonej uchwały nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tą uchwałę. Jest to spowodowane tym, że zaskarżony akt prawa miejscowego traci moc obowiązującą ze skutkiem ex nunc, tzn. z dniem wejścia w życie przepisu zmieniającego (zawartego w ustawie bądź uchwale), natomiast wyrok sądu administracyjnego stwierdzający nieważność uchwały wywiera skutki prawne ex tunc, tzn. z mocą wsteczną. (tak: Wyrok WSA w Krakowie z 19.12.2024 r., III SA/Kr 1636/24, LEX nr 3811778). Mając zatem na uwadze powyższe, orzeczono jak w pkt I wyroku na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI