II SA/Kr 903/23

II SA/Kr 903/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Mirosław Bator
Piotr Fronc /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Sygn. powiązane
II OSK 2085/24 - Wyrok NSA z 2025-08-19
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Sędziowie WSA Jacek Bursa WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. B. i G. B. na decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2023r. znak WPZ.5290.6.2023.3.WK w przedmiocie nakazu zaniechania używania przewodów kominowych skargę oddala.
Uzasadnienie
Małopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia 27 kwietnia 2023 r., nr WPZ.5290.6.2023.3.WK, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Zakopanem z dnia 12 stycznia 2023 r., nr PZ.051.13.2022 w przedmiocie zakazu użytkowania przewodów kominowych.
Stan sprawy wyglądał następująco:
W dniu 30 listopada 2022 r. w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [...] w Z. , funkcjonariusze Komendy Powiatowej PSP w Zakopanem przeprowadzili czynności kontrolno-rozpoznawcze, z których sporządzili protokół. Z ustaleń tam zawartych wynikało, że budynek posiada łącznie 4 kondygnacje plus strych nieużytkowy. Pierwsza kondygnacja podziemna zawiera kotłownię oraz pomieszczenia techniczne, na parterze znajdują się 2 lokale usługowe, na I i II piętrze lokale mieszkalne. Obecnie użytkowany jest jeden lokal mieszkalny na I piętrze, pozostałe lokale mieszkalne są niezamieszkałe, nieużytkowane.
W trakcie czynności kontrolno-rozpoznawczych stwierdzono liczne pęknięcia przewodów kominowych, ubytki w otynkowaniu, nieszczelności. W obiekcie użytkowany jest jeden piec na paliwo stałe (piec znajduje się w kondygnacji podziemnej). Piec znajduje się w części budynku należącej do J. B.. Piec podłączony jest do jednego z przewodów kominowych dymowych. Obecny podczas kontroli T. G. (drugi współwłaściciel budynku) uskarżał się, że w trakcie użytkowania pieca przez J. B., w wyniku nieszczelności i złego stanu technicznego przewodów kominowych, w wyższych partiach budynku, w tym w mieszkaniu na II piętrze i w przestrzeni strychu nieużytkowego, pojawia się zadymienie. T. G. obawia się, że poprzez użytkowanie pieca i przewodu kominowego może dojść do pożaru budynku.
W związku z ujawnieniem naruszenia, pismem z dnia 20 grudnia 2022 r., zawiadomiono J. B. oraz T. i W. G. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nakazania usunięcia tego naruszenia.
Na potwierdzenie stwierdzonych nieprawidłowości organ I instancji przywołał treść opinii Mistrza Kominiarskiego inż. Ł. S. – zawartej w sporządzonym przez niego protokole z dnia 21 października 2022 r. Nr 359/2022 z okresowej kontroli przewodów kominowych (dymowych, spalinowych, wentylacyjnych) w spornym budynku. W protokole tym stwierdzono:
"objęte kontrolą przewody kominowe nie odpowiadają w wyżej wymienionym przepisom. Wykonane konstrukcje i elementy nie mieszczą się w obowiązujących normach"
Objęte kontrolą przewody kominowe i nie nadają się do użytkowania
przewody kominowe nieszczelne,
przewody kominowe zagruzowane (z wyjątkiem nr 13),
przewody kominowe na całej długości uszkodzone (nad połacią dachu rozpadają się - stanowią zagrożenie),
palne materiały konstrukcyjne dachu oraz drewniany strop przylegają do pionów kominowych w przestrzeni strychu,
piony kominowe w mieszkaniu na drugim piętrze oklejone są tapetą, na strychu ubytki w otynkowaniu.
Sporządzający protokół zalecił, aby wymurować nowe piony kominowe w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego.
Uzasadniając wydanie, na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. – o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1969; dalej: ustawa o PSP), zakazu użytkowania przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych), organ I instancji stwierdził, że charakter i rodzaj stwierdzonych nieprawidłowości nie pozwalają, ze względów bezpieczeństwa, na ich tolerowanie. Prawdopodobieństwo wybuchu pożaru podczas użytkowania przedmiotowych przewodów kominowych w ocenie Komendanta Powiatowego jest znaczne, gdyż stwierdzone nieprawidłowości są naruszeniem elementarnych zasad bezpieczeństwa. Użytkowanie nieszczelnych, zagruzowanych i uszkodzonych przewodów kominowych może spowodować pożar elementów konstrukcyjnych oraz rozprzestrzenienie się ognia wewnątrz pomieszczenia, przez które przechodzi dany przewód. Nieprawidłowa wentylacja pomieszczeń, w których znajdują się piece i inne urządzenia ogrzewcze (zbyt mała ilość tlenu) może zakłócić prawidłowy proces spalania, co w konsekwencji może prowadzić do wydzielania się śmiertelnie niebezpiecznego tlenku węgla. Decyzja została skierowana do J. B. oraz T. i W. G..
Małopolski Komendant Wojewódzki PSP, po rozpatrzeniu odwołania J. B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając stwierdził, że Komendant Powiatowy PSP prawidłowo zakazał użytkowania przewodów kominowych, gdyż zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i trenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719 ze zm.), zabronione jest użytkowanie instalacji, urządzeń i narzędzi niesprawnych technicznie lub w sposób niezgodny z przeznaczeniem albo warunkami określonymi przez producenta bądź niepoddawanych okresowym kontrolom, o zakresie i częstotliwości wynikających z przepisów prawa budowlanego, jeżeli może się to przyczynić do powstania pożaru, wybuchu lub rozprzestrzeniania ognia.
Organ odwoławczy ocenił, że nieszczelności powstałe w przewodzie dymowym stanowią duże zagrożenie. Przede wszystkim dlatego, że stanowią one ujście, przez które z komina mogą wydostawać się produkty spalania wraz z sadzą. Towarzyszące zaś temu iskry mają zdolność wzniecania pożaru, który może potrwać nawet kilka godzin, zanim zostanie zauważony. W trakcie takiego pożaru temperatura panująca w kominie przekracza poziom 1000°C kiedy pożar zostanie już wzniecony wskutek niedostrzeżonych wcześniej nieszczelności. Także nieszczelności w przewodzie kominowym, podobnie jak nieszczelności w przewodzie dymowym, sprawiają, że z komina wydostają się produkty spalania. Jednak podczas gdy przez nieszczelności w przewodzie dymowym wydostaje się sadza, przez przewód kominowy wydostaje się czad, który nie ma barwy ani zapachu, więc nie sposób wyczuć go bez specjalistycznych urządzeń. Wydostanie się czadu z komina, skutkuje zagrożeniem wystąpienia zatrucia tlenkiem węgla, co może być śmiertelne. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Skargę na powyższą decyzję wniósł J. B.. Decyzji zarzucił naruszenie:
I. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez:
- posługiwanie się ogólnikowymi twierdzeniami co do licznych pęknięć przewodów kominowych, ubytków w otynkowaniu, nieszczelności co do bliżej niedookreślonej całości przewodów kominowych;
- brak oceny stanu przewodów kominowych zarówno ponad dachem, jak i w ich wnętrzu; podczas gdy organ winien w sposób precyzyjny wyjaśnić stan faktyczny sprawy, tj. określić stan każdego pojedynczego przewodu kominowego, w tym jego szczelność oraz pełnioną przez niego funkcje, gdyż w budynku tym znajduje się wiele przewodów kominowych, a obowiązkiem organu pozostaje podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie słuszny interes strony, jak i zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego;
II. art. 7 w zw. z art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak weryfikacji oraz oparcie rozstrzygnięcia w sprawie o twierdzenia:
- T. G. co do rzekomego pojawiania się zadymienia w wyższych partiach budynku podczas użytkowania pieca;
- Ł. S. zawarte w protokole nr 359/2022 r. z okresowej kontroli przewodów kominowych, podczas gdy protokół ten nie spełnia wymogów wskazanych w art. 62a ust. 2 pkt 1 - 9 Prawa budowlanego co rodzi istotne wątpliwości co do jego rzetelności, został sporządzony w sposób ogólnikowy, a jego wnioski cechuje daleko posunięta dowolność;
podczas gdy organ winien dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy poprzez wyczerpujące zebranie materiału dowodowy, jak i dopiero w taki sposób zebrany materiał dowodowy poddać ocenie;
III. art. 84 § 1 k.p.a. poprzez brak powołania biegłego kominiarza na okoliczność oceny stanu technicznego przewodów kominowych, podczas gdy w sprawie tej wymagane są wiadomości specjalne, stąd organy winny zwrócić się do biegłego o wydanie opinii.
skutek powyższych zarzutów stanowi naruszenie:
IV. art. 26 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy o PSP w zw. z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów poprzez ich zastosowanie w sprawie, podczas gdy brak jest ku temu przesłanek.
Ponadto, zdaniem skarżącego, decyzja organu I Instancji obarczona jest wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. była niewykonalna w dniu jej wydania a jej niewykonalność ma charakter trwały gdyż zakazuje użytkowania przewodów kominowych, a w tym przewodów wentylacyjnych, podczas gdy brak jest możliwości zaprzestania użytkowania przewodów wentylacyjnych, ponieważ ich użytkowanie sprowadza się do przepływu przez nie powietrza co odbywa się samoczynnie i wynika z ich konstrukcji jako wentylacji grawitacyjnej.
W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że Komendant Powiatowy zarówno w protokole z przeprowadzonych przez niego oględzin, jak i w decyzji nie wskazuje na ilość występujących w kontrolowanym budynku przewodów kominowych, w tym ich rozróżnienia co do ich funkcji, jak i pomija ich stan w odniesieniu do poszczególnych jednostkowych przewodów. Ponadto podniesiono, że organ I instancji w dniu 1 lutego 2023 r. ustalił, że w kotle grzewczym palone było paliwo stałe, w związku z czym: "(...) polecił skontrolować pomieszczenia miernikiem wielogazowym i kamerą termowizyjną. W wyniku pomiaru nie stwierdzono oznak pożaru ani obecności tlenku węgla w budynku" (pismo z dnia 6 lutego 2023 r.), z czego skarżący wywiódł brak bliżej niedookreślonych nieszczelności przewodu kominowego podłączonego do kotła grzewczego. Skarżący podniósł też szereg zastrzeżeń do protokołu sporządzonego przez Ł. S. z okresowej kontroli przewodów kominowych, wskazując, że z protokołu tego nie wynika data, kiedy miała zostać przeprowadzona kontrola, czy też to, kto jest właścicielem tego obiektu. W górnym prawym rogu widnieje jedynie data sporządzenia protokołu, która nie musi stanowić daty przeprowadzenia kontroli. Ponadto kontrola okresowa przewodów kominowych nie obejmowała lokali zajmowanych przez skarżącego, z kolei jej twierdzenia w zakresie uwag co do nieszczelności przewodów kominowych, ich zgruzowania, uszkodzenia pionów kominowych na całej długości odnoszą się już do całości pionów kominowych, w tym co do przebiegających przez lokale i pomieszczenia J. B.. Ponadto czynności przeprowadzane przez Ł. S. odbyły się bez obecności skarżącego, który nie został o ich terminie zawiadomiony, jak i z pominięciem zajmowanych przez niego lokali i pomieszczeń - co świadczy o istotnej wadliwości tego opracowania. Nadmieniono, że w złym stanie znajdują się lokale i pomieszczenia T. i W. G., i to w oparciu o stan tych lokali i pomieszczeń wydany został protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki wniósł o oddalenie skargi. Organ odwoławczy podzielił ocenę Komendanta Powiatowego który stwierdził, że prawdopodobieństwo wybuchu pożaru podczas użytkowania spornych przewodów kominowych jest znaczne, gdyż stwierdzone nieprawidłowości są naruszeniem elementarnych zasad bezpieczeństwa.
Jak wynika z odpisu skróconego aktu zgonu J. B. zmarł w dniu 12 sierpnia 2023 r. Skargę podtrzymali następcy prawni zmarłego, tj. W. B. i G. B.. Do postępowania w charakterze uczestników postępowania dopuszczono A. B. i A. C. (również następców prawnych zmarłego J. B.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzone w powyższym zakresie badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Zakopanem, zakazującą użytkowania przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) w budynku mieszkalno-usługowym ze względu na bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 26 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o PSP. Przywołując ten przepis należy jednak najpierw wskazać, że z mocy art. 13 ust. 6 pkt 11 ustawy o PSP, do zadań komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej należy nadzorowanie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych. Z kolei przywołany powyżej 26 ust. 1 ustawy o PSP stanowi, że komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do:
1) nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie;
2) wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.
Hipoteza normy prawnej wynikającej z art. 26 ust. 1 ustawy o PSP obejmuje sytuację, w której stwierdzono naruszenie przepisów przeciwpożarowych. Z zaistnieniem stanu faktycznego, spełniającego hipotezę tej normy prawnej ustawodawca powiązał dwie kategorie uprawnień przysługujących komendantowi powiatowemu PSP. Pierwsza kategoria to uprawnienie do wydania decyzji, nakazującej usunięcie stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie (art. 26 ust. 1 pkt 1). Druga kategoria obejmuje natomiast uprawnienia do wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów. Do skorzystania z uprawnień należących do tej drugiej kategorii nie wystarcza jednak samo naruszenie przepisów przeciwpożarowych. Jak bowiem wynika z części końcowej art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o PSP naruszenie przepisów przeciwpożarowych daje organowi możliwość wydania jednej ze wskazanych tam decyzji, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru. Zatem koniecznym jest zaistnienie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów przeciwpożarowych.
Kontrolowana w ramach niniejszej sprawy decyzja zakazującą użytkowania przewodów kominowych należy do tej drugiej kategorii. W konsekwencji sprawowana przez sąd administracyjny kontrola jest w aspekcie wskazanych powyżej podstaw materialnoprawnych dwuetapowa. W pierwszym etapie ocenić należy, czy organ prawidłowo przyjął, że doszło do naruszenia przepisów przeciwpożarowych. W drugim etapie ocenie podlega, czy stwierdzone uchybienia mają postać kwalifikowaną tj. czy mogą powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.
W rozpoznawanej sprawie spór pomiędzy organem odwoławczym a skarżącym dotyczy zarówno sfery ustaleń faktycznych jak i podciągnięcia dokonanych ustaleń faktycznych pod normę prawa, tj. subsumcji.
Materiał dowodowy sprawy obejmuje w istocie protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 30 listopada 2022 r. oraz protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych – złożony do akt przez Państwa G. wraz z ich wnioskiem o podjęcie czynności.
Czynności kontrolno-rozpoznawcze zostały przeprowadzone przez strażaków Komendy Powiatowej PSP w Zakopanem, działających na podstawie imiennego upoważniania z dnia 18 listopada 2022 r. udzielonego w imieniu Komendanta Powiatowego PSP. Upoważnienie to, w ocenie Sądu, spełnia wymogi wynikające z art. 23 ust. 4 i 8 ustawy o PSP. Przeprowadzanie czynności kontrolno-rozpoznawcze zostało uregulowane w art. 23 ustawy o PSP. W ust. 3 tego przepisu uregulowany został zakres tych czynności, przy czym w rozpoznawanej sprawie dotyczył on punktu 1, tj. kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych.
Zgodnie z art. 23 ust. 13 ustawy o PSP z ustaleń dokonanych w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych kontrolujący sporządza protokół, który podpisują kontrolujący oraz kontrolowany albo osoba przez niego upoważniona. Zgodnie zaś z ust. 14 tego przepisu kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona mają prawo wniesienia zastrzeżeń do protokołu przed jego podpisaniem.
Analiza treści znajdującego się w aktach sprawy protokołu z czynności kontrolno-rozpoznawczych świadczy, w ocenie Sądu, o tym, że spełnia on ustawowe wymogi dotyczące zarówno formy, jak i treści. Ponadto został on sporządzony przez powołany do tego organ państwowy (strażaków działających z upoważniania Komendanta Powiatowego) w zakresie działania tego organu. Tym samym protokół ten stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. W konsekwencji stanowi on dowód zaistnienia okoliczności, które zostały w nim stwierdzone. Ustalając stan faktyczny sprawy prawidłowo zatem organy oparły się na treści tego protokołu. Dodatkowo przemawia za tym okoliczność, że protokół ten został bez zastrzeżeń podpisany przez będącego obecnego podczas kontroli syna skarżącego – W. B.. Jakkolwiek art. 76 § 3 k.p.a. nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, nie oznacza to jednak, że organ zobligowany jest przeprowadzać taki dowód tylko dlatego, że strona kwestionuje tą treść.
W ocenie Sądu organ odwoławczy, a wcześniej organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy, w tym okoliczności kluczowe do oceny zaistnienia podstaw do zastosowania art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o PSP. Ustalenia te zostały oparte na podstawie protokołu z czynności kontrolno-rozpoznawczych, który jako dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, a domniemanie to nie zostało obalone w toku postępowania administracyjnego. Drugim kluczowym dowodem w sprawie, na którego treści oparły się organy dokonując ustaleń był protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych, sporządzony przez mistrza kominiarskiego Ł. S. w dniu 21 października 2022 r. w związku z kontrolą spornego budynku.
Poczynione ustalenia faktyczne zostały odniesione przez organy do przepisów przeciwpożarowych zawartych w ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2057 zm.) oraz aktach wykonawczych do tej ustawy. W związku z tym należy wskazać, że stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu (a także zgodnie z ust. 2 zarządca lub użytkownik), zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany: przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych (pkt 1), (...).
Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 13 ust. 1 i 2 wskazanej ustawy, sposoby i warunki ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów zostały określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. z 2010 r. Nr 109, poz. 719).
Przedstawione powyżej akty normatywne stały się dla organów podstawą do tego, aby ustalone w protokole z czynności kontrolno-sprawdzających okoliczności zakwalifikować jako naruszenia przepisów przeciwpożarowych. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia W obiektach oraz na terenach przyległych do nich jest zabronione wykonywanie następujących czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji: użytkowanie instalacji, urządzeń i narzędzi niesprawnych technicznie lub w sposób niezgodny z przeznaczeniem albo warunkami określonymi przez producenta bądź niepoddawanych okresowym kontrolom, o zakresie i częstotliwości wynikających z przepisów prawa budowlanego, jeżeli może się to przyczynić do powstania pożaru, wybuchu lub rozprzestrzenienia ognia.
Organ odwoławczy stwierdził zaś, że liczne fakty opisane w udostępnianej dokumentacji pokontrolnej i znajdujące potwierdzenie w protokole z okresowej kontroli, stanowią o niezgodności z obowiązującymi wymaganiami wskazanymi m.in. w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. Organ I instancji szczegółowo opisał na czym polega ich niespełnienie, a organ odwoławczy podzielił to stanowisko.
Kluczowe znaczenie dla sprawy ma to, czy stwierdzone naruszenia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru. W tym zakresie organ odwoławczy wyeksponował stwierdzone podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych liczne pęknięcia przewodów kominowych, ubytki w otynkowaniu, nieszczelności. W obiekcie użytkowany jest jeden piec na paliwo stałe - w kondygnacji podziemnej, w części należącej do J. B. – który to piec podłączony jest do jednego z przewodów kominowo dymowych. Podczas kontroli T. G. uskarżał się, że w trakcie użytkowania pieca wobec nieszczelności i złego stanu przewodów kominowych w wyższych partiach budynku pojawia się zadymienie oraz wyraził obawę, że przez użytkowanie pieca i przewodu kominowego może dojść do pożaru budynku. Niezależnie organ uwzględnił protokół nr 359/2022 r. z dnia 21 października 2022 r. z okresowej kontroli przewodów kominowych (dymowych, spalinowych wentylacyjnych) sporządzony przez mistrza kominiarskiego Ł. S. w którym stwierdzono, że "objęte kontrolą przewody kominowe nie odpowiadają wyżej wymienionym przepisom. Wykonane, konstrukcje i elementy nie mieszczą się w obowiązujących normach." Przewody kominowe nie nadają się do użytkowania, są nieszczelne, zagruzowane (z wyjątkiem przewodu oznaczonego na złączonej grafice nr 13) i na całej długości uszkodzone (pod połacią dachu rozpadają się), palne materiały konstrukcji dachu oraz drewniany strop przylegają do pionów kominowych w przestrzeni strychu), stwierdzono, że piony kominowe w mieszkaniu na II p. oklejone są tapetą, a na strychu są ubytki w otynkowaniu. Jak zaś wskazał organ II instancji, nieszczelności powstałe w przewodzie dymowym stanowią duże zagrożenie, gdyż stanowią one ujście, przez które z komina mogą wydostawać się produkty spalania wraz z sadzą. Towarzyszące zaś temu iskry mają zdolność wzniecania pożaru, który może potrwać nawet kilka godzin, zanim zostanie zauważony. W trakcie takiego pożaru temperatura panująca w kominie przekracza poziom 1000°C kiedy pożar zostanie już wzniecony wskutek niedostrzeżonych wcześniej nieszczelności. Także nieszczelności w przewodzie kominowym, podobnie jak nieszczelności w przewodzie dymowym, sprawiają, że z komina wydostają się produkty spalania. Jednak podczas gdy przez nieszczelności w przewodzie dymowym wydostaje się sadza, przez przewód kominowy wydostaje się czad. Wydostanie się czadu z komina, skutkuje zagrożeniem wystąpienia zatrucia tlenkiem węgla, co może być śmiertelne. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego, kontrolujący - po przedłożonym do wglądu protokole z okresowej kontroli przewodów kominowych (dymowych, spalinowych, wentylacyjnych), który zawierał stwierdzone nieprawidłowości mogące spowodować powstanie pożaru lub zatrucia się tlenkiem węgla - byli zobowiązani do wydania decyzji zakazującej użytkowania przedmiotowego komina jako organ I instancji.
W ocenie Sądu stwierdzone zagrożenie ze strony uszkodzonych przewodów kominowych mieści się w hipotezie normy prawnej wynikającej z art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o PSP tj. może powodować zagrożenie dla życia ludzi i powoduje bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.
Oceny tej, zdaniem Sądu nie podważają argumenty podniesione w skardze. I tak, odnośnie do braku sprecyzowania jakie konkretnie wady stwierdzono w poszczególnych przewodach kominowych i na jakiej ich wysokości, Sąd zwraca uwagę, że z ustaleń faktycznych wynika, że uszkodzenia dotyczą wszystkich przewodów kominowych, a zagruzowanie wszystkich z wyjątkiem przewodu oznaczonego nr 13 na grafice złączonej do protokołu okresowej kontroli. Co więcej, organy oceniły, że charakter i rodzaj tych nieprawidłowości nie pozwalają na ich tolerowanie ze względów bezpieczeństwa. Z drugiej strony, w skardze nie zostało podniesione twierdzenie przeciwne ani przeciwdowód odnośnie do tego ustalenia. Innymi słowy strona skarżąca nie twierdzi, że stwierdzony, zły stan przewodów kominowych nie polega na prawdzie. Nie przedkłada chociażby prywatnej opinii biegłego w tym przedmiocie. Jedyny konkretny argument, to powołanie się na pismo znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy – z dnia 6 lutego 2023 r., skierowane przez Komendanta Powiatowego do W. B., w którym poinformowano go o tym, że w dniu 1 lutego 2023 r. w spornym budynku miały miejsce działania w związku ze zgłoszeniem użytkowania przewodu kominowego po decyzji o zakazie tego użytkowania. Z faktu, że dokonane wówczas pomiary nie wykazały tlenku węgla w budynku ani nie stwierdzono pożaru, strona skarżąca wywodzi brak stwierdzonych nieszczelności przewodu kominowego. Nie jest to jednak rozumowanie prawidłowe, ponieważ fakt, że akurat to jednorazowe użytkowanie spornych przewodów kominowych nie spowodowało pożaru czy pojawienia się tlenku węgla, nie oznacza, że użytkowanie to jednocześnie nie spowodowało zagrożenia dla życia i bezpośredniego niebezpieczeństwa powstania pożaru, z przyczyn wyżej wyraźnie opisanych przez Komendanta Wojewódzkiego.
Sąd nie miał też wątpliwości odnośnie prawidłowości przyjęcia do materiału dowodowego protokołu z okresowej kontroli przewodów kominowych. Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Fakt, że w protokole z okresowej kontroli na wskazano wprost daty tej kontroli w spornym budynku, a jedynie datę protokołu nie jest uchybieniem dyskwalifikującym w ocenie Sądu jego zawartość merytoryczną.
Odnośnie zaś do zarzutu niepowołania biegłego na okoliczność oceny stanu technicznego przewodów kominowych, Sąd zwraca uwagę, na wyspecjalizowany charakter organu wydającego decyzję w sprawie, co jasno wynika z obowiązującego w dacie zarówno przeprowadzenia kontroli jak i wydania decyzji art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 13 ust. 6 pkt 11 i art. 26 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Ustawodawca nie wprowadza żadnych dodatkowych wymogów formalnych w zakresie posiadanych kompetencji do dokonania czynności kontrolno-rozpoznawczych oraz ustaleń na ich podstawie. Dowód z przeprowadzonych czynności i ustaleń na ich podstawie dokonanych utrwalony w protokole był miarodajny do dokonania ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy bez potrzeby dopuszczania dowodu z opinii biegłego - dotyczących właśnie oceny stanu technicznego przewodów kominowych w spornym budynku.
Nie zachodzi również przypadek nieważności decyzji, z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. niewykonalności decyzji w dniu jej wydania. Nałożony zakaz użytkowania odnosi się bowiem również do przewodów kominowych i dymowych.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że żaden z nich nie okazał sią zasadny. Wbrew zarzutom skargi organy wyjaśniły wszystkie istotne sprawy dla okoliczności faktyczne. Ponad wszelką wątpliwość ustaliły zaistnienie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów przeciwpożarowych.
Mając na względzie przedstawione powyżej rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.