II SA/Kr 878/10

II SA/Kr 878/10 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2010-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Aldona Gąsecka-Duda /przewodniczący/
Ewa Rynczak /sprawozdawca/
Mariusz Kotulski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 449/11 - Wyrok NSA z 2012-05-31
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59 f ust. 1 i art. 59 oraz art. 55
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie : WSA Mariusz Kotulski WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2010 r. sprawy ze skargi ze skargi L. L. i K. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 9 czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania. skargę oddala
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 marca 2010r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., na podstawie art. 57 ust 7 w zw. z art. 59f ust. 1, art. 59g ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku-Prawo budowlane (t.j.: Dz.U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i art. 123 k.p.a. nałożył na L. i K. L. karę w wysokości 75 000,00 zł z tytułu nielegalnego użytkowania budynku baru, zlokalizowanego na działce ewidencyjnej "1", położonej w miejscowości M., gmina [...], bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oraz zobowiązując ich do uiszczenia tej kwoty w terminie do 7 dni.
W wyniku przeprowadzonej w dniu 11.12.2009r. kontroli ustalono, że L. i K. L., nie są w posiadaniu decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie.
Przedmiotem postępowania jest budynek baru, wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 13.12.2004 roku, znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenie na budowę. Wypełniając dyspozycję art. 36 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego, w decyzji tej zawarto informację, że przed przystąpieniem do użytkowania obiektu, należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Informacja ta wypływa bezpośrednio z art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego, obowiązującym w podobnej treści zarówno w dacie wydania pozwolenia na budowę jak również na chwilę obecną. Zgodnie z tym przepisem, przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii m.in. XVII, o której mowa w załączniku do ustawy. Załącznik do ustawy określa, że do XVII kategorii obiektów budowlanych przynależą budynki handlu, gastronomii i usług, jak: m.in. bary.
Z powyższego wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany podlega przesłankom wymienionym w art. 55 Prawa budowlanego, a zatem wymagał przed przystąpieniem do jego użytkowania wcześniejszego uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Dalej organ przedstawił w uzasadnieniu wyliczenie wysokości kary.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli L. i K. L. zarzucając, że urzędnicy nadzoru budowlanego w 2005r. dokonali szczegółowych oględzin i stwierdzili, że budynek nie wymaga decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Podali też, że nie ponoszą winy za ten stan oraz, że mają trud na sytuację materialną. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i odstąpienia od wymierzenia kary, gdyż brak było podstaw faktycznych i prawnych.
Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2010r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 i 123 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i w zw. z art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając powyższe organ podzielił ustalenia i ocenę prawną organu l instancji. Odnosząc się do zarzutów organ wyjaśnił, iż w decyzji o pozwoleniu na budowę zobowiązano inwestorów, zgodnie z art. 36 obowiązującej na dzień wydania decyzji ustawy Prawo Budowlane, do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Sytuacja osobista, stan majątkowy zobowiązanych nie mogą mieć żadnego wpływu na wysokość orzeczonej kary, co zostało potwierdzone w tezie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 03.09.2008 r., (sygn. akt II SA/Kr 614/08, LEX nr 522255), wskazującym, iż "nałożenie kary jest obowiązkiem organu wskazanego w art. 80 ust. 2 Prawo budowlane, który nie może odstąpić od uczynienia użytku ze swojej kompetencji np. ze względu na sytuację osobistą czy majątkową inwestora".
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie złożyli L. i K. L., powtarzając zarzuty zawarte w zażaleniu. Wnieśli o umorzenie tej kary.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.
Organ II instancji na wniosek skarżących postanowieniem z dnia 27.07.2010 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia własnego z dnia 9.06.2010r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art.135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością : uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art.145 § 1 p.p.s.a.
Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżone postanowienie z dnia czerwca 2010r. znak: [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., jak też organu l instancji z dnia 8 marca 2010r. znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. - nie naruszają prawa.
Skarżący zrealizowali budowę przedmiotowego obiektu budowlanego - baru posiadając decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia 13.12.2004r. znak: [...]. zatwierdzającą im projekt budowlany budynku baru o pow. całkowitej 48m2 wraz z przyłączami, kategoria obiektu XVII, położonego w M. Gm. [...] i w punkcie 2 tej decyzji organ zobowiązał ich: "przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie ( vide: decyzja nr [...] z dnia 13.12.2004r. k.3 akt adm.). Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że skarżący przed przystąpieniem do użytkowania przedmiotowego baru nie wystąpili do organu z wnioskiem o uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i nie dysponowali taką ostateczną decyzją, co sami zeznali do protokołu ich przesłuchania z dnia 16.12.2009r. (k. 5 akt adm.). Organ na podstawie dowodów z protokołów oględzin przeprowadzonych w dniach 14.07.2005r. 11.12.2009r. i 21.04.2010r. oraz przesłuchania stron z dnia 16.12.2009r., a także zdjęć fotograficznych przedmiotowego baru ustalił, że skarżący użytkują przedmiotowy bar od 2007r. i nie posiadali wymaganej decyzji pozwolenia na jego użytkowanie. W związku z tym organ l instancji nałożył na nich karę pieniężną . Zgodnie z przepisem art. 55 pkt. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony m.in. do IX-XVIII kategorii, o których mowa w załączniku do ustawy. Budynek baru został zaliczony do XVII kategorii w związku z tym mieści się w przepisie o którym mowa i wymagał uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Organ wydał postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 57 ust.7 w zw. z art. 59 f ust. 1 i art. 59 g ust.1 ustawy z dnia 7.07.1994r.- Prawo budowlane. Stosownie do tych przepisów w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust.1, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Przepis art.59 f ust. 1 i ust. 2 określa sposób obliczenia tej kary i organ l instancji w swoim postanowieniu podał sposób jej obliczenia przyjmując stawkę opłaty (s) 500zł.
W kwestii nakładania kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego organ administracyjny nie ma luzu decyzyjnego, co oznacza że w przypadku stwierdzenia faktu naruszenia prawa ma obowiązek nałożenia takiej kary, niezależnie od winy czy też innych okoliczności związanych z tym faktem.
Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wypowiadał się na temat charakteru tzw. kar administracyjnych. W wyrokach Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15.01.2007r. P19/06 i z dnia 5052009 P64/07 dotyczących odpowiedzialności z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu Trybunał ustosunkował się do kilku kwestii związanych z karami administracyjnymi. Odnośnie zagadnienia konstytucyjności uprawnienia wnioskodawcy do swobodnego kształtowania zasad odpowiedzialności za konkretne, niepożądane prawnie zachowanie oraz istoty kary administracyjnej. Trybunał konstytucyjny stwierdził, że kara administracyjna nie jest odpłatą za popełniony czyn lecz stanowi środek przymusu służący zapewnieniu realizacji zadań administracyjnych. "Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego". Trybunał Konstytucyjny stwierdził również, że dopuszczalność stosowania kar pieniężnych, jako reakcji na naruszenie ustawowych obowiązków, nie budzi wątpliwości w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego - o środkach represyjnych mogą orzekać nie tylko sądy karne, a to, jaki sąd orzeka w konkretnych sprawach, jest kwestią wyboru o charakterze ustrojowo organizacyjnym, a nie materialnoprawnym; kary pieniężne mogą być także konsekwencją wydanej decyzji administracyjnej, która może być poddana kontroli sądownictwa administracyjnego. Podstawą zastosowania sankcji jest obiektywny fakt naruszenia prawa. Taka formuła powoduje, że w tego typu sytuacjach zasada domniemania niewinności nie znajduje zastosowania. Konsekwencją przyjęcia odpowiedzialności obiektywnej jest automatyzm w stosowaniu sankcji, co jednak z drugiej strony uniemożliwia organom administracji uznaniowe kształtowanie sytuacji prawnej podmiotu zagrożonego sankcją.
Odnosząc się zarzutów podniesionych w skardze sprowadzających się do tego, że skarżący nie wiedzieli aby przed przystąpieniem do użytkowania przedmiotowego baru uzyskać decyzję o przystąpieniu do użytkowania i nie ponoszą za to winy, a także że skarżący mają trudną sytuację materialną, to zarzuty te należy uznać za nieuzasadnione. Decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenie pozwoleniu na budowę baru w pkt 2 określała konieczność uzyskania ostatecznej decyzji o przystąpieniu do użytkowania a to oznacza, że skoro skarżący takiej decyzji przed przystąpieniem do użytkowania nie mieli, to organ zasadnie nałożył na nich tę karę bez względu na to czy skarżący mieli świadomość o konieczności jej posiadania czy też nie, gdyż byli do tego zobowiązani decyzją o pozwoleniu na budowę i obecnie nie mogą przerzucać tej odpowiedzialności na inne osoby w tym inspektorów organu administracyjnego którzy kontrolowali ich budowę.
W ocenie Sądu organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy sprawy i w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania określonymi w przepisach art. 7 k.p.a tj. zasadą prawdy obiektywnej, art. 77 § 1 k.p.a - zasadą zebrania całego materiału dowodowego oraz art.107§3k.p.a. Uzasadnienia postanowień spełniają wymogi prawidłowo sporządzonych uzasadnień ponieważ wskazują okoliczności faktyczne sprawy, fakty na których oparły się organy wydając swoje orzeczenia a także wskazując i wyjaśniając zastosowanie właściwych przepisów prawa stanowiących podstawę rozstrzygnięć zawartych w postanowieniach organów obu instancji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w myśl którego sąd w razie nieuwzględnienia skargi skargę oddala.