II SA/Kr 844/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-08-23
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęprawo do dysponowania nieruchomościądostęp do drogi publicznejsłużebnośćtrwałość prawaWSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę ze względu na brak trwałego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym stałego dostępu do drogi publicznej.

Skarga dotyczyła decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucili, że inwestor posiada jedynie czasowe prawo dojazdu do nieruchomości, co jest sprzeczne z wymogami Prawa Budowlanego, które wymaga trwałego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd uznał te argumenty za zasadne, uchylając decyzję organów obu instancji.

Sprawa dotyczyła skargi E.K. i I.K. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Głównym zarzutem skarżących było to, że inwestor posiadał jedynie czasowe prawo służebności przejazdu do nieruchomości, co zdaniem skarżących naruszało wymóg Prawa Budowlanego dotyczący trwałego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organy administracji uznały, że czasowa służebność jest wystarczająca, a ewentualne problemy z dostępem po zakończeniu scalania gruntów mogą być podstawą do wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał skargę za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że pozwolenie na budowę może być wydane tylko temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co obejmuje zapewnienie stałego i prawnie zagwarantowanego dostępu do drogi publicznej. Czasowa służebność nie spełnia tego wymogu w przypadku inwestycji o trwałym charakterze, jakim jest budynek mieszkalny. W związku z tym sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, czasowe prawo dojazdu nie jest wystarczające dla inwestycji o trwałym charakterze, takich jak budynek mieszkalny. Wymagany jest trwały i prawnie zagwarantowany dostęp do drogi publicznej.

Uzasadnienie

Prawo budowlane wymaga trwałego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dla budowy budynku mieszkalnego niezbędny jest stały, nieograniczony w czasie dostęp do drogi publicznej, a czasowa służebność nie spełnia tego wymogu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

P.B. art. 32 § ust.4 pkt. 2

Prawo Budowlane

Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co obejmuje zapewnienie stałego dostępu do drogi publicznej.

p.o.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. "a" i "c"

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji naruszającej prawo.

p.o.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

p.o.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Pomocnicze

Rozp. MGPB art. 14 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dostęp do drogi publicznej musi być zapewniony dla nieruchomości zdatnej na cele budowlane.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość wznowienia postępowania w przypadku utraty prawa dostępu do drogi publicznej.

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sądowa sprawowana przez WSA.

p.o.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie w zakresie, w jakim zaskarżona decyzja może być wykonywana.

Dz.U. nr 153 poz.1271 art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przejście spraw wniesionych do NSA przed 1.01.2004 r. do właściwych WSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestor nie wykazał trwałego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ posiadał jedynie czasową służebność przejazdu. Czasowa służebność przejazdu nie zapewnia stałego dostępu do drogi publicznej, co jest wymogiem Prawa Budowlanego dla inwestycji o trwałym charakterze.

Odrzucone argumenty

Argument organów, że możliwość wznowienia postępowania w przypadku utraty prawa dostępu zabezpiecza interesy skarżących. Argument organów, że czasowa służebność przejazdu jest wystarczająca, a ryzyko utraty dostępu obciąża inwestora.

Godne uwagi sformułowania

nie wystarcza wykazanie samego prawa do dysponowania nieruchomością (nawet położoną w terenach budowlanych) ale musi być wykazane prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. nie wystarcza faktycznie istniejący dostęp ale musi być to prawnie zapewniony dostęp i musi to być dostęp stały a nie czasowo ograniczony Budowa budynku mieszkalnego z infrastrukturą towarzyszącą jest inwestycją trwałą, nieograniczoną czasowo.

Skład orzekający

Andrzej Niecikowski

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Brachel - Ziaja

członek

Renata Czeluśniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu trwałego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w szczególności w kontekście dostępu do drogi publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego Prawa Budowlanego z 1994 r. i przepisów wykonawczych z tego okresu. Sprawa dotyczyła konkretnego stanu faktycznego, choć zasada prawna jest uniwersalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowy wymóg prawa budowlanego dotyczący dostępu do nieruchomości, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje, jak sąd interpretuje 'trwałość' prawa w kontekście inwestycji budowlanych.

Czy czasowy dojazd wystarczy, by dostać pozwolenie na budowę? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 844/05 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-08-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Niecikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Brachel - Ziaja
Renata Czeluśniak
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 1339/05 - Wyrok NSA z 2006-11-15
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 sierpnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr) Sędziowie WSA Małgorzata Brachel -Ziaja WSA Renata Czeluśniak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2005r. sprawy ze skargi E.K. i I.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzje jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego I. K. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...].12.2000r. znak:[...] Wójt Gminy w L. działając na podstawie art. 28, art. 33 ust.l, art. 34 ust. 4 oraz art. 36 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn. zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr.207 poz. 2016 - zwanej- dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. i S. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z infrastrukturą towarzyszącą na nieruchomości położonej w L. a oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz.ewid. "1", "2", "3", "4" i "5".
Odwołanie E. i I. K. nie zostało uwzględnione i Wojewoda [...], decyzja z dnia [...].02.2001r. znak:[...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje wywodząc w uzasadnieniu, że aktem notarialnym z dnia 16.05.2000r., ustanowiona została służebność przejazdu, przechodu i przegonu do czasu zakończenia scalenia przez działkę "6". Wprawdzie istnieje ryzyko, czy po zakończeniu procesu scalania będzie możliwe korzystanie przez inwestorów z ustanowionej służebności ale ryzyko to obciąża inwestora. W przypadku gdyby inwestor w wyniku scalenia gruntów utracił to prawo powstaje okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania ( art. 145 § l pkt. 6 kpa). Nie mniej jednak skoro wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę odpowiada wszystkim przesłankom określonym w Prawie Budowlanym z 1994 r., nie było podstaw do odmownego załatwienia wniosku.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli E. i I. K. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucili, że inwestor posiada jedynie określone w czasie prawo służebności drogi przez działkę "6" (do czasu zakończenia procesu scalania). Tymczasem prawo budowlane wymaga trwałego w czasie i niepodważalnego dojazdu do miejsca inwestycji. Argument o możliwości wznowienia postępowania nie może zabezpieczać interesu skarżących, bowiem realizacja inwestycji spowoduje powstanie nieodwracalnych okoliczności uniemożliwiających podważenie pierwotnej decyzji.
Skarżąca E.K. zmarła a jej następcami są jej dzieci A.K., J.K., M.K. i J.K. - zawiadomieni o niniejszym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.).
Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo.
Zgodnie z art. 32 ust.4 pkt. 2 Prawa Budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto m.in. wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z analizy tego przepisu wynika, że nie wystarcza wykazanie samego prawa do dysponowania nieruchomością (nawet położoną w terenach budowlanych) ale musi być wykazane prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Warunkiem uznania nieruchomości za nieruchomość zdatną na cele budowlane oprócz jej położenia w terenach budowlanych jest zapewnienie dla takiej nieruchomości dojścia i dojazdu do drogi publicznej (§ 14 ust. l Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - obecnie tj. Dz.U. z 1999r. nr 15 poz. 140). Przy czym nie wystarcza faktycznie istniejący dostęp ale musi być to prawnie zapewniony dostęp i musi to być dostęp stały a nie czasowo ograniczony, z wyjątkiem gdy chodzi o tymczasowe obiekty budowlane.
Orzekające w sprawie organy problem ten dostrzegły ale stanęły na stanowisku, że czasowo ograniczona służebność przejazdu, przechodu i przegonu, czyni zadość wymaganiom zawartym w art. 32 ust.4 pkt. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., bowiem w przypadku utraty prawa dostępu do drogi publicznej zajdzie możliwość wznowienia postępowania a ryzyko utraty dostępu obciąża inwestora.
Poglądu tego nie można podzielić. Budowa budynku mieszkalnego z infrastrukturą towarzyszącą jest inwestycją trwałą, nieograniczoną czasowo. Tak więc inwestor musi dysponować nieruchomością na cele budowlane w sposób trwały aby takie dysponowanie zaistniało nieruchomość musi mieć trwały (nieograniczony w czasie) dostęp do drogi publicznej.
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § l pkt. l lit. "a" i "c" oraz art. 135 i art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. Popierająca skargę następczyni zmarłej E.K. – J.K. oświadczyła na rozprawie przed Sądem w dniu 23.08.2005 r., że inwestycja będąca przedmiotem sprawy została już zrealizowana, w tej sytuacji orzekanie w jakim zakresie zaskarżona decyzja może lub nie może być wykonywana (art. 152 p.o.p.s.a.) stało się bezprzedmiotowe.