II SA/Kr 88/24

II SA/Kr 88/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-03-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Mirosław Bator /sprawozdawca/
Monika Niedźwiedź
Sebastian Pietrzyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 30 ust 6  ust 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Dnia 28 marca 2024 r. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Monika Niedźwiedź Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2024 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 23 listopada 2023 r. znak: WI-I.7840.15.18.2023.PI w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz strony skarżącej T. S.A. z siedzibą w W. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Starosta Tatrzański decyzją z dnia 22 marca 2023 r. nr AB.6743.164.2023.ŁM działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 K.p.a. po rozpatrzeniu zgłoszenia [...] S.A. na budowę przenośnego wolno stojącego masztu antenowego niezwiązanego trwale z gruntem, wraz z instalacją radiokomunikacyjną na działkach nr [...] obr[...] położonych w miejscowości Z. – wniósł sprzeciw. W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. W artykule 29 wymienione zostały obiekty budowlane i roboty budowlane, których realizacja jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i te które wymagają i nie wymagają zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 5-8. W toku prowadzonego postępowania organ ocenia czy inwestycja mieści się w wykazie robót wskazanym w art. 29 - 31 Prawa budowlanego, weryfikuje złożone dokumenty pod kątem ich kompletności, zgodności z obowiązującymi przepisami oraz miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (o ile taki istnieje na terenie objętym inwestycją). Organ ustalił, że na terenie objętym planowanym przedsięwzięciem obowiązują ustalenia uchwały nr XLV/591/2013 Rady Miasta Zakopane z dnia 26 września 2013 r. sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Olcza". We wniosku podano, że inwestor przystąpi do wykonania robót budowlanych polegających na budowie przenośnego, wolno stojącego masztu antenowego niezwiązanego trwale z gruntem, wraz z instalacją radiokomunikacyjną, tj. 3 antenami sektorowymi zawieszonymi na wys. 26,40 m n.p.m.t. oraz 1 anteną RL o średnicy 0,3 m zawieszoną na wysokości 27, 60 m n.p.t, zgodnie z załączonym projektem oraz kablem zasilającym (sublicznik energii). Zgłaszany maszt antenowy ma zostać posadowiony na płytach drogowych (ułożonych na gruncie) poprzez stalowy ruszt wsporczy i stabilizowany w pionie trzema rzędami odciągów linowych po 4 odciągi. Zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości powyżej 3 m. Ponieważ zgłaszany maszt wraz z instalacją radiokomunikacyjną nie będzie zainstalowany na obiekcie budowlanym, to w tym przypadku nie ma zastosowania ww. art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego. Natomiast budowa przenośnych wolno stojących masztów antenowych, o których jest mowa w art. 30 ust. 5f - 5i ww. ustawy, nie została wprost wymieniona w art. 29. Zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, przenośne wolno stojące maszty antenowe stanowią tymczasowy obiekt budowlany. Zaś według art. 29 ust. l pkt 7, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Zatem zgłaszany obiekt może powstać na podstawie zgłoszenia, tylko jako obiekt tymczasowy, o którym jest mowa art. 29 ust. 1 pkt 7 i wyłącznie na okres 180 dni. Sam art. 30 ust. 5f nie daje bowiem podstawy do dokonania zgłoszenia. Aby można było skorzystać z art. 30 ust. 5f należy dokonać zgłoszenia, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7. Należy nadmienić przy tym, iż we wniosku inwestor nie określił terminu rozbiórki zgłaszanego obiektu. Niemniej jednak, w ocenie organu planowane zamierzenie inwestycyjne wymaga uzyskania pozwolenia w drodze decyzji administracyjnej. Bowiem wielkość przedmiotowego obiektu i sposób jego posadowienia na gruncie świadczą o tym, że nie można go zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany. Organ uznał, że przedmiotowa inwestycja nie stanowi budowy obiektu tymczasowego o jakim jest mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego. Objęty zgłoszeniem maszt telekomunikacyjny posiada bowiem cechy trwałego związania z gruntem. Należy również sądzić, że założeniem ustawodawcy było zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę tylko takich obiektów, które są stosunkowo mało skomplikowane pod względem technicznym i konstrukcji oraz nie zagrażają bezpieczeństwu podczas ich realizacji i późniejszej eksploatacji.
Odwołanie od tej decyzji wniosła Spółka [...] S.A.
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 23 listopada 2023 r. nr WI-I.7840.15.18.2023.PI utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2022 r. w sprawie ogłoszenie na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii w Polsce wprowadzono od dnia 20 marca 2020 r. stan epidemii w związku z zakażaniami wirusem SARS-CoV-2. Z kolei Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r., w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, w Polsce od 16 maja 2022 r. ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażaniami wirusem SARS-CoV-2. W/w stan zagrożenia epidemicznego został odwołany w Polsce z dniem 1 lipca 2023 r., a to na mocy Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego. Mając na uwadze powyższe, jak również przepis art. 30 ust. 5i Prawa budowlanego, Wojewoda Małopolski wskazuje, iż w dacie orzekania przez organ I instancji na terenie RP obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego, niemniej na dzień wydania niniejszej decyzji na obszarze RP nie obowiązuje ani stan epidemii, ani stan zagrożenia epidemicznego. Wobec tego w niniejszej sprawie (na etapie wydania decyzji przez organ II instancji) nie będzie miał zastosowania art. 30 ust. 5f, 5g oraz art. 29 ust. 8 Prawa budowlanego. W dołączonym do przedmiotowego zgłoszenia projekcie zagospodarowania terenu inwestor, jako przedmiotowe zamierzenie budowlane określił jako: Instalacja telekomunikacyjnego obiektu budowlanego [...] nr [...] w skład którego wchodzą: - projektowany masz kratowy o wysokości H=27m – wersja HEAVY, na którym zainstalowane będą 3 anteny sektorowe typu ASI4518R37v07 skierowane na azymuty 10ş, 160ş, 280ş i zawieszone na wysokości +26,4 m n.p.t. oraz 1 antena radiolinii typu VHLP2 o średnicy 0,6m, skierowana na azymut 257ş i zawieszona na wysokości +27,6 m n.p.t., - urządzenia teletechniczne oraz zasilające niezbędne do funkcjonowania obiektu zainstalowane na szafach outdoor zamontowanych poprzez stalowy ruszt na ramie wsporczej masztu antenowego. Adres inwestycji: [...], ul. [...], dz. nr [...] obręb [...], jedn. ewid[...] Z.., gm. Z., pow.. , woj. małopolskie. (...) Co więcej w dokumentacji projektowej inwestor wskazał, iż cyt.: (...) dla w/w zamierzenia wykonane zostaną następujące prace: - Wyrównanie terenu, - Montaż projektowanego rusztu wsporczego mobilnego masztu antenowego posadowionego na poziomie wyrównanego terenu poprzez prefabrykowane płyty drogowe o wym. 300x150x15cm, - Montaż na ruszcie wsporczym trzonu projektowanego masztu antenowego, Montaż na ruszcie wsporczym projektowanego rusztu pod urządzenia teletechniczne typu outdoor, -Montaż na trzonie masztu antenowego projektowanych adapterów rurowych anten i modułów radiowych raz uchwytów pionowej drogi kablowej, montaż szyny asekuracyjnej SOLL, - Instalacja anten sektorowych, radiolinii oraz modułów radiowych na maszcie. – Instalacja szaf sterujących typu outdoor na stalowym ruszcie urządzeń. (...) Projektowany mobilny maszt antenowy posadowiony będzie na stalowym ruszcie wsporczym, rozłożonym na poziomie terenu. Ruszt wsporczy oparty zostanie na 4 stopach głównych (narożnych) i 2 stopach pośrednich (pod masztem), dodatkowo obciążonych balastami. Stopy i podpory masztu oparte na podłożu średnio zagęszczonym (...). Jako balast należy zastosować typowe bloczki betonowe M6 o wymiarach 12x38x24 cm. (...) Bloczki układać na 4 głównych stopach narożnych, po ułożeniu bloczków całość zabezpieczyć koszem osłonowym. Dodatkowo dla prawidłowego stabilizowania masztu oraz właściwe pracy podpór (ograniczenie osiadania) zastosować pod dwie płyty drogowe o wymiarach 300x150x15 cm układane symetrycznie pod każda narożną stopą (...). Stopy kotwić w płycie za pomocą 4 kotew wklejonych HILTI M16 x 125 HIT RE 500. (...) Płyty drogowe łączone ze sobą (...). Organ odwoławczy wskazuje, iż w prawie budowlanym ustawodawca zawarł definicję tymczasowego obiektu budowlanego, jak również definicję przenośnego wolno stojącego masztu antenowego. Ustawodawca przewidział możliwość realizacji masztów przenośnych, jako obiektów tymczasowych na podstawie zgłoszenia, jednocześnie podkreślając, iż taki maszt może zostać posadowiony na gruncie m.in. wraz z odciągami, balastami i innymi elementami konstrukcji. Tymczasem, stanowisko organu I instancji przemawia za całkowitym uniemożliwieniem realizacji tymczasowych, przenośnych, wolno stojących masztów antenowych na podstawie zgłoszenia (każdy masz o znacznej wysokości wymaga takiego montażu, aby nie było możliwości jego zawalenia, przewrócenia itp. – co oznacza, że musi być dociążony lub np. przymocowany odciągami do gruntu)). Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż znane jest mu orzecznictwo sądowadministracyjne odnoszące się do pojęcia trwałego związania z gruntem, dla przykładu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2019 r., sygn. akt: II OSK 2447/18, iż "Trwałe połączenie z gruntem oznacza posadowienie budynku na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym (siłom przyrody) mogącym go zniszczyć czy spowodować jego przesunięcie. Techniczna możliwość usunięcia betonowych bloczków i przemieszczenia przyczepy razem z dachem w inne miejsce nie przesądza to jednak o braku trwałego związania tego obiektu z gruntem. Trwałe połączenie budynku z gruntem ma na celu przeciwdziałanie czynnikom zewnętrznym (siłom przyrody), a nie działalności człowieka. W wyniku działalności człowieka istnieje możliwość przeniesienia na inne miejsce wielu budynków, co nie podważa ich wcześniejszego trwałego związania z gruntem. Zatem zakwalifikowanie tego obiektu budowlanego jako budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego jest prawidłowe. Organ wskazał, że, że inwestycja dotycząca budowy systemowego mobilnego masztu o wysokości 27 m, służącego do montażu instalacji radiokomunikacyjnej (m.in.: anten, urządzeń sterujących, szaf technicznych), nie jest budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego oraz że mieści się w katalogu robót zwolnionych z uzyskania pozwolenia na budowę, a objętych zgłoszeniem. Niemniej, w ocenie organu odwoławczego skarżona decyzja jest prawidłowa ze względu na obszar oddziaływania zgłoszonego zamierzenia budowlanego, a jego realizacja musi uwzględnić interes prawny właścicieli sąsiednich nieruchomości. Usytuowanie przedmiotowej instalacji systemowego mobilnego masztu, który służy do montażu instalacji radiokomunikacyjnej może wprowadzić ograniczenia w możliwości zagospodarowania, działek sąsiednich. W takiej sytuacji interes prawny w działaniach organu mają właściciele (użytkownicy wieczyści, zarządcy nieruchomości) nad fragmentami których zlokalizowane są strefy o gęstości pól elektromagnetycznych wyższych od dopuszczalnych. Należy podkreślić, że gęstość natężenia pola elektromagnetycznego, na podstawie którego określa się obszar oddziaływania inwestycji wyznaczana jest w oparciu o dany model fizyczny i odpowiadające temu modelowi wzory, uwzględniające właściwości kierunkowe anten oraz zastępczą mocy promieniowaną izotropowo (przy założeniu maksymalnego obciążenia anten). Zaznaczyć należy, iż w przedłożonej przez Inwestora dokumentacji projektowej, nie ukazano zasięgu obszaru pól elektromagnetycznych o poziomach większych od dopuszczalnych, brak jest zatem dowodu wskazującego, iż w/w zasięgi pól elektromagnetycznych nie wykraczają poza działki inwestycyjne wskazane w zgłoszeniu. Budowa przedmiotowego przenośnego wolnostojącego masztu antenowego niezwiązanego trwale z gruntem będzie miała wpływ na możliwość zabudowy działek sąsiadujących. Reasumując, inwestor w celu realizacji planowanego zamierzenia – we wskazanej w przedmiotowym zgłoszeniu lokalizacji i o rozpatrywanych parametrach – budowy przedmiotowego mobilnego masztu, winien złożyć wniosek w odpowiedniej procedurze administracyjnej, na podstawie art. 28 Prawa budowlanego tj. wystąpić o pozwolenie na budowę.
Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła [...] S.A. z siedzibą w W. zarzucając naruszenie:
1/ art. 6 i 8 K.p.a. w zawiązku z art. 7 Konstytucji RP, poprzez całkowite pominięcie i niezastosowanie przepisów art. 30 ust. 5f, 5g, 5i Prawa budowlanego wprowadzone art. 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U.2020.695 z dnia 2020.04.17), które w zaistniałym stanie faktycznym znajdują pełne zastosowanie przez organ odwoławczy, jako odnoszące się do przenośnego wolno stojącego masztu antenowego, realizowanego przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego, w czasie stanu epidemii, pomimo ustania stanu epidemii i zagrożenia epidemicznego;
2/ art. 7 i 77 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i całkowite zignorowanie zarzutu wniesienia przez organ I instancji sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych po upływie ustawowego 14-dniowego terminu;
3/ art. 138 §1 pkt 2 K.p.a. poprzez niezastosowanie, pomimo naruszenia przez organ I instancji szeregu przepisów prawa procesowego i materialnego;
4/ art. 3 ust. 5a oraz art. 30 ust. 5f, 5g, 5i ustawy Prawo budowlane wprowadzone art. 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS -CoV-2 poprzez niezastosowanie, a które odnoszą się do przenośnego wolno stojącego masztu antenowego, realizowanego przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego, w czasie stanu epidemii.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji.
W odpowiedzi na skargę wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002, poz. 1271 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.
Kontroli sądu w niniejszym sprawie poddana jest ocena legalności decyzji, o wniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia budowy przenośnego, wolnostojącego masztu antenowego niezwiązanego trwale z gruntem, wraz z instalacją telekomunikacyjną. Utrzymując w mocy sprzeciw zgłoszony do tego zamierzenia przez organ I instancji, organ odwoławczy, wskazał że wprawdzie przyczyny dokonania sprzeciwu były pozbawione podstaw prawnych (organ ten bezzasadnie przyjął, że zgłoszenie dotyczy obiektu, trwale związanego z gruntem) tym niemniej, w przedłożonej przez inwestora dokumentacji projektowej, nie ukazano zasięgu obszaru pól elektromagnetycznych o poziomach większych od dopuszczalne, brak jest jednak dowodu wskazującego, iż zasięgi pól elektromagnetycznych nie wykraczają poza działki inwestycyjne wskazane w zgłoszeniu. Dlatego też w celu zabezpieczenia interesów potencjalnych stron postępowania (właścicieli nieruchomości, które mogą być w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji) postępowanie należy prowadzić w pełnowymiarowym wymiarze tj. w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. W ocenie sądu decyzja ta jest wielopłaszczyznowo wadliwa.
Przede wszystkim organ odwoławczy nie odniósł się do podstawowego zarzutu odwołania jakim było niezachowanie terminu do złożenia sprzeciwu przez organ I instancji. Zgodnie z art. 30 ust 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.; dalej ustawa) zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że termin, o którym mowa w art. 30 ust. 5 ustawy, jest terminem materialnym i stanowi okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki (inwestora) w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Po upływie tego terminu organ definitywnie traci kompetencje do wydania decyzji o sprzeciwie. Norma kompetencyjna wyrażona w art. 30 ust. 5 ustawy, w sposób zasadniczy wpływa tak na kształt postępowania odwoławczego w przypadku wniesienia przez organ sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych, który to sprzeciw inwestor decyduje się następnie zaskarżyć, jak też na rodzaj rozstrzygnięć, które organy administracji architektoniczno-budowlanej są upoważnione podjąć po wyeliminowaniu decyzji wnoszącej sprzeciw przez sąd administracyjny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2023 r. II OSK 1097/20, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 października 2023 r. II SA/Sz 550/23). Jak zasadnie wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 lipca 2021 r. II SA/Gd 222/21 upływ terminu przewidzianego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego oznacza, że kompetencja do wniesienia sprzeciwu wygasła, co obejmuje nie tylko organ I instancji, ale także organ odwoławczy. W konsekwencji, rozstrzygnięciem, które może zapaść w sytuacji rozpoznawania odwołania od decyzji o sprzeciwie wydanej po upływie termin 21 dni przewidzianych prawem, jest uchylenie tego rozstrzygnięcia i umorzenie postępowania w sprawie.
Nierozpoznanie podstawowego zarzutu odwołania stanowi poważne uchybienie procesowe, stanowiące samoistną przesłankę do eliminacji orzeczenia z obrotu prawnego, co jest tym bardziej rażące, że uwzględnienie zarzutu obligowało by organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie sprzeciwu (powrotu do milczącego załatwienia sprawy).
Druga kwestia dotyczy wadliwości decyzji z uwagi na fakt, że organ odwoławczy orzekała w oparciu o inne przesłanki oraz podstawy prawne niż organ pierwszej instancji. Organ ten wniósł sprzeciw powołując się na przesłankę z art. 30 ust 6 pkt 1 ustawy (organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę). W ocenie organu odwoławczego stanowisko to było wadliwe, utrzymanie sprzeciwu w jego uznaniu wynikał z normy prawnej o której mowa w art. 30 ust 7 pkt 4 ustawy (organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować wprowadzenie, utrwalenie, zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich). W ocenie sądu praktyka taka jest niedopuszczalna.
Podstawy wniesienia sprzeciwu przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, w oparciu o przepis art. 30 ust 6 ustawy, oraz art. 30 ust 7 ustawy, mają różne przesłanki. W pierwszym przypadku (art. 30 ust 6 ustawy) organ zgłasza sprzeciw jeżeli uzna, że zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, lub budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy, lub zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego w miejscu, w którym taki obiekt istnieje, lub też roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5. Zgłoszenie sprzeciwu w wyżej wskazanych sytuacjach nie jest jedynie uprawnieniem organu a jego obowiązkiem - organ nie działa tu w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustawa wyraźnie stanowi, iż organ wnosi sprzeciw w razie stwierdzenia zaistniałych okoliczności tj. okoliczności wskazanych przepisem art. 30 ust. 6 ustawy. Decyzja o sprzeciwie w sytuacji zaistnienia przesłanek z art. 30 ust. 6 ustawy ma charakter decyzji związanej. W drugim przypadku organ wnosi sprzeciw jeżeli uzna, że zgłoszenie dotyczy prac budowlanych nie objętych pozwoleniem na budowę ale ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków, pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych, wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Organ działa tu w ramach uznania administracyjnego. Wskazuje tu wyraźnie użyty w przepisie zwrot "organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5...".
Inna jest też treść wyrzeczenia, jakie organ zamieszcza w tych dwóch typach sprzeciwu. W pierwszym wnosi sprzeciw, w drugim, nakłada ponadto obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia. Sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych o których mowa w tych przepisach, nie jest zatem instytucją jednolitą o ile przyjąć, że to ta sama instytucja. Jak mowa wyżej, organ administracji architektoniczno-budowlanej sprzeciw zgłasza w oparciu o różne podstawy prawne a orzeczenia w tym przedmiocie mają charakter bądź związany bądź uznaniowy. Inna jest też treść wyrzeczeń dokonywanych w oparciu o ww. podstawy prawne. W konkluzji należy stwierdzić, iż sprzeciw wydany w oparciu o przepis art. 30 ust. 6 ustawy nie jest narzędziem prawnym tożsamym ze sprzeciwem wydanym w oparciu o art. 30 ust. 7 ustawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 listopada 2017 r. II SA/Kr 1238/17).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lipca 2017 r. II OSK 2074/16 orzekł, iż "W wyniku zainicjowanej odwołaniem instancyjnej kontroli decyzji o sprzeciwie, organ II instancji nie może wydać orzeczenia reformatoryjnego tj. uchylić zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji i ponowienie wnieść sprzeciw, na odmiennych podstawach niż przyjął to organ stopnia podstawowego. Zastosowanie przepisów k.p.a. oraz zakres kompetencji orzeczniczych organu odwoławczego, ulega istotnemu ograniczeniu z uwagi na specyfikę regulacji dotyczących wnoszenia sprzeciwu. Nie jest też możliwe z uwagi na upływ terminu ponowne wydanie decyzji o sprzeciwie przez organ pierwszej instancji, rozpatrujący sprawę przekazaną w trybie art. 138 § 2 k.p.a". W uzasadnieniu tego orzeczenia NSA podkreśla, że choć w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania decyzji o sprzeciwie mają, co do zasady zastosowanie przepisy K.p.a., to jednak nie będą one faktycznie mogły być stosowane w pełnym zakresie. Nie można bowiem pominąć tego, że wniesienie odwołania od decyzji o sprzeciwie nie może powodować przedłużenia materialnoprawnego terminu, a zatem następczo kreować kompetencji organu odwoławczego do wydania tego rodzaju merytorycznej decyzji w sprawie. Orzeczenie to wydane zostało w sprawie sprzeciwu wywiedzionego na podstawie art. 54 ustawy. Istota tego sprzeciwu jest jednak taka sama jak sprzeciwu złożonego na podstawie art. 30 ustawy. Pogląd prawny wyrażony przez NSA a zaprezentowany wyżej ma więc walor ogólny. W uzasadnieniu NSA odwołuje się zresztą do sprzeciwu złożonego na podstawie art. 30 ustawy.
Stwierdzić należy zatem, iż sprzeciw można złożyć jedynie w terminie określonym ustawą. Sprzeciw złożony poza tą ramą czasową jest wadliwy. Organ II instancji nie ma podstaw prawnych do wydania decyzji reformacyjnej ani decyzji, w oparciu o inną podstawę prawną. Termin w jakim organ ten jest w stanie wydać orzeczenie z reguły także przekracza termin do złożenia sprzeciwu, jaki ustawa dopuszcza. Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 29 czerwca 2017 r. II SA/Kr 542/17 wniesienie odwołania od decyzji o wniesieniu sprzeciwu nie przedłuża materialnoprawnego terminu do wniesienia decyzji o sprzeciwie. Organ odwoławczy badając ponownie zgłoszenie, może zatem albo utrzymać w mocy decyzję o sprzeciwie w przypadku uznania, że sprzeciw jest zasadny, albo uchylić taką decyzję i orzec o przyjęciu zgłoszenia lub umorzyć postępowanie I lub II instancji. Nie może natomiast uchylić decyzji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia, nawet w sytuacji gdy zachodzą okoliczności o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Organ I instancji nie ma już bowiem kompetencji do ponownego orzeczenia, ze względu na upływ terminu liczony od daty zgłoszenia lub jego uzupełnienia. Nie można również z tego powodu (terminu) uchylić w całości decyzji organu I instancji i ponownie orzec merytorycznie o sprzeciwie, nawet jeśli w ocenie organu odwoławczego sprzeciw jest słuszny ale z innego powodu.
W niniejszej sprawie formalnie organ nie złożył nowego sprzeciwu. Orzekł on utrzymaniu w mocy sprzeciwu, wskazując jedynie na zmianę jego podstawy prawnej. Z przyczyn o których mowa wyżej, jest to w ocenie sądu zabieg nielegalny. Organ odwoławczy, w zasadzie zgłasza nowy sprzeciw (uznaje, że sprzeciw wniesiony przez organ I instancji jest bezpodstawny) dokonując tego oparciu o inne podstawy prawne i na innych zasadach (uznaniowych a nie związanych) i w zasadzie otworzył sobie nowy termin do wniesienia sprzeciwu, a termin ten to ponad osiem miesięcy po dokonaniu zgłoszenia. Jak mowa wyżej sprzeciw wniesiony na podstawie art. 30 ust 6 ustawy to nie ta sama instytucja co sprzeciw wniesiony na podstawie art. 30 ust 7 ustawy. Jeszcze raz podkreślić należy, że to dwie instytucje wobec których nie tylko podstawa prawna jest różna ale różna jest istota decyzji, w której sprzeciw organ wnosi. Organ I instancji orzekał w ramach związania a organ II instancji w ramach uznania administracyjnego. Organ ten (II instancji) nie mógł zatem zmienić tylko podstawy prawnej rozstrzygnięcia organu I instancji. Faktycznie zmienił on istotę orzeczenia a zatem całe orzeczenie. Decyzja jest wadliwa, gdyż faktycznie wnosiła nowy sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, nie wyrzekając tego wprost, po terminie w jakim czynności tej mogła legalnie dokonać. Sama zaś forma rozstrzygnięcia jest niepełna. Brak w nim bowiem wyrzeczenia o obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia.
Zgodzić należy się też z zarzutami odwołania, co do wadliwego przyjęcia przez organ odwoławczy, że skoro przepis art. 30 ust 5f ustawy nie obowiązuje, bo na dzień wydania decyzji przez ten organ stan zagrożenia epidemicznego został odwołany (art. 5i ustawy), to brak było podstaw do oceny dokonanego zgłoszenia w oparciu o tą właśnie regulację, dlatego też organ przechodzi na zasady ogólne. W dacie dokonania zgłoszenia na terenie Polski stan zagrożenia epidemiologicznego obowiązywał, podobnie jak na datę wydania decyzji przez organ I instancji. To, że przepis nie obowiązuje oznacza, że nie można w oparciu o podstawę prawną, jaka z niego wynika, dokonać nowego zgłoszenia. Nie oznacza to jednak, że nie można w oparciu o tą regulację dokonać oceny legalności zgłoszenia w dacie obowiązywania przepisu. Zauważyć też należy, że regulacja ta w połączeniu z art. 30 ust 5g stanowiła, że organ administracji architektoniczno-budowlanej może wnieść sprzeciw do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 5f, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zgłoszenia wyłącznie w przypadku, gdy wykonanie robót budowlanych lub obiektu objętego zgłoszeniem może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Przepis ten jak się wydaje, z uwagi na użyty w zwrot "wyłącznie" wyłącza właśnie możliwość wniesienia sprzeciwu w oparciu o podstawy o których mowa w art. 30 ust 6 oraz 30 ust 7 ustawy. Do tej okoliczności organ się nie odniósł.
Na koniec podnieść należy, że orzekając w oparciu o przepis pozwalający organowi orzekać na podstawie uznania administracyjnego, organ przekroczył granice tego uznania. W ocenie sądu żadne z argumentów przedstawionych przez organ, nie pozwalają na uznanie, że organ ten wykazał, że realizacja obiektu objętego zamierzeniem doprowadzi do wprowadzenia, utrwalenia, zwiększenia ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Organ powołuje się na tą regulację, nawet nie starając się wykazać, czy choćby uprawdopodobnić, że w realiach stanu faktycznego takie okoliczności wystąpią. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2017 r. II OSK 2051/15 decyzja wydana na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. musi konkretnie odnosić się do okoliczności danej sprawy, a nie opierać się na ogólnikowych stwierdzeniach organu o negatywnym oddziaływaniu inwestycji na nieruchomość sąsiednią. Rolą organu powołującego się na zastosowanie art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. jest to, aby przekonanie o istnieniu stanu wynikającego z treści tego przepisu nie było zupełnie dowolne. Podobne stanowisko wyrażono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 marca 2023 r. II SA/Kr 1442/22 uprawnienie organu wynikające z art. 30 ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ma charakter ocenny i nie wymaga udowodnienia przez organ, że takie niebezpieczeństwo występuje. Jednak nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę organ winien - wykazać - że zamierzone roboty budowlane mogą spowodować potencjalne zagrożenie wymienionych w powołanym przepisie dóbr.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.