II SA/KR 850/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie oddalił skargę małoletniego na postanowienie SKO w przedmiocie oddalenia zarzutów egzekucyjnych dotyczących wydania działki pod inwestycję drogową, uznając, że decyzja ZRID z rygorem natychmiastowej wykonalności może stanowić podstawę do egzekucji, nawet jeśli podział nieruchomości nie jest jeszcze ostatecznie wpisany do rejestru.
Małoletni M.G., działając przez przedstawicielkę ustawową, wniósł skargę na postanowienie SKO oddalające jego zarzuty egzekucyjne. Zarzuty dotyczyły m.in. nieistnienia działki przeznaczonej pod inwestycję drogową, błędu co do osoby zobowiązanego oraz braku doręczenia upomnienia. WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając, że decyzja ZRID z rygorem natychmiastowej wykonalności, mimo braku ostateczności, stanowi tytuł egzekucyjny uprawniający do wydania nieruchomości. Sąd uznał również, że małoletni jako współwłaściciel jest prawidłowo wskazanym zobowiązanym, a jego przedstawicielka ustawowa jest właściwie doręczana korespondencja.
Sprawa dotyczyła skargi małoletniego M.G., reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową A.R., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa o oddaleniu zarzutów egzekucyjnych. Zarzuty te dotyczyły egzekucji obowiązku wydania działki nr [...] obręb N. H., powstałej z podziału działki nr [...] na mocy decyzji ZRID z rygorem natychmiastowej wykonalności. Skarżący podnosił m.in. nieistnienie działki, błąd co do osoby zobowiązanego (małoletni zamiast przedstawiciela ustawowego), brak doręczenia upomnienia oraz brak wymagalności obowiązku z powodu przeszkód po stronie wierzyciela. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że decyzja ZRID z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności, mimo że nie jest ostateczna, stanowi tytuł egzekucyjny i jest wykonalna. Podział nieruchomości został dokonany decyzją ZRID, a działka, choć nie wpisana jeszcze do rejestru, istnieje prawnie w zakresie zatwierdzonego podziału. Sąd podzielił również stanowisko, że małoletni jako współwłaściciel jest prawidłowo oznaczonym zobowiązanym, a doręczenie tytułu wykonawczego jego przedstawicielce ustawowej jest zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że rygor natychmiastowej wykonalności umożliwia przejęcie nieruchomości w posiadanie i rozpoczęcie robót budowlanych, choć własność przechodzi dopiero z dniem uprawomocnienia się decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja ZRID z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności stanowi tytuł egzekucyjny i jest wykonalna, co uprawnia do wydania nieruchomości i rozpoczęcia robót budowlanych, mimo braku ostateczności decyzji i wpisu podziału do rejestru.
Uzasadnienie
Rygor natychmiastowej wykonalności nadany decyzji ZRID sprawia, że jest ona wykonalna, co pozwala na egzekucję obowiązku wydania nieruchomości. Decyzja ZRID zatwierdza podział nieruchomości, tworząc podstawę do wpisów w księdze wieczystej i katastrze, choć własność przechodzi z dniem ostateczności decyzji. Egzekucja może być prowadzona na podstawie takiej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 15 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
specustawa drogowa art. 17 § ust. 5
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 12 § ust. 1
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 11f § ust. 1 pkt 5
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
u.p.e.a. art. 1 § pkt 20
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.c. art. 342
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
specustawa drogowa art. 17 § ust. 3
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 12 § ust. 1 - 4
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 8 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 30 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja ZRID z rygorem natychmiastowej wykonalności stanowi tytuł egzekucyjny i jest wykonalna, mimo braku ostateczności. Podział nieruchomości dokonany decyzją ZRID tworzy podstawę do egzekucji wydania nieruchomości, nawet jeśli nie jest jeszcze wpisany do rejestru. Małoletni jako współwłaściciel jest prawidłowo oznaczonym zobowiązanym w tytule wykonawczym. Doręczenie tytułu wykonawczego przedstawicielowi ustawowemu małoletniego jest zgodne z prawem. Współwłaściciel, który oddał nieruchomość w użyczenie, zachowuje posiadanie samoistne i może żądać jej wydania.
Odrzucone argumenty
Nieistnienie działki przeznaczonej pod inwestycję drogową, ponieważ decyzja ZRID nie jest ostateczna i podział nie jest wpisany do rejestru. Błąd co do osoby zobowiązanego – tytuł wykonawczy powinien być wystawiony na przedstawiciela ustawowego, a nie małoletniego. Brak uprzedniego doręczenia upomnienia. Brak wymagalności obowiązku z powodu przeszkód po stronie wierzyciela (brak geodezyjnego wytyczenia terenu). Nieruchomość jest w posiadaniu osoby trzeciej na podstawie umowy użyczenia, co uniemożliwia jej wydanie.
Godne uwagi sformułowania
skutkiem nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest wykonalność decyzji administracyjnej. Nieostateczna decyzja administracyjna, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stanowi tytuł egzekucyjny. Małoletni posiada zdolność prawną, a jedynie ograniczona jest jego zdolność do czynności prawnych – co skutkuje koniecznością doręczania pism adresowanych do takiej osoby do rąk jego przedstawiciela ustawowego. Choć możliwe jest np. rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji ZRID, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, to własność wydzielonych w granicach pasa drogowego nieruchomości przejdzie na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego dopiero po uzyskaniu przez decyzję ZRID przymiotu ostateczności.
Skład orzekający
Sebastian Pietrzyk
przewodniczący
Joanna Człowiekowska
sędzia
Anna Kopeć
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wykonalności decyzji ZRID z rygorem natychmiastowej wykonalności w postępowaniu egzekucyjnym, reprezentacja małoletniego w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji decyzji ZRID i postępowania egzekucyjnego w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu inwestycji drogowych i egzekucji administracyjnej, a także kwestii reprezentacji małoletnich. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i budowlanym.
“Decyzja ZRID z rygorem natychmiastowej wykonalności – kiedy można żądać wydania nieruchomości?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 850/25 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-09-17 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-07-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Anna Kopeć /sprawozdawca/ Joanna Człowiekowska Sebastian Pietrzyk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: SWSA Joanna Człowiekowska AWSA Anna Kopeć (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi małoletniego M.G. . działającego przez przedstawiciela ustawowego A.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 maja 2025 r., znak: SKO.EA/418/71/2025, SKO.EA/418/72/2025 w przedmiocie oddalenia zarzutów egzekucyjnych oddala skargę. Uzasadnienie W dniu 12 października 2023 r. Prezydent Miasta Krakowa wydał decyzję nr 34/6740.4/2023 znak AU-01-6.6740.4.19.2023.IRE o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. Rozbudowa skrzyżowania ul. C. j (droga gminna klasy Z) z ul. N. (droga powiatowa klasy GP) wraz z rozbudową ul. N. od km. 0+000,00 do km 0+129,50 oraz rozbudową ul. C. od km 0'+133,10 w K. (...) wynikający z decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 34/6740.4/2023 z dnia 12.10.2023 r . opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności. Postanowieniem z dnia 16 października 2023 r. Prezydent Miasta Krakowa nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, a w dniu 13 listopada 2024 r. wystawił tytuł wykonawczy. nr ZDMK/NIEP-ZRID/20/2024 skierowany do M. G., w którym określono wynikający z ww. decyzji obowiązek wydania działki tj. działki nr [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna N. H. (powstałej z podziału działki nr [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna K. - N. H.) o pow. 0,0180 ha. Małoletni M. G. jest współwłaścicielem działki w udziale [...]. Małoletni M. G., działający przez przedstawiciela ustawowego A. R. – G. wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej wskazując na: 1. nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym 2. błędu co do zobowiązanego 3. braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia 4. braku wymagalności, w związku z istotnymi i niedającymi się aktualnie usunąć przeszkodami w jego wykonaniu, leżącymi po stronie wierzyciela. Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 7 lutego 2025 roku nr 39/2025, znak EE.313.248.4.2024 zarzuty oddalił. Po rozpatrzeniu zażalenia M. G., działającego przez przedstawiciela ustawowego A. R. – G. , wniesionego na to postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 12 maja 2025 r., znak SKO.EA/418/71/2025, SKO.EA/418/72/2025 utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało art. 18, art. 15 § 1, art. 33 § 2, art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – dalej u.p.e.a. (Dz. U. z 2025 poz. 132), oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego W uzasadnieniu postanowienia przywołano relewantne przepisy u.p.e.a. Wskazano, że skutkiem nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest wykonalność decyzji administracyjnej. Nieostateczna decyzja administracyjna, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stanowi tytuł egzekucyjny. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że analizując skutki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, należy podkreślić, że nie pozbawia ono właścicieli, użytkowników wieczystych oraz podmiotów, którym przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości objętych decyzją ZRID, praw do tych nieruchomości. Zarządca drogi w wyniku nadania decyzji ZRID rygoru natychmiastowej wymagalności jest jedynie uprawniony do przejęcia w posiadanie wywłaszczanych nieruchomości oraz skorzystania z innych uprawnień wymienionych w wydanym zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (por. wyrok NSA z 11.08.2011 r., I OSK 1409/10, LEX nr 1068399). Na podstawie art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311) – dalej jako "specustawa drogowa" - do egzekucji obowiązków wynikających z decyzji ZRID stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucję obowiązku wynikającego z tej decyzji przeprowadza się w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku właściwego zarządcy drogi. W ocenie zobowiązanego rygor natychmiastowej wykonalności nadany decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 12.10.2023 r. nr 34/6740.4/2023 nie ma zastosowania do decyzji ZRID w zakresie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Według zobowiązanego zatwierdzenie podziału nieruchomości wywołuje skutek dopiero od kiedy decyzja ZRID zyska walor ostateczności, a decyzja ZRID jest nieostateczna. Kolegium wyjaśnia, że skutkiem decyzji ZRID - wynikającym z art. 12 ust. 1 specustawy drogowej - jest zatwierdzenie podziału nieruchomości zgodnie z załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część decyzji. Linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. Linie te, określające powierzchnię terenu niezbędnego dla realizacji drogi, powinny być uwidocznione w materiałach graficznych i wyznaczają jednocześnie granice pasa drogowego. Z powyższego wynika, że znane są granice działki objętej postępowaniem egzekucyjnym. Słusznie więc wierzyciel stwierdził, że decyzja ZRID zatwierdza podział nieruchomości, a nadany jej rygor natychmiastowej wykonalności sprawia, że choć nie jest ona ostateczna jest wykonalna. Kolegium zwraca uwagę na wyrok WSA w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 214/14, gdzie sąd stwierdził, że skutkiem decyzji ZRID z rygorem natychmiastowej wykonalności jest przede wszystkim jej bezzwłoczna realizacja w zakresie wydania posiadania nieruchomości. Co do kolejnego zarzutu tj. braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, wierzyciel wskazał, że nie budzi wątpliwości, że prawo współwłasności do nieruchomości przysługuje M. M., do której skierowane zostało upomnienie z dnia 2.09.2024 r. nr [...], które to upomnienie zostało skutecznie doręczone w dniu 19.09.2024 r. Nadto wyjaśniono, że z treści upomnienia jasno wynika wezwanie do wykonania obowiązku tj. wydania nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] N. H. powstałej w wyniku podziału działki nr [...] obr. [...] N. H.. Brak jest podstaw do kwestionowania upomnienia, a tym bardziej faktu jego doręczenia. Co do zarzutu braku wymagalności w związku z istotnymi i niedającymi się aktualnie usunąć przeszkodami w jego wykonaniu, leżącymi po stronie wierzyciela, zobowiązany podnosi, że wydanie działki nr [...] obręb nh-[...] jest niemożliwe dlatego, że działka nie powstała, a także dlatego, że w terenie nie wytyczono geodezyjnie granic ani jej położenia. Kolegium podziela stanowisko wierzyciela - przywołując regulację art. 12 ust. 1 i art. 11f ust. 1 pkt 5 specustawy drogowej - że decyzja o realizacji inwestycji drogowej zatwierdza podział nieruchomości. Linie rozgraniczające teren, w tym granice pasów drogowych, ustalone decyzją ZRID stanowią linie podziału nieruchomości. Decyzja jest wprawdzie nieostateczna, ale ma nadany rygor natychmiastowej wykonalności, co czyni ją wykonalną. Poza powyższym podczas czynności egzekucyjnych zostaną geodezyjnie tymczasowo wytyczone linie rozgraniczające inwestycję i zarazem zostanie określony zakres terytorialny placu budowy, który zostanie przekazany wykonawcy. Wskutek nadania decyzji ZRID rygoru natychmiastowej wykonalności zarządca drogi jest uprawniony do przejęcia w posiadanie wywłaszczanych nieruchomości oraz skorzystania z innych uprawnień wymienionych w wydanym zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, celem natychmiastowego rozpoczęcia realizacji inwestycji drogowej, a skutki owego rygoru rozciągają się także na możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do obowiązków wymienionych w art. 17 ust. 3 specustawy drogowej. W zakresie powoływania się przez zobowiązaną na błąd co do osoby zobowiązanego, z uwagi na okoliczność oddania na podstawie umowy użyczenia działki będącej przedmiotem postępowania egzekucyjnego W. R., Kolegium wyjaśniło, że skutki decyzji ZRID odnoszą się do właścicieli, użytkowników wieczystych oraz podmiotów, którym przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości objętych decyzją ZRID, praw do tych nieruchomości. Stąd też słusznie wszelkie czynności wierzyciel podejmuje względem właściciela/współwłaściciela/ nieruchomości, a nie osoby mającej nieruchomość w posiadaniu na podstawie umowy zobowiązaniowej. Kolegium - po analizie akt sprawy - w odpowiedzi na zarzuty zażalenia w zakresie naruszenia przepisów proceduralnych stwierdza, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a wszelkie okoliczności istotne dla sprawy zostały przez organ poddane analizie. Postanowienie zawiera wszelkie wymagane prawem elementy, prawidłowo wskazana została podstawa prawna rozstrzygnięcia, a uzasadnienie jest wyczerpujące i odnosi się do całości sprawy, również pouczenie czyni zadość wymaganiom określonym w obowiązujących przepisach prawa. Kolegium stwierdza więc, że zakresie naruszenia przepisów proceduralnych zarzuty zażalenia są niezasadne. Opisane wyżej postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie małoletni M. G. reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego A. R. – G. . Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. art. 15 w zw. z art. 127 § 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 6 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) przez dopuszczenia się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie ciężkiego i rażącego niedopełnienia obowiązku zapoznania się z treścią zażalenia oraz załączonych dowodów z dokumentów urzędowych, co skutkowało rażącym naruszeniem prawa materialnego i procesowego, nierozpoznaniem podniesionych zarzutów, wydaniem orzeczeń oczywiście sprzecznych z dowodami z dokumentów urzędowych oraz fikcyjnym prowadzeniem postępowania zażaleniowego na szkodę interesu prywatnego oraz interesu publicznego wyrażającego się w rzetelnym prowadzeniu postępowania odwoławczego z poszanowaniem zasad procesowych, w tym zasady dwuinstancyjności - SKO nawet nie dostrzegło, że zażalenie wniesione w niniejszej sprawie, mimo podobnej szaty graficznej, formułuje zupełnie inne zarzuty niż pozostałe zażalenia skarżącej, co skutkowało nierozpoznaniem tego zażalenia, "przeklejeniem" rozstrzygnięcia z innej sprawy (ze zmianą numeracji działek i sygnatur): 2. art. 34 § 2 pkt 2 w zw. z art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. przez: a) nierozpoznanie zarzutu błędu co do zobowiązanego, tj. podnoszonej przez skarżącą okoliczności, że w świetle orzecznictwa sądowego, w sytuacji gdy egzekucja administracyjna skierowana jest do majątku małoletniego, który nie ma zdolności do czynności prawnych jako zobowiązanego w tytule wykonawczym należy wskazać jego przedstawiciela ustawowego, gdyż małoletni nie ma prawnej możliwości skutecznego wykonania obowiązku inaczej niż przez swojego przedstawiciela ustawowego; b) błędne przyjęcie, że egzekucja winna być prowadzona przeciwko współwłaścicielowi nieruchomości nawet wtedy, gdy użytkownikiem spornego terenu na podstawie stosunku zobowiązaniowego jest osoba trzecia, a zgodnie z decyzją ZRID stosunki obligacyjne rozwiązują się dopiero po upływie 3 miesięcy od chwili uprawomocnienia się decyzji, co oznacza, że nieostateczna decyzja ZRiD (nawet opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności) nie powoduje rozwiązania stosunku obligacyjnego, a zatem właściciel nie ma prawa do pozbawienia posiadania osoby trzeciej - czyn taki stanowiłby czyn zagrożony w rozumieniu art. 342 K.c.; 3. art. 34 § 2 pkt 2 w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 w zw. z art. 141 u.p.e.a. przez nierozpoznanie istoty zarzutu nieistnienia obowiązku (nieistnienia przedmiotu egzekucji), tj. nie odniesienie się przez wierzyciela ani przez SKO do podnoszonego przez skarżącą błędnego oznaczenia przedmiotu egzekucji (wskazanie w tytule wykonawczym działki nr [...] obr. N. H., która do chwili obecnej nie powstała) oraz pominięcie milczeniem dowodów z dokumentów urzędowych przedstawionych na tą okoliczność w postaci aktualnych map oświadczenia Wydziału Geodezji UMK z 21.03.2025 r. stwierdzającego, że działka nr [...] nie istnieje, oraz oświadczenia uprawnionego geodety potwierdzającego ten fakt, w sytuacji gdy są to dowody kluczowe w sprawie. Prawidłowe określenie przedmiotu egzekucji jest podstawową gwarancją w postępowaniu egzekucyjnym i podstawowym obowiązkiem wierzyciela. Czy administracji publicznej "mogą dotyczyć tylko nieruchomości prawnie - realnie istniejących", a kryteriów tych nie spełniają nieruchomości, co do których sporządzono projekt podziału, ale nie został on jeszcze ostatecznie i ważnie zatwierdzony 4. art. 34 § 2 pkt 2 w zw. z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. przez nierozpoznanie zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, skoro nie odniesiono się do tego, że wydanie działki, która nie powstała, nie jest możliwe, bo przeniesienie posiadania rzeczy przyszłej nie wywołuje skutków prawnych; 5. art. 34 § 2 pkt 2 w zw. z art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. przez oddalenie zarzut braku wymagalności w związku z przeszkodami leżącymi po stronie wierzyciela (uporczywe uchylanie się od wyznaczenia w terenie obszaru podlegającego zajęciu pod drogę przy świadomości wierzyciela, że bez geodezyjnego wytyczenia nie można wydać terenu); 6. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i nieodniesienie się do dowodów z: a) mapy ewidencyjnej, mapy zasadniczej i oświadczenia geodety, z których wynika, że działka nr [...] nie istnieje; b) pisma Wydziału Geodezji z 21 marca 2025 r. potwierdzającego, że działka nie istnieje; c) protokołu przesłuchania świadków, z którego wynika, że teren, który ma zostać zajęty pod drogę, jest w posiadaniu osoby trzeciej (W. R.); 7. art. 17 ust. 3 ustawy ZRID, bo błędnie przyjęto, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności skutkuje zatwierdzeniem podziału nieruchomości oraz uprawnia wierzyciela do żądania wydania nowo wydzielonych działek, podczas gdy nie prowadzi to do zmian prawnorzeczowych czy ewidencyjnych, a żądanie wydania może dotyczyć tylko nieruchomości istniejących faktycznie i prawnie (przed podziałem) w części przeznaczonej pod inwestycję drogową. W oparciu o te zarzuty przedstawicielka ustawowa małoletniego wniosła o: 1) stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie postanowień organów obu instancji; 2) przyznanie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) - dalej jako "p.p.s.a." - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie może być rozpoznana w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ono prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie oddalenia zarzutów. Skarga, a wcześniej wniesione zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym koncentruje się na twierdzeniu, że działka nr [...] obr. [...] N. H. nie może być przedmiotem egzekucji, ponieważ nie istnieje, bowiem rygor natychmiastowej wykonalności nadawany decyzji ZRID nie wywołuje skutków o charakterze ewidencyjnym i prawnorzeczowym. To na tej właśnie okoliczności przedstawicielka ustawowa małoletniego skarżącego opiera zarzuty, dodatkowo wskazując, że nie jest w posiadaniu działki nr [...], bowiem oddała ją w użyczenie swojemu ojcu. Podnosi również wadliwe określenie osoby zobowiązanej w tytule wykonawczym – jej zdaniem nie może być to osoba małoletnia, lecz jej przedstawiciel ustawowy. W niniejszej sprawie egzekucja niepieniężnego obowiązku wydania nieruchomości dotyczy działki [...], która powstała z podziału działki [...] dokonanej na mocy decyzji ZRID tj. decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 12 października 2023 r. Poza sporem pozostaje fakt, że decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Przedstawicielka ustawowa małoletniego skarżącego nie kwestionuje faktu, iż jest on współwłaścicielem działki nr [...]. Potwierdza to również dołączony do skargi wypis z rejestru gruntów. Podobne ustalenie czynią organy. Jest to zatem okoliczność bezsporna w niniejszej sprawie. W skardze kwestionuje się jedynie (w zakresie określenia adresata egzekwowanego obowiązku), iż faktycznie nieruchomość nie jest w jej posiadaniu, a w posiadaniu jej ojca W. R., któremu przysługuje prawo użyczenia. Zgodnie z art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - zobowiązany to m.in. osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osoba lub jednostka, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. Zatem co do zasady egzekucja wydania nieruchomości może toczyć się przeciwko właścicielowi/ współwłaścicielowi tej nieruchomości, który na podstawie wiążącego aktu władztwa administracyjnego (w tym przypadku decyzji ZRID, której nadano klauzulę natychmiastowej wykonalności i w oparciu o którą wystawiono tytuł wykonawczy) jest obowiązany do wydania nieruchomości lub jej części. Zarzut braku faktycznego posiadania przez nią przedmiotowej nieruchomości stawiany przez skarżącą jest w realiach niniejszej sprawy niezasadny. Po pierwsze: małoletni jako współwłaściciel nieruchomości wydając tę nieruchomość w użyczenie osobie trzeciej nie pozbawia się posiadania samoistnego tej nieruchomości (a więc i realnego władztwa na nią), gdyż w ramach użyczenia przekazuje jedynie posiadanie zależne. Zatem od woli współwłaściciela (posiadacza samoistnego) zależy tylko czy i kiedy rozwiąże stosunek użyczenia i nie ma potrzeby i konieczności oczekiwania tu na ustawowe skutki ostatecznej decyzji ZRID, w postaci wygaśnięcia z mocy ustawy umowy użyczenia. Po drugie: w aktach sprawy znajdują się dołączone przez stronę do złożonych zarzutów dokumenty stanowiące kopie protokołu rozprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym dla K. - N. H. sygn. akt [...] o wydanie nieruchomości, toczącej się min. przeciwko małoletniemu skarżącemu oraz jego przedstawicielce ustawowej. Zatem jest to dowód (przedłożony przez samą stronę) na to, że jednak rzeczona nieruchomość znajduje się we władztwie skarżącej, skoro właśnie przeciwko niej wytoczono powództwo o wydanie nieruchomości, a skarżąca zwalcza takowe żądanie pozwu, wykazując swoje władztwo i prawa do tej nieruchomości. Powyższy dokument i zawarte w nim zeznania świadków przy braku innych dowodów, zdają się jedynie potwierdzać tezę, że zarzut braku władztwa nad rzeczą użyczoną ojcu W. R., jest jedynie argumentem wymyślonym na potrzeby niniejszego postępowania, nie znajdującym pokrycia w rzeczywistości. Przechodząc do kolejnego zarzutu trzeba zauważyć, że w zaskarżonym postanowieniu Kolegium faktycznie pominęło zarzuty odnoszące się do faktu, że M. G. jest osobą małoletnią i w związku z tym w tytule wykonawczym winien być wskazany jako zobowiązany jego przedstawiciel ustawowy. Niemniej jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem wskazany zarzut jest bezzasadny. Przedstawicielka ustawowa małoletniego na poparcie swojego zarzutu powołała się na wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. I SA/Ol 532/08. Stanowisko zaprezentowane w tym wyroku (oraz w skardze) nie jest jednak jednolite ani dominujące w orzecznictwie sądów administracyjnych. Na przykład Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 września 2022 r., sygn. III SA/Wa 210/22 (LEX nr 3429977) wskazał, że "Zobowiązanym w sprawie jest małoletnia. To ona jest bowiem spadkobiercą podatnika podatku od nieruchomości. W tej sytuacji to małoletnia - jako zobowiązana - została prawidłowo wskazana w tytule wykonawczym. W świetle bowiem art. 8 § 1 kodeksu cywilnego w zw. z art. 30 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej, od daty urodzenia ma ona zdolność prawną, tj zdolność bycia podmiotem praw i obowiązków także w sferze prawa podatkowego. Dlatego prawidłowym było wystawienie tytułu wykonawczego na małoletniego. Ponieważ jednak małoletnia zobowiązana nie ma zdolności do czynności prawnych, winna być w toku postpowania egzekucyjnego reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego (np. matkę). Oznacza to, że wystawiony na małoletnią tytuł wykonawczy winien być doręczony temu przedstawicielowi ustawowemu. Sąd w pełni zgadza się z wierzycielem, że reprezentacja małoletniego przez jego przedstawiciela ustawowego nie zmienia faktu, że to małoletni jest podmiotem zobowiązanym. Natomiast wszelka korespondencja, w tym odpis tytułu wykonawczego, jest doręczana przedstawicielowi ustawowemu osoby małoletniej". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wskazany wyżej pogląd. Małoletni posiada zdolność prawną, a jedynie ograniczona jest jego zdolność do czynności prawnych – co skutkuje koniecznością doręczania pism adresowanych do takiej osoby do rąk jego przedstawiciela ustawowego. W okolicznościach niniejszej sprawy jest to o tyle istotne, że przedstawicielka ustawowa małoletniego A. R. – G. również jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, a zatem wystawienie w stosunku do niej dwóch tytułów wykonawczych mogłoby powodować niejasności. Organ prawidłowo określił małoletniego współwłaściciela nieruchomości jako osobę zobowiązaną w tytule wykonawczym i prawidłowo doręczył ten tytuł przedstawicielce ustawowej małoletniego. Takie postępowanie organu w żaden sposób nie mogło prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Tylko na marginesie Sąd zauważa, że przedstawicielka ustawowa małoletniego w skardze kilkukrotnie nazywa siebie "skarżącą", którą w niniejszej sprawie nie jest. Co do zarzutu nieistnienia działki nr [...] (a więc zarzutu braku przedmiotu egzekucji) należy przyznać rację organom egzekucyjnym. Choć decyzja ZRID nie jest jeszcze ostateczna, to skoro nadany jej został rygor natychmiastowej wykonalności, to po myśli art. 17 ust. 3 pkt 2, 3, 4 specustawy drogowej powstaje stan prawny, w którym decyzja ta zobowiązuje niezwłocznego wydania nieruchomości i uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi oraz uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych. Natomiast po myśli art. 12 ust. 1 – do ust. 4 specustawy drogowej, decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości i decyzja ta stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości. Wydzielone nieruchomości przechodzą jednak na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego dopiero z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. W zakresie prawa własności rygor natychmiastowej wykonalności niczego nie zmienia. Oznacza to, że choć możliwe jest np. rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji ZRID, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, to własność wydzielonych w granicach pasa drogowego nieruchomości przejdzie na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego dopiero po uzyskaniu przez decyzję ZRID przymiotu ostateczności. Dopiero wówczas możliwe będzie dokonanie odpowiednich wpisów do ksiąg wieczystych i do katastru nieruchomości. Nie jest zatem tak, że działka [...] (powstała z podziału działki [...]) nie istnieje, bowiem decyzja ZRID dokonała podziału nieruchomości, natomiast działka ta nie jest jedynie ujawniona (wpisana) w katastrze nieruchomości. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut braku doręczenia skarżącej uprzedniego właściwego upomnienia, gdyż zdaniem skarżącej doręczenie upomnienia dotyczącego działki, która jeszcze nie powstała nie można uznać za skuteczne i prawidłowe. Już sama treść powyższego zarzutu potwierdza, że przedstawicielka ustawowa małoletniego otrzymała upomnienie wzywające do wykonania obowiązku niepieniężnego w postaci wydania części nieruchomości, a wobec jego zignorowania został wystawiony tytuł wykonawczy. A skoro jak już wyżej wyjaśniono sama decyzja ZRID, której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności może dokonywać podziału nieruchomości i zobowiązywać do jej wydania, to wskazanie w upomnieniu działki nr [...] obr. N. H. [...] powstałej z podziału działki nr [...] było prawidłowe i zgodne z wymogami prawa. W niniejszej sprawie Sąd podzielił ocenę prawną i rozważania zawarte w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie II SA/Kr 927/25. Organy w sposób prawidłowy i wystarczająco rozpoznały i wyjaśniły sprawę przed wydaniem skarżonego postanowienia, dlatego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI