II SA/KR 866/23

II SA/Kr 866/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Mirosław Bator
Paweł Darmoń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art 136  ust 3  i art 137 ust 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Sentencja
Dnia 20 września 2023 r. r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2023 r. sprawy ze skargi H. G. K. W., Z. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 18 maja 2023 r. znak: WS-VI.7534.3.141.2022.KP w przedmiocie odmowy zwrotu udziału w nieruchomości skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z 18 maja 2023 r., znak: WS-VI.7534.3.141.2022.KP Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję Starosty Krakowskiego z 8 sierpnia 2022 r., znak: GN.II.6821.1.30b.2019.KH, który m.in. na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 i art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.; dalej: u.g.n.), odmówił zwrotu udziału wynoszącego łącznie [...] części w prawie własności nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] położonej w obrębie B.. jedn. ewid. L. w granicach parceli 1. kat. [...] b., gm. kat. B. na rzecz H. G. – w [...] części, K. W. – w [...] części, Z. K. – w [...] części, W. K. – w [...] części, I. T. – w [...] części i M. K. – w [...] części w stosunku do całości prawa własności tej nieruchomości.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda Małopolski wyjaśnił, że decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 24 listopada1969 r., w trybie ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, wywłaszczono na wniosek K. w K. nieruchomość położoną w B. oznaczoną jako parcele gr. [...] o pow. 251 m2 obj. Lwh [...] i [...] o pow. 3251 m2 obj. Księgą Wieczystą nr [...] na cele eksploatacji kruszyw mineralnych. W decyzji jako właścicieli nieruchomości wskazano spadkobierców F. K..
Według Wojewody Małopolskiego, organ I instancji prawidłowo ustalił, że: H. G., K. W., Z. K., W. K. , I. T. , M. K., W. K. A. K. , K. K. oraz K. K. są spadkobiercami F. K..
H. G., K. W., Z. K., W. K. , I. T. i M. K. złożyli podpisane wnioski o zwrot nieruchomości. Wniosku pomimo wezwania, nie podpisali: K. K. i A. K. .
Przed Sądem Rejonowym dla K. - K. toczy się postępowanie spadkowe po K. K. pod sygn. I Ns [...] W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że wnioski: J. K., H. S., M. W., E. R., D. K., L. K., I. O., H. S., P. K. i D. K. zostaną rozpoznane w innym rozstrzygnięciu.
Analizując wystąpienie przesłanek zbędności spornej nieruchomości na cel wywłaszczenia Starosta Krakowski zwrócił uwagę na pozyskane z zasobów archiwalnych K. S.A. w K. dokumenty (pisma, decyzje, notatki służbowe, protokoły z narad, załączniki graficzne itp.), dotyczące inwestycji polegającej na eksploatacji złóż piasku w gminie L. na terenie wsi C. i B. oraz rekultywacji terenów poeksploatacyjnych. Ze wskazanych zasobów archiwalnych wywiódł, że prace związane z eksploatacją złóż piasku na terenie gminy L. prowadzone były już od roku 1968, co potwierdza m. in. treść notatki służbowej z sierpnia 1985 r., w której podano, że: "Na podstawie lokalizacji z 1967 r. rozpoczęto eksploatację w 1968 r.".
Zdaniem organu odwoławczego, powyższe ustalenia potwierdzają wprost zapisy protokołu z 27 sierpnia 1985 r. (tom II, karty akt nr [...]) z konferencji w sprawie zagospodarowania otoczenia zalewu w K., podczas której stwierdzono, że: "na terenie K. gmina L. znajdują się 2 złoża geologiczne kruszywa: C. i B.. Złoże C. jest eksploatowane od 1967 roku przez K. /obecnie także przez KZD - dla potrzeb autostrady/. Eksploatacja przez K. jest zakończona, w związku z czym wymagane jest opracowanie programu likwidacji kopalni. Po likwidacji kopalni może nastąpić przejęcie terenu przez Naczelnika Gminy L.. Aktualnie w eksploatacji znajduje się złoże B. po drugiej stronie drogi. Po wyeksploatowaniu złoża powstały zbiornik wodny miał być zagospodarowany na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W 1973 r. powstał Społeczny Komitet Z. w K. , który zgromadził już pewne kwoty na ten cel. Miejskie Biuro Projektów opracowało koncepcję zagospodarowania otoczenia zbiornika. Inwestorem zastępczym miała być D. (obecnie [...]). Projekt przewidywał m.in. zlokalizowanie wokół zbiornika 5 zespołów wypoczynkowych po 5 tys. osób każdy. Poza tym opracowaniem istnieją jeszcze inne, m.in. plan zagospodarowania przestrzennego gminy L., studium zagospodarowania zbiornika na cele rekreacyjne opracowane przez [...] i inne. W 1978 r. na terenie przekazanym przez K. , położonym na południowym obrzeżu zbiornika, rozpoczął działalność usługową Ośrodek Sportu i Rekreacji "[...]". Dysponuje on terenem 20 m plaży + lustro wody (teren zrekultywowany przez K. ). (...) Użytkownikami otoczenia zbiornika są ponadto: a) [...] Towarzystwo Ż. - na zasadzie gościa - bez prawa własności terenu; b) MON - na terenie przekazanym gminie przez K. wydzierżawiono 2 ha dla wojska na 2 lata, znajdują się tam hangary na łódki, świetlica, c) prywatne pawilony gastronomiczne. Ponadto w pobliżu zbiornika wybudowano parking".
Organ odwoławczy podał również, że w aktach organu I instancji znajduje się także decyzja nr 135/78 Prezydenta Miasta Krakowa z 18 października 1978 r. w sprawie budowy Ośrodka Rekreacyjno-Wypoczynkowego w C. - K., postanawiająca m.in. o wybudowaniu na terenach poeksploatacyjnych złoża piasku w C. - K. eksploatowanych przez K. Ośrodka Rekreacyjno - Wypoczynkowego w dwóch etapach: na obszarze 14 ha, które zostały już rekultywowane oraz na pozostałym obszarze, po zaprzestaniu eksploatacji i przeprowadzenia jego rekultywacji przez K. , a także o wyznaczeniu na użytkownika Ośrodka Rekreacyjno -Wypoczynkowego Ośrodka Sportu i Rekreacji "[...]" i wystąpieniu tego Ośrodka do K. o przekazanie terenu już zrekultywowanego (ust. 1 pkt 1) i przejęciu go w terminie do dnia 15 listopada 1978 r. Z wykazu parcel gruntowych w gm. B. przypisanych K. C. i przez K. zrekultywowanych i wnioskowanych do przekazania (tom II, karty akt nr: 374-375) wynika, że parcela gr. [...] gm. kat. B. ujęta była w tym wykazie, który obejmował 14 ha 59 a 10 m2. Z powyższego wynika, że na tym terenie przedsiębiorstwo prowadziło swoją działalność oraz że ww. nieruchomość znajdowała się w terenie zrekultywowanym przed 1978 r. i przeznaczonym do przekazania. Ostatecznie tylko działki nr [...] i [...] - odpowiadające części parceli gr [...] zostały przekazane ww. ośrodkowi, a następnie oddane umową Rep A Nr [...] z [...] lutego 1996 r. w użytkowanie wieczyste [...] Towarzystwu Ż. w K.. Powołując sia na decyzję Urzędu Rejonowego w K. z 27 lipca 1992 r. o oddaniu [...] Towarzystwu Ż. w K. w użytkowanie wieczyste działki nr [...] (tom I, karty akt nr [...]) ww. działki były w użytkowaniu ww. Stowarzyszenia od 1979r.
Wyżej wymienione dokumenty potwierdzają zatem, że również część terenu oddana następnie w użytkowanie Ośrodkowi Sportu i Rekreacji "[...]", w tym części działek: nr [...] i nr [...] w B. , odpowiadająca części wywłaszczonej pgr. [...] była przed rekultywacją wykorzystywana przez wnioskodawcę wywłaszczenia - K. . Organ odwoławczy zauważył nadto, że część działki nr [...] położona w B. , odpowiadająca pozostałej części parceli gr. [...], zajęta przez kąpielisko i skarpy, w tym aktualnie część działki zajęta przez parking nie została wówczas oddana Ośrodkowi Sportu i Rekreacji "[...]", lecz dopiero na podstawie umowy dzierżawy z [...] października 2019 r. G. sp. z o.o.
Znaczna część parceli gr. [...], gm. kat. B. znalazła się w terenie zalanego wyrobiska, a przedmiotowa parcela znajdowała się na obrzeżu wyrobiska K. I, w wąskim terenie pomiędzy wyrobiskami w C. i B. (K. I - Zalew [...]), a w B. (K. II - Zalew [...]), przy czym, jak wynika ze zdjęć lotniczych (tom III), w roku 1974 teren ten był zajęty przez dwie części kąpieliska Zalew [...], oddzielone od siebie częścią ww. parceli oraz część drogi i ścieżki. Jak wynika z kolejnych zdjęć lotniczych w końcu połączono części Zalewu [...].
W ocenie organu odwoławczego, okoliczność zrealizowania inwestycji polegającej na wydobywaniu piasku potwierdza także zgromadzona przez organ I instancji obszerna dokumentacja dotycząca rekultywacji terenów poeksploatacyjnych. Analiza wskazanych dokumentów, a zwłaszcza notatki służbowej z 1 marca 1982 r. (tom II, karta akt nr [...]), w której odnotowano, że dalsza eksploatacja złoża C. ze względów ekonomicznych została wstrzymana oraz, że w związku z powyższym "prowadzić się będzie wyłącznie prace rekultywacyjne polegające na likwidacji zwałowisk oraz profilowaniu skarp" oraz projektu nr [...] z listopada 1984 r. (tom II, karty akt nr [...]), wskazują, że ze względów ekonomicznych - wysokich kosztów eksploatacji przy jednoczesnej małej ilości złoża, w obrębie złoża C. ostatecznie zakończono wydobycie kruszywa w 1985 r., a teren zajęty pod opisywane przedsięwzięcie objęto programem rekultywacji. Projekt zasadniczo zakładał profilowanie skarp wyrobiska i wykorzystanie akwenu wodnego "C. - K." dla celów rekreacyjnych.
Powyższa inwestycja także została zrealizowana, na co wskazuje m. in. treść pisma K. z 15 stycznia 1987 r. (tom II, karta akt nr [...]), w którym opisano wykonane prace w ramach projektu rekultywacji.
Wobec powyższego - w celu określenia, czy konkretnie na objętej wnioskiem o zwrot nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia - organ I instancji nałożył wywłaszczoną parcelę pgr. [...] odpowiadająca częściom działek nr [...] i nr [...] położonych w B. na pozyskaną do akt sprawy mapę sytuacyjno-wysokościową "Koncepcja zmiany sposobu wykorzystania terenu wraz z projektem urządzeń rekreacyjno-wypoczynkowych w K. ", przyjętą do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu 6 marca 1967 r. pod numerem [...] (tom II, karty akt nr [...]). Analiza opisanego opracowania ujawniła, że objęta żądaniem zwrotu nieruchomość w całości znalazła się w granicach ww. opracowania.
Organ odwoławczy podał tez, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako część działki nr [...], w granicach p.gr. [...], gm. kat. B. , została również ujęta w granicach opracowania geodezyjnego przedstawiającego stan wyrobiska "Basen poeksploatacyjny [...] C. " z 1983r. (tom II, karta akt nr [...]), a sporządzonego dla potrzeb planowanej eksploatacji złoża B. . Analiza wskazanego opracowania w porównaniu z kompilacją mapy ewidencyjnej z katastralną oraz zdjęciem lotniczym z 1974 r. pozwala stwierdzić, że część działki nr [...], w granicach pgr. [...], gm. kat. B. stanowiła części zbiornika wodnego Zalew na P. i skarpy wyrobiska zlokalizowanej przy poeksploatacyjnym zbiorniku wodnym, wzdłuż działki nr [...] oraz ścieżek i drogi biegnącej wzdłuż skarpy. Teren ten (poza zbiornikami) w części pokryty jest wybieranym z wyrobiska piaskiem, co potwierdza zdjęcie z 1975r. z którego wynika że część terenu została zalana wodą łącząc zbiorniki Zalewu na P. . Kolejne zdjęcia z lat: 1976, 1982, 1987, 1993, 1997 i 2003 obrazują, jak sporym przeobrażeniom uległ ten teren. Na zdjęciu z 1982 r. widoczne są już zabudowania i ciągi komunikacyjne ośrodka rekreacyjno-sportowego na sąsiednich działkach nr [...] i nr [...]. Natomiast skarpa uległa pomniejszeniu, gdyż powiększył się obszar zbiornika wodnego.
Organ odwoławczy powołał się też na pismo Urzędu Gminy w L. z 3 marca 2020 r. (tom II, karta nr [...]), w którym wskazano, że na działce nr [...], w granicach parceli gruntowej [...], gm. kat. B. znajduje się sieć wodociągowa we własności Gminy L., która została wybudowana "przez K. w K. oraz M. w K. po roku 1985 w związku z eksploatacją piasku spod wody wraz z poborem wody z basenu poeksploatacyjnego z zalewu w B. , następnie ta infrastruktura została przekazana Gminie L. do eksploatacji".
W ocenie organu odwoławczego, z powyższego wynika, że zrealizowana na tym terenie infrastruktura techniczna w 1985 r., a zatem przed 22 września 2004 r. związana z działalnością eksploatacyjną wnioskodawcy wywłaszczenia, również potwierdza, że nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia.
Tym samym organ stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość znalazła się w granicach opracowań: pn. "Koncepcja zmiany sposobu wykorzystania terenu wraz z projektem urządzeń rekreacyjno-wypoczynkowych w K. ", "Basen poeksploatacyjny [...] C. ", a także w wykazie parcel gruntowych w gm. kat. B. przypisanych K. C. i przez K. zrekultywowanych i wnioskowanych do przekazania Ośrodkowi Sportu i Rekreacji "[...]" oraz pism z których wynika że ww. przedsiębiorstwo prowadziło swoją działalność na tym terenie, a następnie teren ten został zrekultywowany przed 1978 r., a dopiero później w części oddany w użytkowanie Ośrodkowi Sportu i Rekreacji "[...]", a następnie w użytkowanie wieczyste [...] Towarzystwu Ż. w K. od 1979 r. a w części odpowiadającej części działki nr [...] przekazany Gminie L., na której ww. przedsiębiorstwo wybudowało w 1985 r. wodociąg związany z wcześniejszą działalnością przedsiębiorstwa eksploatacyjną, stąd też, że działka nr [...], w granicach parceli [...] b. gm. kat. B. nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia.
Organ podkreślił, że również w wypisach rejestru ewidencji gruntów działki nr [...], nr [...] i nr [...] są ujęte jako użytki kopalne, co również potwierdza w jaki sposób były po wywłaszczeniu użytkowane, skoro jak wynika z decyzji o wywłaszczeniu, parcela gruntowa [...] stanowiła grunt rolny klasy V, a aktualnie znaczna część ww. parceli stanowi część zbiornika wodnego.
Wyżej wymienione dokumenty potwierdzają zatem wykorzystanie rzeczonej nieruchomości dla potrzeb prowadzonych inwestycji - najpierw dla przedsięwzięcia polegającego na wydobyciu kruszywa, a później rekultywacji.
Jednocześnie organ odwoławczy odnosząc się do powołanego przez skarżących oświadczenia J. F. oraz C. Ż., podał, że późniejsze zagospodarowanie terenu w latach 70-tych po rekultywacji tego terenu nie ma istotnego znaczenia dla kwestii zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia.
Ponadto należy podkreślić, że znaczna część parceli pgr. [...], gm. akt. B. znajdowała się już 1974 r. w terenie zalanych wyrobisk, co potwierdza, że taka działalność na tym terenie była prowadzona. Podkreślić należy, że poprzez prowadzenie takiej działalności należy rozumieć nie tylko samo wydobycie kruszywa, ale również jego składowanie, transportowanie, przeprowadzenie niezbędnych sieci technicznych.
Odnosząc się do przywołanego przez skarżących wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 11 sierpnia 2015 r. sygn. II SA/Kr 549/15 organ odwoławczy wyjaśnił, że sprawa, do której odnosił się ww. wyrok dotyczyła nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w C. , nabytej umową sprzedaży w trybie wywłaszczenia w listopadzie 1980 r. i znajdującej się w znacznej odległości od nieruchomości objętej obecnym postępowaniem, bo położonej po drugiej stronie zalewu, na północ od zalewu, w obrębie C., podczas gdy sporna nieruchomość położona jest w obrębie B., w południowej części terenu zalewu i obejmuje również część terenu zalanego, gdzie jak ww. eksploatacja kruszywa była prowadzona na terenie tego złoża przed 1978 r., a następnie znaczna część terenu została przekazana Ośrodkowi Sportowemu "[...]".
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący domagali się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie przepisów:
I. postępowania procesowego, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. przez brak zebrania dostatecznego materiału dowodowego, który pozwoliłby na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, brak odpowiednich ustaleń organu skarżonej decyzji, brak wyjaśnienia w sposób jednoznaczny zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel określony w umowie o wywłaszczeniu;
II. prawa materialnego, a to art. 136 § 1 i § 3 oraz art. 137 u.g.n. przez błędne ustalenie zbędności wywłaszczonej nieruchomości.
W uzasadnieniu skarżący podali, że organ raz w decyzji wskazuje, że sporna parcela była rekultywowana i przekazywana do użytkowania Ośrodkowi Sportu i Rekreacji "[...] w innym fragmencie decyzji podaje natomiast, że parcela nie była przekazywana. Tymczasem skarżący dysponują "notatką Skarbu Państwa" (dokument nr [...]), w którym wykazano parcele przekazywane do użytkowania Ośrodkowi Sportu i Rekreacji [...] wśród nich nie ma parceli [...]. Skarżący podnieśli, że parcela [...], w części obejmującej działki nr [...] i [...] nigdy nie była gruntem kopalnianym i na tej części nigdy nie było prowadzone wydobycie piasku. Powyższe potwierdza Księga Wieczysta [...] [...] Towarzystwa Ż. z wpisem "rola" oraz zeznania na piśmie świadków C. Ż. i J. F. (dokument nr [...]). Ponadto podali, dowodem potwierdzającym, że na spornej części parceli [...], tj. w obrębie działki [...] nie było wydobycia piasku, było przeprowadzenie prac geodezyjnych w terenie zgodnie z pismem z 28 wrzesień 2021 r. znak [...] (dokument nr [...]) umieszczonym również w odwołaniu od decyzji Starosty Krakowskiego do Wojewody. Skarżący podnieśli też, że uprawiony geodeta przeprowadził badanie terenu dopiero 3 miesiące po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Wskazali nadto, że nie jest prawdą, że przez dz. nr [...] i dz. nr [...] w obrębie części parceli [...] na Z. "[...]" po roku 1985 został przeprowadzony wodociąg. Taki wodociąg, zdaniem skarżących znajduje się lecz po drugiej stronie w terenie Zalewu B. co mapa uzyskana z zasobów Starostwa (dokument nr 3). Skarżący podali, że brak jest dokumentów dotyczących rekultywacji z okresu 1977 - 1978 , kiedy tereny były przekazywane K. stąd decyzję próbuje się kłamliwie uzasadnić rekultywacją z 1985 r., po zakończeniu eksploatacji na terenie C. . Skarżący podali, że w dokumentacji sprawy panuje bałagan - pomieszanie dokumentów dotyczący B. i C. oraz Zalewu B. , a w samej decyzji wielokrotnie wymieniane są miejscowości C. i K., gdy tymczasem sporna działka dotyczy B. . Zdaniem skarżących, postępowanie administracyjne, od początku "nie było ukierunkowane na zwrot", ponieważ nigdy nie było wytyczenia w terenie jaka część parceli podlegałaby zwrotowi. Ponadto uzasadnienie decyzji wymienia działki nr [...], nr [...] i nr [...], które nie są przedmiotem postępowania, co zdaniem skarżących również świadczy o rażącej niekompetencji.
Skarżący powodując się na orzecznictwo sądów podali, że ustalając, czy nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 u.g.n., bierze się pod uwagę cel wywłaszczenia określony na datę wywłaszczenia, nie zaś na datę późniejszą. Cel wywłaszczenia powinien zostać w decyzji o wywłaszczeniu określony ściśle i konkretnie i nie należy go interpretować rozszerzające.
Na koniec skarżący podali, że Pismo Biura Planowania Przestrzennego z 6 kwietnia 1981 r. do K. dotyczącego opinii urbanistycznej w sprawie zmiany użytkowania terenów nie wyeksploatowanych w ramach obszaru objętego lokalizacją nr [...] z czerwca 1967 r. straciło ważność, a tereny które nie zostały wykorzystane zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem w decyzji o wywłaszczeniu mają być wykorzystane pod budowę ośrodka rekreacji, co w jest sprzeczne z celem wywłaszczenia. Skarżących ponownie powołali się na wyrok WSA w Krakowie z 11 sierpnia 2015 r., sygn. II SA/ Kr 549/15 i zgromadzone w tej sprawie dokument, podając, że sprawa dotyczyła tego samego akwenu "[...]", na którym wydobycie odbywało się w oparciu o tą samą decyzję lokalizacyjną nr [...] z [...] czerwca 1967 r., która straciła ważność 6 kwietnia 1981 r. dla akwenu na terenie wsi B. i wsi C..
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sądy administracyjne dokonują kontroli aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jedynie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle tych kryteriów należało stwierdzić, że jest ona prawidłowa, a wniesiona skarga, jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Istotę sporu w sprawie stanowiło ustalenie, czy w stosunku do wywłaszczonej w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nieruchomości, tj. części działki nr [...] położonej w obrębie B.. jedn. ewid. L. w granicach parceli [...]. kat. [...] b. gm. kat. B. , objętej wnioskiem części spadkobierców F. K. o zwrot, zaistniały przesłanki tego zwrotu, określone w art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n.
Zgodnie z treścią pierwszego z przywołanych przepisów, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (zd. 1 przepisu). Zgodnie zaś z art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli cel ten nie został zrealizowany.
Prawidłowo zatem organy przyjęły, że podstawową kwestią w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest zbadanie, jaki był cel wywłaszczenia, a następnie ocena, czy nieruchomość ta stała się zbędna w rozumieniu art. 137 u.g.n. dla realizacji tego celu.
Zarówno art. 136 jak i art. 137 u.g.n. posługując się pojęciem celu wywłaszczenia utożsamiają go z celem określonym w decyzji (umowie) o wywłaszczeniu będącej aktem administracyjnym wydanym w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że celem wywłaszczenia części działki nr [...] położonej w obrębie B. jednostka ewidencyjna L. w granicach parceli [...] gmina B., była eksploatacja kruszyw mineralnych w B. . Ustalenie to znajduje jednoznaczne potwierdzenie w treści decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 24 listopada 1969 r. i nie jest w sprawie sporne.
Odnośnie do ustalenia przesłanki zbędności spornej nieruchomości dla realizacji wskazanego wyżej celu, Sąd ocenił, że zgromadzony materiał dowodowy, dokonana przez organy analiza dokumentów dotyczących faktycznego przeznaczenia spornej działki oraz wnioski z niej wyciągnięte zasługują na aprobatę.
I tak, skoro wywłaszczenie części działki nastąpiło na wniosek K. w K., a jego celem była eksploatacja kruszyw mineralnych, to celowe było poszukiwanie informacji o wykorzystaniu tego terenu na cel wywłaszczenia w zasobach archiwalnych K. S.A. w K..
Dokumenty tam znalezione, których odpisy dołączono do akt sprawy, potwierdzały, że prace związane z eksploatacją złóż piasku na terenie Gminy L. były prowadzone przez ówczesny K. od 1968 r. W notatce służbowej z sierpnia 1985 r., stwierdzono wprost, że eksploatację rozpoczęto w 1968 r., a pierwsza decyzja o rekultywacji została wydana 1 października 1973 r. Z tego samego dokumentu wynika, że w 1977 r., po nasypaniu plaży pogłębiarką, zbudowaniu dróg, parkingów i plantowaniu skarp, przekazano 14,3 ha w tym 3 ha lądu po rekultywacji "[...]" za pośrednictwem Gminy L., zaś brak ustalonego kierunku zagospodarowania uniemożliwiał projektowanie rekultywacji, w związku z tym cały czas prowadzono rekultywację podstawową, likwidując hałdy nakładu. Również zapisy protokołu z 27 sierpnia 1985 r. z konferencji w sprawie zagospodarowania otoczenia zalewu w K. potwierdzają, że: "na terenie K. gmina L. znajdują się 2 złoża geologiczne kruszywa: C. i B.. Złoże C. jest eksploatowane od 1967 roku przez K. (...)".
Dalej, z treści decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 18 października 1978 r. w sprawie budowy Ośrodka Rekreacyjno–Wypoczynkowego w C. – K. organy trafnie wywiodły, że parcela gruntowa gminy B. [...] została wymieniona w wykazie parcel gruntowych przepisanych K. , przez ten Zakład zrekultywowanych i przekazanych do przekazania użytkownikowi, tj. Ośrodkowi Rekreacyjno–Wypoczynkowemu Ośrodka Sportu i Rekreacji "[...]", co oznaczało, że na tej właśnie parceli K. realizował zadania eksploatacyjne, a następnie, tj. na czas wydania decyzji - zrekultywował.
Prawidłowo też organy zauważyły, co podniesiono również w skardze, że część spornej działki nr [...] położonej w B. odpowiadająca części parceli gruntowej [...], zajęta przez kąpielisko i skarpy, w tym część działki zajęta przez parking, nie została oddana OSiR "[...]", lecz dopiero na podstawie umowy dzierżawy z [...] października 2019 r. G. Sp. z o.o.
Okoliczność przekazania lub nieprzekazania zrekultywowanej działki OSiR "[...]" nie podważa jednak w żaden sposób, jak chcieliby tego skarżący, ustalenia w zakresie uprzedniego wykorzystania spornego terenu na cel wydobywczy. Przeciwnie, określenie tej działki w decyzji Prezydenta Miasta Krakowa jako zajętej przez kąpielisko i skarpy, wręcz potwierdza, że uprzednio taka działalność była tam prowadzona. Natomiast późniejsze przeznaczenie zrekultywowanego terenu nie miało i nie mogło mieć znaczenia z punktu widzenia przesłanek z art. 136 jak i art. 137 u.g.n., w tym zbędności dla celu wywłaszczenia. W tym zakresie istotne było prawidłowe ustalenie, czy eksploatacja kruszywa na spornej działce miała miejsce, czy też nie.
Analogiczną argumentację należy przyjąć odnosząc się do argumentów skargi wywodzonych z oświadczeń C. Ż., zgodnie z którymi sporny teren jest w stanie nienaruszonym od lat 70 tych. Jak trafnie wskazał Wojewoda, późniejsze zagospodarowanie terenu po jego rekultywacji w latach 70tych, nie miało istotnego znaczenia dla oceny kwestii zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia.
W ocenie Sądu, analiza załączonych do akt sprawy zdjęć lotniczych, czyniła uprawnionym wnioskowanie organów o wydobyciu piasku na działce [...] w granicach parceli [...]. Niewątpliwie ze zdjęć tych wynika, że znaczna część parceli gruntowej [...] w Gminie B. znalazła się na w terenie zalanego wyrobiska. W 1974 r. teren ten był zajęty przez dwie części kąpieliska Zalew [...], oddzielone od siebie właśnie częścią spornej parceli oraz część ścieżki. Ze zdjęć lotniczych wynika, że w końcu – w wyniku powiększania się zbiornika wodnego i powiększania tafli wody - połączono części Zalewu [...]. Kolejne zdjęcia lotnicze z lat: 1974, 1975, 1976, 1982, 1987, 1993, 1997 i 2003 r. obrazują, jak dużym przeobrażeniom uległ ten teren. Przede wszystkim sama skarpa, na której m.in. znajdowała się sporna działka, uległa pomniejszeniu.
Dalej, odnośnie do zebranych i przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym dowodów graficznych spornej nieruchomości potwierdzających jej przemianę na skutek eksploatacji a następnie rekultywacji, część działki nr [...] w granicach parceli [...], została ujęta w granicach opracowania geodezyjnego przedstawiającego stan wyrobiska "Basen poeksploatacyjny Z. [...]" z 1983 r., a sporządzonego dla potrzeb planowanej eksploatacji złoża B. . Zasadnie na podstawie analizy wskazanego opracowania w porównaniu z kompilacją mapy ewidencyjnej z katastralną oraz zdjęciem lotniczym z 1974 r. przyjęto, że część działki nr [...] w granicach parceli gruntowej [...], stanowiła części zbiornika wodnego i skarpy wyrobiska zlokalizowanej przy poeksploatacyjnym zbiorniku wzdłuż działki nr [...] oraz ścieżek i drogi biegnącej wzdłuż skarpy. Teren (poza zbiornikami) w części pokryty jest wybieranym z wyrobiska piaskiem, co potwierdza zdjęcie z 1975 r. z którego wynika, że część terenu została zalana łącząc zbiorniki Zalewu [...].
Ponadto trafne – celem ustalenia, czy konkretnie na objętej wnioskiem o zwrot nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia – było nałożenie przez Starostę Krakowskiego wyrysu wywłaszczonej parceli odpowiadającej częściom działek nr [...] i nr [...], położonym w B. na pozyskaną do akt sprawy mapę sytuacyjno-wysokościową pn. "Koncepcja zmiany sposobu wykorzystania terenu wraz z projektem urządzeń rekreacyjno-wypoczynkowych w K. przyjętą do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu [...] marca 1967 r. pod numerem [...]. Prawidłowo organy na podstawie analizy opisanych opracowań przyjęły, że objęta żądaniem zwrotu nieruchomość w całości znalazła się w granicach opracowania.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że materiały graficzne zgromadzone i przeanalizowane w postępowaniu administracyjnym i stanowiące podstawę ustaleń faktycznych pozostają w korespondencji ze sobą jak i z pozostałymi dokumentami zebranymi w sprawie i potwierdzają zrealizowanie celu na który działka [...] została wywłaszczona, tj. eksploatacja kruszywa.
Fakt braku zbędności na cel przeznaczenia potwierdza pismo Urzędu Gminy w L. z 3 marca 2020 r., w którym w odpowiedzi na zapytanie organu, czy przez działkę nr [...], w granicach pgr. [...], gm. kat. B. biegną sieci owe i kanalizacyjne oraz dla jakich potrzeb zostały one zrealizowane, Urząd Gminy wyjaśnił, że na tej działce znajduje się sieć wodociągowa stanowiąca własność Gminy L., która to sieć została wybudowana "przez K. a w K. oraz M. w K. po roku 1985 w związku z eksploatacją piasku spod wody wraz z poborem wody z basenu poeksploatacyjnego z zalewu w B. , następnie ta infrastruktura została przekazana Gminie L. do eksploatacji".
Odnosząc się w tym miejscu do twierdzeń skargi, jakoby nieprawdą było istnienie wodociągu na działce [...] oraz [...] w obrębie części parceli [...] na Z. na P. , gdyż według skarżących "wodociąg jest ale po drugiej stronie w terenie Zalewu [...]", co potwierdzać ma załączona do skargi mapka, to po pierwsze, mając na uwadze, że postępowanie sądowoadministracyjne nie jest postępowaniem dowodowym, zmierzającym do ustalenia stanu faktycznego, a postępowaniem, którego celem jest zbadanie zgodności z prawem materialnym i procesowym wydanego rozstrzygnięcia kształtującego sytuację skarżącego, a złożony dowód na tym etapie mógłby ewentualnie jedynie podważać legalność ustaleń, Sąd odnosząc się do złożonej do akt kopii mapki nie widzi podstaw do nadania jej takiego waloru. Jest to bowiem, jak się wydaje, kopia planu fragmentu linii brzegowej wraz z działką [...], jednak bliżej nieopisana, i nie wynika z niej ani też z argumentacji skargi, co skarżący mają na myśli twierdząc, że "wodociąg jest ale po drugiej stronie w terenie Zalewu [...]". Nieostre argumenty skargi nie dały podstaw Sądowi administracyjnemu do podważenia prawdziwości twierdzeń pisma Urzędu Gminy w L. z 3 marca 2020 r., który w odpowiedzi na pytanie o działkę nr [...] w granicach parceli gr. [...], stwierdził, że na tej działce znajduje się sieć wodociągowa stanowiąca własność Gminy L. (...)".
Jednocześnie należy przyznać rację skarżącym, którzy w skardze trafnie podnieśli, że część wywodów decyzji, tj. odnosząca się do wypisów z rejestru ewidencji gruntów wskazywała na nierelewantne w sprawie działki nr [...], nr [...] i nr [...]. Błąd ten należy jednak potraktować jako oczywistą omyłkę pisarską, która nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy, polegającą na podaniu niewłaściwych numerów działek, gdyż w aktach administracyjnych sprawy, a dokładnie w tomie III k. 462 zostały załączone wypisy z ksiąg wieczystych działek nr [...] i [...], w których jako sposób korzystania z nich wpisano: użytki kopalne.
Sprawa z wniosku o zwrot nieruchomości, jest sprawą dotyczącą konkretnej nieruchomości w tym wniosku opisanej. Całe postępowanie administracyjne zogniskowane jest na analizie dowodów dotyczących konkretnej nieruchomości w świetle przesłanek z art. 136 i 137 u.g.n. Temu służyło też postępowanie prowadzone w tej sprawie. Stąd też wyrok wydany w innej sprawie, na którą powołują się skarżący – dotyczący działki na terenie gminy L. również przekazanej K. - nie mógł mieć odniesienia w rozpoznawanej sprawie. Na marginesie jedynie można zauważyć, że Sądowi z urzędu wiadomo, że – w przeciwieństwie do niniejszej sprawy - w sprawie II SA/Kr 549/15 organy nie wykazały, że na spornej działce zrealizowano eksploatację kruszywa mineralnego - stanowiącą cel wywłaszczenia.
Wbrew zarzutom skarżących, w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę, organy obu instancji dokonały prawidłowych i jednoznacznych ustaleń faktycznych, które znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Ustalenia te były niezbędne i wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Orzekające organy procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a., a także odpowiada wynikającej z art. 11 k.p.a. zasadzie przekonywania.
W konsekwencji, skargę należało oddalić na zasadzie art. 151 p.p.s.a.