II SA/Kr 894/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-03-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
drogi publicznepas drogowyreklamakara pieniężnasamowolne zajęciepostępowanie administracyjnestrona postępowaniadowodyuchylenie decyzjiWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakładającą karę pieniężną za samowolne umieszczenie reklamy w pasie drogowym, stwierdzając rażące naruszenie procedury i skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu.

Sprawa dotyczyła skargi firmy W. S.A. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych nakładającą karę pieniężną za samowolne umieszczenie reklamy w pasie drogowym. Firma twierdziła, że nie umieściła reklamy, a jedynie była jej przedmiotem, a odpowiedzialność powinna spoczywać na podmiocie, który ją umieścił. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, wskazując na rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę firmy W. S.A. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 17 marca 2000 r., która utrzymała w mocy decyzję z dnia 2 lutego 2000 r. nakładającą karę pieniężną za samowolne umieszczenie reklamy w pasie drogowym. Organ administracyjny ustalił, że na wiacie przystanku autobusowego znajdowała się reklama firmy, która została umieszczona bez zezwolenia. Firma W. S.A. twierdziła, że nie jest stroną postępowania, ponieważ reklama została umieszczona przez inną spółdzielnię na podstawie umowy z przedsiębiorstwem komunikacyjnym, a ona jedynie dzierżawiła część obiektów. Sąd administracyjny uznał, że organ administracyjny rażąco naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 28 K.p.a., błędnie uznając firmę W. S.A. za stronę postępowania. Sąd podkreślił, że ciężar dowodowy spoczywa na organie, który nie wykazał, że firma W. S.A. spełnia kryteria podmiotu zobowiązanego do zapłacenia kary. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone wadliwie, nie ustalono jednoznacznie, kto umieścił reklamę, czy strona była należycie reprezentowana podczas oględzin, ani czy reklama została usunięta w podanej dacie. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, orzekając jednocześnie, że do czasu uprawomocnienia się wyroku obie decyzje nie mogą być wykonane. Sąd wskazał organowi, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinien wyjaśnić, kto zamieścił reklamę i przez jaki okres była ona umieszczona w pasie drogowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, stroną postępowania jest podmiot, który faktycznie umieścił reklamę, a nie podmiot, którego reklama dotyczy, chyba że prawo materialne stanowi inaczej. Organ administracyjny błędnie uznał firmę W. S.A. za stronę.

Uzasadnienie

Prawo materialne, a nie swobodna ocena organu, przesądza o tym, kto jest stroną postępowania. Organ administracyjny nie wykazał, że firma W. S.A. spełnia kryteria podmiotu zobowiązanego do zapłacenia kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definiuje pojęcie strony postępowania administracyjnego, które nie może być dowolnie ustalane przez organ.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Nakłada na organ obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obciąża organ administracyjny ciężarem dowodowym w zakresie ustalenia wszelkich okoliczności faktycznych.

u.d.p. art. 40 § § 4

Ustawa o drogach publicznych

Określa sankcje za umieszczenie reklamy w pasie drogowym, wskazując na podmiot, który umieścił reklamę.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych art. 6

Określa zasady umieszczania reklam w pasie drogowym.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych art. 11

Określa zasady umieszczania reklam w pasie drogowym.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pomocnicze

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.p. art. 40 § ust. 3

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 40 § ust. 6

Ustawa o drogach publicznych

Dotyczy kary nakładanej na podmiot zajmujący pas drogowy.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych art. 1 § ust. 1 pkt 3a

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych art. 11 § ust. 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych art. 11 § ust. 4

Dotyczy kary nakładanej na podmiot zajmujący pas drogowy.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wskazania sądu co do dalszego postępowania.

P.p.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy orzekania o kosztach postępowania.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 55 § ust.1

u.NSA

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Firma W. S.A. nie była stroną postępowania, ponieważ nie umieściła reklamy w pasie drogowym. Organ administracyjny nie wykazał, że firma W. S.A. jest podmiotem zobowiązanym do zapłacenia kary. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone rażąco wadliwie.

Godne uwagi sformułowania

O tym, kto jest stroną postępowania administracyjnego i adresatem decyzji przesądza nie swobodnie organ administracyjny, lecz prawo materialne. Ciężar dowodowy czyli to organ ma udowodnić wszelkie okoliczności faktyczne, na których chce oprzeć swa decyzję. Jest to rażące naruszenie elementarnych zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego, wbrew wyraźnemu nakazowi art.7 i art.77 K.p.a.

Skład orzekający

Wiesław Kisiel

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Kremer

sędzia

Krystyna Kutzner

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie stron postępowania administracyjnego, obowiązek organu w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego i dowodowego, odpowiedzialność za zajęcie pasa drogowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umieszczenia reklamy w pasie drogowym i interpretacji przepisów o drogach publicznych oraz K.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie strony postępowania i dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego przez organ administracyjny, co może uchronić niewłaściwy podmiot przed niezasłużoną karą.

Reklama na przystanku kosztowała firmę tysiące, ale sąd ją obronił. Kluczowy błąd organu!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 894/00 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-03-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2000-04-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Elżbieta Kremer
Krystyna Kutzner
Wiesław Kisiel /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Skarżony organ
Inne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA-del. Wiesław Kisiel (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer NSA (del) Krystyna Kutner Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2004 r. sprawy ze skargi W. SA w T. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 17 marca 2000r. Nr [...] w przedmiocie samowolnego umieszczenia reklamy w pasie drogowym I uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję z dnia 2 lutego 2000r. II. orzeka, że do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku obie decyzje nie mogą być wykonane III zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz Skarżącego koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...])
Uzasadnienie
Organ administracyjny ustalił w czasie oględzin w dniu [...] 1999 r., że w ciągu drogi krajowej [...] w [...] w obrębie pasa drogowego, na wiacie przystanku autobusowego, znajduje się tablica z reklamą o następującej treści: [...] - sprzedaż, serwis, części zamienne [...], ul. [...], nr tel. [...]. Protokół z wizji został podpisany przez przedstawicieli zarządcy drogi oraz przez osobę, która złożyła podpis na pieczątce brzmiącej [...] salon sprzedaży samochodów [...], ul. [...], nr tel[...].,[...] (ostatni wiersz nieczytelny)
W protokole stwierdzono ponadto, że reklama znajduje się w odległości 0,90 m od krawędzi jezdni oraz że została tam umieszczona w dniu [...] 1999 r.
Pismami z dnia [...]1999 r. oraz z dnia [...]2000 r. firma W. S.A. poinformowała Dyrektora [...] w [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, że reklama wymieniona w protokole została umieszczona na podstawie umowy zawartej przez Wojewódzką Usługową Spółdzielnię Pracy z siedzibą w [...] oraz Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w [...], administrujące przystankami.
Pismem z dnia [...] 2000 r. Generalna Dyrekcja poinformowała firmę [...] S.A., że dla nas stroną w postępowaniu jest firma, której reklama jest zamieszczona w pasie drogowym, a nie pośrednicy... i w związku z tym wezwano stronę do wykazania się prawem zamieszczenia reklamy w pasie drogowym. W przeciwnym wypadku zostanie wydana decyzja o przywróceniu samowolnie naruszonego pasa drogowego na podstawie dowodów posiadanych przez organ.
Decyzją z dnia [...] 2000 r., nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Publicznych nałożył na firmę [...] S.A. karę pieniężną w kwocie [...] zł za 380 dni zajęcia pasa drogowego drogi krajowej [...][...] km [...] ([...]) polegającego na ustawieniu w pasie drogowym (na wiacie) reklamy. Zajęcie miało miejsce w okresie od [...] 1999 r. do [...] 2000 r. W uzasadnieniu faktycznym ograniczono się do wskazania faktu zamieszczenia reklamy, jej wymiarów oraz okresu przez jaki się tam znajdowała. W tym zakresie odwołano się wyłącznie do protokołu spisanego z udziałem przedstawiciela reklamującej się firmy oraz na notatkę zarządzającego drogą, której nie ma w aktach w sprawy. Treść tej notatki zrelacjonowana została następująco: podczas objazdu w dniu [...] 2000 r. stwierdzono, że reklama została usunięta, co potwierdza notatka...
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy firma [...] S.A. zarzuciła decyzji naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art.75 § 1, art.77 § 1 i art.107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art.40 § 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w związku z § 1 ust.1 pkt 3a, §§ 6 i 11 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych. W uzasadnieniu swego wniosku [...] S.A. podniósł, że nigdy nie umieścił w pasie drogowym jakiejkolwiek reklamy, w tym - reklamy, o której mowa w przedmiotowej decyzji. [...] S.A. jest dzierżawcą części obiektów należących do Wytwórczo-Usługowej Spółdzielni Pracy w [...], która to Spółdzielnia zawarła w dniu 2 stycznia 1999 r. umowę z Rejonowym Przedsiębiorstwem Komunikacyjnym spółka z o.o. w [...] i na podstawie tej umowy umieszczono reklamę, o której mowa w decyzji. Reklama ta zawiera różne elementy i wśród wielu innych jest element reklamujący jednego z najemców- firmę [...] S.A.
Nadto zwrócono uwagę, iż zgodnie z art. 40 § 4 ustawy o drogach publicznych oraz § 6 i § 11 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych za brak zezwolenia na umieszczenie reklamy sankcje mogą dotyczyć wyłącznie podmiotu, który umieścił reklamę (Wytwórczo-Usługową Spółdzielnię Pracy w Bochni), a nie podmiotu, którego reklama dotyczyła (firmy [...] S.A.).
Po rozpoznaniu wniosku firmy [...] S.A. w [...], Generalny Dyrektor Dróg Publicznych działając na podstawie art. 40 ust. 3 ustawy o drogach publicznych i § 1 ust. 1 pkt 3a, § 11 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych oraz art. 127 § 3 kpa wydał w dniu 17 marca 2000 r., znak [...] decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 2 lutego 2000 r., znak [...].
W uzasadnieniu nie pojawiły się nowe elementy stanu faktycznego i prawnego w porównaniu z wcześniejszą decyzją. Ustosunkowując się do zarzutu, że firma [...] S.A. nie jest stroną w sprawie, organ administracyjny powtórzył swoje wcześniejsze wyjaśnienie pisząc jeszcze raz: dla nas stroną w postępowaniu jest firma, której reklama jest zamieszczona w pasie drogowym.
[...] S.A. w [...] wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 17 marca 2000 r, znak [...] zarzucając jej naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że nie był stroną postępowania administracyjnego i decyzja o nałożeniu kary została skierowana do niewłaściwego podmiotu. Jest to więc decyzja dotknięta taką wadą, która zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji.
Skarżący zarzucił również, ze Generalny Dyrektor Dróg Publicznych dopuścił się również naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 75 § 1 i art. 197 § 3 K.p.a.), co mało wpływ na wynik sprawy. Nie podjął wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, oraz wskazania w uzasadnieniu decyzji okoliczności, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej.
W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik organu administracyjnego ograniczył się do sformułowania wniosku o oddalenie skargi i podtrzymania dotychczasowego stanowiska organu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :
W sposób oczywisty pozostaje w sprzeczności z art.28 K.p.a. stanowisko organu, że dla nas stroną jest podmiot reklamowany. O tym, kto jest stroną postępowania administracyjnego i adresatem decyzji przesądza nie swobodnie organ administracyjny, lecz prawo materialne. Dodatkowo art.7 i art.77 K.p.a. obciążają organ administracyjny całym ciężarem dowodowym czyli to organ ma udowodnić wszelkie okoliczności faktyczne, na których chce oprzeć swa decyzję. Dlatego ustalając, kto jest stroną postępowania, organ administracyjny był zobowiązany wykazać, że firma [...] S.A. rzeczywiście spełnia kryteria, jakie przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i rozporządzenia wykonawczego określają dla podmiotu, który może być zobowiązany do zapłacenia kary za samowolne umieszczenie reklamy w pasie drogowym. Organ tego zupełnie nie uczynił. Trafnie więc skarga zwraca uwagę na to uchybienie.
Na podstawie otrzymanych materiałów zebranych w sprawie Sąd nie jest jednak w stanie orzec, czy firma [...] S.A. jest czy też nie jest podmiotem, który należało zobowiązać do przywrócenia pasa drogowego do stanu zgodnego z prawem i do zapłacenia kary za samowolne jego naruszenie przez zamieszczenie tam reklamy bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi. Postępowanie wyjaśniające jest bowiem tak rażąco nieprawidłowo przeprowadzone, że niewiele rzeczy jest pewnych.
Nie wiadomo więc kto umieścił reklamę, pomimo, że art.40 ust.6 ustawy i § 11 ust.4 rozporządzenia wykonawczego mówi o karze nakładanej na podmiot zajmujący pas drogowy.
Protokół został podpisany przez osobę posługującą się pieczątką firmy [...] S.A., ale organ nie ustalił żadnych danych pozwalających na ustalenie czy strona była należycie reprezentowana w czasie oględzin czyli nie wiadomo czy przestrzegany był art.79 § 2 K.p.a. W aktach brak też dowodu wykonania obowiązku powiadomienia strony o przeprowadzeniu oględzin z zachowaniem art.79 § 1 K.p.a.
Brak dowodu, że podana w decyzji data usunięcia reklamy została wiarygodnie ustalona. Nie wiadomo więc czy wysokość wymierzone kary jest prawidłowa.
Strona wielokrotnie informowała, że nie umieszczała zakwestionowanej tablicy reklamowej i wskazała na Wytwórczo-Usługową Spółdzielnię Pracy w [...], która powinna być stroną. Tymczasem organ administracyjny konsekwentnie ignorował tą informację i skierował decyzję do firmy [...] S.A., bez zapytania owej Spółdzielni czy potwierdza wersję podaną przez firmę [...] S.A. Jest to rażące naruszenie elementarnych zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego, wbrew wyraźnemu nakazowi art.7 i art.77 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270).
Do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku zaskarżona decyzja z dnia 17 marca 2000 r. i poprzedzająca ją decyzja z dnia 2 marca 2000 r. nie mogą być wykonane. (art.152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Działając w trybie art.141 § 4 in fine Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wskazuje, że organ administracyjny ponownie rozpoznając sprawę powinien w szczególności wyjaśnić kto zamieścił reklamę i przez jaki dokładnie okres była ona umieszczona w pasie drogowym.
O kosztach orzeczono w trybie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.r.2002, nr 153, poz.1271, zm. Dz.U.r.2002, nr 240, poz.2052, Dz.U. r.2003, nr 171, poz.1663 i nr 192, poz.1873 i nr 124, poz.1153) w związku z art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.) oraz § 20 pkt 1 i § 7 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.nr 154, poz.1013, zm. Dz.U.r.1998, nr 159, poz.1049 - wg stanu z dnia wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI