II SA/Kr 854/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-11-15
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanezmiana sposobu użytkowaniabudynek mieszkalny jednorodzinnybudynek zamieszkania zbiorowegonajemwarunki technicznenadzór budowlanydecyzja administracyjna

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, uznając, że wynajem pokoi nie przekształca go w budynek zamieszkania zbiorowego.

Skarżący D. G. zaskarżył decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 71 Prawa budowlanego, twierdząc, że wynajem pokoi doprowadził do zmiany sposobu użytkowania budynku na budynek zamieszkania zbiorowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że przedstawione dowody nie potwierdzają zmiany charakteru budynku, a najem pokoi w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, nawet dla osób niespokrewnionych, nie stanowi podstawy do uznania go za budynek zamieszkania zbiorowego, zwłaszcza gdy umowy najmu są zawierane na dłuższe okresy i nie ma dużej rotacji najemców.

Sprawa dotyczyła skargi D. G. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżący podnosił szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów k.p.a. oraz art. 71 ustawy Prawo budowlane, argumentując, że wynajem pokoi w budynku doprowadził do zmiany jego sposobu użytkowania na budynek zamieszkania zbiorowego, co wiązałoby się ze zmianą warunków bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno-sanitarnych i innych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że kluczową kwestią jest ustalenie, czy wynajem pokoi w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przekształca go w budynek zamieszkania zbiorowego, zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych. Sąd podkreślił, że istotną cechą budynku zamieszkania zbiorowego jest okresowość pobytu i duża rotacja osób. W analizowanej sprawie, pomimo wynajmu trzech pokoi, umowy najmu były zawierane na okresy co najmniej 6 miesięcy, a nawet roku, a liczba najemców nie była na tyle duża, aby uzasadnić zmianę charakteru budynku. Sąd odwołał się do wcześniejszych ustaleń organów, które wykazały, że sposób użytkowania budynku nie odbiega od pierwotnego przeznaczenia, a wynajem pokoi nie wpłynął na zmianę istotnych wymagań dotyczących obiektu, takich jak bezpieczeństwo pożarowe czy warunki higieniczno-sanitarne. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania, uznając zebrany materiał dowodowy za kompletny i prawidłowo oceniony.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wynajem pokoi w budynku mieszkalnym jednorodzinnym nie stanowi automatycznie zmiany sposobu jego użytkowania na budynek zamieszkania zbiorowego, jeśli nie towarzyszy temu zmiana warunków bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno-sanitarnego lub innych istotnych wymagań technicznych, a najem ma charakter długoterminowy i nie charakteryzuje się dużą rotacją najemców.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczową cechą budynku zamieszkania zbiorowego jest okresowość pobytu i duża rotacja osób. W analizowanej sprawie umowy najmu były zawierane na dłuższe okresy, a liczba najemców nie była na tyle duża, aby uzasadnić zmianę charakteru budynku. Brak dowodów na zmianę istotnych wymagań technicznych obiektu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

upb art. 71 § 1

Prawo budowlane

Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Nie każda faktyczna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego będzie w rzeczywistości zmianą sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Organ musi zbadać, czy w wyniku zmiany faktycznego sposobu użytkowania danego obiektu lub jego części doszło do zmiany w zakresie określonych warunków technicznych oraz użytkowych.

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku bezzasadności skargi, sąd ją oddala.

Warunki Techniczne art. 3 § 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja budynku zamieszkania zbiorowego jako budynku przeznaczonego do okresowego lub stałego pobytu ludzi, w tym hoteli, pensjonatów, domów dziecka, domów rencistów, domów zakonnych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć dowody.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest działać w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy mają obowiązek załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

k.p.a. art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku niemożności załatwienia sprawy w terminie, organ powinien wskazać nowy termin i uzasadnić jego potrzebę.

Warunki Techniczne art. 209 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Budynki mieszkalne i budynki zamieszkania zbiorowego zaliczane są do różnych kategorii zagrożenia pożarowego ludzi, z którymi wiążą się różne wymagania przeciwpożarowe.

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Regulacje dotyczące prowadzenia rozpraw zdalnych w sądach administracyjnych w okresie stanu epidemii.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynajem pokoi w budynku mieszkalnym jednorodzinnym nie stanowi zmiany sposobu jego użytkowania na budynek zamieszkania zbiorowego, jeśli nie towarzyszy temu zmiana istotnych warunków technicznych i użytkowych, a najem ma charakter długoterminowy i nie charakteryzuje się dużą rotacją najemców.

Odrzucone argumenty

Wynajem pokoi w budynku mieszkalnym jednorodzinnym doprowadził do zmiany sposobu jego użytkowania na budynek zamieszkania zbiorowego. Nastąpiła zmiana warunków bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno-sanitarnego. Zintensyfikowano użytkowanie budynku poprzez zwiększenie ilości miejsc noclegowych. Zmieniono układ funkcjonalny pomieszczeń. Naruszenie przepisów k.p.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Nie każda faktyczna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego będzie w rzeczywistości zmianą sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Najistotniejszą cechą budynku zamieszkania zbiorowego jest okresowość zamieszkiwania poszczególnych osób. W okolicznościach tej sprawy brak jest jednak dowodów wskazujących, że w niniejszej sprawie do takiej właśnie zmiany sposobu użytkowania doszło.

Skład orzekający

Paweł Darmoń

przewodniczący sprawozdawca

Magda Froncisz

członek

Mirosław Bator

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynków mieszkalnych jednorodzinnych w kontekście najmu pokoi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może wymagać uwzględnienia indywidualnych okoliczności w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu wynajmu pokoi w budynkach mieszkalnych i jego wpływu na status prawny budynku. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego jest istotna dla właścicieli nieruchomości.

Czy wynajem pokoi w domu jednorodzinnym to już hotel? WSA wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Kr 854/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Magda Froncisz
Mirosław Bator
Paweł Darmoń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 1065/23 - Wyrok NSA z 2024-07-18
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Magda Froncisz SWSA Mirosław Bator po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 listopada 2022 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Nr 191/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzory Budowlanego w Krakowie z dnia 13 maja 2022 r., WOB.7721.404.2021.JKUT w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku skargę oddala
Uzasadnienie
W dniu 23 maja 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie wydał decyzję nr 106/2019 znak: PINB-I-5160.457.18.10070.1, którą umorzył postępowanie w sprawie sposobu użytkowania budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w S. na działce nr [...] jako bezprzedmiotowe.
Po rozpatrzeniu odwołania D. G. od tej decyzji Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją nr [...] z dnia 10 stycznia 2020 r. znak: WOB.7721.325.2019.MO.439 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją nr 147/2021 z dnia 30 czerwca 2021 r. znak: PINB-I-5160.14.21.1 na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w S. przy ul. [...], gmina W. jako bezprzedmiotowe.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez D. G. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją nr 191/2022 z 13 maja 2022 r., znak WOB.7721.404.2021.JKUT utrzymał ją w mocy.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że Zgodnie z przepisami art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane "Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności:
1) (uchylony);
2) podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń;
3) podjęcie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zaliczanej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko".
Przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu przypadków, podlegających reglamentacji prawa budowlanego. Posłużenie się przez ustawodawcę w ww. definicji zamiany sposobu użytkowania zwrotem "rozumie się w szczególności" wskazuje, że jest to pojęcie niedookreślone. Regulacja art. 71 ust. 1 pkt 2 pozwala jednak na określenie granic, których przekroczenie będzie stanowiło o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Nie każda faktyczna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego będzie w rzeczywistości zmianą sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W tym zakresie organ musi zbadać czy w wyniku zmiany faktycznego sposobu użytkowania danego obiektu lub jego części doszło do zmiany w zakresie określonych wart. 71 ust. 1 oraz art. 5 ustawy Prawo budowlane warunków technicznych oraz użytkowych danego obiektu (lub jego części). Ocena zmiany sposobu użytkowania obiektu sprowadzać się powinna do ustalenia, czy i w jakim stopniu podjęcie w obiekcie budowlanym działalności powoduje zmianę stawianych obiektowi wymagań odnoszących się do jego uciążliwości i bezpieczeństwa użytkowania.
Poza sporem pozostaje, że przedmiotowy budynek położony na działce nr [...] przy ul. [...] w S. został wybudowany jako mieszkalny jednorodzinny na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 8 maja 1971 r. znak: L.BUA-IV-601/443/71. Zgodnie z zatwierdzonym projektem technicznym budynek ten został zaprojekowany jako parterowy; na poziomie parteru wydzielono trzy pokoje, kuchnię, łazienkę oraz hall, natomiast w poziomie piwnic - garaż, kotłownię, pomieszczenia gospodarcze (piwnice) oraz sień.
W trakcie przeprowadzonych w dniu 29 stycznia 2019 r. oględzin budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S. PINB ustalił, że ww. budynku mieszkalnym znajdują się dwie kondygnacje z pomieszczeniami użytkowymi - mieszkalnymi oraz piwnica i strych nieużytkowy. W piwnicy zlokalizowana jest kotłownia z kotłem na paliwo stałe, w kondygnacji parteru określonej w projekcie budowlanym jako piwnica znajdują się pomieszczenia: pokój z aneksem kuchennym, dwie łazienki, toaleta pod schodami, suszarnia i dwa pomieszczenia gospodarcze. Z pomieszczeń tych korzysta B. G. z rodziną. W kondygnacji parteru wg projektu znajdują się 3 pokoje, kuchnia, hall, łazienka. Ta kondygnacja jest wynajmowana Firmie Cel - 2 pokoje (trzyosobowy i czteroosobowy), jeden z pokoi wynajmują od B. G. dwie osoby prywatne (wg. oświadczenia [...]). Pomieszczenia te były wynajmowane od 2012 r. do chwili obecnej. Od prowadzonej działalności B. G. odprowadza podatek do Urzędu Skarbowego.
W toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w S. przy ul. [...] organ I instancji mając na uwadze decyzję MWINB nr 17/2020 z dnia 10 stycznia 2020 r. znak: WOB.7721.325.2019.MO.439 dokonał ustaleń w zakresie aktualnego, faktycznego sposobu użytkowania pomieszczeń w ww. budynku. Jak wynika z protokołu z dnia 19 marca 2021 r. z oględzin przedmiotowego budynku mieszkalnego obecnie w kondygnacji piwnic znajdują się pomieszczenia gospodarcze, kotłownia z piecem gazowym oraz garaż, które obecnie nie są zamieszkiwane przez właściciela ani też wynajmowane na cele mieszkaniowe, a ich sposób użytkowania nie odbiega od tego wynikającego z zalegających w aktach dokumentów i decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 8 maja 1971 r. znak: L.BUA-IV-601/443/71. W poziomie parteru znajdują się natomiast pomieszczenia wynajmowane długoterminowo na podstawie umów najmu - 3 pokoje, kuchnia oraz łazienka.
Następnie odniesiono się do spornej kwestii, czy wynajęcie pokoi w przedmiotowym budynku mieszkalnym jednorodzinnym spowodowało, że obiekt ten przestał pełnić funkcję mieszkalną, o której mowa w art. 3 pkt 2a upb i stanowi budynek zamieszkania zbiorowego.
Jak wskazuje organ - zgodnie z § 209 ust. 2 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 z późn. zm., dalej: Warunki Techniczne) budynki mieszkalne i budynki zamieszkania zbiorowego zaliczane są do różnych kategorii zagrożenia pożarowego ludzi, z którymi wiążą się różne wymagania przeciwpożarowe m.in. w zakresie warunków wydzielenia dróg ewakuacyjnych. Odwołanie to w świetle art. 71 ust. 1 pkt 2 upb miałoby przesądzający charakter pod warunkiem przesądzenia, że objęty postępowaniem budynek jak budynkiem zamieszkania zbiorowego, którym zgodnie z § 3 pkt 5 Warunków technicznych jest "budynek przeznaczony do okresowego pobytu ludzi, w szczególności hotel, motel, pensjonat, dom wypoczynkowy, dom wycieczkowy, schronisko młodzieżowe, schronisko, internat, dom studencki, budynek koszarowy, budynek zakwaterowania na terenie zakładu karnego, aresztu śledczego, zakładu poprawczego, schroniska dla nieletnich, a także budynek do stałego pobytu ludzi, w szczególności dom dziecka, dom rencistów i dom zakonny".
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w ocenie MWINB - wymagań § 209 ust. 2 w związku z § 3 pkt 5 Warunków technicznych nie można odnieść do obiekt objętego niniejszym postępowaniem. Nie można przyjąć, że wynajmowane przez B. G. pokoje w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w S. wynajmowane są do zamieszkania na pobyt czasowy (okresowy), względnie stałego pobytu ludzi, na zasadach analogicznych jak pobyty w hotelach i innych instytucjach przykładowo wskazanych w ww. przepisie, co stanowi istotną cechę pobytu w budynku zamieszkania zbiorowego. Podkreślono, że w spornym budynku pozostaje wyodrębniony wyłącznie jeden lokal pełniący funkcję mieszkalną, w którym wynajmujący prowadzą jedno wspólne gospodarstwo domowe, a więc zachowana zostaje funkcja budynku określona w zatwierdzonym projekcie budowlanym jako mieszkalny jednorodzinny, w którym zgodnie z art. 3 pkt 2a upb, dopuszczalne jest wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali - mieszkalnych bądź także jednego lokalu użytkowego. Lokal ten posiada właściwości niezbędne do samodzielnego pełnienia funkcji mieszkaniowych i do takich celów też jest wykorzystywany. Również niewielka liczba pokoi w przedmiotowym budynku i zamieszkujących w nim osób (4 osoby wynajmujące 3 pokoje) nie daje podstaw do przyjęcia, że jest to budynek zamieszkania zbiorowego.
Uzasadniając powyższe twierdzenia, przytoczono per analogiam wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt II SA/G1 509/16, w którym wskazano: wynajmowanie studentom pokoi w domach jednorodzinnych czy też w mieszkaniach w domach wielorodzinnych jest ogólnie przyjętą i stosowaną praktyką. Nie prowadzi ona jednak do przekształcenia takich domów na budynki zamieszkania zbiorowego. Wobec powyższego dla przyjęcia, że doszło do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku w rozumieniu art. 71 ust. 1 i art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego należałoby, jak podniesiono wcześniej, wykazać, że nastąpiła zmiana sposobu korzystania z niego w odniesieniu do sposobu pierwotnego czy też dotychczasowego, wpływająca na zmianę istotnych wymagań odnoszących się do tego obiektu, w szczególności w zakresie wymagań o jakich mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wymóg ten będą miały na uwadze organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Jego spełnienia nie można niewątpliwie wyprowadzić z faktu ewentualnego zamieszkiwania w budynku 7 studentów. O wiele więcej osób może liczyć bowiem jedna lub dwie rodziny zamieszkujące w budynku jednorodzinnym, co nie daje podstaw do przyjęcia, że doszło w nim do zmiany typowych dla takiego budynku warunków bezpieczeństwa pożarowego lub warunków higieniczno-sanitarnych, a w efekcie do zmiany sposobu jego użytkowania (zobacz w tym względzie m.in. wyroki NSA z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 785/10 i z dnia 30 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 2069/12). Nadto, jak to podniesiono w skardze studenci nie stanowią grupy osób wymagających szczególnej kwalifikacji z punktu widzenia funkcji budynku w którym zamieszkują jako najemcy poszczególnych pomieszczeń mieszkalnych w oparciu o umowy cywilne".
Analogicznie przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 785/10: "kierując się celem, jaki przyświecał ustawodawcy stanowiącemu określoną normę prawną wydaje się oczywiste, iż prowadzenie działalności opiekuńczej, czy wychowawczej nad niewielką grupką dzieci nie powoduje zaistnienia takich okoliczności, jakie są wymienione w art. 71 ust. 1 pkt 2. W domu jednorodzinnym może przecież zamieszkiwać liczna, nawet wielopokoleniowa rodzina a więc liczba dzieci mieszkających w takim domu, którymi opiekuje się rodzina a nawet niekiedy osoby obce, także może być porównywalna z liczbą dzieci przebywających w niewielkim przedszkolu. Czy natomiast w konkretnym przypadku można będzie mówić o zmianie sposobu użytkowania, jest uzależnione od ustalonego wnikliwie stanu faktycznego i jego oceny z dokładnym, a nie tylko powtarzającym powyższą normę, omówieniem przyczyn, dla jakich właśnie w takiej sprawie należy jednak uznać, iż następuje zmiana sposobu użytkowania".
W ocenie MWINB, w ustalonym stanie faktycznym sprawy brak jest podstaw do uznania, że w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr [...] przy ul. [...] w S. (lub jego części) doszło do podjęcia działalności, która doprowadziła do zmiany warunków w zakresie: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska bądź wielkość lub układu obciążeń. Przeprowadzone przez PINB postępowanie wyjaśniające pozwala stwierdzić, że obecnie pomieszczenia przedmiotowego budynku użytkowane są zgodnie z przeznaczeniem określonym w decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 8 maja 1971 r. znak: L.BUA-IY-601/443/71 oraz zatwierdzonej dokumentacji technicznej.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzono, iż organ I instancji prawidłowo ustalił, że postępowanie w sprawie zmiana sposobu użytkowania budynku mieszkalnego, położonego przy u. [...] w S. na działce nr [...], jest bezprzedmiotowe. W ocenie organu nadzoru budowlanego brak jest podstawy prawnej, tj. przepisu w ustawie Prawo budowlane, który pozwalałaby w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym na wydanie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie.
MWINB nie dopatrzył się naruszenia przepisów proceduralnych, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający do wydania niniejszej decyzji. MWINB wskazał, iż w niniejszej sprawie użytkowanie pomieszczeń pełniących funkcję mieszkalną przez osoby niespokrewnione, nie przesądza o funkcji budynku jako zamieszkania zbiorowego, bowiem trzy pokoje (wynajmowane na podstawie odrębnych umów najmu) wraz z kuchnią i łazienką, nie stanowią odrębnych gospodarstw domowych, tylko zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych tworzących jedno wspólne gospodarstwo (por. § 3 pkt 9 Warunków Technicznych).
Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D. G., zarzucając jej
a) rażące naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., polegające na przeprowadzeniu dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie;
b) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej:
c) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. polegające na braku odpowiedniego poinformowania Skarżącego o toczącym się postępowaniu i zgromadzonym materiale dowodowym i tym sam pozbawienie Skarżącego możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
d) naruszenie art. 35 k.p.a., poprzez nie rozpatrzenie sprawy w terminie wskazanym w ww. artykule,
e) naruszenie art. 36 k.p.a., poprzez nie wskazanie dodatkowego terminu rozpatrzenia sprawy,
f) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 71 ustawy - Prawo Budowlane w zw. z § 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez utrzymanie w mocy decyzji dot. umorzenia postępowania w sytuacji, gdy doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w S. wskutek:
- zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego,
- zintensyfikowaniu użytkowania budynku poprzez zwiększenia ilości miejsc noclegowych ,
- zmiany układu funkcjonalnego pomieszczeń w odniesieniu do wskazanych w projekcie budowlanym,
- zmiany warunków higieniczno-sanitarnych,
- zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego.
g) brak odniesienia się Organu II instancji do wszystkich zarzutów skarżącego zawartych w Odwołaniu, w tym:
- prowadzeniu przez Organ I instancji dwóch postępowań dotyczących tej samej sprawy,
- brak zbadania przez Organ ilości miejsc noclegowych (na dwóch kondygnacjach),
- brak odniesienia się do warunków higieniczno-sanitarnych,
- brak odniesienia się do spełnienia przepisów p-poż.,
- brak odniesienia się do okresowości i rotacji najemców.
Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 31 października 2022 r. uczestniczka postępowania B. G. wniosła o oddalenie skargi. Podkreśliła, że najem pokoi w przedmiotowym budynku nigdy nie miał charakteru krótkoterminowego, umowy były zawierane na okres co najmniej 6 miesięcy, a nawet roku, a najemcy pokoju dwuosobowego zamieszkują go od 2017 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej.
Ponieważ nie wszystkie strony odpowiedziały na wezwanie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że jest ona prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
Nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne w zakresie wynajmowania przez B. G. trzech pokoi w budynku mieszkalnym położonym przy ul. [...] w S. na działce nr [...] – wybudowanym jako dom jednorodzinny. Do części wspólnie wykorzystywanych przez najemców należą kuchnia, łazienka i hall - w poziomie parteru.
Istotą sporu jest natomiast kwestia, czy doszło w ten sposób do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego na budynek zamieszkania zbiorowego.
Definicję takiego obiektu zawiera § 3 pkt 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym jest to "budynek przeznaczony do okresowego pobytu ludzi, w szczególności hotel, motel, pensjonat, dom wypoczynkowy, dom wycieczkowy, schronisko młodzieżowe, schronisko, internat, dom studencki, budynek koszarowy, budynek zakwaterowania na terenie zakładu karnego, aresztu śledczego, zakładu poprawczego, schroniska dla nieletnich, a także budynek do stałego pobytu ludzi, w szczególności dom dziecka, dom rencistów i dom zakonny".
W skardze podnosi się, że organ pominął fakt, że w trakcie kontroli w marcu 2021 r. panowała epidemia COVID-19. która znacząco zmniejszyła mobilność ludzką i wprowadziła ograniczenia w usługach hotelarskich. Tym samym ilość najemców w dniu kontroli można przypisać ograniczeniom podróżowania oraz ograniczeniom działalności gospodarczej związanym z pandemią. Zdaniem skarżącej znaczenie ma ilość miejsc noclegowych w pokojach jakim dysponuje budynek mieszkalny jednorodzinny (uwzględniając dwie kondygnacje), okresowość i rotacja osób związana z prowadzonym wynajmem.
Skarżący podkreśla też, że wynajem pokoi dla pracowników nie służy zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych, a okazjonalnemu noclegowi w związku z wykonywaniem pracy w okolicy. Pracownik mieszkający w wieloosobowym pokoju nie ma tam centrum życiowego, nie zamieszkuje tam z zamiarem choćby tymczasowego pobytu, a jedynie wykonuje swoje obowiązki pracownicze. Zgromadzona w aktach postępowania dokumentacja zdjęciowa oraz umowy najmu (spisane bezpośrednio z firmą) wskazuje, że nie sposób podważyć, że doszło do wynajmu okazjonalnego w związku z wykonywaniem pracy w okresie prowadzonego wynajmowania miejsc noclegowych. W latach poprzedzających bezpośrednio okres najmu tj. przed rokiem 2013 dom zamieszkiwały 3-4 osoby prowadzące jedno wspólne gospodarstwo domowe. W związku z wynajmowaniem pokoi osobom trzecim i firmom ilość miejsc noclegowych wzrosła z 3-4 do 11-12 na tej samej kondygnacji (II kondygnacji) będącej wg Opinii architektonicznej częścią mieszkalną. Nastąpiło zatem wielokrotne zwiększenie zintensyfikowania dotychczasowego użytkowania kondygnacji parteru (II kondygnacji) budynku jednorodzinnego, nie wspominając o kondygnacji piwnic, która również była wynajmowana.
Zarzuty te nie mogą odnieść skutku. Z przytoczonej wyżej definicji budynku zamieszkania zbiorowego wynika, że jego najistotniejszą cechą jest okresowość zamieszkiwania poszczególnych osób (nie sposób bowiem porównać pokoi wynajmowanych w domu jednorodzinnych do takich obiektów jak dom dziecka, dom rencistów i dom zakonny). Również umowa najmu jest ze swej istoty umową okresową.
W ocenie Sądu czynnikiem wyróżniającym obiekt zamieszkania zbiorowego w rodzaju hotelu czy pensjonatu od domu mieszkalnego, w którym wynajmowane są poszczególne pokoje jest krótkoterminowość pobytu i duża rotacja osób korzystających z takiego obiektu.
W okolicznościach tej sprawy brak jest jednak dowodów wskazujących, że w niniejszej sprawie do takiej właśnie zmiany sposobu użytkowania doszło.
W piśmie z dnia 14 kwietnia 2020 r. właścicielka domu wyjaśniła, że jeden z pokoi wynajmowany jest przez czterech obywateli Ukrainy na podstawie umowy zawartej w dniu 1 czerwca 2019 r., przedłużonej aneksem z dnia 1 listopada 2019 r. do dnia 31 stycznia 2020 r. oraz aneksem z dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 30 czerwca 2020 r. Drugi pokój dwuosobowy wynajmowany jest przez małżeństwo z Ukrainy mieszkające od połowy 2017 r. na podstawie umowy kolejnej umowy najmu zawartej z najemcami od dnia 1 stycznia 2020 r. na czas określony do dnia 31 grudnia 2020 r. Pokój trzyosobowy wynajmowany był przez jedną osobę - obywatela Ukrainy na podstawie umowy zawartej od dnia 1 stycznia 2020 r. na okres sześciu miesięcy. Na okoliczność potwierdzenia wynajmu dwóch ostatnich z wymienionych pokojów przedłożyła kopie umów. W późniejszym okresie dołączyła też do akt sprawy kopię umowy pierwszego z wymienionych pokoi na okres od 1 sierpnia 2020 r. do 31 maja 2021 r. Natomiast podczas kontroli 19 marca 2021 r. w budynku zamieszkiwały 4 osoby (po jednej w dwóch pokojach oraz dwie osoby w trzecim pokoju). Okoliczności te w żaden sposób nie mogą zostać uznane za znaczną rotację oraz krótkoterminowość pobytów poszczególnych osób.
Odnosząc się do zarzutu zmniejszonej mobilności w okresie pandemii COVID-19 trzeba wskazać, że organ wydający decyzję zobowiązany jest ustalać stan faktyczny na datę orzekania, a fakt rozprzestrzeniania się wirusa COVID był okolicznością niezależną od którejkolwiek ze stron. Niemniej jednak trzeba też pamiętać, że postępowanie w tej sprawie toczy się od grudnia 2018 r., a więc zostało wszczęte na ponad rok przed wybuchem pandemii i również w zakresie tego okresu poczyniono stosowne ustalenia faktyczne – które również uzasadniają przyjęcie, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku.
Skarżący zarzuca, że w opinii architektonicznej z 18 sierpnia 2017 r. (k. 88 akt administracyjnych organu I instancji) stwierdzono: "w przedmiotowym budynku planowane jest rozpoczęcie działalności w zakresie agroturystyki – wynajem 4 pomieszczeń mieszkalnych na 1 piętrze dla łącznie 11 osób". Jak jednak wynika z pisma Wójta Gminy Wielka Wieś z 27 marca 2018 r. adresowanego do M. L., przedmiotowy obiekt został w dniu 27 marca 2018 r. wykreślony z prowadzonej przez Wójta ewidencji innych obiektów świadczących usługi hotelarskie.
Z kolei z przedstawionego przez uczestniczkę zestawienia ilości pokoi i ilości osób wynajmujących (k. 70 akt administracyjnych I instancji) wynika, że od 2015 do 2019 r. z wynajmu korzystało od 2 do 7 osób, a przedłożone przez nią kopie umów najmu wskazują, że były one zawierane na okresy pięciomiesięczne i były przedłużane przez tych samych najemców. Okoliczność wynajmu spółce cywilnej [...] – jak zaznaczono w umowie "na cele mieszkaniowe" – w żaden sposób nie może być uznane za zbliżone do hotelu pracowniczego.
W świetle tych okoliczności należy zgodzić się z organami obu instancji, iż tak ustalona liczba osób przebywająca w przedmiotowym budynku nie ma wpływu na zmianę sposobu użytkowania tego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na budynek mieszkalny wielorodzinny, nie stanowi też intensyfikacji istniejącego sposobu użytkowania. Nie doszło tym samym do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego rozumianej jako podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń (art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane).
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Ani szczegółowo opisana w skardze długotrwałość prowadzonego postępowania, ani ponowne zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego przez organ I instancji po wydaniu decyzji kasatoryjnej nie miały wpływu na wynik sprawy, a tylko tego rodzaju uchybienia przepisom postępowania mogą prowadzić do uwzględnienia skargi. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 7 oraz 77 k.p.a. Organy obu instancji zebrały kompletny materiał dowodowy i szczegółowo rozważyły wszystkie ustalone w ten sposób dowody.
Wobec powyższego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę