II SA/Kr 903/25

II SA/Kr 903/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/
Piotr Fronc /przewodniczący/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art 142
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2025 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 27 maja 2025 r. znak WS-VI.7534.3.100.2024.BK w przedmiocie zobowiązania do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego J.B. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 11 września 2019 r., znak: AGN.6821.19.2018.PKK22, uzupełnioną postanowieniem z dnia 20 września 2019 r. Starosta Chrzanowski orzekł:
1) o zwrocie na rzecz J. B. udziału [...] nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej C. — miasto, obręb K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0101 ha, zgodnie z Księgą Wieczystą [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w C., stanowi własność Gminy C.,
2) o zwrocie na rzecz S. M. udziału [...] nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej C. — miasto, obręb K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0101 ha, zgodnie z Księgą Wieczystą [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w C., stanowi własność Gminy C.,
3) o zwrocie na rzecz B. S. udziału [...] nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej C. — miasto, obręb K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0101 ha, zgodnie z Księgą Wieczystą [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w C., stanowi własność Gminy – C.,
4) o zwrocie na rzecz Gminy C. przez J. B. zdenominowanego
i zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie [...]zł,
5) o zwrocie na rzecz Gminy C. przez S. M. zdenominowanego i zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie [...]l,
6) o zwrocie na rzecz Gminy C. przez B. S. zdenominowanego
i zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie [...]zł
W pkt 7-11 organ pouczył o konsekwencjach wydanej decyzji.
Decyzją z dnia 4 marca 2020 r. znak: WS-VI.7534.3.176.2019.KP Wojewoda Małopolski uchylił ww. decyzję w całości.
Decyzją z dnia 10 stycznia 2022 r. znak: AGN.6821.19.2018.PKK22 Starosta Chrzanowski orzekł: o zwrocie na rzecz J. B. nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej C. miasto, obręb K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0080 ha, powstałej z podziału działki nr [...] o pow. 0,0096 ha, zgodnie z Księgą Wieczystą [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w C., stanowi własność Gminy C. (pkt 1) oraz o zwrocie na rzecz S. M., nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej C. — miasto, obręb K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow.0,0080 ha, powstałej z podziału działki nr [...] o pow. 0,0096 ha, zgodnie z Księgą [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w C., stanowi własność Gminy C. (pkt 2).
Organ wskazał również, że załącznik do decyzji stanowi projekt podziału działki nr [...] o pow. 0,0096 ha, położonej w jednostce ewidencyjnej C. miasto, obręb K., wykonany na mapie zasadniczej w skali 1:500, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i wpisany do ewidencji zasobu powiatowego w dniu 28 maja 2021 r. za identyfikatorem ewidencyjnym nr [...] (pkt 3). W punkcie 4 orzeczono o zatwierdzeniu podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr
[...] o pow. 0,0096 ha, położonej w jednostce ewidencyjnej C. — miasto,
obręb - K. na działkę nr [...] o pow. 0,0080 ha, nr [...] o pow. 0,0016
ha, zgodnie z oznaczeniem kancelaryjnym zgłoszenia nr [...]
i wpisany do ewidencji zasobu powiatowego w dniu 28 maja 2021 r. za identyfikatorem ewidencyjnym nr [...], wpisanej do Księgi Wieczystej [...] W punkcie 5 organ orzekł o zwrocie na rzecz Gminy C. przez J. B. odszkodowania w kwocie [...]zł, części stanowiącej 50% aktualnej wartości w/w nieruchomości, zaś w punkcie 6 – o zwrocie na rzecz Gminy C. przez S. M. odszkodowania w kwocie [...]zł , 2/4 części stanowiącej 50% aktualnej wartości w/w nieruchomości. W punktach od 7 -12 organ wskazał na konsekwencje związane z ww. decyzją.
Decyzją z dnia 29 czerwca 2022 r. znak: WS-VI.7534.3.19.2022.BK Wojewoda Małopolski uchylił ww. decyzję Starosty C. w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia 31 marca 2023 r., znak: AGN.6821.19.2018.PKK22 Starosta Chrzanowski ponownie orzekł: o zwrocie na rzecz J. B. udziału [...] nieruchomości położonej w jednostce ewid. C. miasto obręb K., oznaczonej jako dz. nr [...] o pow. 0,0080 ha, powstałej z podziału dz. nr [...] pow. 0.0096 ha; zgodnie z KW [...] stanowi własność Gminy C. (pkt 1), o zwrocie na rzecz S. M. udziału [...] nieruchomości położonej w jedn. ewid. C. — miasto, obręb K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0080 ha, powstałej z podziału działki nr [...] o pow. 0,0096 ha, zgodnie z Księgą Wieczystą [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Chrzanowie, stanowi własność Gminy C.. W punkcie 3 Starosta zatwierdził podział nieruchomości oznaczonej, jako działka nr [...] o pow. 0,0096 ha, położonej w jednostce ewidencyjnej C. miasto, obręb - K. na działkę nr [...] o pow. 0,0080 ha, nr [...] o pow. 0,0016 ha, zgodnie z oznaczeniem kancelaryjnym zgłoszenia nr [...] i wpisany do ewidencji zasobu powiatowego w dniu 28 maja 2021 r. za identyfikatorem ewidencyjnym nr [...], wpisanej do Księgi Wieczystej [...] W punkcie 4 organ orzekł o zwrocie na rzecz Gminy C. przez J. B. odszkodowania w kwocie [...]zł., stosownie do udziału 6/60 50% aktualnej wartości ww. nieruchomości, zaś w punkcie 5 – o zwrocie na rzecz Gminy C. przez S. M. odszkodowania w kwocie [...]stosownie do udziału [...] części stanowiącej 50% wartości w/w nieruchomości. W pkt 6-7 organ wskazał na konsekwencje związane z ww. decyzją.
Decyzją z dnia 24 sierpnia 2023 r. Wojewoda Małopolski uchylił ww. decyzje w części dotyczącej pkt 1-10 ww. decyzji.
Decyzją z dnia 13 listopada 2024 r. znak: AGN.6821.19.2018.PKK, działając na podstawie art. 96, 136 ust. 3 i 4, art. 137, art. 139, art. 140 ust. 1, 2, 3, 4 i 6, art. 142, art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm.) oraz art. 104 i art. 105 § 1 k.p.a. Starosta Chrzanowski orzekł:
1) o zwrocie na rzecz J. B. udziału [...] nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej C. — miasto, obręb K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0080 ha, powstałej z podziału działki nr [...] o pow. 0,0096 ha, oznaczonej w projekcie podziału przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wpisanym do ewidencji zasobu powiatowego w dniu 28 maja 2021r, pod numerem ewidencyjnym [...], zgodnie z Księgą Wieczystą [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w C., stanowi własność Gminy C.,
2) o zwrocie na rzecz S. M. udziału [...] nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej C. miasto, obręb K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0080 ha, powstałej z podziału działki nr [...] o pow. 0,0096 ha, oznaczonej w projekcie podziału przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wpisanym do ewidencji zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wpisanym do ewidencji zasobu powiatowego w dniu 28 maja 2021 r., pod numerem ewidencyjnym [...], zgodnie z Księgą Wieczystą [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w C., stanowi własność Gminy C.,
3) o zatwierdzeniu podziału nieruchomości oznaczonej, jako działka nr [...] o pow. 0,0096 ha, położonej w jednostce ewidencyjnej C. — miasto, obręb - K. , na działkę nr [...] o pow. 0,0080 ha, nr [...] o pow. 0,0016 ha, zgodnie z oznaczeniem kancelaryjnym zgłoszenia nr [...] i wpisany do ewidencji zasobu powiatowego w dniu 28 maja 2021 r. za identyfikatorem ewidencyjnym nr [...], wpisanej do Księgi Wieczystej [...],
4) o zwrocie na rzecz Gminy C. przez J. B. odszkodowania w kwocie [...]stosownie do udziału [...] części stanowiącej zdenominowanego i zwaloryzowanego odszkodowania wartości w/w nieruchomości,
5) o zwrocie na rzecz Gminy C. przez S. M. odszkodowania - w kwocie [...]zł stosownie do udziału [...] części stanowiącej zdenominowanego i zwaloryzowanego odszkodowania wartości w/w nieruchomości.
W dalszych punktach poinformowano o sposobie uiszczenia kwot wskazanych w punktach 4 i 5 decyzji, konsekwencjach nieuiszczenia, a także sposobie wykonania obowiązku zwrotu oraz wpisie w księdze wieczystej i katastrze nieruchomości.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wniosek o zwrot działki oznaczonej w chwili wywłaszczenia nr [...] o pow. 101 m2 obręb K., złożyli J. B., B. S. i S. M.. Wnioskodawcy są spadkobiercami poprzedniej właścicielki przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z Księgą Wieczystą Nr [...] [...] działka stanowi własność Gminy C.. Poprzednim właścicielem nieruchomości była S. M., zgodnie z LWH [...] Spadkobiercy dostarczyli postanowienie spadkowe I Ns [...] z dnia 28 kwietnia 1989 r., spadek po S. M. na podstawie ustawy nabyli: K. B., W. M., S. M., M. M., każdy po [...] części oraz B. K., S. L., Z. M., P. M. każdy po [...] części z tym , że wchodzący w skład spadku udział w gospodarstwie rolnym położnym w C. — K. dziedziczą, z mocy ustawy: K. B., S. M. po ˝ części. Postanowieniem spadkowym I NS [...] z dnia 30 września 1993 r., spadek po K. B. na mocy ustawy nabyli każdy po ˝ części: J. B., B. S.. Zgodnie z udziałem do w/w nieruchomości jaki przysługuje stronom postępowania organ ustalił, iż J. B. przypadają [...] części, S. M. [...] części. Pomimo zawiadomienia wszystkich osób uprawnionych do zwrotu nieruchomości o możliwości przyłączenia się do wniosku o jej zwrot z możliwości skorzystali J. B. oraz S. M..
Organ ustalił, że decyzją o wywłaszczeniu nieruchomości i odszkodowaniu
z dnia 3 maja 1988 znak: G.IV.8251/67/88/W, l. kat [...] o pow. 0,0101 ha, została wywłaszczona z przeznaczeniem na cele realizacji budowy obwodnicy [...] w C. i ustalono odszkodowanie w kwocie [...]zł (grunt), która stanowiła w dniu wywłaszczenia własność S. M.. Ww. decyzja stała się prawomocna dnia 25 maja 1988 r. Decyzją z dnia 23 czerwca 1989 r., znak: G.II-6/8255/39/89, Urząd Wojewódzki w K., stwierdził nieważność decyzji z dnia 3 maja 1988 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania. Decyzją z dnia 28 lutego 1990 r., znak: G.IV.8251/31/90/W ustalano odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość l. kat [...] o pow. 101 m2, w kwocie [...]zł (grunt). Odszkodowanie zostało wypłacone odrębną decyzją na podstawie postanowienia spadkowego I Ns [...] z dnia 28 kwietnia 1989 r., na rzecz K. B., S. M. (uprawnieni wnioskodawcy). Wówczas zobowiązano inwestora do wypłaty zgodnie z punktem 2 ww. decyzji kwoty [...]zł po potrąceniu wcześniej wypłaconego odszkodowania ustalonego decyzją z dnia 3 maja 1988 r. na rzecz K. B. oraz S. M..
Organ wyjaśnił, że roszczenie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej powstaje z chwilą, gdy nieruchomość staje się zbędna na cel, na jaki miała być wywłaszczona, gdy zaistnieje przesłanka z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten stanowi, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.
Organ dodał, że w toku postępowania odnaleziono decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji, decyzję wywłaszczeniową, decyzje odszkodowawcze, na podstawie, których została wywłaszczona l. kat [...] na cele budowy obwodnicy południowej KBM — 7. Nie udało się jednak odnaleźć planu realizacyjnego budowy obwodnicy południowej [...] Nadto z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w C. pozyskano mapę katastralną, zasadniczą i ewidencyjną dla działki l. kat [...]. Działka do dnia zlecenia operatu podziałowego nie zmieniła numeracji od dnia wywłaszczenia. Natomiast zgodnie z otrzymanym operatem podziałowym z dnia 21 maja 2021 r., sporządzonym przez biegłego geodetę pod W. [...], widnieje wpis, iż operatem technicznym działka nr [...] o pow. 0,0101 ha w wyniku pomiaru ustalenia przebiegu granic, zmieniła powierzchnię z 101 m2 na 96 m2, zgodnie z opisanym wykazem zmian (podział nieruchomości stanowi załącznik do niniejszej decyzji).
Jak podał organ, z uwagi na niezrealizowany cel wywłaszczenia zlecono wydzielenie działki do zwrotu poprzez wykonanie operatu podziałowego. Geodeta uprawniony operatem nr [...] z dnia 28 maja 2021 r., podzielił działkę nr [...] o pow. 0,0096 ha na działkę nr [...] o pow. 0,0080 ha (działka przeznaczona do zwrotu) i działkę nr [...] o pow. 0,0016 ha. Z kolei z uwagi na zalecenia w decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 24 sierpnia 2023 r. Starosta Chrzanowski zwrócił się do Gminy C. o zajęcie stanowiska w zakresie zajętości działki nr [...] o pow. 0,0080 ha, obręb K. pod drogę publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r., o drogach publicznych, gdyż jak wskazano w w/w decyzji Wojewody Małopolskiego, zgodnie z mapą projektu podziału działki [...], na części zwracanej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], posadowiona jest infrastruktura techniczna w postaci kabla, stanowiąca cześć oświetlenia ulicznego. Pismem z dnia 12 lutego 2024 r. Burmistrz Miasta C. poinformował, iż wykreślony na mapie zasadniczej kabel eWA, biegnący przez wydzieloną do zwrotu działkę nr [...], nie jest częścią infrastruktury drogowej w postaci oświetlenia ulicznego, tym samym nie stanowi pasa drogowego gminnej drogi publicznej ul. N. w C.. Z uwagi na powyższe organ przyjął operat podziałowy nr [...] z dnia 28 maja 2021 r. który stanowi załącznik do w/w decyzji.
Organ wyjaśnił, że zawarte w art. 136 ust. 3 u.g.n. kryterium oceny sposobu wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości i rozstrzygnięcia o jej zbędności ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia celu wywłaszczenia. Podstawą do jego określenia jest konkretny cel, na jaki nieruchomość została wywłaszczona. Zgodnie z art. 137 ust. 1 ww. ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo,
2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
W dniu 29 października 2018 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowej nieruchomości, w trakcie których stwierdzono że działka nr [...] porośnięta jest trawą, wysokie drzewa, samosiejki. Działka bez infrastruktury technicznej. Granice działki niewidoczne w terenie. Burmistrz Miasta C. pismem znak: z dnia 3 października 2018 r. poinformował, iż działka nr [...]/, nie stanowiła i nie stanowi przedmiotu umów dzierżawy, służebności itp. Organ podał, że wskazanym w decyzji celem wywłaszczenia była budowa obwodnicy drogowej, zwanej obwodnicą południową [...] C. — K. od ul. B. do ul. S. C.. Z przeprowadzonych oględzin wynika, że odstąpiono od budowy obwodnicy południowej [...] w C. i zamierzeń tych nigdy nie zrealizowano, co potwierdził na przesłuchaniu w dniu 12 stycznia 2015 r. pracownik Urzędu Miasta w C.. Na przedmiotowej nieruchomości nie spotkano się z oznakami rozpoczęcia prac związanych z budową przedmiotowej obwodnicy.
Organ podał, że analiza materiału dowodowego oraz przeprowadzone oględziny pozwoliły na stwierdzenie, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, bowiem pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu. Działka wywłaszczona l. kat [...], która obecnie odpowiada w części działce nr [...], stała się zbędna na cel określony w decyzji z dnia 3 maja 1988 r. Z uwagi na spełnienie przesłanek wynikających z art. 137 ustawy, zrealizowano żądanie wnioskodawców i działkę nr [...] o pow. 80 m2 (w granicy wywłaszczonej l. kat [...]), obręb K. przeznaczono do zwrotu w udziałach. Z kolei zgodnie z art. 140 i art. 141 u.g.n., w razie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania.
Mając na uwadze powyższe, pismem z dnia 25 marca 2024 r. organ zwrócił się do pełnomocnika S. M. o udzielenie informacji, czy S. M. otrzymał ustalone w 1990 r. odszkodowanie za nieruchomość wywłaszczoną w kwocie [...]zł., stanowiącą [...] części kwoty [...]zł (grunt), która zgodnie z decyzją z dnia 28 lutego 1990 r. winno być wypłacone z konta Funduszu Gospodarki Gruntami na rzecz m. in. S. M. zam. [...], na podstawie postanowienia spadkowego I Ns [...]. Do dnia wydawania nin. decyzji organ nie otrzymał informacji zwrotnej. Ponadto pismami z dnia 7 listopada 2023 r. i 19 stycznia 2024 r. Starosta Chrzanowski zwrócił się do Sądu Rejonowego w C. o udzielenie informacji, czy w zasobach sądu znajduje się dokumentacja potwierdzająca wpłatę ustalonego odszkodowania do depozytu sądowego w kwocie [...]zł., która zgodnie z decyzją z dnia 28 lutego 1990 r. winna być wypłacona z konta Funduszu Gospodarki Gruntami na rzecz K. B. w [...] cz., S. M. w ˝ cz., na podstawie postanowienia spadkowego I Ns [...], bądź na rzecz spadkobierców K. B., zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. - K. dnia 30 września 1993 r., Sygn. akt I [...] Sąd Rejonowy w C. pismem z dnia 5 grudnia 2023 r. poinformował, iż nie stwierdzono aby były składane wnioski o zezwolenie na założenie do depozytu sądowego oraz dokonywane wpłaty do depozytu kwot na rzecz osób wskazanych w ww. piśmie. Z kolei pismem z dnia 26 lutego 2024 r. Sąd Rejonowy w C. poinformował, iż nie stwierdzono aby były składane wnioski o zezwolenie na założenie do depozytu sądowego na rzecz J. B. i B. S.. Organ otrzymał też informację od Burmistrza Miasta w C., który w piśmie z dnia 4 grudnia 2023 r. wskazał, że brak jest dokumentacji potwierdzającej wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość z konta Funduszu Gospodarki Gruntami na rzecz K. B. i S. M. oraz potwierdzającej złożenie do depozytu sądowego odszkodowania. Skoro nie udało się odszukać dokumentów świadczących o wypłaceniu odszkodowania wskazanego w decyzji z dnia 28 lutego 1990 r., organ przystąpił do waloryzacji kwoty odszkodowania za zwrot działki wskazanej w orzeczeniu niniejszej decyzji.
Organ wyjaśnił, że odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, a jego wysokość po waloryzacji, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2 u.g.n. nie może być wyższa, niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości tynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość odtworzeniowa. Art. 217 ust. 2 stanowi, iż osoby, które zostały pozbawione własności nieruchomości w wyniku wywłaszczenia dokonanego przed dniem 5 grudnia 1990 r., w razie zwrotu tych nieruchomości, zwracają odszkodowanie zwaloryzowane, w wysokości nie większej niż 50% aktualnej wartości tych nieruchomości. W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, zwaloryzowane odszkodowanie pomniejsza się albo powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Przy określeniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Ustalona przy wywłaszczeniu l. kat [...] o pow. 0,0101 ha należność za składnik gruntowy została zwaloryzowana wskaźnikami inflacji, zgodnie bowiem z art. 5 u.g.n. do czasu ogłoszenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźników zmian cen nieruchomości, waloryzacji dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych, ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w drodze obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w formie obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wskaźniki zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, nie później niż w terminie 4 miesięcy od zakończenia kwartału, którego te wskaźniki dotyczą,
z podziałem na województwa. W przypadku gdy dla danego kwartału nie ogłoszono wskaźnika zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie za ten kwartał dokonuje się przy zastosowaniu ostatniego ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźnika zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości. W przypadku gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Z uwagi na fakt, iż organ pomimo poszukiwań nie odnalazł potwierdzenia odbioru odszkodowania w decyzji z dnia 28 lutego 1990 r. do waloryzacji uwzględniono jedynie kwotę 22.252 zł (grunt), ustaloną decyzją z dnia 3 maja 1988 r., które zostało wypłacone.
Sposób waloryzacji kwoty odszkodowania dokonano w oparciu o publikowane przez Prezesa GUS wskaźniki inflacji za okres od czerwca 1989 roku do września 2024 r. tj. kwotę 22.252 zł, pomnożono przez wskaźniki inflacji a następnie otrzymaną stawkę podzielono przez łączną powierzchnie wywłaszczonej nieruchomości co dało kwotę równą cenie za 1 m2 tj. 14,18 zł. Otrzymaną cenę jednostkową gruntu, pomnożono przez obszar podlegający zwrotowi tj. 80 m2. Wynik waloryzacji po uwzględnieniu denominacji złotego odpowiada wartości należnego do zwrotu odszkodowania za działkę nr [...] tj. 1.134,10 zł.
Organ powołał treść przepisów art. 140 ust. 2 oraz 217 ust. 2 u.g.n oraz wyjaśnił, że przy określaniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu; nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości. Stosownie do art. 154 u.g.n. dla obliczenia wartości prawa własności nieruchomości, uwzględniając charakter wycenianej nieruchomości rzeczoznawca wybrał podejście porównawcze, metodę skorygowanej ceny średniej.
Z uwagi na fakt, iż operat szacunkowy sporządzony w niniejszej sprawie z dnia 14 lipca 2021 r., który został zaktualizowany dnia 31 marca 2023 r. już wówczas wykazywał, iż ustalone wartości nie wskazały na zmianę wartości nieruchomości pomiędzy dniem wywłaszczenia, a dniem zwrotu oraz ustalona przez rzeczoznawcę wartość nieruchomości przeznaczonej do zwrotu wg stanu na dzień wywłaszczenia wyniosła [...] zł, a na dzień zwrotu działki wyniosła [...] zł, nie było konieczności zlecania aktualnego operatu szacunkowego i ponownego ponoszenia kosztów z uwagi na fakt, iż waloryzacja za zwrot wywłaszczonej nieruchomości wyniosła [...] zł. W związku z powyższym organ nie zastosowałby art. 217 ust. 2 u.g.n.
Zdaniem organu wnioskodawca winien zwrócić na rzecz Gminy C.
z tytułu zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], powstałej
z działki nr [...] kwotę [...]zł, stanowiącą zdenominowane i zwaloryzowane odszkodowanie. Zgodnie z otrzymanymi spadkami organ ustalił odszkodowanie w przypadającym udziale J. B. w [...] części kwotę [...]zł, S. M. w [...] części kwotę [...]zł. Pozostały udział tj. [...], stanowi własność Gminy C. .
W trakcie postępowania uwagi wniósł J. B.. Poinformował, że na działce przeznaczonej do zwrotu znajduje się studzienka kanalizacyjna. W odpowiedzi na zapytanie organu w tej kwestii Gmina C. nie potwierdziła, że na wnioskowanej działce może znajdować się jakaś infrastruktura techniczna — kanalizacyjna, co potwierdzają również mapy znajdujące się w zasobie geodezyjnym prowadzonym przez PODGiK w C.. Również Wodociągi C. poinformowały, iż w rejonie ww. działki nie znajduje się studzienka kanalizacyjna będąca na majątku przedsiębiorstwa.
Od pkt 4-8 powyższej decyzji odwołanie wniósł J. B..
Decyzją z dnia 27 maja 2025 r. znak: WS-VI.7534.3.100.2024.BK, działając na podstawie art. 9a w związku z art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewoda Małopolski uchylił objętą odwołaniem część decyzji i orzekł:
1) o zobowiązaniu J. B. i S. M. do zwrotu na rzecz Gminy C. kwoty [...]zł (słownie: czterysta sześćdziesiąt trzy złote [...]), odpowiadającej zwaloryzowanej wysokości odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, odpowiednio do zwracanych udziałów we współwłasności nieruchomości, tj.:
a) J. B. w [...] części kwoty [...]zł,
b) S. M. w [...] części kwoty [...]zł.
Wyjaśniono przy tym, że należność określoną w punkcie 1 należy wpłacić w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym niniejsza decyzja się wykonalna, na wskazany nr konta, zaś do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie należności stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego.
Organ odwoławczy podał, że będąc związanym zakresem zaskarżenia rozpatrzył kwestię rozliczeń związanych ze zwrotem nieruchomości wskazanej w punktach 1 i 2 decyzji organu l instancji, tj. w punktach 4 - 8. Powyższe oznacza, iż w pozostałym zakresie, tj. odnoszącym się do orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości (pkt. 1 i 2) oraz w pkt. 9-10, decyzja organu l instancji stała się ostateczna wobec jej niezaskarżenia przez żadną ze stron.
Organ powtórzył, że decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w C. o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z 3 maja 1988 r. znak: G.IV.8251/67/88/W, ustalono odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość l. kat. [...] o pow. 101 m2, w kwocie [...]zł, która stanowiła w dniu wywłaszczenia własność S. M.. Ww. decyzja stała się prawomocna 25 maja 1988 r. Decyzją z 23 czerwca 1989 r. Urząd Wojewódzki w K. stwierdził nieważność ww. decyzji z 3 maja 1988 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania. Decyzją z 28 lutego 1990 r. Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy C. ustalił odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość l. kat. [...] o pow. 101 m2, w kwocie [...]zł. Odszkodowanie zostało wypłacone odrębną decyzją na podstawie postanowienia spadkowego l Ns [...] z 28 kwietnia 1989 r. na rzecz K. B. i S. M.. Wówczas zobowiązano inwestora do wypłaty zgodnie z pkt. 2 ww. decyzji kwoty [...]zł, po potrąceniu wcześniej wypłaconego odszkodowania ustalonego decyzją z 3 maja 1988 r. na rzecz K. B. i S. M..
Celem ustalenia, czy odszkodowanie ustalone za wywłaszczoną parcelę prawomocną decyzją z 28 lutego 1990 r. zostało wypłacone, Starosta Chrzanowski przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające w sprawie. Jak bowiem wynika z treści ww. decyzji, jedynie odszkodowanie ustalone decyzją z 3 maja 1988 r. zostało wypłacone. Z uwagi na okoliczność, że brak jest dokumentu potwierdzającego czy za wywłaszczoną nieruchomość zostało wypłacone ustalone w decyzji z dnia 28 lutego 1990 r. odszkodowanie, organ I instancji dokonał waloryzacji jedynie kwoty odszkodowania w wysokości 22.252 zł.
Zdaniem organu odwoławczego odszkodowanie ustalone prawomocną decyzją z 28 lutego 1990 r. również zostało wypłacone. Co prawda, jak podał organ I instancji nie odnaleziono dokumentów potwierdzających wypłacenie tego odszkodowania, ale nie odnaleziono też dokumentów, które mogłyby wskazywać na to, iż zobowiązany do zapłaty odszkodowania organ nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku. Tymczasem realizacja zobowiązania odszkodowawczego ustalonego w formie pieniężnej wynikającego z ostatecznej decyzji odszkodowawczej mogła polegać nie tylko na wypłacie kwoty odszkodowania osobie uprawnionej ale także, w określonych przypadkach, na złożeniu kwoty odszkodowania przez podmiot zobowiązany do jego zapłaty do depozytu sądowego. Skoro w nin. sprawie ustalono, że podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nie występował o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego należało uznać, że dokonał on wypłaty tegoż odszkodowania. W ocenie organu odwoławczego, pomimo nieodnalezienia dokumentu potwierdzającego zrealizowanie zobowiązania finansowego wynikającego z decyzji o ustaleniu odszkodowania i jego wypłacie na rzecz K. B. i S. M., brak jest podstaw do stwierdzenia, że odszkodowanie to nie zostało faktycznie wypłacone.
Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się protokół z rozprawy wywłaszczeniowo - odszkodowawczej przeprowadzonej 29 kwietnia 1988 r., podczas której stwierdzono: "Na rozprawę zgłasza się Ob. M. Z. (...) działający w imieniu matki S. M. (...) właścicielki hipotecznej. Na wywł. i odszkodowanie wyrażają zgodę." Następnie, decyzją z dnia 3 maja 1988 r. ustalono odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...]zł, na rzecz S. M.. Skoro zatem S. M. zgadzała się na odszkodowanie ustalone w kwocie [...]zł i takie odszkodowanie odebrała, to tym bardziej odszkodowanie ustalone w wyższej kwocie, tj. [...] zł musiało zostać odebrane. Nadto odszkodowanie ustalone decyzją z dnia 28 lutego 1990 r. miało zostać wypłacone m in. na rzecz S. M., strony obecnie toczącego się postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, który na pismo Starosty Chrzanowskiego z 25 marca 2024 r. o udzielnie informacji, czy otrzymał ustalone w 1990 r. odszkodowanie do dnia wydania decyzji przez organ l instancji nie udzielił odpowiedzi. S. M. nie złożył również odwołania od decyzji Starosty Chrzanowskiego z 13 listopada 2024 r. zobowiązującej go do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania, co zdaniem organu odwoławczego przemawia za tym, że takie odszkodowanie otrzymał.
Organ podał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym brak bezpośredniego dowodu wypłaty odszkodowania po upływie znacznego okresu, nie jest równoznaczny z brakiem realizacji świadczenia.
W ocenie sądów administracyjnych założenie, iż jedynym dowodem na dokonanie wypłaty przyznanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość może być dowód z dokumentu potwierdzającego wypłatę, stwarzałoby bowiem potencjalną możliwość wszystkim byłym właścicielom wywłaszczonych nieruchomości oraz ich prawnym następcom do występowania o ponowną wypłatę odszkodowań po upływie przewidzianego prawem okresu przechowywania dokumentacji księgowej/bankowej. Ponadto S. M., na którego rzecz ustalono odszkodowanie decyzją z 28 lutego 1990 r. na żadnym etapie postępowania nie kwestionował faktu wypłaty tego odszkodowania. Skoro zatem S. M. otrzymał odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, brak podstaw do uznania, że K. B., na której rzecz ustalono odszkodowanie tą samą decyzją, nie odebrała go. Nie bez znaczenia w sprawie pozostaje również fakt, że J. B. nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, że do wypłaty odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości od jego spadkodawczyni - K. B. faktycznie nie doszło, poprzestając jedynie na ogólnym sformułowaniu, że do chwili obecnej nie nastąpiła jego wypłata. Chodzi tu o takie dowody jak chociażby jakakolwiek korespondencja kierowana do organu wywłaszczającego, czy też podmiotu zobowiązanego do zapłaty odszkodowania. Mało wiarygodne wydaje się przy tym twierdzenie J. B., jakoby odszkodowanie nie zostało wypłacone, tym bardziej, że S. M. faktu wypłaty odszkodowania nie negował. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy powołał orzecznictwo sądów administracyjnych.
Organ odwoławczy uznał, że odszkodowanie ustalone decyzją z dnia 28 lutego 1990 r. zostało już w przeszłości wypłacone i dokonał waloryzacji odszkodowania ustalonego zarówno decyzją z 3 maja 1988 r. (22.252 zł), jak również decyzją z 28 lutego 1990 r. (244.287 zł). Mając na uwadze treść art. 140 u.g.n. organ odwoławczy dokonał stosownych rozliczeń finansowych, związanych ze zwrotem nieruchomości, tj. waloryzacji zwracanego za wywłaszczoną nieruchomość odszkodowania, w stosunku do powierzchni zwracanej nieruchomości na rzecz wnioskodawców. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.g.n. waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen nieruchomości,
z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków.
W przypadku gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. (art. 5 ust. 4 u.g.n.).
Z uwagi na fakt, iż do chwili obecnej nie zostały ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźniki zmian cen nieruchomości gruntowych, organ odwoławczy dla określenia kwoty zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego decyzją z 3 maja 1988 r. (22.252 zł), przyjął miesięczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych, zamieszczone na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego http://stat.gov.pl. Obliczeń dokonano poprzez przemnożenie ze sobą kolejno wartości 1 m2 gruntu przez wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych i podzieleniu wyniku przez 100, według wzoru: r, x r2 /100. Tak otrzymany wynik został zaokrąglony do jednego miejsca po przecinku i przemnożony przez kolejny wskaźnik, analogicznie jak w poprzednim kroku, aż do ostatniego wskaźnika. Otrzymaną w wyniku kolejnych działań wartość podzielono następnie przez 10000 w celu uwzględnienia okoliczności wynikających z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego (Dz. U. z 1994 r. Nr 84, poz. 386 ze zm.), a następnie przemnożono przez powierzchnię zwracaną. W efekcie przeprowadzenia waloryzacji we wskazanym okresie uzyskano kwotę 1 039,27 zł.
Dla określenia kwoty zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego decyzją z 28 lutego 1990 r. (244.287 zł) organ przyjął miesięczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych, zamieszczone na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego http://stat.gov.pl. Obliczeń dokonano poprzez przemnożenie ze sobą kolejno wartości 1 m2 gruntu przez wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych i podzieleniu wyniku przez 100, według wzoru: r, x r2/100. Tak otrzymany wynik został zaokrąglony do jednego miejsca po przecinku i przemnożony przez kolejny wskaźnik, analogicznie jak w poprzednim kroku, aż do ostatniego wskaźnika. Otrzymaną w wyniku kolejnych działań wartość podzielono następnie przez 1000 w celu uwzględnienia okoliczności wynikających z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego (Dz. U. z 1994 r. Nr 84, poz. 386 ze zm.), a następnie przemnożono przez powierzchnię zwracaną. W efekcie przeprowadzenia waloryzacji we wskazanym okresie, w stosunku uzyskano kwotę 504,50 zł. Wysokość zwaloryzowanego odszkodowania stanowi suma odszkodowania zwaloryzowanego ustalonego decyzją z 3 maja 1988 r. oraz odszkodowania zwaloryzowanego ustalonego decyzją z 28 lutego 1990 r, a zatem kwota 1543,77 zł.
Na powyższą decyzję J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu:
- błędy w ustaleniach faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bo stanowiące podstawę tego rozstrzygnięcia, polegające na przyjęciu, iż poprzedniczka prawna Skarżącego, S. M. otrzymała odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości, w szczególności za działkę nr [...], z której powstała w wyniku podziału działka nr [...] o powierzchni 0,008 ha, w której udział [...] został Skarżącemu zwrócony decyzją Starosty z dnia 13 listopada 2024 r.
- art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie oparcie rozstrzygnięcia na przekonaniu organu co do wypłaty na rzecz Skarżącego stosownego odszkodowania mimo braku jakichkolwiek dowodów na tę okoliczność a nawet wobec istnienia dowodów przeciwnych, oraz braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W tak zakreślonych ramach skarga okazała się uzasadniona.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Małopolskiego z 27 maja 2025 r., którą organ ten uchylił zaskarżoną część decyzji Starosty Chrzanowskiego i orzekł o zobowiązaniu J. B. i S. M. do zwrotu na rzecz Gminy C. kwoty [...]złotych odpowiadającej zwaloryzowanej wysokości odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, odpowiednio do zwracanych udziałów we współwłasności nieruchomości, tj. J. B. w [...] części kwoty [...]zł, S. M. w [...] części kwoty [...]zł.
Podstawę materialnoprawną decyzji stanowi art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2024 r. poz. 1145, dalej: u.g.n.), zgodnie z którym w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania.
W sprawie tej Wojewoda Małopolski przyjął, że odszkodowanie ustalone prawomocną decyzją z 28 lutego 1990 r. zostało wypłacone. Co prawda, nie odnaleziono dokumentów potwierdzających wypłacenie tego odszkodowania, ale nie odnaleziono też dokumentów, które mogłyby wskazywać na to, iż zobowiązany do zapłaty odszkodowania organ nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku. Zdaniem Wojewody, skoro realizacja zobowiązania odszkodowawczego ustalonego w formie pieniężnej wynikającego z ostatecznej decyzji odszkodowawczej mogła polegać nie tylko na wypłacie kwoty odszkodowania osobie uprawnionej, ale także, w określonych przypadkach, na złożeniu kwoty odszkodowania przez podmiot zobowiązany do jego zapłaty do depozytu sądowego, a w przedmiotowej sprawie ustalono, że podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nie występował o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego, należało uznać, że dokonał on wypłaty tegoż odszkodowania. W ocenie organu odwoławczego, pomimo nieodnalezienia dokumentu potwierdzającego zrealizowanie zobowiązania finansowego wynikającego z decyzji o ustaleniu odszkodowania i jego wypłacie na rzecz K. B. i S. M., brak jest podstaw do stwierdzenia, że odszkodowanie to nie zostało faktycznie wypłacone.
Zdaniem Sądu przedstawione stanowisko Wojewody Małopolskiego jest błędne, w szczególności organ ten dokonał błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wyprowadził z niego niewłaściwe wnioski, co doprowadziło do błędnego zastosowania normy prawa materialnego wynikającej z art. 140 ust. 1 u.g.n. W szczególności, organy obu instancji nie ustaliły w sposób jednoznaczny, że orzeczone decyzją z 28 lutego 1990 r. odszkodowanie rzeczywiście zostało wypłacone, a tylko taki przypadek uzasadnia orzeczenie obowiązku zwrotu odszkodowania.
Sąd obecnie orzekający podziela w tym względzie stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 18 stycznia 2023 r. (II SA/Kr 1297/22, orzeczenia.nsa.gov.pl), który stwierdził następująco: "Z uwagi na to prawidłowa była ocena skarżonych organów, iż zobowiązanie do zwrotu zwaloryzowanej kwoty odszkodowania może dotyczyć odszkodowania, które zostało faktycznie wypłacone. Niedopuszczalny jest wniosek, że niezależnie od tego, czy odszkodowanie zostało wypłacone poprzedniemu właścicielowi, oraz niezależnie od przyczyn, z jakich nie zostało wypłacone, żądający zwrotu wywłaszczonej nieruchomości byłby zobowiązany do zwrotu ustalonego odszkodowania. Powyższe bowiem oznaczałoby, że w sytuacji, w której podmiot, który z jakichkolwiek powodów nie otrzymał odszkodowania z tytułu wywłaszczenia, pomimo jego ustalenia w decyzji wywłaszczeniowej, w przypadku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości miałby obowiązek zapłaty (zwrotu) tej kwoty. Dokonana nowelizacja przepisu art. 140 ust. 1, mająca na celu oderwanie obowiązku zwrotu odszkodowania ustalonego w drodze decyzji od faktu jego rzeczywistego wypłacenia byłaby nieracjonalna (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 319/16)."
W przedmiotowej sprawie ustalono bezspornie, że decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w C. wywłaszczeniu i odszkodowaniu z 3 maja 1988 r. ustalono odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość l. kat. [...] o pow. 101 m2 (stanowiącej w dniu wywłaszczenia własność S. M.) w kwocie [...]zł. Następnie decyzją z 23 czerwca 1989 r. znak: G.II-6/8255/39/89 stwierdzona została nieważność ww. decyzji z 3 maja 1988 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania, zaś decyzją z 28 lutego 1990 r. Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta Gminy C. ustalił odszkodowanie za ww. wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...]zł (pkt 1), a w punkcie 2 zobowiązał inwestora do wypłaty odszkodowania w wysokości [...] zł, tj. "po potrąceniu wcześniej wypłaconego odszkodowania ustalonego decyzją z dnia 1988-03-03." Orzekł przy tym, że odszkodowanie winno być wypłacone z konta Funduszu Gospodarki Gruntami na rzecz K. B. i S. M..
W ocenie Sądu należało przyjąć jako wykazany fakt wypłaty odszkodowania określonego w decyzji z 3 maja 1988 r., który stwierdzony został w decyzji z 28 lutego 1990 r., a decyzja nie była kwestionowana przez strony. Wojewoda nie wykazał jednak, by wypłacona została kwota odszkodowania orzeczona w decyzji z 28 lutego 1990 r.
W szczególności błędnie wywodzi organ odwoławczy, że skoro sporna kwota odszkodowania nie została złożona do depozytu, to z pewnością została wypłacona przez podmiot zobowiązany, którym nie był organ administracji a inwestor, a nadto, że sporna kwota została wypłacona uprawnionym podmiotom. Zdaniem Sądu, ustalenie faktu niezłożenia kwoty do depozytu, nie oznacza w okolicznościach sprawy wypłaty należnej kwoty osobom wymienionym w decyzji z 28 lutego 1990 r. Nie potwierdza tej okoliczności również przywołany przez Wojewodę protokół z rozprawy wywłaszczeniowo - odszkodowawczej przeprowadzonej 29 kwietnia 1988 r., z którego wynika, że na rozprawę zgłosił się Z. M., podając, że działa w imieniu matki S. M., a w protokole zapisano: "Na wywł. i odszkodowanie wyrażają zgodę". Nawet zakładając, że doszło na rozprawie do wyrażenia zgody przez S. M. na wywłaszczenie i odszkodowanie (w nieokreślonej kwocie), nie oznacza to, że podmiot zobowiązany na dalszym etapie sprawy rzeczywiście wypłacił wyższe odszkodowanie uprawnionym osobom. Zdaniem Sądu nie zasługują również na aprobatę wnioski wyprowadzone z biernej w tym postępowaniu postawy S. M.. Również w tym kontekście dostrzec wypada, że nawet przyjmując, że S. M. wypłacono odszkodowanie, dlatego nie kwestionuje on podejmowanych rozstrzygnięć, nie można z pewnością twierdzić, że następcy drugiej uprawnionej osoby (K. B.) otrzymali należne odszkodowanie.
Powyższe uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji ze względu na naruszenie prawa mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 80 k.p.a. oraz art. 140 ust. 1 u.g.n.
Ponownie orzekając organ uwzględni stanowisko Sądu, a nadto rozważy w kontekście treści stosowanej normy prawnej, nakładającej na strony obowiązek zwrotu kwoty pieniężnej, zastosowanie art. 81a § 1 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Jeśli organ dojdzie do przekonania, że nie jest możliwe wykazanie wypłaty odszkodowania orzeczonego w decyzji z 28 lutego 1990 r., powinien orzekając w tej sprawie rozważyć wytyczną wynikającą z art. 81a § 1 k.p.a.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §1 p.p.s.a.