II SA/Kr 854/23

II SA/Kr 854/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Piotr Fronc
Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 35 ust 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 9 maja 2023 r. znak WI-I.7840.5.152.2022.EU w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego A. P. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 9 maja 2023 roku, znak: WI-I.7840.5.152.2022.EU utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nr 1481/6740.1/2022 z 25 listopada 2022 r., znak: AU-01-5.6740.1.1129.2022.MOS, zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej inwestorowi: Panu J. J., pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego pn.: Budowa czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej wraz z murami oporowymi, drogą wewnętrzną, instalacjami wewnętrznymi wody, kanalizacji sanitarnej, elektroenergetycznymi, centralnego ogrzewania, wentylacji mechanicznej; instalacjami zewnętrznymi wody, kanalizacji ogólnospławnej, elektroenergetycznymi na działce nr [...] obr. [...] jednostka ewidencyjna P. oraz rozbiórka istniejącego budynku z instalacjami wewnętrznymi wody, kanalizacji sanitarnej, gazowej, centralnego ogrzewania i elektroenergetycznymi oraz rozbiórka zewnętrznych instalacji kanalizacji ogólnospławnej na działce nr [...] obr. [...] jednostka ewidencyjna P. , przy ul. [...] w K..
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
W dniu 20 lipca 2022 roku Inwestor J. J. złożył do Prezydenta Miasta Krakowa wniosek w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji pn.: "Budowa czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej wraz z murami oporowymi, drogą wewnętrzną, instalacjami wewnętrznymi wody, kanalizacji sanitarnej, elektroenergetycznymi, centralnego ogrzewania, wentylacji mechanicznej; instalacjami zewnętrznymi wody, kanalizacji ogólnospławnej, elektroenergetycznymi na dz. nr [...] obr. [...] jednostka ewidencyjna P. oraz rozbiórka istniejącego budynku z instalacjami wewnętrznymi wody, kanalizacji sanitarnej, gazowej, centralnego ogrzewania i elektroenergetycznymi oraz rozbiórka zewnętrznych instalacji kanalizacji ogólnospławnej na działce nr [...] obr[...] jednostka ewidencyjna P. , przy ul. [...] w K." – dalej tez jako "Inwestycja".
Budynek, którego dotyczyła rozbiórka położony jest na działce [...] (księga wieczysta nr [...]) i styka się z budynkiem położonym na działce nr [...] (adres: ul. [...], K.; księga wieczysta nr [...]) którego właścicielem jest A. P. (por. informacja opisowo – graficzna z mapy ewidencyjnej i rejestru gruntów – k. 76 a.a. I instancji).
W toku postępowania przez organem I instancji A. P. wskazał m.in., że po rozbiórce budynku w ścianie szczytowej po stronie wschodniej domu przy ulicy [...] instalacja CO będzie zagrożona przemarzaniem, a grubość ściany zewnętrznej przy kaloryferze będzie wynosić 14 cm. Wskazał też, że między ścianami budynków nie ma dylatacji, a także zaznaczył, że nie przewidziano "zabezpieczenia konstrukcyjnego ściany zewnętrznej budynku przy ulicy [...] od strony wschodniej na okres rozbiórki i na stałe" (k. 53 i 54 a.a I instancji).
Po uzupełnieniu projektu architektoniczno-budowlanego przez Inwestora, Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 25 listopada 2022 zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę dla przedmiotowej Inwestycji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z treścią projektu rozbiórki sporządzonego przez mgr inż. M. B. posiadającego uprawnienia do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno - budowlanej, nr upr. [...], budynek przeznaczony do rozbiórki oraz budynek istniejący na działce nr [...] obr[...] j. ewid. P. są oddylatowane. Ponadto, w odpowiedzi na uwagi sformułowane powyżej, pełnomocnik Inwestora odniósł się w sposób następujący: "Przy rozbiórkach będzie używany sprzęt hydrauliczny. Budynki są oddylatowane od siebie. Wskazuje na to ekspertyza konstrukcyjna oraz informacje od Inwestora, który zwraca uwagę na różny czas wznoszenia obydwu budynków."
Zakres wniosku nie zakłada robót budowlanych polegających na termomodernizacji budynku na działce nr [...] obr[...] j. ewid. P. . Zaznacza się, że zgodnie z ustawą Prawo budowlane art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. c "Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na dociepleniu budynkowo wysokości nieprzekraczającej 12 m." W odpowiedzi na uwagi sformułowane powyżej, pełnomocnik Inwestora odniósł się w sposób następujący: "Ocieplenie ściany będzie regulowane odrębną umową i procedurami pomiędzy Stronami". Ad. 4 Realizacja przyłączy, podłączenie do istniejącej infrastruktury technicznej nie jest objęte zakresem wniosku oraz nie wchodzi w zakres elementów badanych przez tut. Organ i zatwierdzanych decyzją o pozwoleniu na budowę. Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy Prawo Budowlane "Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa: przyłączy - z zastrzeżeniem art. 29a", gdzie określa się dopuszczenie braku obowiązku dokonania zgłoszenia j.w. Uzgodnienie warunków i sposobu podłączenia do instalacji zewnętrznych dla projektowanej zabudowy wydawane jest przez gestora danej infrastruktury. Warunki określone przedmiotowym uzgodnieniu należy spełnić w zakresie projektu technicznego, sporządzanego po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę.
Projektant w dniu 28.10.2022 r. dokonał uzupełnień dokumentacji projektowej, w ramach której uzupełniony został projekt rozbiórki. Wskazano wszystkie instalacje, w które wyposażony jest budynek mieszkalny przeznaczony do rozbiórki. Wyszczególnione instalacje zostały również uwzględnione w tytule w zakresie wnioskowanego zamierzenia inwestycyjnego. Demontaż instalacji nastąpić może jedynie w zakresie budynku przeznaczonego do rozbiórki, w ramach działki objętej zakresem inwestycji, dla której Inwestor przedłożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością, po uprzednim odcięciu przesyłu mediów. Inwestor, jako właściciel budynku, przedłożył zgodę na rozbiórkę obiektu wraz z wewnętrznymi instalacjami.
W treści projektu rozbiórki sporządzonego przez Pana mgr inż. M. B. posiadającego uprawnienia do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno - budowlanej, nr upr. [...] zawarto zalecenia dotyczące prowadzenia prac w zbliżeniu do istniejącego budynku na działce nr [...] obr[...] j. ewid. P. W ramach decyzji o pozwoleniu na budowę zatwierdzeniu podlegają prace rozbiórkowe w ramach nieruchomości, dla której Inwestor przedłożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością, tj. działki nr [...] obr. [...], j. ewid.. . Wszelkie roszczenia wychodzące poza zakres regulacji określonych w ustawie Prawo Budowlane, należy rozpatrywać na drodze powództwa cywilnego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. P..
Rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego odwołania Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 9 maja 2023 roku utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 25 listopada 2022 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na zgodność wniosku i projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektonicznobudowlanego z prawem, w kontekście powołanego przepisu art. 35 ust. 1 Pb. Organ ocenił, że wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę jest kompletny. Do wniosku dołączone zostało oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz oświadczenie właściciela obiektu o wyrażeniu zgody na jego rozbiórkę. Wskazano, że projekt budowlany spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz.U.2022.1679): jest kompletny, opracowany został w czytelnej grafice. Projekt składa się z części dotyczącej projektu zagospodarowania działki, projektu architektoniczno-budowlanego oraz załączników. Każda część zapisana w odrębnym pliku (PAB, PZT i ZAL (1-4)).
Zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z zapisami obowiązującego m.p.z.p., a projekt budowlany został opracowany przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Do projektu dołączone zostało oświadczenie projektanta, o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Uszczegółowiając kwestię zgodności projektu z przepisami, wskazać należy, iż kontrola prawidłowości wydanej decyzji odnosi się do badania jej zgodności z przepisami prawa. Organy administracji nie badają prawidłowości przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań, jeżeli nie dotyczą zakresu cytowanego powyżej art. 35 ust. 1 Pb. Wyjaśnić należy, że za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego, w tym również przyjęte w projekcie rozwiązania, odpowiada projektant (por. wyrok NSA z 7 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1517/09).
W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że projektant w dacie wykonania projektu budowlanego posiadał ważne zaświadczenia wydane przez izbę o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.
Odnosząc się do kwestii negatywnego wpływu inwestycji na budynek skarżącego (rozszczelnienie instalacji, zagrożenie bezpieczeństwa mienia oraz życia ludzi, brak zabezpieczenia konstrukcyjnego budynku skarżącego) wskazać należy, iż za całość robót budowlanych, bezpieczeństwo mienia i ludzi odpowiada kierownik budowy. W kwestii braku izolacji cieplnej budynku skarżącego, spowodowanej rozbiórką budynku na dz.ew.nr [...] wskazać należy, iż projekt budowlany nie zakłada docieplenia ściany budynku istniejącego na dz.ew.nr [...], czy też ingerencji w instalacje tego budynku i urządzenia pomiarowe. Zakres zamierzenia inwestycyjnego określony został we wniosku o pozwolenie na budowę i uzupełnia go oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmujące tylko dz.ew.nr [...]. Tym samym termomodernizacja budynku istniejącego na dz.ew.nr [...] może nastąpić w ramach odrębnej inwestycji. A w zaistniałym stanie faktycznym organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada kompetencji do zobowiązania inwestora do rozszerzenia zakresu wniosku o pozwolenie na budowę i zakresu opracowania. Podkreślenia wymaga, że dokumentacja projektowa podlega ocenie wyłącznie z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa w zakresie wynikającym z art. 35 ust. 1 Pb. Powyższe oznacza, że kontroli dokumentacji projektowej nie dokonuje się z punktu widzenia zgodności z zasadami współżycia-społecznego, zaś normy w stosunku do których należy odnosić poszczególne rozwiązania projektu muszą być normami wprowadzającymi konkretne obowiązki. Immisje (zakłócenia) organ ma więc obowiązek zbadać tylko w takim zakresie, w jakim są ujęte w ramy prawne.
Zgodnie z art. 144 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U.2022.1360 ze zm.) zwanej dalej "K.c." Art. 144 K.c. Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Jest natomiast normą prawa cywilnego (sąsiedzkiego), której przestrzegania (jeśli chodzi o immisje niemierzalne) można dochodzić w postępowaniu przed sądem powszechnym, a nie w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Dopuszczalne są takie zakłócenia, które wynikają z normalnej eksploatacji nieruchomości, na której umiejscowione jest źródło zakłóceń, zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. (por. Wyrok NSA z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt: II OSK 2110/19). Zatem samo podniesienie argumentu, że inwestycja będzie negatywnie wpływała na budynek skarżącego nie stanowi podstawy orzeczenia o odmowie pozwolenia na budowę, albowiem jak wykazano powyżej budynek spełnia wymogi stawiane przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i zapisami prawa miejscowego.
Odnosząc się do kwestii braku zgody skarżącego na odprowadzenie nieczystości ciekłych z projektowanych budynków do sieci kanalizacji sanitarnej, poprzez przyłącz przechodzący przez dz.ew.nr [...] wskazać należy, iż projekt w tym zakresie obejmuje odprowadzenie nieczystości ciekłych do istniejącej na dz.ew.nr [...] studzienki kanalizacyjnej (dot. budynku C i D) oraz projektowanej studzienki kanalizacyjnej na dz.ew.nr [...] (dot. budynku A i B), a następnie do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej. Projekt w tym zakresie nie przewiduje robót budowlanych ingerujących w prawo własności dz.ew.nr [...]. Zamierzenie inwestycyjne nie obejmuje również wykonania przyłączy kanalizacji sanitarnej. Wskazać należy, iż w sytuacji, gdy część robót budowlanych, umożliwiających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem, może być zrealizowana w ramach odrębnych inwestycji, brak jest podstaw w przepisach prawa do żądania od inwestora rozszerzenia zakresu wniosku o pozwolenie na budowę. Kwestia budowy przyłączy uregulowana została w art. 29 ust. 1 pkt. 23 i art. 29a Pb i sposób ich realizacji, na podstawie zgłoszenia lub bez zgłoszenia, należy do decyzji inwestora. Uzasadniając powyższe rozwiązanie, jako zgodne z przepisami, wskazać należy na treść art. 33 ust. 1a Pb.
Zatem nie ulega wątpliwości, iż z zakresu opracowania, jako zgodne z prawem, wyłączone zostały przyłącza. Niemniej jednak wskazać należy, iż powyższa okoliczność nie zwalnia inwestora z dopełnienia obowiązków wynikających z przepisów szczególnych, w tym powołanej powyżej ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Kwestia zgodności z przepisami prawa odległości budynków projektowanych i budynku skarżącego omówiona już została w uzasadnieniu niniejszej decyzji. Analiza zacieniania i przesłaniania opracowana została przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, tj. architektonicznej bez ograniczeń, tj. Pana P. C.. Wyniki tej analizy nie budzą wątpliwości tut. Organu. Inwestycja spełnia również zapisy § 271-273 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Odnosząc się do zarzutu dot. braku ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego dylatacji wskazać nalży, iż zawartość poszczególnych części projektu reguluje art. 34 ust. 3 Pb. Zatwierdzeniu, w formie decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę, podlega tylko projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany, o czym stanowi art. 34 ust. 4 Pb.
Z treści cytowanego artykułu wynika, że ekspertyza techniczna stanowi część projektu technicznego, który jak wyżej wskazano nie podlega zatwierdzeniu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Potwierdzeniem powyższego jest treść § 23 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz.U.2022.1679), stanowiącego podstawę opracowania projektu.
Zatem, na etapie udzielania pozwolenia na budowę, brak jest podstaw prawnych do żądania uzupełnienia przedłożonego projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego o ekspertyzę techniczną dylatacji, która jak wyżej wykazano stanowić może część projektu technicznego.
Podkreślić również należy, iż ewentualne zobowiązania wynikające z umów cywilnoprawnych mogą być dochodzone przed sądem powszechnym i ich treść czy też brak zgody poszczególnych stron na zawarcie umowy o określonej treści, nie podlega kontroli organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Ponadto, w świetle zarzutów odwołania dot. m.in. niewłaściwego stanu technicznego budynku skarżącego, po rozbiórce budynku sąsiedniego i pokrycia kosztów z tym związanych, wskazać należy, iż przepisy Prawa budowlanego (w tym art. 61, art. 66 Pb) przewidują jedynie możliwość zobowiązania właściciela lub zarządcy budynku do usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym, a nie ustalenie sprawcy, który spowodował ich powstanie (wyrok NSA z 23.04.2020 r., sygn. akt: II OSK 1705/19).
Rozliczenia pomiędzy właścicielami poszczególnych nieruchomości nie należą do sfery spraw administracyjnych i nie mają wpływu na orzeczenie administracyjne. Zatem spory związane z rozliczeniem kosztów poniesionych w związku z wykonaniem robót budowlanych na nieruchomości sąsiedniej mogą być rozwiązywane tylko na drodze postępowania cywilnego.
Wskazano także, iż kwestie dotyczące usunięcia niewłaściwego stanu technicznego budynku należą do wyłącznej kompetencji organu nadzoru budowlanego (patrz art. 83 Pb), a nie organu administracji architektoniczno-budowlanej, którego ustawowe kompetencje i uprawnienia określone zostały w art. 82 Pb. Skargę na powyższą decyzję wniósł A. P., który wskazał, że Budynki wybudowane na działkach [...] i [...] były zaprojektowane jako dom bliźniak i oddane do użytkowania około 20 lat temu. Budynki są w bardzo dobrym stanie technicznym. Budynek na działce nr [...] nie powinien być wyburzany. Należy przyjąć inne właściwe rozwiązania projektowe: nadbudowa lub dobudowa do istniejącej architektury. Realizacja dwóch budynków w zabudowie bliźniaczej, które mają powstać na działce nr [...] ma tylko i wyłącznie cel komercyjny tj. powstanie de facto bloków mieszkalnych na działce, która jest przeznaczona według planu zagospodarowania przestrzennego na dom jednorodzinny.
Nie wyrażam zgody na używanie przy rozbiórce ciężkiego sprzętu zmechanizowanego wyposażonego w młot wyburzeniowy (np. udarowy). Między ścianami budynków brak jest dylatacji. Co prawda budowa obu budynków rozpoczęła się w różnym czasie jednakże poszczególne płyty stropowe były wykonywane w tym samym czasie (brak dylatacji między stropami). Ewentualne drgania mogą zaszkodzić ścianom, instalacjom wodnym, elektroenergetycznym i gazowym w budynku przy ulicy [...] w czasie rozbiórki.
Po wyburzeniu budynku na działce nr [...] zmienią się warunki techniczne budynku istniejącego na działce nr [...]. Po wyburzeniu budynku przy ulicy [...] ściana zewnętrzna budynku przy ulicy [...] od strony wschodniej nie będzie spełniała wymogów normy cieplnej z 2021 r. oraz aktualnej normy akustycznej. Ściana zewnętrzna mojego budynku pozostała po wyburzeniu sąsiedniego budynku będzie miała grubość 20 cm. Inwestor Pan J. J. nie złożył oświadczenia o zgodzie na tymczasowe zajęcie przeze mnie części jego nieruchomości w celu ocieplenia mojego budynku. Wskazać należy, iż ocieplenie mojego budynku wiązać się będzie ze znacznymi kosztami, na które ciężko mi będzie wygospodarować środki jako emerytowi.
Oświadczył też, iż nie zawarł z Panem J. J., żadnej umowy w sprawie ocieplenia mojego budynku. Pan J. J. nie ustanowił na rzecz każdoczesnych właścicieli mojej nieruchomości, nieodpłatnej służebności gruntowej, niezbędnej w związku z wykonaniem ocieplenia (ewentualne ocieplenie mojego budynku będzie wystawać na jego nieruchomość).
Po rozbiórce budynku w ścianie szczytowej po stronie wschodniej domu przy ulicy [...] instalacja CO będzie zagrożona przemarzaniem. W ww. ścianie znajduje się instalacja centralnego ogrzewania.
Nie wyrażam zgody na podłączenie do istniejącej na działce [...] studzienki kanalizacyjnej kanalizacji projektowanej dla dwóch dużych budynków. Wąski odpływ ze studzienki przebiega przez moją nieruchomość i był projektowany dla jednego budynku jednorodzinnego.
W projekcie rozbiórki nie uwzględniono demontażu instalacji wodnej, gazowej, elektrycznej, kanalizacyjnej oraz likwidacji gazomierza oraz wodomierza znajdujących się w moim domu przy ulicy [...] doprowadzających media do budynku położonego przy ulicy [...].
Po demontażu budynku nastąpi brak ocieplenia stropów przy ścianie zewnętrznej wschodniej budynku przy ulicy [...] co spowoduje znaczne obniżenie mostków cieplnych. W projekcie rozbiórki brak zabezpieczenia konstrukcyjnego ściany zewnętrznej budynku przy ulicy [...] od strony wschodniej na okres rozbiórki i na stałe. Inwestor (Pan J. J.) nie złożył oświadczenia, iż pokryje wszelkie koszty ewentualnych uszkodzeń istniejącego budynku na działce nr [...] oraz poniesie konsekwencje związane z utratą zdrowia i życia 4 mieszkańców budynku przy ulicy [...] ( w moim budynku przy ulicy [...] jest eksploatowana instalacja gazowa i wodna. Co przy drganiach powstałych przy rozbiórce sąsiedniego budynku, może spowodować rozszczelnienie tych instalacji). Wskazać należy, iż Konstytucja RP zobowiązuje władze publiczne do obrony każdego obywatela przed działaniami, zagrażającymi jego zdrowiu i ochrony własności prywatnej. Chciałbym też dodać, iż firmy ubezpieczeniowe nie chcą ubezpieczyć budynku przy ulicy [...] od możliwych następstw rozbiórki sąsiedniego budynku. Inwestor nie przedłożył ekspertyzy dotyczącej stanu dylatacji. W załączeniu zdjęcie granicy fundamentów między budynkami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z powodu jej bezzasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 pkt 1) p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy, aczkolwiek większość podniesionych zarzutów jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ustawy (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 775 ) dalej jako – "K.p.a." w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Stosownie do art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Natomiast w myśl art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 roku, sygn. II OSK 2417/12).
Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy i okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego.
Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 K.p.a., organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21).
Określenie w jakim obszarze i w jakim zakresie konieczne jest ustalenie w sprawie istotnych okoliczności faktycznych jest uwarunkowane przez normy prawne, które organ w sprawie będzie stosował.
Organ powinien zatem w sposób adekwatny do potrzeb ustalić stan faktyczny i nie pozostawić żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału została przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), a motywy którymi kierował się organ powinny zostać szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji.
Na gruncie niniejszej sprawy, która dotyczy pozwolenia na budowę organy były zobligowane do ustalenia i zbadania czy projektowana inwestycja nie narusza przepisów.
Organ był zatem zobligowany, w świetle art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 682) – dalej jako "PrBud" zweryfikować:
" 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:
a) (uchylona),
b) (uchylona),
c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,
d) (uchylona);
3a) dołączenie:
a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie:
a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru;
4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie:
a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru.
5) (uchylony)."
Analiza akt sprawy, na co już zwrócono uwagę powyżej, prowadzi do wniosku, że istotne dla sprawy okoliczności sprawy nie zostały przez organ ustalone i zweryfikowane w sposób prawidłowy.
Przede wszystkim organy nie wyjaśniły w należyty sposób kompletności projektu architektoniczno – budowanego oraz rozbieżności pojawiających się między treścią projektu rozbiórki a wyjaśnieniami Inwestora.
Trafnie w tym kontekście podnosi Skarżący kwestie związane z kwestią zabezpieczenia konstrukcyjnego ściany zewnętrznej budynku przy ulicy [...] od strony wschodniej, czy też ściślej szczegółowego zweryfikowania co prace rozbiórkowe przy ścianie zewnętrznej budynku przy ulicy [...] od strony wschodniej będą obejmować.
Skarżący podnosił już etapie postępowania przed organem I instancji, ze między budynkami nie ma dylatacji, co w kontekście rozbiórki mogłoby skutkować naruszeniem statyki budynku należącego do Skarżącego.
Jak wynika jednak z treści projektu rozbiórki istniejącego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] w K., "układ nośny opisywanego budynku stanowi poprzeczny układ murowanych ścian nośnych. Funkcję ścian nośnych pełnią zarówno ściany wewnętrzne wydzielające, jak i ściany zewnętrzne – frontowa i tylna. Ten układ nośny uzupełniony jest ścianami szczytowymi, które pełnią rolę elementów stężających. Ściany budynku wykonane są z elementów ceramicznych. (...) Posadowienie fundamentów budynku stanowią ławy fundamentowe zagłębione na głębokości 0,10 m poniżej poziomu posadzki piwnic, na gruntach spoistych – glinie pylastej w stanie plastycznym / twardoplastycznym. Warunki posadowienia jaki i stan fundamentów ocenia się jako zadowalające. Zapewnia on prawidłową prace i równomierne osiadanie obiektu. Ściany części nadziemnej wykonano jako murowane z materiałów ceramicznych, w których nadproża zabezpieczono w sposób tradycyjny przy pomocy belek żelbetowych. Na ścianach murowanych w poziomie stropu nad piwnicą za pośrednictwem wieńca żelbetowego oparto strop płytowy żelbetowy" (por. k. 5 projektu rozbiórki).
Ponadto w projekcie rozbiórki, w części "4. Opis prac rozbiórki" wskazano, że "prace rozbiórkowe należy prowadzić z szczególną ostrożnością z uwagi na usytuowanie budynku sąsiedniego. Przeprowadzone rozpoznanie wykazała, iż budynek sąsiedni został oddylatowany od budynku przeznaczonego do rozbiórki. W przypadku stwierdzenia braku ciągłości dylatacji należy powiadomić Projektanta" (por. k. 6 projektu rozbiórki).
Z zacytowanej treści projektu rozbiórki wynika zatem, że projektant na etapie przygotowywania projektu nie miał pewności, co do tego czy występuje dylatacja między budynkami. Jakkolwiek w projekcie jest mowa o wątpliwości czy też przypuszczeniach, co do ciągłości tej dylatacji, to jednakże dowodzi to przede wszystkim temu, że projektant nie dysponował odpowiednimi materiałami, które pozwoliłyby mu ocenić ciągłość i istnienie dylatacji na całej długości budynków.
Przytoczony fragment projektu pozostaje jednak w sprzeczności z ustaleniami organu I instancji, który w uzasadnieniu do decyzji wskazał, że między budynkami istnieje dylatacja. Ściślej rzecz ujmując organ odwołał się do treści projektu rozbiórki, wskazując, że budynki są oddylatowane (por. s. 4 uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta Krakowa). Podkreślić należy, że organ powołując się na projekt rozbiórki zacytował jego fragment, jednakże pominął istotną część, która pozostaje w związku ze stwierdzeniem o istnieniu dylatacji. Organ pominął bowiem już kolejne zdanie, w którym wskazano cyt.: "W przypadku stwierdzenia braku ciągłości dylatacji należy powiadomić Projektanta" (por. k. 6 projektu rozbiórki).
Co więcej jak wynika z treści wyjaśnień projektanta mgr. inż. P. C., ekspertyza konstrukcyjna i projekt rozbiórki potwierdzają iż budynki są zdylatowane i stanowią dwa odrębne systemy konstrukcyjne (por. jego pismo z dnia 2 marca 2022 roku, odpowiedź ad. 10 – a.a II instancji).
Ponadto w projekcie rozbiórki, na mapie do celów projektowych, zaznaczono przeznaczone do rozbiórki elementy budynku znajdującego się na działce [...] Jak wynika z tej mapy nie wskazano jednak, że rozebrana zostanie ściana od strony budynku Skarżącego znajdującego się na działce nr [...] (k. 12). Powyższe być może stanowi jedynie przeoczenie, jednakże w kontekście podnoszonych zarzutów, co do istnienia lub nieistnienia dylatacji oraz ryzyka naruszenia statyki budynku na dz. nr [...] kwestia ta powinna być przez organ zweryfikowana i zbadana.
W kontekście powyższych uwag nie budzi wątpliwości Sądu istnienie istotnej rozbieżność między treścią projektu, wyjaśnieniami Inwestora składanymi do organu w toku postępowania administracyjnego oraz ustaleniami samego organu.
Jest o tyle istotne, że sprawę dylatacji już na etapie postępowania przed organem I instancji podnosił Skarżący, zaznaczając, że dokonanie rozbiórki przy nieistnieniu dylatacji grozić będzie naruszeniem statyki jego budynku. Ta kwestia nie została jednak w sposób należy wyjaśniona przez organ.
To z kolei oznacza, że doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 K.p.a i art. 80 K.p.a., co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Nie natomiast uzasadnione dalsze podniesione w skardze zarzuty czy uwagi.
Wbrew twierdzeniom Projektowane zamierzenie jest zgodne z uchwałą Nr CVIII/1457/10 Rady Miasta Krakowa w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "W.-T." (opubl. w Dz. Urz. Woj. Małop. z 2010 roku, Nr 491, poz. 3694) – dalej jako "mpzp".
Działka inwestycyjna zlokalizowana jest w terenach oznaczonych symbolem MN - Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (por. § 5 ust. 1 pkt. 5) mpzp).
Zgodnie z § 22 ust. 1 mpzp wyznacza się Teren Zabudowy Mieszkaniowej Jednorodzinnej oznaczony symbolem MN przeznaczony pod zabudowę jednorodzinną w układzie wolnostojącym lub bliźniaczym. Analiza projektu architektoniczno – budowlanego prowadzi do wniosku, że w istocie zaprojektowane budynki są budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi (dwulokalowymi w zabudowie bliźniaczej).
Trafnie wskazuje organ, że w każdym z budynków zaprojektowano pomieszczenia takie jak: garaż, komórka lokatorska, komunikacja, pokoje, łazienki, pralnie, sypialnie. Zatem budynki spełniają ustawową definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Nie sposób zatem zgodzić się ze skarżącym, że budynki te stanowią budynki komercyjne, w tym usługowe, czy też budynki mieszkalne wielorodzinne.
Pogląd natomiast Skarżącego, że w wyniku realizacji Inwestycji powstaną "bloki mieszkalne", należy uznać jedynie za wyraz jego subiektywnej oceny, który nie może jednak stanowić podstawy dla oceny zgodności projektu architektoniczno – budowlanego z przepisami.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że "organ właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę jest związany treścią wniosku inwestora o pozwolenie na budowę, załącznikami do tego wniosku, w tym przede wszystkim treścią projektu budowlanego. Przepisy art. 35 PrBud nie uprawniają organu do ingerencji w złożony projekt budowlany ani też do własnej odmiennej interpretacji, co do tego czego dotyczy projekt, innej niż to przewidział inwestor i projektant. Wielkość budynku, ilość przewidzianych w nim pomieszczeń i ich rozkład oraz domysły, że budynek ten może w przyszłości być łatwo przekształcony w budynek mieszkalny wielorodzinny, nie stanowią kryteriów określonych w art. 35 PrBud, które powinien brać pod uwagę organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Jeżeli nie ma w prawie pozytywnym jasnych i jednoznacznych kryteriów ograniczających wielkość budynku mieszkalnego jednorodzinnego, oprócz tych, które wynikają z art. 3 pkt 2a PrBud, nie można wprowadzać dodatkowych pozaprawnych kryteriów w konsekwencji ograniczających prawo zabudowy (art. 4 PrBud). Zgodnie z art. 35 PrBud ocenie organu może podlegać wyłącznie projekt budowlany w kształcie i z przeznaczeniem przewidzianym przez inwestora. Organ właściwy do wydania pozwolenia na budowę nie może sam, według własnego uznania zmienić kwalifikacji przeznaczenia obiektu, którego dotyczy projekt budowlany. Obowiązujące przepisy prawa nie zawierają żadnych ograniczeń w zakresie projektowania i budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych poza tymi, które wynikają z art. 3 pkt 2a PrBud" (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 16 września 2016 roku, sygn. II OSK 3103/14).
Ponadto trzeba wskazać, że inwestycja zachowuje również parametry zagospodarowania wskazane m.in. w § 22 ust. 3 mpzp, jak i wynikające rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 roku, poz.1225), wynikające m.in. z § 8, § 12 ust. 1, § 14, § 18, § 19, § 21 ust. 1, § 22, § 26 ust. 1, § 28 czy np. § 34. Wszystkie te kwestie zostały w sposób prawidłowy ocenione przez organ.
Podobnie bezzasadne są zarzuty Skarżącego dotyczące tego, że projekt nie przewiduje demontażu instalacji. Analiza projektu rozbiórki temu przeczy. Jednoznacznie wynika z tego projektu, że elementem prac rozbiórkowych będzie m.in. odcięcie mediów oraz demontaż instalacji zewnętrznych oraz wewnętrznych w opisywanym obiekcie (wewnętrznych wody, kanalizacji sanitarnej, gazowej, centralnego ogrzewania i elektroenergetycznych oraz zewnętrznych instalacji kanalizacji ogólnospławnej) (por. np. k. 6 projektu rozbiórki).
Nie mają także na gruncie niniejszej sprawy znaczenia kwestie związane z brakiem ocieplenia stropów, czy w ogóle ocieplenia ściany zewnętrznej od strony wschodniej budynku przy ulicy [...], jak i kwestie spełniania norm akustycznych w tym budynku.
Pozbawiony podstaw jest także zarzut, że inwestor (J. J.) nie złożył oświadczenia, iż pokryje wszelkie koszty ewentualnych uszkodzeń istniejącego budynku na działce nr [...] oraz poniesie konsekwencje związane z utratą zdrowia i życia 4 mieszkańców budynku przy ulicy [...] (w moim budynku przy ulicy [...] jest eksploatowana instalacja gazowa i wodna. Trzeba zwrócić bowiem uwagę, że nie ma żadnych podstaw prawnych, aby organ żądał od wnioskodawcy w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę składania takich oświadczeń. Jednocześnie sam inwestor nie był obowiązany do składania takich oświadczeń.
Podobnie bezzasadne jest przedkładanie przez inwestora dodatkowych ekspertyz, dotyczących stanu dylatacji między budynkami. Kwestia dylatacji jest istotna w kontekście zauważonych i wskazanych powyżej niezgodności, które organ w toku ponownie prowadzonego postępowania wyjaśni, co nie oznacza, że inwestor ma przedkładać ekspertyzy, dotyczące dylatacji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona w sposób pełny ustaleń faktycznych sprawy i rozstrzygnie zasygnalizowane powyżej sprzeczności i wątpliwości, które wynikają z treści przedłożonego projektu i stosownie do dokonanych ustaleń, a następnie wyrażonych ocen wyda stosowną decyzję.
Ze względu na powyższe Sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Decyzja organu I instancji została uchylona na zasadzie art. 135 p.p.s.a. (pkt I sentencji).
O kosztach w pkt II sentencji orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Na zasądzone koszty składa się kwota 500 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi.