II SA/Kr 1212/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-01-11
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
prawo wodneopłaty za usługi wodnewody opadowekanałMłynówka CzanieckaGmina KętyPaństwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskiedecyzja administracyjnapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Gminy Kęty na decyzję Dyrektora RZGW w Krakowie, utrzymującą w mocy decyzję o ustaleniu opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych do Młynówki Czanieckiej.

Gmina Kęty zaskarżyła decyzję Dyrektora RZGW w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję o ustaleniu opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych do Młynówki Czanieckiej. Gmina zarzucała przedwczesne wszczęcie postępowania, niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa wodnego oraz naruszenie K.p.a. Sąd uznał, że odprowadzanie wód opadowych do kanału stanowi usługę wodną podlegającą opłacie stałej, a organ miał prawo wydać decyzję o określeniu opłaty za cały rok kalendarzowy w przypadku zaniechania obowiązku zapłaty choćby jednej raty.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy Kęty na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą Gminie Kęty opłatę stałą za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do Młynówki Czanieckiej. Gmina zarzucała przedwczesne wszczęcie postępowania, ponieważ nie upłynęły jeszcze terminy płatności kolejnych rat opłaty, a także niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa wodnego, twierdząc, że jako właściciel kanału nie powinna ponosić opłaty, gdyż Wody Polskie nie ponoszą kosztów jego utrzymania. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Stwierdził, że Młynówka Czaniecka, jako kanał, jest urządzeniem wodnym, a odprowadzanie do niej wód opadowych stanowi usługę wodną podlegającą opłacie stałej. Podkreślono, że przepisy Prawa wodnego nie uzależniają obowiązku uiszczania opłat od własności wód ani kosztów utrzymania urządzeń wodnych. Sąd wyjaśnił również, że opłata stała ma charakter roczny, a decyzja o jej określeniu w przypadku zaniechania obowiązku zapłaty może zostać wydana za cały rok kalendarzowy, nawet jeśli nie upłynęły jeszcze terminy płatności wszystkich rat. Zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej potwierdziło możliwość określenia całości zobowiązania w przypadku częściowego braku zapłaty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ ma prawo wydać decyzję określającą wysokość opłaty stałej za cały rok kalendarzowy w przypadku zaniechania obowiązku zapłaty choćby jednej raty kwartalnej, zgodnie z art. 271 ust. 7 Prawa wodnego i analogią do art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Opłata stała ma charakter roczny. Zaniechanie obowiązku zapłaty jednej raty kwartalnej skutkuje możliwością wydania decyzji określającej całą roczną opłatę, podobnie jak w przypadku zobowiązania podatkowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.w. art. 271 § ust. 7

Prawo wodne

Określenie wysokości opłaty stałej w drodze decyzji w przypadku zaniechania obowiązku zapłaty.

p.w. art. 271 § ust. 4

Prawo wodne

Sposób ustalania wysokości opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych.

p.w. art. 271 § ust. 1

Prawo wodne

Opłata stała ma wymiar roczny i jest ustalana w formie informacji rocznej.

p.w. art. 271 § ust. 6

Prawo wodne

Terminy płatności opłaty stałej w ratach kwartalnych.

Pomocnicze

p.w. art. 16 § pkt 21

Prawo wodne

Definicja kanału jako urządzenia wodnego.

p.w. art. 268 § ust. 1

Prawo wodne

Obowiązek uiszczania opłat za odprowadzanie wód opadowych.

p.w. art. 300 § ust. 1

Prawo wodne

Odesłanie do stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie opłat za usługi wodne.

O.p. art. 21 § § 3

Ordynacja podatkowa

Określenie wysokości zobowiązania podatkowego w drodze decyzji w przypadku braku zapłaty.

K.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odprowadzanie wód opadowych do kanału stanowi usługę wodną podlegającą opłacie stałej. Opłata stała ma charakter roczny, a decyzja o jej określeniu może być wydana za cały rok w przypadku zaniechania zapłaty choćby jednej raty. Własność kanału i koszty jego utrzymania nie wpływają na obowiązek ponoszenia opłaty za usługi wodne.

Odrzucone argumenty

Przedwczesne wszczęcie postępowania i wydanie decyzji przed upływem terminów płatności rat. Nienależne naliczenie opłaty, ponieważ Gmina Kęty jako właściciel kanału nie powinna ponosić opłaty, gdyż Wody Polskie nie ponoszą kosztów jego utrzymania. Naruszenie przepisów K.p.a. poprzez niepodjęcie kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

Opłata stała stanowi bowiem formę rekompensaty za gotowość środowiska do udostępnienia zasobów wodnych na potrzeby adresata pozwolenia wodnoprawnego. Żaden przepis dotyczący opłat za usługi wodne nie uzależnia nakładania takich opłat przez Wody Polskie od kwestii własności wód, podobnie bez wpływu na tę kwestię pozostaje ponoszenie kosztów utrzymania wód. Zaniechanie obowiązku, o którym mowa w tym przepisie, należy rozumieć jako brak uiszczenia choćby jednej z rat składających się na kwartalny system zapłaty opłaty stałej za usługi wodne.

Skład orzekający

Joanna Tuszyńska

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Łoboz

sędzia

Agnieszka Nawara-Dubiel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących opłat stałych za odprowadzanie wód opadowych, w szczególności w kontekście terminu wszczęcia postępowania w przypadku zaniechania zapłaty rat oraz kwestii własności urządzeń wodnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa wodnego z 2017 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii opłat za korzystanie ze środowiska wodnego, co jest istotne dla samorządów i podmiotów gospodarczych. Interpretacja przepisów dotyczących terminu wszczęcia postępowania i charakteru opłaty stałej ma praktyczne znaczenie.

Gmina Kęty przegrywa spór o opłaty za wody opadowe – sąd wyjaśnia zasady naliczania.

Dane finansowe

WPS: 2694 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 1212/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Joanna Tuszyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Łoboz
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Sygn. powiązane
III OSK 1679/22 - Wyrok NSA z 2023-07-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Sygn. akt II SA/Kr 1212/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Gminy Kęty na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 20 sierpnia 2021 r., znak: KR.RUO.4700.4.2021.MK w przedmiocie ustalenia opłaty stałej za odprowadzenie wód oddala skargę
Uzasadnienie
Sygn. II SA/Kr 1212/21
UZASADNIENIE
Dyrektor Zarządu Zlewni w Żywcu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 14 czerwca 2021 r., KR.ZUO.5.4700.924.2021.PL, sprostowaną postanowieniem z dnia 8 lipca 2021 r., na podstawie art. 271 ust. 7 w związku z art. 271 ust. 4 pkt 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 624) określił Gminie Kęty za okres 1 stycznia 2021 r. - 31 grudnia 2021 r. opłatę stałą w wysokości 2 694 zł za odprowadzanie przepustami nr 1-8 - wód opadowych i roztopowych z drogi powiatowej nr 1853K do Młynówki Czanieckiej, na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty Oświęcimskiego z dnia 16 stycznia 2012 r., znak: WOŚ.6341.88.2011.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 18 lutego 2021 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Żywcu na podstawie przepisu art. 271 ust. 1 Prawa wodnego ustaliło Gminie Kęty, w formie informacji rocznej, za okres 1 stycznia 2021 r. - 31 grudnia 2021 r. opłatę stałą w wysokości 2 694 zł za odprowadzanie przepustami nr 1-8 - wód opadowych i roztopowych z drogi powiatowej nr 1853K do Młynówki Czanieckiej. W informacji wskazano, że opłatę należy uiścić w czterech kwartalnych ratach: za I kwartał - w terminie do 30 kwietnia 2021 r., za II kwartał - w terminie do 31 lipca 2021 r., za III kwartał - w terminie do 31 października 2021 r. i za IV kwartał - w terminie do 31 stycznia 2022 r. Informacja roczna została doręczona Gminie Kęty w dniu 18 lutego 2021 r.
W dniu 25 maja 2021 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Żywcu PGWWP wszczął postępowanie w sprawie ustalenia opłaty rocznej, albowiem Gmina Kęty nie wniosła na rachunek bankowy Wód Polskich pierwszej raty kwartalnej wymienionej opłaty. Gmina Kęty korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty Oświęcimskiego z dnia 16 stycznia 2012 r., znak: WOŚ.6341.88.2011 na odprowadzanie przepustami nr 1-8 - wód opadowych i roztopowych z drogi powiatowej nr 1853K do Młynówki Czanieckiej, w ilości 10 629,00 m3/h, w przeliczeniu 2,9525 m3/s, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne.
Określenia wysokości opłaty stałej organ dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego oraz § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502 ze zm.). Ponadto organ przywołał treść art. 552a pkt 2 Prawa wodnego.
Opłata za odprowadzanie przepustami nr 1-8 - wód opadowych i roztopowych z drogi powiatowej nr 1853K do Młynówki Czanieckiej, została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 2,50 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnej ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód ilości 10 629,00 m3/h i wynoszącej po przeliczeniu 2,9525 m3/s.
Dalej organ wskazał, że Prawo wodne w art. 300 ust. 1 i ust. 1a zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900). W myśl art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Niewniesiona w terminie do dnia 30 kwietnia 2021 r. pierwsza rata kwartalna opłaty stałej za odprowadzanie przepustami nr 1-8 - wód opadowych i roztopowych z drogi powiatowej nr 1853K do Młynówki Czanieckiej, stanowi zatem zaległość podatkową w rozumieniu art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, od której, stosownie do art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej, naliczane są odsetki za zwłokę i która podlega obowiązkowi niezwłocznego jej uiszczenia na rachunek bankowy Wód Polskich, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Odsetki za zwłokę nalicza podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne (art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej), od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności (art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej), które wpłacane są bez wezwania Wód Polskich (art. 55 § 1 Ordynacji podatkowej). Bez wpływu na datę powstania wskazanej zaległości oraz datę, od której naliczane są odsetki za zwłokę pozostaje podany wyżej termin zapłaty wymienionych rat kwartalnych.
Stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynosi 8% kwoty zaległości w stosunku rocznym.
Odwołanie od decyzji wniosła Gmina Kęty, zarzucając naruszenie:
art. 271 ust. 7 ustawy Prawo wodne poprzez przedwczesne wszczęcie postępowania i wydanie decyzji określającej wysokości opłaty stałej dla Gminy Kęty za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., tj. przed upływem terminu płatności za II, III i IV kwartał 2021 r., pociągające za sobą wadliwość całego postępowania i wydanej decyzji z uwagi na brak zaistnienia przesłanki z art. 271 ust. 7 Prawa wodnego, tj. "zaniechania obowiązku poniesienia opłat za usługi wodne", a tym samym brak wymagalności rzekomo należnej opłaty stałej;
art. 9 ust. 3, art. 267 pkt 1, art. 268 ust. 1 pkt 3a, art. 270 ust. 11, art. 271
ust.1 pkt 3a i art. 298 pkt 1 ustawy Prawo wodne poprzez ich niewłaściwe
zastosowanie skutkujące naliczeniem Gminie Kęty opłaty za usługi wodne
nienależnie, a w szczególności uznanie, iż odprowadzanie wód opadowych do
Młynówki Czanieckiej - urządzenia wodnego (kanału) będącego własnością Gminy
Kęty - stanowi usługę wodną objętą obowiązkiem ponoszenia opłaty stałej, gdy
tymczasem Gmina Kęty nie powinna być uznana za podmiot objęty obowiązkiem
ponoszenia ww. opłaty stałej za usługi wodne na rzecz Państwowego Gospodarstwa
Wodnego Wody Polskie, gdyż PGW Wody Polskie nie ponosi żadnych kosztów
związanych z utrzymaniem kanału Młynówki Czanieckiej;
3) art. 7, art. 7a § 1 art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony tj. ustalenia:
czy Gmina Kęty zaniechała wykonania obowiązku poniesienia opłaty stałej za
okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r.
czy Gmina Kęty jako właściciel kanału Młynówki Czanieckiej zobowiązana jest
do ponoszenia opłaty za usługi wodne na rzecz Państwowego Gospodarstwa
Wodnego Wody Polskie.
Gmina Kęty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 20 sierpnia 2021 r., znak: KR.RU0.4700.4.2021.MK, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), w związku z art. 271 ust. 4 pkt 1 i ust. 7 ustawy Prawo wodne, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że bezdyskusyjne jest zakwalifikowanie Młynówki Czanieckiej jako kanału. W świetle definicji zamieszczonej w art. 16 pkt 21 Prawa wodnego kanały są urządzeniami wodnymi, które prowadzą wody śródlądowe płynące, a więc odprowadzanie do nich wód opadowych należy traktować na równi z ich wprowadzaniem do środowiska wodnego, co w świetle art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a) podlega opłacie za usługi wodne, w tym opłacie stałej. Opłata stała stanowi bowiem formę rekompensaty za gotowość środowiska do udostępnienia zasobów wodnych na potrzeby adresata pozwolenia wodnoprawnego.
Opłata stała określona w zaskarżonej decyzji naliczona została podmiotowi w oparciu o treść pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty Oświęcimskiego z dnia 16 stycznia 2012 r., znak: WOŚ.6341.88.2011 na odprowadzanie przepustami nr 1-8 wód opadowych i roztopowych z drogi powiatowej nr 1853K do Młynówki Czanieckiej. Przepis art. 271 ust. 5a ustawy Prawo wodne wszedł w życie 23 listopada 2019 r., a zatem obowiązuje w odniesieniu do opłaty stałej za usługi wodne ustalanej za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. Przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne udzielone dla Gminy Kęty jest ostateczne i do dnia wydania decyzji nie wygasło, nie zostało cofnięte ani nie utraciło mocy z innych przyczyn, organ l instancji prawidłowo uznał, że usługi wodne polegające na odprowadzaniu przepustami nr 1-8 wód opadowych i roztopowych z drogi powiatowej nr 1853K do Młynówki Czanieckiej podlegają obowiązkowi uiszczenia opłaty stałej. Organ II instancji odwołał się do poglądu przedstawionego przez WSA w Krakowie w wyroku z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 162/21 (wyrok zapadł w analogicznym stanie faktycznym, również ze skargi Gminy Kęty) gdzie stwierdzono, że "żaden przepis dotyczący opłat za usługi wodne nie uzależnia nakładania takich opłat przez Wody Polskie od kwestii własności wód, podobnie bez wpływu na tę kwestię pozostaje ponoszenie kosztów utrzymania wód. Wbrew stanowisku skarżącej przeciwny wniosek nie wynika wcale z powołanego art. 9 ust. 3 ustawy Prawo wodne."
Przechodząc do kwestii czy organ l instancji miał prawo wydać decyzję określającą opłatę stałą za 2021 rok mimo, iż nie upłynęły jeszcze wskazane w informacji rocznej terminy uiszczenia II, III i IV raty opłaty stałej, organ odwoławczy wskazał regulację w art. 271 ust. 6 Prawa wodnego oraz art. 271 ust. 7 Prawa wodnego i wyjaśnił, że wedle ugruntowującej się obecnie linii interpretacyjnej, z art. 271 ust. 1 Prawa wodnego wynika, że opłata stała ma wymiar roczny i ponosi się ją za rok kalendarzowy. Na roczny charakter opłaty stałej wskazuje również art. 271 ust. 1 Prawa wodnego, który wskazuje, że opłatę stałą ustala się w formie informacji rocznej. W konsekwencji, przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji na podstawie art. 271 ust. 7 Prawa wodnego jest określenie opłaty stałej w pełnej wysokości, czyli za cały rok kalendarzowy, a nie raty lub rat opłaty stałej. Natomiast zaniechanie obowiązku, o którym mowa w tym przepisie, należy rozumieć jako brak uiszczenia choćby jednej z rat składających się na kwartalny system zapłaty opłaty stałej za usługi wodne. Podobne stanowisko zaprezentował także WSA w Krakowie w wyroku z dnia 19 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 168/21.
Na prawidłowość powyższego poglądu wskazuje również art. 300 ust. 1 Prawa wodnego, który zawiera przepisy odsyłające do odpowiedniego stosowania przepisów działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, organ wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego między innymi w przypadku, gdy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku. A zatem niezapłacenie przez podatnika części podatku (odpowiednio jednej z rat kwartalnych opłaty stałej za usługi wodne) skutkuje określeniem wysokości całości zobowiązania podatkowego za dany okres. W przypadku opłaty stałej, która jak wyżej wskazano ma charakter opłaty rocznej, należy określić jej wysokość za dany rok kalendarzowy.
Gmina Kęty wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na opisaną wyżej decyzję, zarzucając jej naruszenie:
1) przepisów art. 9 ust. 1 dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającą ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22 grudnia 2000 r., z późn. zm.) w zw. z art. 9 ust. 3 ustawy Prawo wodne przez niewłaściwe zastosowanie, która to dyrektywa w art. 9 postuluje wprowadzenie systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. Przepis art. 9 ust. 1 dyrektywy 2000/60 stanowi, że: "odpowiedni jest wkład różnych użytkowników wody, podzielonych przynajmniej na przemysł, gospodarstwa domowe i rolnictwo, do zwrotu kosztów usług wodnych, opartych na analizie ekonomicznej wykonanej zgodnie z załącznikiem III i przy uwzględnieniu zasady "zanieczyszczający płaci"". Zasada ta, wprost wyrażona w art. 9 ust. 3 Prawa wodnego, przewiduje, że gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną,
przepisów art. 271 ust. 7 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 47 § 1 i § 2 Ordynacji
podatkowej poprzez przedwczesne wszczęcie postępowania i wydanie przez organ
I instancji decyzji określającej wysokości opłaty stałej dla Gminy Kęty za okres
od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., tj. przed upływem terminu płatności za II, III i IV kwartał 2021 r., pociągające za sobą wadliwość całego postępowania i wydanej decyzji z uwagi na brak zaistnienia przesłanki z art. 271 ust. 7 Prawa wodnego, "zaniechania obowiązku poniesienia opłat za usługi wodne", a tym samym brak wymagalności rzekomo należnej opłaty stałej;
przepisów art. 9 ust. 3, art. 267 pkt 1, art. 268 ust. 1 pkt 3a, art. 270 ust. 11, art. 271 ust. 1 pkt 3a i art. 298 pkt l ustawy Prawo wodne poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące naliczeniem Gminie Kęty opłaty za usługi wodne nienależnie, a w szczególności uznanie, iż odprowadzanie wód opadowych do Młynówki Czanieckiej - urządzenia wodnego (kanału) będącego własnością Gminy Kęty - stanowi usługę wodną objętą obowiązkiem ponoszenia opłaty stałej, gdy tymczasem Gmina Kęty nie powinna być uznana za podmiot objęty obowiązkiem ponoszenia ww. opłaty stałej za usługi wodne na rzecz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, gdyż PGW Wody Polskie nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem kanału Młynówki Czanieckiej;
4) naruszenie art. 7, art. 7a § 1 art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności ograniczenia ustaleń dokonanych przez organ I i II instancji, stanowiących podstawę wydanego rozstrzygnięcia, w zasadzie do istnienia pozwolenia wodnoprawego, bez analizy okoliczności wynikających z jego treści i nie rozpoznania istoty sprawy, tj. ustalenia:
- czy Gmina Kęty zaniechała wykonania obowiązku poniesienia opłaty stałej za okres
od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r.,
- czy Gmina Kęty jako właściciel kanału Młynówki Czanieckiej zobowiązana jest do
ponoszenia opłaty za usługi wodne na rzecz Państwowego Gospodarstwa Wodnego
Wody Polskie;
- zaniechanie obowiązku interpretacji i zastosowania przepisów na korzyść strony skarżącej.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji wraz z postanowieniem prostującym i umorzenie postępowania, względnie uchylenie zaskarżonych decyzji wraz z postanowieniem w przedmiocie sprostowania i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji wraz z postanowieniem prostującym.
W uzasadnieniu skargi przytoczone zarzuty zostały rozwinięte.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z brzmieniem art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym przepisem art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Ponieważ strony nie podały adresów e-PUAP, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepisy art.271 ust.7 w związku z art.271 ust.4 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2021.624 t.j.). Stosownie art.271 ust.4 pkt 1 ustawy wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód. Tak więc wzór obliczania opłaty zawarty w cytowanym przepisie wprost odnosi się do parametrów określonych w pozwoleniu wodnoprawnym.
Wysokość opłaty stałej ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty (art.271 ust.1 pkt 3).
W myśl art.271 ust.6 ustawy podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Z przepisu tego wynika zatem założenie ustawodawcy, że roczny wymiar opłaty ma charakter stały i od początku roku z góry ustalony, co wskazuje, że przy ustalaniu wysokości tej opłaty nie ma znaczenia rzeczywista ilość wykorzystanych wód w ciągu roku. Jeśli założenie to byłoby przeciwne, ustawodawca nie mógłby przyjąć, że za każdy z czterech kwartałów wysokość opłaty będzie równa, skoro w każdym kwartale ilość wykorzystanych wód mogłaby być inna, zależna od ilości opadów lub roztopów (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. II OSK 677/19, publ. w cbois).
Zgodnie zaś z art.271 ust.7 ustawy, jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania powyższego obowiązku, właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty stałej w drodze decyzji.
Przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne stanowią transpozycję do polskiego porządku prawnego m.in. dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej (Dz. Urz. WE L 327 ze zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Zgodnie z art. 9 ust. 1 tej dyrektywy, Państwa Członkowskie uwzględniają zasadę zwrotu kosztów usług wodnych, włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III oraz w szczególności zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci". Przepisy Prawa wodnego z 2017 r. dotyczące opłat za usługi wodne muszą być zatem interpretowane z uwzględnieniem zasady "zanieczyszczający płaci", wyrażonej w Ramowej Dyrektywie Wodnej (również w art. 191 ust. 2 TFUE).
Poza sporem jest, że Starosta Oświęcimski decyzją z dnia 16 stycznia 2012 r. znak: WOŚ.6341.88.2011 udzielił Gminie Kęty pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie przepustami nr 1 – 8 wód opadowych i roztopowych z drogi powiatowej nr 1853K do Młynówki Czanieckiej (w którym określono między innymi maksymalne godzinowe i roczne ilości ścieków oraz ich średnią dobową), że informacją roczną doręczoną Gminie Kęty w dniu 18 lutego 2021 r. ustalono opłatę stałą z tego tytułu za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. w wysokości 2 694,00 zł, płatną w 4 ratach: za I kwartał – w terminie do 30 kwietnia 2021 r., za II kwartał – w terminie do 31 lipca 2021 r., za III kwartał – w terminie do 31 października 2021 r, za IV kwartał – w terminie do 31 stycznia 2022 r. – wszystkie w kwocie 673,50 zł, że Gmina Kęty rzeczywiście odprowadza wody opadowe wskazanymi wyżej urządzeniami wodnymi oraz że Gmina Kęty nie uiściła pierwszej raty opłaty w terminie do 30 kwietnia 2021 r.
Sąd w całości podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rację ma Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, że w świetle definicji zamieszczonej w art. 16 pkt 21 Prawa wodnego kanały są urządzeniami wodnymi, które prowadzą wody śródlądowe płynące, a więc odprowadzanie do nich wód opadowych należy traktować na równi z ich wprowadzaniem do środowiska wodnego, co w świetle art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a) podlega opłacie za usługi wodne, w tym opłacie stałej.
W stosunku do opłat wynikających z ustawy z 2017 r. Prawo wodne należy stosować reguły wykładni charakterystyczne dla prawa podatkowego, gdyż ciężary wynikające z tej ustawy mają charakter danin publicznych. Za daniny publiczne uważa się bowiem świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych. System opłat za usługi wodne został, zgodnie z przepisami Dyrektywy ramowej, oparty na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną (art. 9 ust. 3 p.w.) co oznacza, że ma tylko za zadanie zapewnienie państwu dochodów umożliwiających pokrycie kosztów usług wodnych, z których korzystają podmioty. Regulacja ta jest kompatybilna z przepisem art.267 ustawy, który stanowi, że opłaty za usługi wodne są instrumentem ekonomicznym służącym gospodarowaniu wodami. Zgodnie zaś z art. 268 ust.1 ustawy opłaty za usługi wodne uiszcza się m.in. za odprowadzanie do wód wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych.
Żaden z przepisów ustawy Prawo wodne nie wiąże obowiązku uiszczania opłat za korzystanie z wód z kwestią ich własności, ani też z faktem ponoszenia przez podmiot korzystający z wód kosztów utrzymania urządzeń wodnych umożliwiających korzystanie z wód. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd WSA w Krakowie wyrażony w wyroku z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 162/21 (wyrok zapadł w analogicznym stanie faktycznym), że "żaden przepis dotyczący opłat za usługi wodne nie uzależnia nakładania takich opłat przez Wody Polskie od kwestii własności wód, podobnie bez wpływu na tę kwestię pozostaje ponoszenie kosztów utrzymania wód. Wbrew stanowisku skarżącej przeciwny wniosek nie wynika wcale z powołanego art. 9 ust. 3 ustawy Prawo wodne."
Organ zasadnie przyjął, że z art. 271 ust. 1 Prawa wodnego wynika, że opłata stała ma wymiar roczny i ponosi się ją za rok kalendarzowy. Dlatego też, jeżeli dochodzi do wydania decyzji, jej przedmiotem jest również określenie opłaty stałej za cały rok kalendarzowy, a nie raty lub rat opłaty stałej. Obowiązek wydania decyzji powstaje w wypadku nieuiszczenia choćby jednej z rat. Podstawy do wydania decyzji, o której mowa w art. 271 ust. 7 ustawy Prawo wodne ("zaniechanie wykonania obowiązku zapłaty opłaty") zachodzą już w przypadku opóźnienia zapłaty chociażby jednej raty kwartalnej. Trzeba jednak zaznaczyć, że wydanie takiej decyzji przed upływem terminu płatności wszystkich rat kwartalnych nie wpływa na ich wymagalność, bowiem terminy płatności poszczególnych rat wynikają wprost z przepisu art. 271 ust. 6 ustawy Prawo wodne.
Zgodnie z art.300 ust.1 Prawa wodnego do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom.
Jak wynika z art.21 § 3 Ordynacji podatkowej, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Wobec powyższego, zarzuty skargi okazały się niezasadne.
Dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI