II SA/KR 833/22

II SA/Kr 833/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Bator
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6135 Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 105/23 - Wyrok NSA z 2024-09-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Piotr Fronc Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2022 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 marca 2022 r. nr SKO.OŚ/4170/55/2021 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów skargę oddala.
Uzasadnienie
Wójt Gminy w Jordanowie decyzją z dnia 28 grudnia 2020 r. Nr OŚ.6236.2.2019 nakazał posiadaczowi odpadów - P. M. usunięcie wszelkich odpadów w postaci: kory i korka - kod odpadu 03 01 01, trocin, wiórów, ścinki, drewna, płyty wiórowej i forniru innych niż wymienione w 03 01 04 - kod odpadu 03 01 05, z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, tj. z terenu działki o numerze ewidencyjnym [...], obręb N., gmina [...], powiat Suski.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył P. M. podnosząc następujące zarzuty naruszenia:
- art. 7 k.p.a., 77§1 k.p.a oraz 80 k.p.a. poprzez dowolne ustalenie organu, że na nieruchomości stanowiącej dz. ewid. [...] znajdują się odpady w rozumieniu ustawy o odpadach, podczas gdy rzeczy te w żadnym zakresie nie są odpadami w rozumieniu w.w. ustawy lecz surowcem, który oczekuje na wykorzystanie w działalności gospodarczej, która jest już prowadzona na przedmiotowej nieruchomości w oparciu o uzyskane już w tym zakresie decyzje i pozwolenia - w tym decyzję o udzieleniu pozwolenia na budowę na przedmiotowej działce budowę stacji transformatorowej o bardzo dużej mocy 15/0,4KV wraz z powiązaniami po stronie średniego i niskiego napięcia, zawartą umowę o budowę ww. stacji transformatorowej na przedmiotowej nieruchomości, jej faktycznego wykonania na nieruchomości a także fakt rozszerzenia działalności gospodarczej w tym zakresie, co zostało ujawnione w CEIDG (vide PKD 16.29.Z.),
- art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a oraz 80 k.p.a. poprzez dowolne i sprzeczne z treścią dokumentów urzędowych ustalenie organu, iż do czasu wydania zaskarżonej decyzji nie podjęto jakikolwiek działań zmierzających do urzeczywistnienia zamiaru wykorzystania składowanego surowca w przyszłości (poprzez produkcję pelletu), podczas gdy świadczą o tym nie tylko powołane dotychczas dokumenty (w tym wydana przez Starostę Suskiego Decyzja nr 815/19 z daty Sucha Beskidzka, 07.11.2019 r. Znak WA.6740.1.709.2019.MG w przedmiocie zatwierdzenia na wniosek i po szczegółowym zbadaniu sprawy projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę dla P. M. obejmująca na przedmiotowej działce budowę stacji transformatorowej o bardzo dużej mocy 15/0,4KV wraz z powiązaniami po stronie średniego i niskiego napięcia, ale także poszukiwanie oferentów wykonania tej stacji, zawarcie umowy z wykonawcą robót na budowę stacji trafo 15/0,4 kV; zapłata za te pracę kwoty 150 000 zł i jej faktyczne wykonania na przedmiotowej nieruchomości,
- art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a oraz 80 k.p.a. w zw. art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy o odpadach poprzez błędne zakwalifikowanie znajdujących się na jego nieruchomości surowców do produkcji pelletu jako odpadu, podczas gdy nie są to substancje stanowiące odpady, a tym bardziej nie spełniały definicji ustawowej odpadu albowiem nie była to "substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany" a wręcz przeciwnie jest to pełnowartościowy i bardzo kosztowny surowiec do produkcji pelletu ekologicznego,
- art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 11 ust.5 ustawy o odpadach poprzez dowolne uznanie że zgromadzony na jego nieruchomości surowiec jest odpadem i to bez dodatkowego rozważenia przez organ, że surowiec ten spełnia jednocześnie definicję ustawową produktu ubocznego, który może być składowany na jego nieruchomości i dodatkowo zwolniony jest on z konieczności uznawania go za taki przez marszałka województwa w oparciu o ustawowe wyłączenie z art. 11 ust. 5,
- naruszenie art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 11 ust.5 ustawy o odpadach poprzez dowolne uznanie że zgromadzony surowiec jest odpadem i to bez
rozważenia, że surowiec ten jest powszechnie stosowny do produkcji pelletu a ponadto, że istnieje rynek takich przedmiotów i istnieje na nie popyt a ponadto, że stosowanie trocin do produkcji pelletu ma pozytywny wpływ na środowisko i nie ma negatywnych skutków dla życia i zdrowia ludzi - co w ujęciu art. 14 ust. 1 pkt. 1) ustawy o odpadach dyskwalifikuje możliwość uznania surowca znajdującego się na mojej nieruchomości za odpad również z tych przyczyn,
- art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a oraz 80 k.p.a. poprzez dowolne i sprzeczne z treścią dokumentów urzędowych ustalenie organu, że nieruchomość stanowiąca dz. ewid. 6825, jest przeznaczona wyłącznie pod teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, tereny zieleni nieurządzonej i tereny dróg publicznych klasy drogi lokalnej podczas gdy zarówno z powołanego przez organ wypisu z rejestru gruntów nr kancelaryjny: WG.6621.1.5337 wynika, że jest to teren przemysłowy, a ponadto o przeznaczeniu tego terenu świadczy również fakt, że od kilkudziesięciu lat na przedmiotowej nieruchomości przez moich poprzedników prawnych a także kolejnych dzierżawców tego terenu była prowadzona działalność gospodarcza w formie tartaku i przetwórstwa drewna a miejscowy plan zagospodarowania tego terenu oznacza ten teren symbolem 39MN i zgodnie z jego §16 na tym terenie dopuszcza się utrzymanie istniejących urządzeń i obiektów infrastruktury technicznej z możliwością jej rozbudowy, przebudowy i modernizacji;
- art. 26 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach oraz art. 104 i art. 107 k.p.a poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji nakazującej usunięcia pełnowartościowego surowca do produkcji pelletu;
- naruszenie art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady zaufania obywatela do Państwa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 22 marca 2022 r. nr SKO.OŚ/4170/55/2021, na podstawie art. 26 ust. 2 i ust. 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.jedn.: Dz.U. 2021, poz. 779 ze zm. ), § 3 rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. 2020.10), oraz na podstawie art.. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podano, iż zgromadzone na działce nr [...] trociny, wióry i inne materiały, głównie pochodne drewna nie są produktem ubocznym pochodzącym z prowadzonej przez P. M. działalności związanej z obróbką drewna (firmy [...] z siedzibą w R. ) wg art. 10 i art. 11 ustawy o odpadach, regulujących obowiązki wytwórcy odpadów. W świetle art. 11 ust. 1 ustawy, to wytwórca przedmiotu lub substancji, o których mowa w art. 10, jest obowiązany do przedłożenia marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce ich wytwarzania zgłoszenia uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny. Marszałek województwa, w drodze decyzji wydawanej po zasięgnięciu opinii wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska właściwego ze względu na miejsce wytwarzania przedmiotu lub substancji, potwierdza spełnienie warunków uznania za produkt uboczny albo stwierdza niespełnienie tych warunków. Dany przedmiot lub substancja będące pozostałością procesu produkcyjnego, którego celem nie było powstanie tego produktu lub substancji, nie staną się produktem ubocznym, jeżeli nie zostanie przeprowadzone postępowanie, o którym mowa w art. 11 ustawy.
Nadto art. 11 ust. 5 ustawy wskazuje, że przepisów ust. 1-4 nie stosuje się do przedmiotów lub substancji, które spełniają warunki uznania za produkt uboczny, stanowiących produkty przetworzenia drewna takich jak kora, strużyny, odziomki pomanipulacyjne, wałki połuszczarskie, trociny, wióry, zrębki, zrzyny, szczapy i inne pochodzące z przetworzenia tych produktów, w tym brykiety i pelety, stanowiących mechanicznie przetworzony naturalny surowiec drzewny niezawierający jakichkolwiek innych substancji. Przepis ten wskazuje, że w przypadku produktów m.in. przetworzenia drewna nie zachodzi konieczność wydania przez marszałka województwa decyzji potwierdzającej spełnienie warunków uznania za produkt uboczny, jednakże tylko wtedy, gdy produkty te spełniają warunki uznania za produkt uboczny.
Warunki uznania za produkt uboczny, określone w art. 10 ustawy o odpadach to:
1) dalsze wykorzystywanie przedmiotu lub substancji jest pewne;
2) przedmiot lub substancja mogą być wykorzystywane bezpośrednio bez dalszego przetwarzania, innego niż normalna praktyka przemysłowa;
3) przedmiot lub substancja są produkowane jako integralna część procesu produkcyjnego;
4) przedmiot lub substancja spełniają wszystkie istotne wymagania, w tym prawne, w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, dla określonego wykorzystania danego przedmiotu lub danej substancji i wykorzystanie takie nie doprowadzi do ogólnych negatywnych oddziaływań na środowisko, życie lub zdrowie ludzi;
5) przedmiot lub substancja spełniają szczegółowe warunki uznania danego przedmiotu lub danej substancji za produkt uboczny, jeżeli zostały one określone w przepisach prawa Unii Europejskiej albo w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 6.
Kolegium ustaliło, iż w niniejszej sprawie pierwszy warunek z art. 10 ustawy o odpadach - nie został spełniony. Zdaniem Kolegium dalsze wykorzystywanie zgromadzonych na działce nr [...] trocin, wiór i innych materiałów - nie jest pewne. P. M. twierdzi, iż materiały zalegające na nieruchomości będą wykorzystane w przyszłości do planowanej działalności gospodarczej, tj. produkcji pelletu. Brak pewności dalszego wykorzystywania wynika z tego, iż materiał znajdujący się na działce pochodzi z prowadzonej w innym miejscu przez P. M. działalności związanej z obróbką drewna, tj. firma Remox, którą to działalność zawiesił w 2018 r. Zdaniem Kolegium przewiezienie tych materiałów w inne miejsce i zawieszenie działalności oznacza, iż dalsze wykorzystywanie trocin, wiór i innych materiałów, głównie pochodnych drewna nie jest pewne. Wobec powyższego mamy do czynienia z odpadami, ponieważ zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o odpadach - przedmioty lub substancje, które przesłały spełniać warunki uznania za produkt uboczny, o których mowa w art. 10, są odpadami.
Katalog odpadów będący załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U.2020r. poz. 10), klasyfikuje powyższe odpady do odpadów o kod 03 01 01 odpady z kory i korka, oraz 03 01 05 trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir, inne niż wymienione w 03 01 04.
Działka nr [...] w N. nie jest miejscem przeznaczonym do składowania odpadów. Miejscem składowania odpadów może być jedynie - zgodnie z przepisami ustawy o odpadach -składowisko odpadów, którego realizacja (jako budowli) może nastąpić jedynie w trybie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy Prawo budowlane i innych szczególnych przepisów. Ww. działka nie jest też miejscem magazynowania odpadów. Magazynowaniem odpadów -zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 5 ustawy o odpadach - jest "czasowe przechowywanie odpadów obejmujące:
a) wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę,
b) tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów,
c) magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów".
Zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy o odpadach: "Magazynowanie odpadów jest prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów." Prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia - jak tego wymaga przepis art. 41 ust. l ustawy o odpadach.
W świetle przedstawionego stanu prawnego i faktycznego, odpady przywiezione na ww. działkę znajdują się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania, ani też do magazynowania. Zatem zaistniały podstawy do nakazania posiadaczowi tych odpadów, ich usunięcie- zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 19 ustawy o odpadach, przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. W przedmiotowej sprawie posiadaczem zgromadzonych na działce nr [...] w N. odpadów jest P. M., który jest właścicielem działki, a trociny i mieszanki pochodzą z jego wcześniejszej działalności związanej z obróbką drewna, którą prowadził w miejscowości O., a po jej zawieszeniu, surowiec przywiózł do Naprawy.
W skardze zarzucono naruszenie:
- art. 7, art. 10, art. 12, art. 77, art. 80, art. 107 w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ II instancji,
- art. 8 kpa w zw. z art. 10 kpa poprzez brak uwzględnienia, że P. M. od lat czyni starania, aby móc wykorzystać zgromadzony surowiec, a uniemożliwiają to przedłużające się procedury administracyjne,
- art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach poprzez wadliwą wykładnię znamienia "pozbywania się", a w konsekwencji niewłaściwego zakwalifikowania surowca jako odpadu,
- art. 10 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 5 w zw. z art. 13 ust. 2 ustawy o odpadach poprzez przyjęcie, że warty kilkadziesiąt tysięcy złotych surowiec, stanowiący w świetle ustawy produkt uboczny, podlegający pewnemu wykorzystaniu stanowi odpad,
- art. 26 ust. 2 i 6 ustawy o odpadach poprzez nakazanie skarżącemu usunięcie surowca niebędącego odpadem w rozumieniu ustawy.
w uzasadnieniu zarzutów podtrzymano argumentację zawartą w odwołaniu, podkreślając, iż skarżący obecnie uzyskał zgodę na rozbudowę tartaku i na halę produkcyjna do wyrobu pelletu, nadto sporny materiał stanowi surowiec najwyższej klasy, gdyż pochodzi z obróbki stolarskiej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W skardze, pomimo obszerności zarzutów, sprowadzają się one de facto do naruszenia przepisów postępowania poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i ocenę dowodów oraz nierozważenie wszystkich okoliczności związanych z ustaleniem przesłanek produktu ubocznego.
Wbrew stanowisku skarżącego, dowody zgromadzone w aktach kontrolowanej sprawy, nie budzą wątpliwości w zakresie przyjęcia, że na przedmiotowej działce zgromadzone trociny, wióry i inne materiały, głównie pochodne drewna, nie spełniają warunku z art. 10 pkt 1 ustawy o odpadach, tj. uznania za produkt uboczny – gdyż dalsze wykorzystywanie przedmiotu lub substancji nie jest pewne. O ile skarżący twierdzi, iż materiały te będą wykorzystane w przyszłości do planowanej działalności gospodarczej, tj. produkcji pelletu, jednak prowadzoną w innym miejscu działalność związaną z obróbką drewna, pod firmą [...] zawiesił w 2018 r., a nadto zapowiadanej produkcji pelletu nadal nie rozpoczął. Stąd dalsze wykorzystywanie trocin, wiór i innych materiałów, głównie pochodnych drewna nie jest pewne. Wobec powyższego mamy do czynienia z odpadami, ponieważ zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o odpadach - przedmioty lub substancje, które przesłały spełniać warunki uznania za produkt uboczny, o których mowa w art. 10, są odpadami. Przedłożone faktury sprzed około 4 lat, czy decyzje w aktach sprawy (k.11), wbrew argumentacji skarżącego nie dotyczą inwestycji odnoszącej się do takiej produkcji, lecz innej – m.in. rozbudowy tartaku. Rozbudowa tartaku czyli działalności w której będą powstawały m.in. trociny, wióry i inne materiały, głównie pochodne drewna, a zatem te same materiały co sporne w sprawie, nie świadczą jednak o ich wykorzystaniu jako produktu ubocznego lecz powstawaniu - wytwarzaniu. Pozwolenie na stację trafo również nie świadczy o produkcji pelletu. Nadto pełnomocnik skarżącego wskazał, jakoby produkcja pelletu miała być planowana na działce, gdzie ma być rozbudowa tartaku. Jest to jednak teren MN przeznaczony w miejscowym planie jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (k. 7 akt adm.), a zatem nie można tam prowadzić nowej działalności produkcyjnej. Dlatego skarżony organ prawidłowo ocenił sporne materiały jako odpady, skoro wykorzystanie do produkcji pelletu nie jest wykazane, nie uchybiając przy tym wskazanym w skardze przepisom postępowania. Okoliczności istotne dla ustalenia przesłanek spornych w sprawie zostały należycie wykazane i zbadane.
Nadto zgodnie z definicją z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Dla uznania przedmiotu za odpad nie ma znaczenia okoliczność, że może on mieć wartość użytkową i nadaje się do dalszego wykorzystania. Pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania, odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu przez nabywcę. Zatem argumentacja skarżącego odnosząca się do wartości spornych odpadów, nie może prowadzić do uwzględnienia skargi. Jak wyżej wskazano w przypadku braku podstawy do zakwalifikowania przedmiotowych substancji jako produktu ubocznego, w świetle art. 11 ust. 5 ustawy o odpadach, nie można na innych podstawach niż przewiduje ustawa, wyłączyć ich z kategorii odpadów, lecz występuje nakaz, aby za takie je uznać.
Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.