II SA/Kr 828/11

II SA/Kr 828/11 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2011-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Andrzej Niecikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Brachel - Ziaja
Renata Czeluśniak
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
art. 30 ust. 6
Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędzia WSA Renata Czeluśniak Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Wojewody z dnia 16 marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A.T. kwotę 757zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 18.01.2011 r., (znak: [...]) Starosta [...] działając na podstawie art. 30 ust. 6 w związku z art. 80 ust. 1, art. 81 ust.1 pkt. 2 i art.82 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (tj. Dz.U. z 2010 r. nr.243 poz. 1623 z późn.zm. - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) po rozpatrzeniu zgłoszenia A. T., z dnia: 28.12.2010 r., wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków TYPU NV-1 przy budynku mieszkalnym na działce nr ewid. "1" położonej w miejscowości P.. W uzasadnieniu podnosząc w uzasadnieniu co następuje.
Budowa objęta zgłoszeniem indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków jest niezgodna z ustalenia § 41 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] w § 41 ustala zasady rozwiązań gospodarki ściekowej przyjmując, że gospodarka ściekowa gminy oparta będzie o dziesięć niezależnych systemów kanalizacji sanitarnej, projektowanych w układzie grawitacyjnym i zakończonych własnymi oczyszczalniami ścieków. System oczyszczalni [...], który powinien przyjąć dowożone ścieki z miejscowości P. (wskazuje się rozwiązanie alternatywne z dodatkowa oczyszczalnia dla miejscowości P.). Oczyszczalnie ścieków powinny być lokalizowane we wskazanych na rysunku planu rejonach projektowanych oczyszczalni ścieków. Budynki położone w terenach przeznaczonych w planie na cele zabudowy (w szczególności w terenach MU l, MU2, UCM, MNT, MNZ, UC, UP i UT) powinny być docelowo przyłączone do systemów zbiorczej kanalizacji sanitarnej.
według § 41 pkt. 4) do czasu realizacji systemów, o których mowa wyżej, dopuszcza się gromadzenie ścieków w szczelnych zbiornikach wybieralnych lub lokalne oczyszczalnie ścieków. Zgodnie z interpretacją głównego projektanta planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] z dnia 28.09.2010 r., opracowaną przez mgr inż. arch. J. B. PRACOWNIA PROJEKTOWA ARCHITEKTURY l URBANISTYKI, ustalenia planu w zakresie gospodarki ściekowej opierały się na założeniu, że gospodarka ściekowa będzie oparta o zbiorczy system kanalizacji sanitarnej (co potwierdzają zapisy ustaleń planu § 41 pkt. 1, 3, 5, 6). Przez "Lokalne oczyszczalnie ścieków" (w § 41 pkt. 4) rozumie się nie indywidualne przydomowe oczyszczalne ścieków, lecz oczyszczalnie obsługujące zespoły zabudowy występujące na danym obszarze (grupie).
2. ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] nie dopuszczają realizacji indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków. Zatem objęty zgłoszeniem Inwestora zamiar budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków przy budynku mieszkalnym na działce ozn. nr ewid. "1" położonej w miejscowości P., narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odwołanie A. T. nie zostało uwzględnione i Wojewoda [...], decyzją z dnia 16.03. 2011 r., (znak: [...]) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy podnosząc w uzasadnieniu co następuje.
l. Jak wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] maja 2003 r., inwestycja objęta zgłoszeniem ma miejsce na obszarze oznaczonym symbolem MU 2 - "tereny zabudowy mieszkaniowej oraz usług". Ustalenia w zakresie rozwiązań gospodarki ściekowej, zawarte w § 41 pkt 3, 4 i 6 ww. uchwały brzmią, cyt:
" budynki położone na terenach przeznaczonych w planie na cele zabudowy ( w szczególności na terenach MU l, MU2, UCM, MNT, MNZ, UC, UP, i UT) powinny być docelowo przyłączone do systemów zbiorczej kanalizacji sanitarnej, (...) do czasu realizacji systemów, o których mowa w pkt l, dopuszcza się gromadzenie ścieków w szczelnych zbiornikach wybieralnych lub lokalne oczyszczalnie ścieków, (...) tereny, których położenie uniemożliwia przyłączenie do zbiorczej sieci kanalizacyjnej powinny być wyposażone w szczelne zbiorniki do gromadzenia ścieków wywożonych do punktów zlewnych przy działających oczyszczalniach ". Zapisy planu - do czasu realizacji systemów oczyszczalni - dopuszczają odprowadzenie ścieków jedynie do szczelnych zbiorników lub lokalnych oczyszczalni ścieków".
II. Istotnym w sprawie jest ustalenie, czy określenie "indywidualna" przydomowa oczyszczalnia ścieków, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa Budowlanego z 1994 r., jest tożsame z określeniem "lokalna" oczyszczalnia ścieków, o której mowa w zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wyjątkowość instytucji art. 29 Prawa Budowlanego z 1994 r., przemawia za ścisłym (wąskim) interpretowaniem tego przepisu, co pozostaje w zgodności z wykładnią celowościową, wyrażającą wolę ustawodawcy. Przepisy Prawa budowlanego wprawdzie nie określają legalnej definicji "indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków" jednakże przepis art. 29 ust. 1 pkt 3 tej ustawy dotyczy budowy oczyszczalni ścieków indywidualnej, a więc przy jednym budynku mieszkalnym, a nie np. dla kilku takich budynków. Przez określenie "indywidualne" należy więc rozumieć pojedyncze. Określenie "lokalna" oczyszczalnia ścieków przewiduje oczyszczanie ścieków z kilku lub kilkunastu takich budynków.
III. w związku z powyższym budowa przydomowej oczyszczalni ścieków, na działce nr ewid. "1" w miejscowości P. (do czasu realizacji systemu oczyszczalni P.), nie będzie zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], bowiem dotyczy jednego budynku a nie zespołu zabudowy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła A. T. i zarzucając:
1. obrazę przepisu prawa materialnego, a to art. 30 ust. 6 Prawa Budowlanego z 1994 r., poprzez błędną jego wykładnie i uznanie, iż lokalizacja przydomowej oczyszczalni ścieków jest sprzeczna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a co za tym idzie wniesienie przez organ l instancji sprzeciwu w tym zakresie było zasadne, podczas gdy prawidłowo analiza zapisów planu zagospodarowania przestrzennego w połączeniu z obowiązującymi przepisami winna prowadzić do wniosku przeciwnego;
2. obrazę przepisu prawa procesowego, a to art. l i 11 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w tym prawidłowego ustalenia treści planu zagospodarowania przestrzennego, co doprowadziło do błędnego załatwienia sprawy niezgodnego z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli i w oparciu o te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zwrócono uwagę m.in., że z żadnego paragrafu cytowanego, planu zagospodarowania przestrzennego nie wynika wyraźny zakaz instalowania przydomowych indywidualnych oczyszczalni ścieków, a tylko taki zapis mógłby uniemożliwiać przeprowadzenie takiej instalacji. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jako akt podjęty w ramach upoważnienia ustawowego udzielonego gminie do tworzenia aktów prawa miejscowego, musi respektować postanowienia aktów prawnych powszechnie obowiązujących wyższego rzędu, w tym ustaw. Poszanowanie to oznacza zaś, że interpretacja przepisów prawa miejscowego nie może być dokonywana w oderwaniu od zapisów innych aktów prawa powszechnie obowiązującego. Organy administracyjne winny stosować w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 13.09.1996 r., o utrzymaniu w czystości w gminach (Dz.U. z 2005r. Nr 236, póz. 2008 ze zm.), w tym art. 5 ust. 1 pkt 2 dopuszczający możliwość budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Z cytowanego przepisu wynika również, że w przypadku braku sieci kanalizacyjnej obowiązkiem właściciela nieruchomości jest wyposażenie jej w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Przy czym przepis ten przewiduje prawo właściciela nieruchomości do dokonania wyboru pomiędzy dwoma rozwiązaniami, z tym tylko zastrzeżeniem, aby każde z tych rozwiązań spełniało wymagania określone w przepisach odrębnych.
Zwrócono także uwagę, że orzecznictwo sądowe stoi na stanowisku, że plany inwestycyjne gminy odnośnie wybudowania na danym terenie sieci kanalizacyjnej nie mogą wyłączyć uprawnienia właściciela nieruchomości do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Sam fakt planowania przez gminę budowy kanalizacji pozostaje bez wpływu na zakres uprawnień właściciela w przedmiocie wyboru formy odprowadzania ścieków w postaci oczyszczalni. Dopiero realne istnienie kanalizacji może wyłączyć prawa właściciela w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: p.o.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Trzeba też wskazać, że zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] który wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Orzekające organy stanęły na stanowisku, że taka inwestycja jak objęta zgłoszeniem jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Żaden z orzekających organów nie wskazuje wprost zapisu planu który zakazywałby budowy przydomowej oczyszczalni ścieków a wniosek o zakazie wyprowadzają z treści § 41 planu i dokonanej wykładni przez głównego projektanta planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] mgr inż. arch. J. B., według którego ustalenia planu w zakresie gospodarki ściekowej opierały się na założeniu, że gospodarka ściekowa będzie oparta o zbiorczy system kanalizacji sanitarnej. Przez "Lokalne oczyszczalnie ścieków" należy rozumieć nie indywidualne przydomowe oczyszczalne ścieków, lecz oczyszczalnie obsługujące zespoły zabudowy występujące na danym obszarze (grupie). W ocenie Sądu takich zapisów planu nie można odczytywać jako zakazu budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Inna będzie sytuacja gdy zamierzona i wyartykułowana w planie gospodarka ściekowa zostanie zrealizowana - w takiej sytuacji w konkretnym przypadku, budowa przydomowej oczyszczalni ścieków może okazać się sprzeczna z założeniami planu.
Trafnie w skardze podnosi się, że ustawa z dnia 13.09.1996 r., o utrzymaniu w czystości w gminach, stanowi, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku m.in. przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomowa oczyszczalnie ścieków bytowych. spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych (art. 5 ust. 1pkt. 2 ustawy o utrzymaniu w czystości...).
Plan jako źródło prawa miejscowego musiałby w sposób wyraźny zakazać budowy przydomowych oczyszczalni ścieków a skoro tego nie czyni nie można mu przypisywać postanowień wyraźnie nie wyartykułowanych. W planie wyraźnie zakazano zrzutu nieczyszczonych ścieków do wód o gleby (§ 7), nigdzie nie zakazano budowy przydomowych oczyszczalni ścieków.
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" oraz art. 135 oraz art. 200 p.o.p.s.a orzeczono jak w sentencji.