II SA/Kr 831/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. H. na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że skarżący nie posiadał przymiotu strony w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Skarżący J. H. zaskarżył decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wojewoda uznał, że skarżący nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., ponieważ nie wykazał żadnych uprawnień materialnoprawnych do nieruchomości. Skarżący twierdził, że posiada służebność drogi koniecznej wynikającą z przepisów cywilnych i ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że interes skarżącego był jedynie faktyczny, a nie prawny, i nie uzasadniał przyznania mu statusu strony.
Sprawa dotyczyła skargi J. H. na decyzję Wojewody z dnia 4 marca 2003 r., która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta K. o zwrocie działki nr [...] na rzecz H. S. oraz o zobowiązaniu jej do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. Wojewoda uzasadnił umorzenie brakiem przymiotu strony po stronie J. H., stwierdzając, że jego interes prawny nie wynika z przepisów prawa materialnego, a jedynie z faktu posiadania sąsiedniej nieruchomości i domniemanej służebności drogi koniecznej. Skarżący J. H. zarzucił organom administracji błędną ocenę materiału dowodowego i oparcie się wyłącznie na ustawie o gospodarce nieruchomościami, podczas gdy decydujące znaczenie powinny mieć przepisy kodeksu cywilnego. Twierdził, że jako użytkownik drogi i właściciel garażu sąsiadującego z działką, posiada służebność drogi koniecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 28 k.p.a. interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego. W trakcie rozprawy skarżący przyznał, że nie posiada orzeczenia sądu o ustanowieniu służebności, a swoje prawo upatruje w decyzji o pozwoleniu na budowę garażu. Sąd uznał, że pozwolenie na budowę nie rodzi praw do terenu, przez który prowadzi dojazd, a interes skarżącego jest jedynie faktyczny, nie zaś prawny, co nie uzasadnia przyznania mu statusu strony w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W związku z tym, decyzja Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 par 1 pkt 3 k.p.a. została uznana za prawidłową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie ma przymiotu strony, jeśli jej interes prawny nie wynika z przepisów prawa materialnego, a jedynie jest interesem faktycznym.
Uzasadnienie
Interes prawny musi być oparty na normach prawa materialnego (administracyjnego lub cywilnego), a nie na faktycznym związku z nieruchomością czy domniemanych prawach, które nie zostały formalnie ustanowione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje stronę postępowania administracyjnego jako każdego, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podkreślono materialnoprawny charakter interesu prawnego.
k.p.a. art. 127 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Stanowi, że odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje tylko stronie.
u.g.n.
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa krąg podmiotów uprawnionych do występowania w charakterze strony w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa podstawy do wydania decyzji przez organ odwoławczy, w tym pkt 3 - umorzenie postępowania odwoławczego.
k.c. art. 285-295
Kodeks cywilny
Dotyczy służebności, w tym drogi koniecznej, jako ograniczonego prawa rzeczowego.
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1
Reguluje przekazanie spraw do rozpoznania właściwym sądom administracyjnym po wejściu w życie nowych przepisów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu o zwrot nieruchomości, ponieważ jego interes prawny nie wynikał z przepisów prawa materialnego. Interes skarżącego był jedynie faktyczny, a nie prawny, co nie uzasadnia przyznania mu statusu strony. Pozwolenie na budowę garażu nie rodzi praw do terenu sąsiedniej działki.
Odrzucone argumenty
Skarżący posiadał służebność drogi koniecznej wynikającą z przepisów cywilnych i ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organy administracji błędnie oceniły materiał dowodowy i oparły się wyłącznie na ustawie o gospodarce nieruchomościami, ignorując przepisy kodeksu cywilnego.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny ma charakter materialnoprawny, czyli oparty na normach prawa materialnego. Fakt, że odwołujący się jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie oznacza, że ma on interes prawny do występowania w charakterze strony w sprawie o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Jest oczywistym, że pozwolenie na budowę garażu na działce skarżącego nie rodzi żadnych praw do terenu, przez który on dojeżdża.
Skład orzekający
Grażyna Firek
przewodniczący
Małgorzata Brachel - Ziaja
sprawozdawca
Janusz Kasprzycki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących nieruchomości, oraz rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnie ustanowionych praw do nieruchomości sąsiedniej i może być mniej relewantne w przypadkach, gdzie służebność została formalnie zarejestrowana lub orzeczona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczową kwestię w prawie administracyjnym: kto jest stroną postępowania i jakie kryteria decydują o tym statusie. Jest to istotne dla praktyków, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo złożony.
“Kiedy sąsiad nie jest stroną: kluczowe rozróżnienie interesu prawnego od faktycznego w sprawach o zwrot nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 831/03 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2006-02-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-04-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Grażyna Firek /przewodniczący/ Janusz Kasprzycki Małgorzata Brachel - Ziaja /sprawozdawca/ Symbol z opisem 618 Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości Sygn. powiązane I OZ 874/07 - Postanowienie NSA z 2007-11-22 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja / spr. / AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Wojewody z dnia 4 marca 2003 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala Uzasadnienie Wojewoda decyzją z dnia 4 marca 2003 r. Nr [...], umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta K. - miasta na prawach powiatu z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr: [...] o zwrot działki nr [...] o pow. [...] ha obr. [...] jedn. ewiden. P. miasta K. obj. KW [...] na rzecz H. S. c. J. i H. oraz o zobowiązaniu H. S. do zwrotu na rzecz Gminy K. zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...] PLN. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda stwierdził, że odwołującemu się od decyzji organu l instancji J. H., nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a zatem nie jest on podmiotem uprawnionym do wniesienia odwołania. Interes prawny określony w przepisie art. 28 k.p.a. ma charakter materialno prawny, czyli oparty na normach prawa materialnego, co oznacza, że musi istnieć norma prawa materialnego przewidująca możliwość wydania decyzji w postępowaniu administracyjnym, przeprowadzonym w określonej sprawie. Stroną postępowania w sprawie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, obok poprzedniego właściciela, jego spadkobierców przymiot strony w postępowaniu administracyjnym przysługuje obecnemu właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, zarządcy nieruchomości, najemcy, dzierżawcy oraz osobie korzystającej z nieruchomości na podstawie użyczenia, a więc podmiotowi któremu do konkretnej nieruchomości przysługuje tytuł prawny wynikający ze stosunków prawnorzeczowych lub obligacyjnych. W postępowaniu wyjaśniającym przeprowadzonym dodatkowo przez organ odwoławczy J. H. nie wykazał żadnych uprawnień o określonym wyżej charakterze, które uzasadniałyby przymiot strony w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Fakt, że odwołujący się jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie oznacza, że ma on interes prawny do występowania w charakterze strony w sprawie o zwrot przedmiotowej nieruchomości. J. H. w skardze zmierzającej do uchylenia powyższej decyzji zarzuca organom administracji, iż nie dokonały prawidłowo oceny materiału dowodowego i tym samym błędnie przyjęły, że nie przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu o zwrot przedmiotowej nieruchomości, organ oparł się jedynie na przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami, podczas gdy decydujące znaczenie mają przepisy kodeksu cywilnego. Jest on użytkownikiem drogi i w domyśle posiada on służebność czyli ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości objętej decyzją o zwrocie. Twierdzi, iż wszystkim właścicielom garaży, sąsiadującym z przedmiotową nieruchomością dla których stanowi ona jedyny dojazd, przysługuje tytuł prawny wynikający ze stosunków prawnorzeczowych określonych art. 285-295 k.c. i art. 120, 124-126 u.g.n . W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, argumentując swoje stanowisko podobnie, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślając, że zgodnie z art. 127 § 1 Kpa, odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy tylko stronie w rozumieniu art. 28 Kpa, czyli osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo która żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, określony w powyższym przepisie, ma charakter materialnoprawny. Oparty jest więc na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Skarżący w przedmiotowym postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, takiej normy nie wskazał. Skoro skarżący nie wykazał w toku postępowania odwoławczego żadnych uprawnień o charakterze prawnorzeczowym lub obligacyjnym, które uzasadniałyby przymiot strony w postępowaniu o zwrot nieruchomości, to decyzja organu odwoławczego o umorzeniu z tej przyczyny postępowania odwoławczego jest zgodna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 par 1 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 12717 sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne. Właściwym przeto do rozpoznania niniejszej skargi jest w myśl powyższych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzją odpowiada prawu. Zgodnie z dyspozycją art. 127 par 1 k.p.a. odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje tylko stronie. O tym zaś jaki podmiot jest stroną postępowania rozstrzyga przepis art. 28 k.p.a. , który stanowi że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zaś interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego administracyjnego lub innej gałęzi prawa (np. cywilnego). Ustawa z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. nr 115.poz. 741 z późn. zm. / określa jednoznacznie krąg podmiotów uprawnionych do występowania w charakterze strony w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Podmioty te prawidłowo zostały wymienione zarówno w uzasadnieniu decyzji Wojewody jak i w odpowiedzi na skargę, do żadnego z nich nie może zostać zaliczony skarżący. Zresztą skarżący na rozprawie przed Sądem Wojewódzkim w dniu [...] lutego 2006 r. oświadczył, że nie posiada żadnego orzeczenia sądu o ustanowieniu na jego rzecz służebności drogi koniecznej, a swoje ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności drogi koniecznej na przedmiotowej działce upatruje w decyzji o pozwoleniu na budowę garażu , z treści, której wynikało, iż dojazd do swojego garażu ma wykonywać na przedmiotowej działce, która pozostawała wówczas w użytkowaniu Spółdzielni Mieszkaniowej, której był on członkiem. Jest oczywistym, że pozwolenie na budowę garażu na działce skarżącego nie rodzi żadnych praw do terenu, przez który on do niego dojeżdża. Interes skarżącego nie jest więc interesem prawnym wynikającym z przepisów prawa materialnego (u.n.g. lub z prawa cywilnego), a co najwyżej jest to interes faktyczny, który nie znajduje ochrony w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami i nie uzasadnia przyznania skarżącemu statusu strony w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Skoro, jak wyżej powiedziano odwołanie od decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji przysługuje tylko stronie postępowania zgodnie z art. 127 k.p.c., to decyzja organu odwoławczego podjęta na podstawie art. 138 par 1 pkt. 3 k.p.a. jest prawidłowa. W tym stanie rzeczy skargę, jako nie zasługującą na uwzględnienie należało oddalić. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI