II SA/Kr 845/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-11-09
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnaodpady budowlanepostępowanie egzekucyjnezarzuty w egzekucjidecyzja administracyjnawsaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

WSA w Krakowie oddalił skargę na postanowienie SKO utrzymujące w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o obowiązku usunięcia odpadów budowlanych, uznając, że zarzuty dotyczące niewykonalności decyzji i jej nieprecyzyjności nie mogą być podnoszone w postępowaniu egzekucyjnym.

Skarżący T. G. zaskarżył postanowienie SKO w Krakowie, które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nakazującą usunięcie odpadów budowlanych. Skarżący podnosił zarzuty nieistnienia obowiązku oraz jego wygaśnięcia, argumentując m.in. nieprecyzyjność decyzji i jej niewykonalność. WSA w Krakowie oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie egzekucyjne nie służy weryfikacji decyzji administracyjnej, a zarzuty dotyczące jej zasadności lub zakresu powinny być podnoszone w odrębnych postępowaniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Egzekucja dotyczyła obowiązku usunięcia odpadów budowlanych z określonych działek, nałożonego decyzją z dnia 8 kwietnia 2020 r. Skarżący T. G. wniósł zarzuty w oparciu o art. 33 § 2 pkt 1 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podnosząc nieistnienie obowiązku oraz jego wygaśnięcie. Argumentował, że zobowiązanie zostało wykonane zgodnie z celem decyzji, a sama decyzja jest niewykonalna z powodu niedoprecyzowania stanu docelowego i zakresu wywozu ziemi. SKO w Krakowie utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, wskazując, że wizja lokalna z dnia 17 grudnia 2021 r. nie potwierdziła wykonania obowiązku, gdyż na działkach nadal zalegały odpady w postaci nasypu o znacznej wysokości, przekraczającej dopuszczalną warstwę 0,2 Mg/m2. WSA w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że zarzuty dotyczące niewykonalności decyzji nie mogą być podnoszone w postępowaniu egzekucyjnym, a kwestie zasadności lub zakresu obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej nie podlegają weryfikacji w tym postępowaniu. Sąd podkreślił, że wadliwość decyzji może być kwestionowana jedynie w odrębnych postępowaniach administracyjnych, np. w trybie stwierdzenia nieważności lub wznowienia postępowania. Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a postępowanie było prowadzone zgodnie z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące niewykonalności lub nieprecyzyjności decyzji administracyjnej nie mogą być podnoszone w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne nie służy weryfikacji decyzji administracyjnej, a jej wadliwość może być kwestionowana jedynie w odrębnych postępowaniach administracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że katalog podstaw zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym jest zamknięty i nie obejmuje niewykonalności czy nieprecyzyjności decyzji. Weryfikacja decyzji administracyjnej może nastąpić wyłącznie w ramach trybów nadzwyczajnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1 i 5

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2)

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 5)

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145-152

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156-159

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące niewykonalności decyzji administracyjnej. Zarzuty dotyczące nieprecyzyjnego określenia stanu docelowego i zakresu wywozu ziemi. Argumenty kwestionujące zasadność lub zakres obowiązku nałożonego ostateczną decyzją administracyjną. Zarzut niewyczerpania materiału dowodowego przez organ. Zarzut braku opinii biegłego w sytuacji wymagającej wiedzy specjalistycznej.

Godne uwagi sformułowania

W postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym stanowi przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2) u.p.e.a. Przesłanka ta jest badana wyłącznie w tym trybie przez organ egzekucyjny, natomiast nie może obecnie stanowić podstawy w postępowaniu w sprawie zarzutów, regulowanym przepisami art. 33 i 34 u.p.e.a. i prowadzonym przez wierzyciela.

Skład orzekający

Paweł Darmoń

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Fronc

członek

Monika Niedźwiedź

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że postępowanie egzekucyjne nie służy weryfikacji decyzji administracyjnej, a zarzuty dotyczące jej zasadności lub zakresu powinny być podnoszone w odrębnych postępowaniach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej obowiązku niepieniężnego związanego z usuwaniem odpadów. Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w egzekucji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady proceduralnej w postępowaniu egzekucyjnym, która jest kluczowa dla prawników zajmujących się tą dziedziną. Choć stan faktyczny jest specyficzny, argumentacja prawna jest standardowa dla tego typu spraw.

Egzekucja administracyjna: Kiedy nie można kwestionować decyzji?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 845/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Monika Niedźwiedź
Paweł Darmoń /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6135 Odpady
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
art 33
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Piotr Fronc SWSA Monika Niedźwiedź po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2022 r., znak: SKO.EA/418/31/2022 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym skargę oddala
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 11 lutego 2022 r., nr WS-06.6236.615.2021.MU, oddalił wniesione przez T. G. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, na podstawie tytułu wykonawczego nr WS-06.6236.615.202.MU z dnia 28 grudnia 2021 r.
Po rozpatrzeniu zażalenia T. G., wniesionego na to postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2022 r., znak SKO.EA/418/31/2022 - działając na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 5, art. 34 § 2 oraz 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. 2020 r. poz. 1427 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2021 r. poz. 735, dalej "k.p.a.") - utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W jego uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zarzuty dotyczą egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego WS-06.6236.615.2021.MU z dnia 28.12.2021 r., wystawionego wobec niewykonania obowiązku nałożonego decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 08.04.2020 r., znak: WS-06.6236.416.2018 (dalej jako decyzja), którą nakazano: M. P., A. P., T. G. oraz D. usunięcie odpadów pochodzenia budowlanego rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, kod: 1705 04,
a/ z terenu działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], obr. [...] jedn. ewid. P. położonych w pobliżu ul. [...] w K. składowanych w formie nasypu w takiej ilości aby teren ww. działek po usunięciu odpadów uzyskał poziom pierwotny,
b/ z terenu działek nr [...], [...], [...] obr[...] jedn. ewid. P. , położonych w pobliżu ul. [...] w K. w takiej ilości, aby na powierzchni ww. działek pozostała co najwyżej warstwa odpadów o rodzaju oznaczonym kodem 170504 w ilości 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni.
W punkcie 2 decyzji orzeczono, że:
Wykonanie decyzji nastąpi poprzez załadunek składowanych odpadów (w postaci ziemi), na środki transportu i ich przetransportowanie do uprawnionego miejsca odzysku lub unieszkodliwiania (składowania) tego rodzaju odpadów, prowadzonego przez podmiot posiadający odpowiednie zezwolenie właściwego organu, zgodnie z ustawą o odpadach - z którym to podmiotem M. P., A. P., D. G. i T. G. winni zawrzeć stosowną umowę.
W punkcie 3 decyzji, orzeczono, że:
Czynności objęte powyższym nakazem należy zakończyć w terminie do sześciu miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. 2020 r. poz. 1427 z późn. zm.) Zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 ww. ustawy podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. W postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania.
T. G., w piśmie z dnia 4 stycznia 2022 r. powołał się na art. 33 § 2 pkt 1 i 5 ustawy u.p.e.a., a zatem zgłosił zarzut nieistnienia obowiązku oraz wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części. Zdaniem T. G. zobowiązanie "zostało wykonane zgodnie z celem decyzji pierwotnej oraz w związku z niedoprecyzowaniem stanu do jakiego grunt ma być przywrócony i zakresu wywozu ziemi, co czyni decyzję i postanowienie niewykonalnym". Zobowiązany zarzucił, że zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 8 kwietnia 2020 r. znak: WS-06.62.36.416.2018 prace oczyszczania terenu zostały wykonane, o czym poinformowano WKS pismem z dnia 23 lipca 2021r. Prace wywiezienia ziemi i wyrównania nawierzchni zrealizowały cel decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 08.04.2020 r.
W ocenie Kolegium w świetle protokołu z przeprowadzonej w dniu 17.12.2021r. wizji lokalnej nie można uznać, że obowiązek nałożony ww. decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 8 kwietnia 2020 r. został prawidłowo przez Zobowiązanych wykonany. W protokole stwierdzono bowiem, że "działki [...] i [...] znajdują się w przewyższeniu od działek sąsiednich, zarówno od strony północnej, południowej jak i wschodniej. Różnica poziomów jest zmienna i ulega sukcesywnemu obniżeniu w kierunku zachodnim. W tym miejscu różnica ta wynosi do ok. 1 m. Od strony północnej różnica poziomów wynosi do kilku metrów, przy czym zbocze nasypu na działkach [...] zostało wyprofilowane spadkiem w kierunku północnym. Stwierdzono również, że od strony południowej dowiązuje się poziomem poziomu działek zabudowanych budynkami I[...] nieznacznie przewyższając ten teren. Działki objęte decyzją noszą ślady prac ziemnych. Wykonano dokumentację fotograficzną".
Podkreślono, że decyzją z dnia 8 kwietnia 2020 r. zobowiązano M. P., A. P., T. G. oraz D. G. do usunięcia odpadów z działek o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], obr. [...]. ewid. P., położonych w pobliżu ul. [...] w K. w takiej ilości, aby teren ww. działek po usunięciu odpadów uzyskał poziom pierwotny, a z działek o nr.: [...], [...], [...] obr. [...] jedn. ewid. P. położonych w pobliżu ul. [...] w K. w takiej ilości, aby na powierzchni tych działek pozostała co najwyżej warstwa odpadów o rodzaju oznaczonym kodem 170504 w ilości 0,2 Mg/m2utwardzanej powierzchni. Podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 17.12.2021 r., nie potwierdzono wykonania obowiązku usunięcia odpadów z działek o nr.: [...], [...], [...] obr. [...]. ewid. P. , w sposób opisany w tej decyzji, to jest w takiej ilości, aby na powierzchni ww. działek pozostała co najwyżej warstwa odpadów o rodzaju oznaczonym kodem 170504 w ilości 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni. Podczas oględzin stwierdzono, że na ww. działkach dalej zalega ziemia w postaci nasypu o wysokości do kilku metrów (co obrazuje dokumentacja fotograficzna). Jak zauważył organ I instancji opisany powyżej stan daje podstawy do stwierdzenia, że do wykonania nasypu na ww. działkach użyta została ilość odpadów przewyższająca wielkość określoną na poziomie 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni. Zgodnie bowiem z danymi szeroko dostępnymi w literaturze, ciężar objętościowy gruntu to 1,5 - 2 Mg/m3; przyjmując zatem, że 1 Mg [Itona] ziemi ma przeciętnie objętość 0,5 - 0,7 m3, wówczas 0,2 Mg takich odpadów ma objętość 0,1 - 0,14 m3. 0,2 Mg (tony) odpadów na 1 m2 powierzchni utwardzanej odpowiada przeciętnie 0,1 - 0,14 m3 odpadów na 1 m2 takiej powierzchni, warstwa utwardzająca może mieć wysokość 0,1 - 0,14 m (tj. od 10 do 14 cm). Wynika to z prostego rachunku matematycznego, gdzie h (wysokość) = v (objętość): p (pole powierzchni); informacja w tym zakresie została umieszczona w uzasadnieniu decyzji.
W związku z powyższym Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że obowiązek usunięcia odpadów nie został wykonany zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 8.04.2020r" znak: WS-06.6236.416.2018.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T. G., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 i art. 144 KPA przez niewywiązanie się przez SKO z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przez niezebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny, w szczególności nie odniesienie się do dowodów i wyjaśnień skarżącej, a także stwierdzenia niewykonania decyzji bez zlecenia wykonania opinii przez biegłych, mimo że zagadnienie wymagało wiedzy specjalistycznej.
2) naruszenie art. 124 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu postanowienia SKO z dnia 25 kwietnia 2022 roku, pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności nie odniesiono się w żaden sposób do informacji o ilości wywiezionej ziemi określonej w przedłożonych zaświadczeniach.
3) art. 138 § 1 pkt 1 KPA w zw. z art. 144 KPA wyrażające się w utrzymaniu w mocy przez SKO postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 11 lutego 2022 roku, nr WS-06.6236.615.2021.MU w sytuacji gdy istniały przesłanki do jego uchylenia w całości.
4) art. 33 § 2 pkt 1 i pkt. 5 , art. 34§2 oraz 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zarzucenie skarżącemu i uczestnikom niewykonania decyzji nakazującej wywóz ziemi pomimo braku odpowiednich ku temu pomiarów umożliwiających zdefiniowanie stanu docelowego uznawanego za rzetelne wykonanie decyzji.
Zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 8, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, art. 140 k.c., poprzez naruszenie niezbywalnych wolności i praw obywatela w zakresie jego prawa własności w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2001 r. (SK 18/00), w którym wskazano, że przepisy ustawy zasadniczej mają własne znaczenie normatywne, które nie może być odczytywane przez treść regulacji ustawowych poprzez brak należytej analizy i braku ustalenia kiedy faktycznie powstał nasyp na przedmiotowych działkach, nadto okoliczności nabycia nieruchomości w dobrej wierze w stanie już z powstałym nasypem i z określonym ukształtowaniem terenu, w konsekwencji niemożnością ustalenia tzw. stanu pierwotnego działek.
Powołując się na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa.
W uzasadnieniu wskazano, że wizja lokalna jest niewystarczająca dla stwierdzenia czy decyzja wywozu ziemi nie została wykonana (w całości ani w części). Weryfikacji winien dokonać biegli geodeta i geolog poprzez odwierty oraz zdefiniowanie gdzie znajduje się "stan pierwotny". Bez tych badań i obmiarów decyzja jest nie weryfikowalna. Decyzja ponadto w żaden sposób nie zawiera merytorycznego uzasadnienia i ustosunkowania się do zarzutów Skarżącego.
Pominięto również fakt, że skarżący zwracał się do Wydziału Kształtowania Środowiska z prośbą o interwencję, gdyż na przedmiotową działkę wjeżdżały nieuprawnione ciężarówki i zwoziły tam ziemię. Jeden incydent miał miejsce podczas wizji lokalnej z udziałem przedstawicieli Wydziału. W konsekwencji nakaz wywozu ziemi jest efektem bezradności organu administracji i przerzuceniem tego efektów na właścicieli gruntu. W związku z wadliwą treścią decyzji Wydziału Kształtowania Środowiska i brakiem podania rzędnych oznaczających przedmiotowy ,,stan pierwotny", właściciele działek, po dokonaniu wywozu ziemi i uporządkowaniu całego terenu dokonali sprawdzenia uzyskanego poziomu terenu. Załączona mapa z podanymi rzędnymi pokazuje, że obecny poziom działek odpowiada stanowi informacji ujętych w Zasobach Systemu Informacji Przestrzennej Miasta Krakowa.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z powodu bezzasadności.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:
Artykuł 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, bowiem stosownie do art. 119 pkt 3) p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r poz. 479 ze zm.), zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Podkreślić przy tym należy, że powyższe wyliczenie ma charakter enumeratywny, a tym samym ogranicza uprawnionego do wniesienia zarzutów tylko w zakresie podstaw przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. Oznacza to, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko i wyłącznie okoliczności ściśle określone przez ustawodawcę w tym przepisie.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, służący ochronie jego praw przed niezgodnym z prawem prowadzeniem wobec niego egzekucji. Postępowanie w sprawie zarzutów toczy się w takim zakresie, jaki określony został ściśle przez zobowiązanego poprzez zgłoszenie konkretnych zarzutów. Wyłączne prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przesądza o tym, że wierzyciel rozpatrując zarzuty nie ma obowiązku z urzędu badać, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego. Ponadto zarzuty to sformalizowany środek zaskarżenia także z tego powodu, że korzystanie z tego środka ochrony związane jest z inicjatywą zobowiązanego. Oznacza to, że zobowiązany zgłaszając zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej wskazuje, jakie okoliczności są podstawą wnoszonych zarzutów, czy zarzuty dotyczą całości egzekucji czy tylko części i przedstawia dowody uzasadniające zgłaszane zarzuty.
Skarżący zgłosił w piśmie z dnia 4 stycznia 2022 roku zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej i powołując się na art. 33 § 2 pkt. 1) i pkt. 5) u.p.e.a. podniósł zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (decyzji) (k. 12-16 a.a.), wskazując że wynikające z decyzji zobowiązanie, zostało wykonane zgodnie z celem decyzji pierwotnej natomiast sama decyzja nie precyzuje stanu do jakiego grunt ma być przywrócony i zakresu wywozu ziemi, co czyni decyzję i postanowienie niewykonalnymi.
Poza tym w zarzutach (art. 33 § 2 u.p.e.a.) skarżący wskazał, że użyte w decyzji stwierdzenie dotyczące obowiązku usunięcia z terenu przedmiotowych działek ziemi w takiej ilości, aby teren uzyskał poziom pierwotny jest nieprecyzyjne i nie posiada cech, które pozwoliłyby na wykonanie decyzji w sposób jednoznaczny.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewykonalności decyzji z art. 33 § 2 pkt. 5) u.p.e.a., trzeba wskazać, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym stanowi przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2) u.p.e.a. Przesłanka ta jest badana wyłącznie w tym trybie przez organ egzekucyjny, natomiast nie może obecnie stanowić podstawy w postępowaniu w sprawie zarzutów, regulowanym przepisami art. 33 i 34 u.p.e.a. i prowadzonym przez wierzyciela. Jak wskazano art. 33 § 2 u.p.e.a., wymieniający enumeratywnie podstawy zarzutów nie zawiera wśród tych podstaw niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, co oznacza, że taki zarzut nie może być podniesiony. Na marginesie można wskazać, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym mogła stanowić podstawę zarzutu w stanie prawnym obowiązującym do dnia 30 lipca 2020 roku, kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw.
Skarżący formułując zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej oparte na art. 33 § 2 pkt 5) u.p.e.a., wskazał także, że organ "zarzuca skarżącemu i uczestnikom niewykonanie decyzji nakazującej wywóz ziemi pomimo braku odpowiednich ku temu pomiarów umożliwiających zdefiniowanie stanu docelowego uznawanego za rzetelne wykonanie decyzji". Zdaniem skarżącego, organ powinien zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz odnieść się do dowodów i wyjaśnień skarżącego. Ponadto skarżący wskazuje, że organ stwierdził niewykonanie decyzji pomimo, że stwierdzenie niewykonania decyzji wymagało zlecenia wykonania opinii przez biegłych, bowiem zagadnienie wymagało wiedzy specjalistycznej. Skarżący zarzucił, że decyzja nie doprecyzowała stanu do jakiego grunt ma być przywrócony i w jakim zakresie ziemia ma zostać wywieziona. Zaznaczył, że właściciele działek wywieźli ziemię i uporządkowali cały teren.
Odnosząc się do zarzutu z art. 33 § 2 pkt. 5) u.p.e.a., rozumianego jako wygaśnięcie obowiązku w całości lub w części, które wynikać miałoby z wykonania nałożonego obowiązku trzeba wskazać, że stosownie do art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten pozwala traktować jako pewną ciągłość postępowanie uregulowane ustawą z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 roku, poz. 735 ze zm.) – dalej jako "K.p.a." i postępowanie wykonawcze unormowane w u.p.e.a. Dlatego w przypadku, gdy jakaś kwestia nie jest uregulowana w u.p.e.a., przepis ten pozwala na odpowiednie zastosowanie przepisów k.p.a. Zatem w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio większość zasad ogólnych przewidzianych w k.p.a., przy czym zróżnicowany jest zakres adaptacji tych zasad w postępowaniu egzekucyjnym. Stosownie do art. 7 k.p.a. - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienia stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., która winna uwzględniać wymogi logicznego rozumowania i zasady doświadczenia życiowego. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę jest ustosunkowanie się do wszystkich twierdzeń wniosku dotyczących istotnych okoliczności faktycznych czy prawnych, a także zarzutów podnoszonych przez strony w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji (postanowienia).
Trzeba zauważyć, że decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 8 kwietnia 2020 roku, znak: WS-0662.36.416.2018 nakazano m.in. skarżącemu usunięcie odpadów pochodzenia budowlanego rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, kod: 17 05 04, z terenu działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], obr[...]. ewid. P. , położonych w pobliżu ul. [...] w K. składowanych w formie nasypu w takiej ilości aby teren ww. działek po usunięciu odpadów uzyskał poziom pierwotny, z terenu działek nr [...], [...], [...] obr. [...] jedn. ewid. P., położonych w pobliżu ul. [...] w K. w takiej ilości, aby na powierzchni ww. działek pozostała co najwyżej warstwa odpadów o rodzaju oznaczonym kodem 170504 w ilości 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni. Wykonanie decyzji nastąpi poprzez załadunek składowanych odpadów (w postaci ziemi), na środki transportu i ich przetransportowanie do uprawnionego miejsca odzysku lub unieszkodliwiania (składowania) tego rodzaju odpadów, prowadzonego przez podmiot posiadający odpowiednie zezwolenie właściwego organu, zgodnie z ustawą o odpadach, z którym to podmiotem Pani M. , Pan A. , Pani D. i Pan T. G. winni zawrzeć stosowną umowę.
Weryfikując wykonanie powyższego obowiązku, w dniu 17 grudnia 2021 roku organ, na terenie działek przeprowadził wizję terenową, podczas której stwierdzono, że "działki nr [...] i [...] zarówno od strony północnej, południowej jak i wschodniej. Różnica poziomów jest zmienna i ulega sukcesywnemu obniżeniu w kierunku zachodnim. W tym miejscu różnica ta wynosi do ok. 1 m. Od strony północnej różnica poziomów wynosi do kilku metrów, przy czym zbocze nasypu na działkach [...] zostało wyprofilowane spadkiem w kierunku północnym. Stwierdzono również, że od strony południowej dowiązuje się poziomem do poziomu działek zabudowanych budynkami I[...] nieznacznie przewyższając ten teren. Działki objęte decyzją noszą ślady prac ziemnych". Ponadto obecny podczas wizji pan T. G. wskazał, że "na przełomie września i października ... były prowadzone prace związane z wyrównaniem terenu i transportem ziemi". Organ sporządził także dokumentację fotograficzną, która obrazuje opisany stan na działce. (por. protokół z dnia 17 grudnia 2021 roku, k. 121-128 a.a. t. 5 z 5).
Podkreślić trzeba, że jak wynika z treści egzekwowanej decyzji na powierzchni ww. działek w wyniku wykonania decyzji ma pozostawać, co najwyżej warstwa odpadów o rodzaju oznaczonym kodem 170504 w ilości 0,2 Mg/m2 utwardzanej powierzchni. Tymczasem jak stwierdzono podczas wizji terenowej, na ww. działkach nadal zalega ziemia w postaci nasypu o wysokości do kilku metrów - jak w dokumentacji fotograficznej.
Zaleganie nasypu nie stanowi natomiast utwardzanej powierzchni działki, jaka ma pozostawać stosownie do egzekwowanej decyzji. Trafne jest zatem stanowisko organu, że skarżący (zobowiązany) nie wykonał obowiązku wynikającego z egzekwowanej decyzji.
Także z oświadczenia pana T. G. nie wynika, aby obowiązek nałożony decyzją został wykonany. Wskazał on jedynie na prowadzenie prac polegających na wyrównaniu terenu i wywiezieniu ziemi, co świadczy jedynie o częściowym wykonaniu obowiązku, względnie o przystąpieniu do jego wykonywania przez zobowiązanych.
Poczynione przez organ czynności wyjaśniające są wystarczające do jednoznacznego ustalenia, że wbrew twierdzeniom skarżącego nie doszło do wykonania obowiązku wynikającego z wydanej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 8 kwietnia 2020 roku.
Zarzut dotyczący niezebrania przez organ całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny jest nieuzasadniony.
Dodatkowo trzeba wskazać, że zgodnie z treścią decyzji - jej wykonanie nastąpi poprzez załadunek składowanych odpadów (w postaci ziemi), na środki transportu i ich przetransportowanie do uprawnionego miejsca odzysku lub unieszkodliwiania (składowania) tego rodzaju odpadów, prowadzonego przez podmiot posiadający odpowiednie zezwolenie właściwego organu, zgodnie z ustawą o odpadach, z którym to podmiotem Pani M. , Pan A. , Pani D. i Pan T. G. winni zawrzeć stosowną umowę. Wywożenie ziemi bez posiadania stosownych potwierdzeń nie stanowi także o prawidłowym wykonaniu decyzji. Trzeba zaznaczyć, że zobowiązani muszą usunąć ziemię z przedmiotowych działek w sposób legalny, to znaczy do przetransportowania odpadów (ziemi) do uprawnionego miejsca odzysku lub unieszkodliwiania (składowania) tego rodzaju odpadów, prowadzonego przez podmiot posiadający odpowiednie zezwolenie właściwego organu, zgodnie z ustawą o odpadach.
W ocenie Sądu organy obu instancji podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy i na jego podstawie wyciągnęły uzasadnione wnioski. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. w zaskarżonym postanowieniu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. Postępowanie w tej sprawie zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej. Zatem podniesione w skardze zarzuty w tym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie.
Odnosząc się z kolei do drugiej podstawy wskazanej w zarzucie, należy wskazać, że pojęcie "nieistnienia obowiązku" w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1) u.p.e.a. oznacza natomiast sytuację, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie. To jednak nie ma miejsca na gruncie niniejszej sprawy, co również stanowi o bezzasadności zarzutów podniesionych również i na tej podstawie.
Trzeba wskazać, w zakresie podnoszonych w skardze okoliczności mających uzasadniać niewykonalność obowiązku, a odwołujących się do argumentacji kwestionującej egzekwowaną decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 8 kwietnia 2020 roku w zakresie prawidłowości określenia nałożonego na zobowiązanych obowiązku, że w postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z ostatecznej decyzji, która została podjęta w ramach innego postępowania.
Postępowanie egzekucyjne jest odrębnym postępowaniem w stosunku do postępowania administracyjnego i nie jest jego kontynuacją. W postępowaniu egzekucyjnym nie ma możliwości negowania lub weryfikowania prawidłowości obowiązku nałożonego w drodze decyzji nakazującej usunięcie odpadów. Ewentualna wadliwość tej decyzji może być podnoszona jedynie w innym, odrębnym postępowaniu. Nie można jednak łączyć postępowania egzekucyjnego z trybami postępowania administracyjnego. Weryfikacja decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek jest możliwa ewentualnie w odrębnych, administracyjnych trybach nadzwyczajnych wzruszania decyzji ostatecznych uregulowanych w art. 145-163 k.p.a., takich jak np. stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156-159 k.p.a.) czy wznowienie postępowania (art. 145-152 k.p.a.). Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 5) k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Odmienna ocena argumentów skarżącego prowadziłaby do naruszenia zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i zastosowania w niniejszej sprawie dodatkowej nieprzewidzianej instancji odwoławczej, mającej zakwestionować dotychczasowe ostateczne rozstrzygnięcie w zakresie orzeczonego nakazu. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2019 r. sygn. akt: II OSK 1908/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2016 r. sygn. akt: II SA/Kr 1204/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 grudnia 2021 roku, sygn. II SA/Kr 1136/21).
Podobnie należy ocenić podnoszone zarzuty dotyczące niedoprecyzowania w decyzji stanu do jakiego grunt ma być przywrócony i w jakim zakresie ziemia ma zostać wywieziona. Zarzuty oraz inne środki odwoławcze przysługujące w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, a zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów szczególnych unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 26 maja 2022 r., II OSK 1107/19).
Z tych wzgledów skarga, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie II SA/Kr 848/22.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI