II SA/Kr 890/20

II SA/Kr 890/20 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2020-10-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 5557/21 - Wyrok NSA z 2022-10-21
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję tego samego organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art 3 ust 1 pkt 1 , art 16 ust 1 i 2 , art 17 ust 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Joanna Człowiekowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2020 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję [...] Klubu Kajakowego z siedzibą w K. z dnia [...] maja 2020 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu; II. zasądza od [...] Klubu Kajakowego z siedzibą w K. na rzecz skarżącego P. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
P. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję [...] Klubu Kajakowego w K. z 29 maja 2020 r., znak [...] utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu z dnia 20 marca 2020 r. o odmowie udzielenia informacji publicznej.
Decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem z dnia 17 lutego 2020 r. Skarżący wystąpił do [...] Klubu Kajakowego z siedzibą w K. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie następujących pytań: Jakie kwoty Klub przeznaczył na zakup kajaków i innego sprzętu (wiosła, kaski itp.) w poszczególnych latach swojej działalności z wyszczególnieniem jaka kwota pochodziła ze środków własnych, a jaka ze środków publicznych? 2) Jakie kwoty Klub przeznaczył na obozy i wyjazdy kajakowe w poszczególnych latach swojej działalności z wyszczególnieniem jaka kwota pochodziła ze środków własnych, a jaka ze środków publicznych? 3) Jakie kwoty Klub przeznaczył na udział w różnego rodzaju zawodach w poszczególnych latach swojej działalności z wyszczególnieniem jaka kwota pochodziła ze środków własnych, a jaka ze środków publicznych?
Pismem z 20 lutego 2020 r. Klub wezwał wnioskodawcę do "konkretnego i wyczerpującego wykazania przesłanki szczególnej istotności uzyskania żądanych informacji dla interesu publicznego, w terminie 14 dni od doręczenia wezwania, bowiem informacje żądane na podstawie ww. wniosku stanowią tzw. informacje przetworzone. Klub wskazał jednocześnie, że brak jest podstaw do domagania się przez wnioskodawcę udostępnienia informacji dotyczących poszczególnych kwot pochodzących ze środków własnych przeznaczonych na wskazaną w treści wniosku działalność. Informacja co do sposobu wydatkowania środków własnych nie jest bowiem objęta zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej, regulującej jedynie obowiązek udzielenia informacji w obszarze wykorzystania środków publicznych.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie P. B. w piśmie z 9 marca 2020 r. doprecyzował wniosek o udzielenie informacji publicznej, zadając następujące pytania: 1) Jakie środki publiczne i w jakiej wysokości [...] Klub Kajakowy otrzymał w latach 2016, 2017, 2018 i 2019? 2) Jakie kwoty pochodzące ze środków publicznych Klub przeznaczył na zakup kajaków i innego sprzętu (wiosła, kaski itp.) w latach 2016, 2017, 2018 i 2019? 3) Jakie kwoty pochodzące ze środków publicznych Klub przeznaczył na obozy i wyjazdy kajakowe w łatach 2016, 2017, 2018 i 2019? 4) Jakie kwoty pochodzące ze środków publicznych Klub przeznaczył na udział w różnego rodzaju zawodach w latach 2016, 2017, 2018 i 2019? Wnioskodawca podniósł jednocześnie, że żądane informacje nie stanowią informacji przetworzonych, zwłaszcza wobec faktu zawężenia ram czasowych wnioskowanych z 26 lat (1994-2020) do 4 lat (2016-2020).
Decyzją z 20 marca 2020 r., znak [...] Klub Kajakowy na podstawie art. 17 ust. 1 i 2 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej odmówił udostępnienia informacji publicznych w zakresie podanych wyżej pytań, z uwagi na fakt, że informacje te stanowią tzw. informacje publiczne przetworzone, a wnioskodawca nie wykazał przesłanki szczególnej istotności udostępnienia tychże informacji dla interesu publicznego.
W uzasadnieniu decyzji podano, że za statusem tych informacji – jako informacji przetworzonych – przemawiały następujące okoliczności: konieczność ich wyodrębnienia, analizy, zestawienia, przetworzenia w ramach zbiorów informacji, nieodzowność poniesienia przez Klub znacznych kosztów osobowych i finansowych, które nie dają się pogodzić z bieżącymi działaniami Klubu; brak tych informacji w chwili złożenia wniosku, w zakresie jakim wnioskodawca tego oczekuje; konieczność utajnienia danych chronionych przez prawo (np. danych osobowych). Klub wskazał, że sporządzanie wspomnianych przez wnioskodawcę zestawień, sprawozdań, raportów, analiz, rozliczeń etc. nie jest jego prawnych obowiązkiem. Z uwagi na to, informacje obecnie nie istnieją, a ich udostępnienie wymagałoby właśnie przetworzenia znacznej ilości informacji prostych (wniosek dotyczy bowiem projektów realizowanych w latach 2016-2020 r.).
Organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, wspartego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 15 stycznia 2020 r., sygn. II SA/Go 812/19, jakoby udostępnienie żądanych informacji poprzez sporządzenie odpowiednich zestawień przybierało postać prostej czynności kancelaryjno-biurowej o charakterze technicznym. Organ wskazał, że przygotowanie tego rodzaju sprawozdań nie polega wyłącznie dla odnalezieniu dokumentów będących w dyspozycji Klubu i spisaniu zawartych w nich danych. Udostępnienie żądanych danych sprowadza się bowiem do sporządzenia szczegółowego zestawienia kwot otrzymanych ze środków publicznych na przestrzeni lat z wyszczególnieniem sposobu ich wydatkowania, co niewątpliwie jest procesem skomplikowanym z uwagi na szeroki zakres działalności Klubu i mnogość podejmowanych w jego ramach aktywności.
Organ podkreślił, że zestawienie takie na chwilę obecną nie istnieje, a jego sporządzenie wiązałoby się z istotnym wysiłkiem intelektualnym (z uwagi na konieczność wnikliwej pracy nad sporządzeniem takiego dokumentu), a także byłoby procesem pracochłonnym z uwagi na niezbędność przejrzenia wielu dokumentów, zapoznawania się z ich treścią a następnie wydobywaniem z nich szczegółowych informacji objętych żądaniem Skarżącego. Analiza taka, zdaniem organu, niewątpliwie wiązałaby się z koniecznością przejrzenia wszystkich dokumentów, na mocy których Klubowi przyznano środku publiczne, zweryfikowania, czy przyznane środki zostały Klubowi rzeczywiście wypłacone, a następnie wyszczególnienia na jakie aktywności i w jakiej konkretnie wysokości wypłacone środki zostały spożytkowane. Podstawą sporządzenia takiego zestawienia byłyby zatem nie tylko umowy przyznające środki publiczne, ale także wszelkiego rodzaju raporty (zarówno częściowe, jak i końcowe), faktury, rachunki oraz inne dokumenty finansowe. Do sporządzenia ww. zestawień niezbędne byłoby zarazem zaangażowanie wielu pracowników różnych działów Klubu, co nie daje się pogodzić z jego bieżącą działalnością.
Na potwierdzenie zaprezentowanego stanowiska przywołano również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, akcentując tezę, zgodnie z którą przetworzenie może polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona. Podkreślono również to, że proces powstawania informacji przetworzonej skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, a więc ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Podkreślono również to, że realizacja prawa dostępu do informacji publicznej nie może prowadzić do dezorganizacji organów władzy publicznej czy do istotnych zakłóceń w prawidłowym funkcjonowaniu tych organów. Taki skutek może wywołać w konkretnych okolicznościach konieczność analizowania, selekcjonowania oraz anonimizacji dokumentów urzędowych znajdujących się w posiadaniu danej instytucji publicznej, jeśli wniosek o udostępnienie informacji nie ogranicza się do jednego czy kilku konkretnie wskazanych przez wnioskodawcę dokumentów, lecz obejmuje np. całość dokumentów wytworzonych przez tę instytucję w pewnym okresie czasu czy w określonej kategorii spraw. Wskazano również, że ustawodawca, ograniczając w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dostęp do informacji przetworzonej, czyni to w zgodzie z zasadą proporcjonalności i nie można w tym przypadku mówić o łamaniu konstytucyjnych uprawnień obywatela, skoro przedkładając interes publiczny nad interes strony, prawodawca ma na względzie zapewnienie prawidłowego funkcjonowania organów Państwa i innych podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej.
Organ wskazał również, że żądanie udostępnienia informacji publicznych nie może zmierzać do zaspokojenia partykularnych interesów Wnioskodawcy, niemających przy tym związku z działaniem w interesie publicznym, a tym bardziej szczególnie istotnym interesem publicznym.
Skarżący w dniu 23 kwietnia 2020 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, domagając się uchylenia przedmiotowej decyzji w całości i udostępnienia informacji w żądanym zakresie.
[...] Klub Kajakowy w dniu 18 maja 2020 r. wydał decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 20 marca 2020 r. W uzasadnieniu organ podtrzymał dotychczasową argumentację, przyjmując, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną, a wnioskodawca nie wykazał, iż jej udostępnienie jest szczególnie istotne ze względu na interes publiczny. W odniesieniu do podniesionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu naruszenia art. 34 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, organ uznał go za chybiony. Wskazano, że przepis ten nakłada na określone obowiązki informacyjne na jednostki sektora finansów publicznych. Podmioty tworzące ten sektor zostały wymienione w sposób enumeratywny w art. 9 ustawy. Tymczasem [...] Klub Kajakowy jest organizacją pozarządową – uczniowskim klubem sportowym działającym na podstawie art. 4 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz.U. 2019 r. poz. 1486). Niewątpliwie nie mieści się on w kategorii jednostek sektora finansów publicznych, a zatem nie obejmuje go obowiązek informacyjny wskazany w treści przywołanego przepisu. Z tego względu, w ocenie organu, zarzut naruszenia zasady jawności gospodarowania środkami publicznymi należy uznać za bezpodstawny. Podkreślono również, że żądanie udostępnienia informacji publicznych nie może zmierzać do zaspokojenia prywatnych, partykularnych interesów Wnioskodawcy, niemającym przy tym związku z działaniem w interesie publicznym, a tym bardziej szczególnie istotnym interesem publicznym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie P. B. zarzucił zaskarżonej decyzji obrazę następujących przepisów: art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne przyjęcie, że wnioskowane informacje publiczne stanowią informacje przetworzone i wymagają wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, art. 34 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. 2019, poz. 869) poprzez nieuprawnioną odmowę udostępnienia informacji publicznych na temat kwot dotacji udzielanych z budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego, art. 34 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez nieuprawnioną odmowę udostępnienia informacji publicznych dotyczących zakresu zadań wykonywanych przez [...] Klub Kajakowy oraz wysokości środków publicznych przekazanych na ich realizację. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z 20 marca 2020 r.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że gospodarowanie środkami publicznymi podlega szczególnym rygorom ewidencji księgowej, co powoduje, że [...] Klub Kajakowy posiada (a przynajmniej powinien posiadać) zestawienia kwot otrzymanych ze środków publicznych z wyszczególnieniem sposobu ich wydatkowania. Trudno więc uznać za zasadny argument, że posiadanie przez Klub wnioskowanych informacji wykracza poza jego zadania i obowiązki ustawowe. Sam fakt, że Klub nie posiada szczegółowego wyliczenia jakie środki publiczne zostały przeznaczone na zakup sprzętu, wyjazdy i zawody nie oznacza jeszcze, że do udzielenia tychże informacji potrzebny jest "istotny wysiłek intelektualny" czy też ponadprzeciętny nakład pracy, jak zostało to przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tym samym brak istnienia zestawienia takich informacji nie powoduje automatycznie, że informacje te stanowią informacje przetworzone. Zaskarżona decyzja narusza także zasadę jawności gospodarowania środkami publicznymi wyrażoną w przepisie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, która jest realizowana za pomocą środków określonych w przepisie art. 34 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Jednym z nich jest podawanie do publicznej wiadomości kwot dotacji udzielanych z budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego (art. 34 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy). Innym jest podawanie do publicznej wiadomości przez jednostki sektora finansów publicznych informacji dotyczących zakresu zadań lub usług wykonywanych lub świadczonych przez jednostkę oraz wysokości środków publicznych przekazanych na ich realizację (art. 34 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy). Podawanie tychże informacji odbywa się m.in. w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Skoro więc zaskarżona decyzja odmawia udostępnienia informacji publicznych dotyczących zakresu zadań wykonywanych przez [...] Klub Kajakowy oraz wysokości środków publicznych (w tym kwot dotacji udzielanych z budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego) przekazanych na ich realizację, to narusza ona przepisy art. 34 ust. 1 pkt 5 lit. a oraz art. 34 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy. Decyzję tę należy więc wyeliminować z obrotu prawnego. To samo dotyczy poprzedzającej ją decyzji [...] Klubu Kajakowego w K. z dnia 20 marca 2020 r. W konsekwencji Skarżący uznał, że żądane informacje nie stanowią tzw. informacji przetworzonych, a tym samym brak było podstaw, aby żądać od skarżącego wykazania przesłanki szczególnej istotności uzyskania żądanych informacji dla interesu publicznego, a odmowa narusza zasadę jawności gospodarowania środkami publicznymi.
W odpowiedzi na skargę [...] Klub Kajakowy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd rozpoznał sprawę i wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z przywołanym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na podstawie powołanego przepisu Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W tak zakreślonych ramach kontroli sądowoadministracyjnej skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Prawo dostępu do informacji publicznej wyrażone zostało w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Sposób realizacji prawa do informacji publicznej określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (obecnie Dz. U. 2020 r. poz. 2176, dalej: u.d.i.p.).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie przywołanej ustawy. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (art. 3 ust. 2).
Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji tych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji (ust. 2). Stosownie do art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania (ust. 2).
Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie jest decyzja [...] Klubu Kajakowego o odmowie udostępnienia informacji na wniosek skarżącego P. B., który, po sprecyzowaniu, zwrócił się do tego podmiotu o udzielenie informacji publicznej dotyczącej następujących kwestii: 1) Jakie środki publiczne i w jakiej wysokości [...] Klub Kajakowy otrzymał w latach 2016, 2017, 2018 i 2019? 2) Jakie kwoty pochodzące ze środków publicznych Klub przeznaczył na zakup kajaków i innego sprzętu (wiosła, kaski itp.) w latach 2016, 2017, 2018 i 2019? 3) Jakie kwoty pochodzące ze środków publicznych Klub przeznaczył na obozy i wyjazdy kajakowe w łatach 2016, 2017, 2018 i 2019? 4) Jakie kwoty pochodzące ze środków publicznych Klub przeznaczył na udział w różnego rodzaju zawodach w latach 2016, 2017, 2018 i 2019? [...] Klub Kajakowy odmówił udostępnienia informacji publicznej, wskazując, że żądane informacje stanowią informacje przetworzone, a skarżący nie wykazał wymaganego dla ich udostępnienia szczególnego interesu publicznego. Skarżący z takim stanowiskiem się nie zgadza, podnosząc dodatkowo argumenty dotyczące obowiązków informacyjnych wynikających z zasady jawności finansów publicznych.
W okolicznościach sprawy bezsporne było, że [...] Klub Kajakowy jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wskazujący wśród podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej - podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Również zakres żądanych informacji (po sprecyzowaniu) mieści się w pojęciu informacji publicznej – jako informacja dotycząca majątku publicznego (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Kwestią sporną okazało się natomiast rozumienie pojęcia informacji publicznej przetworzonej.
Pojęcie informacji przetworzonej, o której stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., nie ma definicji ustawowej, ale w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym jest nią informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Jest to informacja publiczna, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, wedle wskazanych przez niego kryteriów, jakościowo nowa, nieistniejąca dotychczas w ostatecznej treści i postaci. Przetworzenie informacji polega zatem na zebraniu, przeanalizowaniu, zredagowaniu, opracowaniu nowej informacji, która do tej pory w takiej postaci nie istniała, której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego (zob. wyrok NSA z 25 września 2020 r., sygn. I OSK 574/20, wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 89/13, wyrok NSA z 17 października 2006 r., sygn. I OSK 1347/05). W orzecznictwie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym "w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania" (wyrok NSA z 6 października 2011 r., sygn. I OSK 1199/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobnie w wyroku NSA z 9 sierpnia 2011 r., sygn. I OSK 792/11 wskazano, że "w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej".
Żądanie przetworzenia informacji publicznej w celu jej udostępnienia musi znajdować uzasadnienie w przesłance szczególnej istotności dla interesu publicznego. Niewątpliwie więc, art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. będąc podstawą do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, w istocie ogranicza do niej dostęp, zobowiązując do wykazania, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jednak ograniczenie to, dokonane aktem rangi ustawowej, pozostaje w zgodzie z art. 61 ust. 1 i ust. 4 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 22 listopada 2018 r., sygn. I OSK 2587/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpatrywanej sprawy i zaskarżonej decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej Sąd stwierdza, że organ nie wykazał, by żądane informacje dotyczące rodzajów i wysokości otrzymanych środków publicznych, kwot pochodzących ze środków publicznych wydatkowanych na zakup sprzętu, kwot przeznaczonych ze środków publicznych na obozy i wyjazdy kajakowe, kwot pochodzących ze środków publicznych przeznaczonych na udział w zawodach, wszystko w latach 2016 – 2019, miały charakter informacji przetworzonej. Uzasadniając stanowisko, organ wskazał, że za statusem wnioskowanych informacji – jako informacji przetworzonych – przemawia m.in.: konieczność ich wyodrębnienia, analizy, zestawienia, przetworzenia w ramach zbiorów informacji, nieodzowność poniesienia przez Klub znacznych kosztów osobowych lub finansowych, które nie dają się pogodzić z bieżącymi działaniami organizacji społecznej, brak informacji w dacie złożenia wniosku i wydania decyzji, konieczność utajnienia danych chronionych przez prawo (np. danych osobowych). Wskazano również, że sporządzanie żądanych przez skarżącego zestawień, sprawozdań, raportów, analiz, rozliczeń nie jest jego prawnym obowiązkiem.
W ocenie Sądu, organ nie dokonał wnikliwej analizy treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej, skoro twierdzi, że do udostępnienia informacji konieczna byłaby anonimizacja dokumentów. Treść wniosku nie obejmuje bowiem żądania udostępnienia dokumentów źródłowych. Organ nie dokonał również wnikliwej oceny tego, czy wnioskujący żądał we wszystkich przypadkach sum określonych kwot otrzymanych lub wydatkowanych na określony cel, czy żąda wykazu kwot szczegółowych. Okoliczność ta również może mieć wpływ na kwalifikację informacji publicznej jako informacji przetworzonej. W ocenie Sądu, jeśli podmiot posiada w swoich zasobach objęte wnioskiem dane i celem udzielenia odpowiedzi konieczne jest ich jedynie zsumowanie to nie można, co do zasady, przyjąć, że zsumowanie powoduje wytworzenie nowej informacji.
Ponadto, zdaniem Sądu, oceny, czy żądana informacja w konkretnym przypadku ma charakter przetworzony, organ nie może ograniczać wyłącznie do analizy treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej, lecz powinien odnieść ją do przedmiotu swojej działalności, rodzaju podejmowanych działań, ich zakresu, w tym posiadanych dokumentów. Tymczasem w zaskarżonej decyzji nie przedstawiono żadnych konkretnych danych, faktów odnoszących się do przedmiotu działalności Klubu, w tym przybliżonej chociażby ilości dokumentów, których analiza, przekształcenie stanowiłyby o przetworzeniu informacji. Organ nie przedstawił, nawet w przybliżeniu, koniecznego nakładu pracy i środków, ani też wpływu przygotowania informacji na zwykły tok działania podmiotu zobowiązanego. Wobec tego, że nie jest rzeczą powszechnie wiadomą, jakiego rodzaju działania i o jakiej skali prowadzi [...] Klub Kajakowy, jakim majątkiem dysponuje, czy i w jakim zakresie korzysta ze środków publicznych, zawarte w decyzji twierdzenia w żaden sposób nie poddają się kontroli Sądu.
W tych okolicznościach jako przedwczesne należało uznać żądanie od wnioskodawcy wykazania, że udostępnienie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ nie wykazał bowiem, że żądane informacje w całości lub w części mają charakter informacji przetworzonych, co stanowiło naruszenie art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, skoro z tego powodu organ nieprawidłowo zastosował art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. odmawiając udostępnienia informacji publicznej.
Za niezasadny należało uznać natomiast zarzut skarżącego dotyczący naruszenia zasady jawności gospodarowania środkami publicznymi wyrażonej w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. 2019 r., poz. 869) oraz związanych z nią obowiązków informacyjnych wymienionych w art. 34 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy. Jak wskazano wyżej, organ nie kwestionuje ani tego, że jest zobowiązany podmiotowo do udostępnienia informacji, ani tego, że żądana informacja – dotycząca majątku publicznego – stanowi informację publiczną. Organ kwestionuje zakres i postać informacji publicznej, której udzielenie wymaga – w jego ocenie – przetworzenia. Ta zaś kwestia podlega wyłącznie regulacji u.d.i.p.
Rozpoznając ponownie sprawę, organ dokona wnikliwej oceny żądanych informacji, uwzględniając stanowisko Sądu.
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §1 p.p.s.a.