II SA/Kr 835/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2013-09-30
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlanewody opadowestosunki wodneplan zagospodarowania przestrzennegopostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiwady proceduralneinteres osób trzecich

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę z powodu niewłaściwego wyjaśnienia kwestii odprowadzania wód opadowych oraz wykraczania decyzji poza zakres wniosku inwestora.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę dotyczące przebudowy zjazdów i utwardzenia terenu. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące rozpoczęcia robót przed uzyskaniem pozwolenia, naruszenia planu zagospodarowania przestrzennego oraz niekorzystnej zmiany stosunków wodnych. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na potrzebę szerszej analizy kwestii odwodnienia i zgodności decyzji z wnioskiem inwestora. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę A.P. i S.P. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy pozwolenie na budowę wydane przez Starostę. Pozwolenie dotyczyło przebudowy zjazdów z drogi gminnej oraz utwardzenia terenu. Skarżący zarzucali m.in. rozpoczęcie robót budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia, naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a przede wszystkim niekorzystną zmianę stosunków wodnych na gruncie spowodowaną odprowadzaniem wód opadowych na ich działki. Sąd pierwszej instancji pierwotnie oddalił skargę, uznając decyzję za prawidłową. Jednak Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA, wskazując na potrzebę dokładniejszego zbadania kwestii odwodnienia oraz zgodności wydanej decyzji z wnioskiem inwestora. WSA, ponownie rozpoznając sprawę zgodnie z wytycznymi NSA, stwierdził, że organy administracji nie wywiązały się należycie z obowiązków procesowych. W szczególności nie odniesiono się do zarzutów dotyczących zmiany stosunków wodnych i nie wyjaśniono kwestii odprowadzania wód powierzchniowych, co jest istotne z uwagi na specyfikę terenu (obszar górniczy, teren bezodpływowy). Ponadto, wydana decyzja wykraczała poza zakres wniosku inwestora, obejmując utwardzenie terenu, które nie było pierwotnie wnioskowane. Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, uznając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa budowlanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Rozpoczęcie robót budowlanych przed wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę może stanowić podstawę do rozważenia zastosowania art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do podnoszonej okoliczności rozpoczęcia budowy przed uzyskaniem pozwolenia i powinien był zbadać tę kwestię.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (25)

Główne

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (zasada prawdy obiektywnej).

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do określenia i poszukiwania koniecznych dowodów do wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymóg zawarcia w decyzji podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie faktyczne powinno zawierać wskazanie faktów, dowodów oraz przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom.

Prawo budowlane art. 32 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Wymogi dotyczące wniosku o pozwolenie na budowę.

Prawo budowlane art. 32 § ust. 4

Ustawa - Prawo budowlane

Warunki, przy których organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Prawo budowlane art. 34 § ust. 2

Ustawa - Prawo budowlane

Zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki obiektu i robót.

Prawo budowlane art. 35 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Obowiązek sprawdzenia przez organ zgodności projektu z planem, przepisami, kompletności, opinii, uzgodnień itp.

Prawo budowlane art. 5 § ust. 1 pkt 9

Ustawa - Prawo budowlane

Obowiązek projektowania i budowania obiektu z uwzględnieniem uzasadnionych interesów osób trzecich.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres orzekania sądu w przypadku uchylenia decyzji.

P.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek określenia, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.

P.p.s.a. art. 190

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA.

Prawo budowlane

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r - Prawo budowlane

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 32 § ust. 4a

Ustawa - Prawo budowlane

Możliwość zastosowania w przypadku rozpoczęcia robót przed wydaniem decyzji.

Prawo budowlane art. 36

Ustawa - Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 80 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 81 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 82 § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

u.o.ś. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Prawo ochrony środowiska

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska

Prawo budowlane art. 29

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

Kwestia naruszenia stosunków wodno prawnych na gruncie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe wyjaśnienie kwestii odprowadzania wód opadowych i zmiany stosunków wodnych. Wydanie decyzji wykraczającej poza zakres wniosku inwestora. Niewyjaśnienie przez organy administracyjne istotnych okoliczności faktycznych.

Godne uwagi sformułowania

organy administracyjne nie wywiązały się należycie z obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa. nie odniosły się wcale do podnoszonego przez skarżących zarzutu dotyczącego niekorzystnej zmiany stosunków wodnych na gruncie oraz nie wyjaśniły kwestii związanych z odprowadzaniem wód powierzchniowych. organ orzekający o pozwoleniu na budowę jest zawsze związany wnioskiem i nie może go ani modyfikować, ani rozstrzygać w sposób wykraczający poza jego granice.

Skład orzekający

Mariusz Kotulski

przewodniczący sprawozdawca

Anna Szkodzińska

sędzia

Agnieszka Nawara-Dubiel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, w szczególności w zakresie wyjaśniania kwestii technicznych (odwodnienie) oraz związania organu zakresem wniosku inwestora."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, ale zasady dotyczące obowiązków organów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są szczegóły techniczne (odwodnienie) i proceduralne w procesie budowlanym, a także jak sądowa kontrola może korygować błędy administracji.

Nawet przebudowa zjazdów może doprowadzić do uchylenia pozwolenia na budowę. Kluczowe są wody opadowe i zgodność z wnioskiem.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 835/13 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2013-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Anna Szkodzińska
Mariusz Kotulski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.7,77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2013 r. sprawy ze skargi A. P. i S. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia 15 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
Uzasadnienie
Starosta O. decyzją z dnia 4.10.2010 r. nr [....] zatwierdził projekt budowlany i udzielił M.N. oraz K.N. pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego pn.: "Przebudowa istniejących zjazdów z drogi publicznej - gminnej oraz utwardzenie terenu (traktu pieszego) - lokalizacja inwestycji – [....] na działkach o nr ew. [....] [....] , obręb ewidencyjny B. , jednostka ewidencyjna B. - miasto".
Od decyzji tej wnieśli odwołanie A.P. i S.P. . Podnieśli, że roboty budowlane rozpoczęto w dniu 21.08.2009r. bez tablicy informacyjnej, której brak do dziś. Ponadto wskazali, że inwestorzy podwyższyli teren działki i wody opadowe odprowadzane są na działki sąsiednie. Ich zdaniem na działce nr [....] "nie wolno się budować", a inwestorzy wyburzyli stare budynki i wybudowali duży zakład samochodowy z zapleczem socjalnym o dużo większych rozmiarach niż w projekcie i kontynuują samowole budowlane. Skarżący zwrócili się również o sprawdzenie na miejscu, czy budowane obiekty odpowiadają przepisom prawa budowlanego.
Wojewoda [....] decyzją z 15.12.2010r. znak [....] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 1 i 3 Ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156 z 2006r., poz. 1118 z późn. zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że inwestorzy złożyli wniosek o pozwolenie na budowę w dniu 4.08.2010r., dołączając wymagane dokumenty. Proponowana inwestycja, polegająca na przebudowie istniejących zjazdów z drogi gminnej oraz utwardzeniu traktu pieszego, nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy B. , uchwalonego Uchwałą Rady Miejskiej w B. Nr XXXIII/313/05 z dnia 15.11.2005r. (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2005 r., Nr 732, poz. 5330 ze zmianami) .
Wskazano, że inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i posiada wymagane opinie i uzgodnienia. Zatwierdzony projekt budowlany nie narusza wymagań w zakresie ochrony środowiska. Projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie i uzgodnienia (art. 34 ustawy Prawo budowlane ), zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia a także zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego i sporządzony został przez osoby legitymujące się wymaganymi uprawnieniami budowlanymi ( art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane). Projektanci, zgodnie z art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego do projektu budowlanego dołączyli oświadczenia, o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt zagospodarowania terenu nie narusza przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, póz. 690, z późn. zm.).
W związku z zarzutami zawartymi w odwołaniu, Wojewoda [....] wskazał, że budowa budynku gospodarczego na działce nr [....] nie jest objęta zaskarżoną decyzją. Z zawartego w aktach pisma Starostwa Powiatowego w O. z dnia 27.08.2009r. wynika, że budowa tego obiektu, o powierzchni zabudowy do 25 m2, została przyjęta w trybie zgłoszenia oraz że przekazano do rozpatrzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w O. zawiadomienie o wykonywanych robotach ziemnych na tej działce. Inne zarzuty, dotyczące wykonywania robót budowlanych na tej działce, nie mają znaczenia w przedmiocie oceny rozstrzygnięcia objętego zaskarżoną decyzją z dnia 4.10.2010 r. i mogą być zbadane przez organ nadzoru budowlanego l instancji, który jest właściwy do przeprowadzenia kontroli budowy i wykonywania robót budowlanych oraz utrzymania obiektów budowlanych. Organ odwoławczy powołał także art. 20 prawa budowlanego, zgodnie z którym pełną odpowiedzialność za opracowany projekt budowlany ponosi projektant.
Badana decyzja w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane i przepisów wykonawczych do tej ustawy - nie budzi zastrzeżeń, dlatego też organ II instancji nie znalazł podstaw do jej uchylenia, w myśl żądania wyrażonego w treści odwołania.
Decyzję Wojewody [....] zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.P. i S.P. , zarzucając jej naruszenie art. 7, 8, 136 i nast. k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie art. 28, art. 33 ust. 1 art. 34 ust.4 i art. 36 prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie. W oparciu o te zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [....] wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty O.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie zostały zweryfikowane w sposób pełny i wiarygodny dwa podstawowe zarzuty skarżących dotyczące rozpoczęcia przez inwestorów robót budowlanych polegających na przebudowie istniejących zjazdów z drogi publicznej - gminnej oraz utwardzenie terenu przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę oraz dotyczące sprzeczności zamierzenia budowlanego z ustaleniami określonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy B.
Skarżący podkreślili, że decyzja o pozwoleniu na budowę może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Gdy inwestor rozpoczął już roboty budowlane wydanie takiej decyzji jest niemożliwe. Wskazali, że działki nr [....] i [....] w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy B. znajdują się na obszarze terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, zwartą lub wolnostojącą, z zakazem realizacji funkcji usługowych i przemysłowych, których uciążliwość wykracza poza granice działki. Tymczasem inwestycja M.N. i K.N. jest kontynuacją bezprawnie zrealizowanej inwestycji uciążliwej dla nieruchomości sąsiednich (warsztat samochodowy, stacja paliw). Nie jest też prawdą, że inwestorzy zmierzają do utwardzenia traktu pieszego. W istocie rzeczy bowiem (co Wojewoda [....] , a wcześniej Starosta [....] bez trudu mogli stwierdzić w drodze przeprowadzenia dowodu ż oględzin przedmiotowej nieruchomości) M.N. i K.N. rozpoczęli podwyższanie terenu wykorzystywanego przez nich do prowadzonej działalności gospodarczej, co już spowodowało niekorzystną zmianę stosunków wodnych na gruncie. Sprzeciw skarżących budzi także ustalenie, że projekt techniczny jest kompletny, posiada wymagane opinie i uzgodnienia. Skarżący zakwestionowali tę zgodność, bowiem realizacji projektu powoduje zalewanie (podtapianie) nieruchomości skarżących.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2011r., sygn. akt II SA/Kr 221/11 uznał, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i skargę oddalił.
Wskazując na zakres udzielonego w sprawie pozwolenia na budowę, Sąd podkreślił, że przedmiotowa sprawa dotyczyła wyłącznie przebudowy zjazdów z drogi publicznej na działkach nr [....] i [....]. W ocenie Sądu pierwszej instancji planowana inwestycja nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ani też innych przepisów prawa, a wcześniejsze inwestycje nie stanowią przedmiotu kontroli Sądu, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.). Nadto Sąd wskazał, iż skarżący wprawdzie zarzucili naruszenie art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 Prawa budowlanego, jednakże nie wskazali, na czym owe naruszenia miałyby polegać, zaś działając z urzędu Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia wymienionych przepisów. Za bezzasadne uznał także Sąd pierwszej instancji zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. "poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy".
Z powyższych przyczyn, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił wniesioną skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A.P. i S.P.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 20 października 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną S.P. (sygn. akt II SA/Kr 221/11).
Wnosząca kasację A.P. skarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1) naruszenie art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż dla zamierzenia inwestycyjnego "Przebudowa istniejących zjazdów z drogi publicznej - gminnej", nie jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pomimo, iż:
- teren, na którym ma być prowadzona inwestycja jest terenem górniczym,
- od kilku lat woda opadowa z terenu inwestycji zalewa sąsiednie nieruchomości,
powodując zniszczenia roślinności oraz zalewania domów,
- przebudowa wjazdów spowoduje zwiększenie intensywności ruchu pojazdów po
terenie inwestycji wobec wybudowania na terenie inwestycji dużego zakładu
mechanicznego oraz stacji paliw, co będzie miało duży wpływ na sąsiednie
nieruchomości i otaczające je środowisko,
2) naruszenie art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na braku uzyskaniu odpowiednich opinii, uzgodnień pozwoleń od właściwych organów i instytucji potwierdzających, iż wody opadowe z planowanej inwestycji zostaną prawidłowo rozprowadzone, a na terenie inwestycji przeprowadzona zostanie odpowiednia melioracja, która zabezpieczy sąsiednie nieruchomości przed regularnym zalewaniem ich wodami opadowymi (gnijąca roślinność oraz zalewane piwnice nieruchomości), biorąc pod uwagę, iż poziom gruntu na którym ma być przeprowadzona inwestycji jest wyższy od sąsiednich ok. 40 cm, a planowana inwestycja przewiduje położenie m.in. kostki brukowej o wysokości 8 cm oraz podsypki, co spowoduje zakłócenie istniejących stosunków wodnych oraz interesów osób trzecich,
3) naruszenie art. 34 w zw. z art. 35 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę pomimo niekompletnej dokumentacji będącej nierozerwalną częścią projektu budowlanego tj. braku odpowiednich opinii, pozwoleń, uzgodnień w tym dotyczących oddziaływania na środowisko, odpływu wód opadowych oraz wydanie decyzji wykraczającej poza zakres żądania inwestora, który we wniosku z dnia 7 lipca 2010 r. jako cel inwestycji wskazał "Przebudowa istniejących zjazdów z drogi publicznej - gminnej ul. [....] w B.", a tymczasem organ wydał decyzję na inwestycję o pełnej nazwie "Przebudowa istniejących zjazdów z drogi publicznej - gminnej oraz utwardzenia terenu (traktu pieszego) (...)",
4) naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [....] i poprzedzającej ją decyzji Starosty [....] , która rażąco naruszała prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.,
5) art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i pominięcie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, albowiem nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi Sąd nie wyszedł poza ich granice, mimo iż w przedmiotowej sprawie winien był to uczynić oraz poprzez niezasadne ograniczenie i zawężenie kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez Sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 maja 2013r., sygn. akt II OSK 2666/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia ww. wyrokowi zarzucono m.in. brak przedstawienia jakichkolwiek poszerzonych rozważań odnośnie legalności kontrolowanej w sprawie decyzji i załączonej do niej dokumentacji.
Stwierdzono również, iż pomimo, że skarżący we wniesionej skardze wskazywali na zmianę stosunków wodnych na gruncie, Wojewódzki Sąd Administracyjny ani nie odniósł się do tych zarzutów, ani nie dokonał analizy dokumentacji, której dotyczyły kwestie związane z realizacją odwodnienia dla planowanej inwestycji.
Ponadto NSA zwrócił wagę, iż powyżej cytowany, zakres przedmiotowej sprawy został przez Sąd w sposób nieuzasadniony zawężony w porównaniu do udzielonego pozwolenia na budowę, co również podnoszono we wniesionej kasacji. Brak jest w skarżonym wyroku jakiejkolwiek analizy zgodności decyzji ze złożonym przez inwestorów wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, jak i z przedstawionym do zatwierdzenia projektem budowlanym.
Z powyższych względów, częściowo zasadnym pozostawał zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 1 P.p.s.a. Przeprowadzona, bowiem przez Sąd pierwszej instancji kontrola sądowa została niezasadnie ograniczona i zawężona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Rozpoznając ponownie sprawę ze skargi A.P. i S.P. , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zgodnie z art. 190 p.p.s.a. związany był oceną prawną zawartą w wyżej powołanym wyroku NSA z dnia 7 maja 2013r., sygn. akt II OSK 2666/11.
Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona przy zastosowaniu kryterium legalności doprowadziła do uwzględniania skargi, mimo, że nie wszystkie podniesione w niej argumenty zyskały aprobatę Sądu.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda [....] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Starosty O. udzielające pozwolenia na budowę i zatwierdzające projekt budowlany dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejących zjazdów z drogi publicznej oraz utwardzenie terenu.
Przedmiot postępowania jurysdykcyjnego określony w powyższej decyzji wyznacza regulacje prawne mające znaczenie dla kontroli legalności tego aktu. Są to przede wszystkim przepisy art. 32-35 i art. 36 ustawy z dnia ustawy z dnia 7 lipca 1994r - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. - dalej "Prawo budowlane") oraz rozporządzenia wykonawcze, do których ona odsyła, jak również przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Szczególne wymogi jakie powinien spełniać wniosek o pozwolenie na budowę oraz warunki jego skutecznego złożenia zostały określone w art. 32 Prawa budowlanego, przy czym kontrola realizacji wymienionych tam przesłanek należy do organu właściwego do wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W szczególności zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych (art. 34 ust. 2 Prawa budowanego). Nadto, stosownie do art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Jak wynika z treści art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, tylko w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Niespełnienie tych wymagań winno zatem skutkować wydaniem decyzji odmownej.
Stosownie do art. 7 kpa - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 kpa obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 kpa, ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 kpa.
Powyższe reguły procesowe znajdują zastosowanie na każdym etapie postępowania administracyjnego a to oznacza, że z ich stosowania nie jest zwolniony również organ odwoławczy. Trzeba przy tym mieć na uwadze, że istota zasady dwuinstancyjności polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy w jej całokształcie przez dwa różne organy. Z chwilą wniesienia środka odwoławczego od orzeczenia organu I instancji powstaje obowiązek traktowania postępowania przed organem II instancji jako powtórzenia rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy administracyjnej. Rozstrzygnięcie aktu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym równoważnym działaniu organu pierwszej instancji.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że organy administracyjne nie wywiązały się należycie z obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa.
Organy obu instancji nie odniosły się wcale do podnoszonego przez skarżących zarzutu dotyczącego niekorzystnej zmiany stosunków wodnych na gruncie oraz nie wyjaśniły kwestii związanych z odprowadzeniem wód powierzchniowych z terenu planowanej inwestycji.
Kwestia ta jest o tyle problematyczna, że z informacji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego (pismo z dnia 14.11.2007r.) wynika, że działka na której planowana jest inwestycja znajduje się na obszarze górniczym i możliwe jest podniesienie się wód gruntowych do poziomu – 2,0 m poniżej powierzchni terenu (k.15 a.a.). Ponadto w projekcie budowlanym wskazano, że działka nr [....] znajduje się na terenie bezodpływowym (k.19 a.a.), Z projektu wynika również, że przedmiotowy zjazd drogowy o szer. 6 m zaprojektowany został ze spadkiem kierunku od jezdni do działki inwestora (k.28 a.a.) W innej jego części wskazano natomiast, że wody opadowe ze zjazdu rozprowadzane będą po działce inwestora.
W obliczu ww. okoliczności jednoznacznego wyjaśnienia wymaga zatem jak będzie wyglądać kwestia odwodnienia dla planowanej inwestycji (do sieci kanalizacyjnej lub ogólnospławnej, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych itp.). Tymczasem organ administracji budowlanej nie wypowiedział się w przedmiocie odprowadzania przedmiotowych wód. Wskazanie w projekcie budowlanym, że odprowadzanie wód opadowych z powierzchni utwardzanych odbywać się będzie w sposób niezakłócający istniejących stosunków wodnych oraz interesów osób trzecich, nie wyjaśnia spornego zagadnienia, zwłaszcza w kontekście, że teren działki jest bezodpływowy. W projekcie powinny się zatem znaleźć stosowne rozwiązania wskazujące jak będzie odprowadzana woda z terenu inwestycji bez szkody dla terenów sąsiednich.
Brak jakiegokolwiek odniesienia się do tej kwestii w uzasadnieniach rozstrzygnięć stanowi uchybienie organów. Niezbędne jest dokonanie przez organ ustaleń w tym przedmiocie i odzwierciedlenie rozwiązania tego zagadnienia w uzasadnieniu decyzji. Rozważania organu w tym zakresie w niniejszej sprawie są o tyle istotne, gdyż stosunki wodne stanowią przedmiot sporów międzysąsiedzkich i motyw innych postępowań administracyjnych.
Z analizy akt sprawy wynika bowiem, że teren planowanej inwestycji znajduje się na obszarze górniczym, na którym występuje ryzyko podniesienia wód gruntowych, a teren działki jest utwardzony i bezodpływowy – a zatem ryzyko zalewania działki sąsiedniej jest bardzo realne.
Wobec powyższych regulacji obowiązkiem organu administracyjnego, w pierwszym rzędzie było ustalenie i zbadanie, zagadnienia dotyczącego odprowadzania wód powierzchniowych. W niniejszej sprawie organ I, jak i II instancji takiej oceny nie przeprowadził o czym świadczy uzasadnienie decyzji. W tym zakresie naruszono art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego zgodnie, z którym obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. W konsekwencji powyższych ustaleń, stwierdzić należało, że w niniejszej sprawie organy zaniechały wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Te uchybienia dają już podstawę do stwierdzenia, że w sprawie naruszone zostały przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Dostrzeżone braki postępowania, w ocenie Sądu, mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy i stąd też koniecznym było uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej.
Na marginesie należy wskazać, że kwestia związana z naruszeniem stosunków wodno prawnych na gruncie na skutek działań inwestora (art. 29 prawa wodnego) może stanowić przedmiot innego postępowania administracyjnego i wykracza poza ramy przedmiotowego postępowania, w którym Sąd bada legalność rozstrzygnięć wydanych w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Kolejnym zagadnieniem, na który zwrócił uwagę NSA, jest ustalenie czy organ administracyjny orzekł zgodnie z wnioskiem inwestora, wszczynającym to postępowanie zgodnie z art. 32 i 33 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane.
Podkreślenia wymaga to, iż organ orzekający o pozwoleniu na budowę jest zawsze związany wnioskiem i nie może go ani modyfikować, ani rozstrzygać w sposób wykraczający poza jego granice (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 grudnia 2005r. sygn. II SA/Bk 901/05, Lex nr 173675 oraz wyrok NSA z dnia 5 marca 2001r. sygn. IV SA24/99, Lex nr 53359).
W przedmiotowej sprawie organy administracyjne dokonały, nieznajdującej uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawnych, modyfikacji wniosku inwestora. Zarówno bowiem we wniosku jak i w projekcie przedmiot inwestycji został określony jako przebudowa istniejących zjazdów z drogi publicznej – gminnej – ul. [....] , na działkach o nr [....] oraz [....] .
Wydana w sprawie decyzja, obejmująca w opisie zamierzenia inwestycyjnego również utwardzenie terenu, wykracza poza zakres żądania inwestora. Zatem stwierdzić należy brak zgodności decyzji ze złożonym przez inwestora wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, jak i z przedstawionym do zatwierdzenia projektem budowlanym.
Ponadto organ odwoławczy nie ustosunkował się do podnoszonej w odwołaniu okoliczności, iż inwestorzy rozpoczęli budowę 21.08.2009r. Organ nie wyjaśnił tej kwestii, co jest istotnym uchybieniem art. 7, 77 kpa mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Kwestia ta powinna zostać zbadana w toku ponownego rozpoznania sprawy i jeżeli organ ustali że roboty budowlane zostały rozpoczęte przed wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (15.12.2010r.) to rozważy zasadność zastosowania przepisu art. 32 ust. 4 a ustawy prawo budowlane.
Mając na uwadze zgłaszane w toku postępowania zarzuty, organy administracyjne powinny również ustosunkowując się do nich, ustalić i wyjaśnić stronom czy planowana inwestycja dotycząca przebudowy istniejących zjazdów z drogi gminnej - nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, wymaganego przepisami o ochronie środowiska (art. 32 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego) i czy uzyskano wszystkie wymagane prawem opinie, uzgodnienia i pozwolenia.
Z uwagi na wyżej wskazane naruszenia prawa Sąd wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Orzeczenie zawarte w pkt. II wyroku spowodowane jest wymogiem zastosowania art. 152 przywołanego wyżej aktu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI