II SA/Kr 871/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-09-15
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkapozwolenie na budowęogrodzeniegranica działkipostępowanie administracyjnekontrola sądowaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie rozpoczętej budowy budynku gospodarczego, wskazując na sprzeczności w decyzjach organów nadzoru budowlanego i nierozpatrzenie kwestii spornej granicy.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie rozpoczętej budowy budynku gospodarczego przez Z. i J. O. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący domagali się legalizacji lub ograniczenia rozbiórki. Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na naruszenie przepisów procesowych, nierozpatrzenie kwestii spornej granicy oraz wewnętrzną sprzeczność decyzji organu odwoławczego, który jednocześnie nakazywał rozbiórkę, a w uzasadnieniu zezwalał na pozostawienie części konstrukcji jako ogrodzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi Z. i J. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie rozpoczętej budowy budynku gospodarczego. Organ pierwszej instancji ustalił, że budowa rozpoczęła się bez wymaganego pozwolenia na budowę i nakazał rozbiórkę. W odwołaniach skarżący domagali się legalizacji budowy lub ograniczenia zakresu rozbiórki, podnosząc m.in. kwestie nieznajomości prawa oraz sporną granicę działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, uznając samowolę budowlaną i brak przesłanek do legalizacji. Sąd administracyjny uchylił jednak decyzję organu odwoławczego, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Wskazano na nierozpatrzenie przez organ odwoławczy argumentów dotyczących przebiegu granicy i toczącego się postępowania rozgraniczeniowego, co było istotne dla oceny, czy obiekt można uznać za ogrodzenie. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na wewnętrzną sprzeczność decyzji organu odwoławczego, który nakazywał rozbiórkę, a jednocześnie w uzasadnieniu dopuszczał pozostawienie części konstrukcji w charakterze ogrodzenia po obniżeniu do 2,20 m, co stanowiło częściową legalizację.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli nie spełnia przesłanek do legalizacji lub nie jest zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia.

Uzasadnienie

Organ stwierdził samowolę budowlaną i brak podstaw do legalizacji, co zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego skutkuje nakazem rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

Prawo budowlane art. 48

Ustawa Prawo budowlane

poppsa art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

poppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c"

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

poppsa art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 3 § pkt 6

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 28

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 29 § ust. 1 pkt 7

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 30 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 30 § ust. 1 pkt 3

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 3 § pkt 9

Ustawa Prawo budowlane

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.NSA art. 55 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury

Nie określa maksymalnej wysokości ogrodzeń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów procesowych przez organ odwoławczy (nierozpatrzenie kwestii granicy). Wewnętrzna sprzeczność decyzji organu odwoławczego. Możliwość pozostawienia części konstrukcji jako ogrodzenia do wysokości 2,20 m.

Odrzucone argumenty

Budowa rozpoczęta bez pozwolenia na budowę (samowola budowlana). Brak przesłanek do legalizacji obiektu. Roszczenia dotyczące naruszenia własności nie należą do właściwości organu budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

organ zezwala na pozostawienie części konstrukcji rozbieranej budowli w charakterze ogrodzenia, pod warunkiem obniżenia go do wysokości 2,20 m. Tym samym organ dokonuje właśnie częściowej legalizacji wspomnianej konstrukcji.

Skład orzekający

Izabela Dobosz

przewodniczący sprawozdawca

Janusz Kasprzycki

członek

Wojciech Jakimowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, legalizacji, ogrodzeń oraz obowiązków organów administracji w zakresie rozpatrywania zarzutów stron."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. (choć zasady interpretacji mogą być nadal aktualne).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowy konflikt sąsiedzki i problemy z interpretacją przepisów budowlanych, a także błędy proceduralne organów administracji, co jest częstym problemem w praktyce.

Samowola budowlana czy ogrodzenie? Sąd wyjaśnia, kiedy rozbiórka jest uzasadniona.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 871/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Izabela Dobosz /przewodniczący sprawozdawca/
Janusz Kasprzycki
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz ( spr.) Sędziowie AWSA Wojciech Jakimowicz AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2006 r. sprawy ze skargi Z. O. i J. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących Z. O. i J. O. kwotę 10 zł. ( dziesięć złotych ), tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Sygnatura akt II SA/Kr 871/03
Uzasadnienie
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] l 2003 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 48 ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.), nakazano Z. i J. O. dokonać rozbiórki samowolnie rozpoczętej budowy budynku gospodarczego konstrukcji murowanej, przy wschodniej granicy nieruchomości, a także uporządkować teren po dokonanej rozbiórce. W uzasadnieniu organ opisał szczegółowo wykonywaną budowlę o wymiarach zewnętrznych 6,0 m x 29,50 m, ustalił, iż chodzi o budowę budynku gospodarczego, wielofunkcyjnego oraz że inwestorzy nie występowali o pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu. Według słów inwestora słupy przy granicy oraz częściowe wypełnienie ścian osłonowych były wykonane w 1999 r., a słupy od podwórka, konstrukcja dachu z pokryciem oraz uzupełnienie ścian osłonowych do pełnej wysokości wykonane zostały w okresie od wiosny do jesieni 2002 r. Sąsiadka natomiast – M. K. stwierdziła, że pp. O. rozpoczęli murowanie słupów wiosną 2001 r., a zadaszenie nad częścią obiektu wykonali w październiku/ listopadzie 2002 r. W toku postępowania J. O. wyjaśnił przyczyny niedopełnienia formalności związanych z uzyskaniem pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu i prosił o jego legalizację.
Organ stwierdził, że w sprawie ma zastosowanie art. 3 pkt 6 ustawy z 7 VII 1994 r. - Prawo budowlane, a w świetle przepisu art. 28 i art. 29 ust. 1 tej ustawy budowa przedmiotowego obiektu nie jest zwolniona z uzyskania pozwolenia na budowę.
Takiego pozwolenia inwestorzy nie posiadają. Dokonali zatem samowoli budowlanej, co musi skutkować wydaniem decyzji o rozbiórce w trybie art. 48 Prawa budowlanego.
W decyzji poinformowano również inwestorów, że ściana i słupy przy granicy nieruchomości obniżone do wysokości nie przekraczającej 2,20 m "mogą ewentualnie pozostać, pełniąc funkcję ogrodzenia między posesjami, gdyż budowa ogrodzenia bocznego do wysokości 2,20 m nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia na budowę bez względu na konstrukcję i rodzaj użytego materiału".
Podano również, że nieruchomość, o której mowa w [...] zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy B. znajduje się na terenie oznaczonym symbolem B 58 MR, MN z zapisem: "Teren zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zabudowy jednorodzinnej. Obowiązują ustalenia zawarte w ustaleniach generalnych".
Odwołania od tej decyzji wnieśli J. O. oraz M. i Z. K.. J. O. wniósł o legalizację samowolnie rozpoczętej budowy "wiaty gospodarczej", która przeznaczona jest na skład opału i narzędzi. Decyzja o nakazie rozbiórki jest dla niego bardzo kosztowna. Tłumaczy się nieznajomością prawa budowlanego. M. i Z. K. z kolei podnoszą, że sprawa granicy jest sprawą sporną i dlatego wnoszą o rozebranie budowli w całości. Powołują się na ustalenia biegłego sądowego geodety I. K., z których wynika, że J. O. budował na ich działce. Uważają, że skoro sąsiad jest murarzem, to powinien znać przepisy, albo należy go posłać na szkolenie, o co wnoszą.
Odwołujący się dołączają do pisma z [...] II 2003 r. postanowienie Wójta Gminy B. z [...] IX 2002 r. o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego oraz oświadczenie biegłego geodety I. K. z [...] II 2003 r. o tym, iż prace geodezyjne rozgraniczeniowe nie zostały zakończone i sporne są granice działki nr [...] i [...] części siedliskowej dotyczącej muru ogrodzeniowego J. O.
Decyzją z dnia 20 III 2003 r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (j. t. Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. Organ powołał się na ustalenia organu l instancji i stwierdził, że została ona wydana prawidłowo. Rozbiórka na podstawie art. 48 Prawa budowlanego zachodzi bowiem w przypadku samowoli budowlanej, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Organ dodał również, że nie zachodzą w tej sprawie przesłanki, które pozwoliłyby na legalizację obiektu budowlanego lub jego części. Organ stwierdził też, że J. O. nie może się tłumaczyć nieznajomością prawa budowlanego, a nadto wszelkie roszczenia dotyczące naruszenia własności podnoszone w odwołaniu pp. K. nie należą do właściwości organu budowlanego.
Organ jest zdania, że znajdujące się przy granicy działki słupy i ściany osłonowe mogą pozostać i stanowić ogrodzenie działki, ale tylko w przypadku obniżenia ich do wysokości 2,20 m, gdyż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego budowa ogrodzeń pomiędzy dwoma działkami stanowiącymi prywatną własność, nie wymaga uzyskania pozwolenia na, budowę, ani zgłoszenia, jeśli jego wysokość nie przekracza 2,20 m.
W skardze do NSA Z. i J. O. wnoszą o uchylenie tej decyzji, gdyż ich zdaniem wykonana budowa nie szkodzi nikomu. Inwestorzy wykonali ogrodzenie pomiędzy działkami, zgodnie z informacją uzyskaną w Urzędzie Gminy, a jedynie potrzeba chwili spowodowała konieczność wykonania przy tym ogrodzeniu zadaszenia dla składowania m. in. opału i drobnego sprzętu gospodarczego. Organy nadzoru budowlanego niewłaściwie zinterpretowały wypowiedź J. O., iż chciał on wybudować budynek gospodarczy. Podnoszą też, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 IV 2002 r. (Dz. U. Nr 75, póz. 690) nie określa się maksymalnej wysokości ogrodzeń. Wnoszą o rozpatrzenie ich sprawy w oparciu o owe przepisy lub o ograniczenie zakresu rozbiórki "tylko do zdjęcia lekkiej konstrukcji drewnianej zadaszenia i pokrycia z blachy".
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu ostatecznej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skargi wniesione przed 1 l 2004 r. do NSA podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Sądowa kontrola wykazała naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i procesowego przez organ odwoławczy.
Zarówno organ l, jak i II instancji prawidłowo zinterpretowały przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. i stwierdziwszy zaistnienie samowoli budowlanej nakazały w oparciu o art. 48 rozbiórkę samowolnie rozpoczętej budowy budynku gospodarczego przy wschodniej granicy nieruchomości położonej w [...]. Jednakże organ II instancji rozpatrując odwołanie pp. M. i Z. K. nie rozpatrzył zgodnie z art. 7 i 77 kpa podnoszonych przez nich argumentów dotyczących przebiegu granicy oraz kwestii toczącego się i nie zakończonego postępowania rozgraniczeniowego. Istotnie budowa ogrodzeń pomiędzy działkami nie podlega nadzorowi budowlanemu, jednakże inaczej wygląda kwestia budowy obiektu nie w granicy, ale obok granicy. Taki obiekt budowlany, którego przebieg nie pokrywa się z granicą nie może być uznany za ogrodzenie działki stanowiące urządzenie budowlane(art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego) i tym samym podlega nadzorowi budowlanemu. Również podlegają temu nadzorowi ogrodzenia w granicy działki, jeśli są wyższe niż 2,20 m (art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego).
Decyzja organu II instancji w jeszcze większym stopniu niż decyzja organu l instancji jest wewnętrznie sprzeczna. Z jednej bowiem strony w osnowie decyzji jest mowa o rozbiórce "samowolnie rozpoczętej budowy budynku", a w uzasadnieniu podkreśla się, że nie jest możliwa jego legalizacja ani w całości, ani w części, a w końcowej części uzasadnienia decyzji organ zezwala na pozostawienie części konstrukcji rozbieranej budowli w charakterze ogrodzenia, pod warunkiem obniżenia go do wysokości 2,20 m. Tym samym organ dokonuje właśnie częściowej legalizacji wspomnianej konstrukcji.
Podobną sprzeczność można dostrzec również w decyzji organu l instancji, jednakże skoro argumenty dotyczące przebiegu granicy były podnoszone dopiero w postępowaniu odwoławczym WSA uchylił z powyższych względów jedynie decyzję organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c" oraz art. 152 poppsa.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 V 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 75, poz. 364 ze zm.) oraz art. 97 § 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).