II SA/Kr 821/23

II SA/Kr 821/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Mirosław Bator
Paweł Darmoń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 524/24 - Wyrok NSA z 2025-03-13
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) ASRWSA Anna Kopeć SWSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2023 r. skarg D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. i M. P. na postanowienie nr 349/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie .. z dnia 16 maja 2023 r., znak WOB.7722.66.2023.AJAN w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia skargi oddala
Uzasadnienie
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia 16 maja 2023 r. nr 349/2023, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 123 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.) stwierdził, że zażalenie wniesione przez M. P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 67/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 141 § 2 k.p.a.
W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że dnia 20 stycznia 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie (dalej: PINB lub organ I instancji) wydał postanowienie nr 67/2023, którym wstrzymał inwestorowi – D. Sp. z o.o. w M. prowadzenie robót budowlanych przy realizacji obiektu budowlanego zlokalizowanego na dz. nr [...] w M. gm. L. , z powodu prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Postanowienie doręczono również m.in. M. P..
Zażalenie na to postanowienie wniósł M. P.. Wraz z zażaleniem złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie miał na uwadze, że postanowieniem z dnia 16 maja 2023 r., nr 348/2023, działając na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie uzasadniając postanowienie z dnia 16 maja 2023 r., wydane na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził, że z akt sprawy wynika, że przesyłka, zawierająca postanowienie z dnia 20 stycznia 2023 r. została doręczona M. P. w dniu 25 stycznia 2023 r. (środa, vide: zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 21 akt WINB). Zatem zażalenie na postanowienie mógł on złożyć najpóźniej w dniu 1 lutego 2023 r. (środa). Tymczasem zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia zażalenia zostały złożone na dzienniku podawczym organu w dniu 23 lutego 2023 r. (k: 5-7 akt WINB). Tym samym w ocenie organu odwoławczego uchybiono terminowi, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a.
W zaistniałej sytuacji, mając również na uwadze postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, organ przyjął za zasadne orzeczenie o stwierdzeniu wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła D. Sp. z o.o. w M., zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
a) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione
z uchybieniem terminu przewidzianego przez art. 141 § 2 k.p.a., co wynikało
z wcześniejszego wadliwego wydania przez organ postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od orzeczenia organu I Instancji,
b) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, pomimo iż skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jej winy, wykazując, że to z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą, skarżąca nie dochowała terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożyła ona zażalenie, czym spełniła przesłanki do przywrócenia terminu;
c) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a.
w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, którym dysponował organ, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącą w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez nią uprawdopodobnione;
d) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu strony skarżącej, przejawiające się w zignorowaniu aspektu organizacyjnego przedsiębiorstwa skarżącej, jak również wszelkich okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Strona skarżąca podniosła nadto, że nie została zawiadomiona o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz, że pierwszą czynnością, o której została poinformowana było doręczenie jej postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych.
Wobec powyższego spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o odrzucenie skargi spółki ewentualnie o jej oddalenie.
Sprawa została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie pod sygn. akt II SA/Kr 821/23.
Skargę na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia16 maja 2023 r. nr 349/2023 wniósł również M. P., zaskarżając je w całości. Postanowieniu zarzucił naruszenie:
a) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego przez art. 141 § 2 k.p.a., co wynikało z wcześniejszego wadliwego wydania przez organ postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od orzeczenia organu I Instancji,
b) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, pomimo iż skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy, wykazując, że to z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą, skarżący nie dochował terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożył on zażalenie, czym spełnił przesłanki do przywrócenia terminu;
c) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, którym dysponował organ, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącego w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez niego uprawdopodobnione;
d) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu skarżącego, przejawiające się w zignorowaniu okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
Sprawa ze skargi M. P. została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie pod sygn. akt II SA/Kr 823/23.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 20 września 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 823/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), połączył sprawy o syn. akt II SA/Kr 821/23 i II SA/Kr 823/23 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Kr 821/23.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.
Skargi okazały się bezzasadne, bowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującym prawem.
Podstawę prawną kontrolowanego postanowienia stanowił art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jedn. Dz. U. 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Z kolei zgodnie z art. 144 k.p.a., do zażaleń, w sprawach nieuregulowanych odpowiednie zastosowanie mają przepisy dotyczące odwołań.
Jak trafnie wskazał Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia zażalenia – jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie terminowi uniemożliwia organowi odwoławczemu rozpatrzenie sprawy. Wobec tego, przed merytorycznym rozpatrzeniem zażalenia obowiązkiem organu było ustalenie, czy zażalenie wniesione zostało w terminie. Termin ten określa art. 141 § 2 k.p.a., zgodnie z którym zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustanie – od dnia jego ogłoszenia stronie. Stosowne pouczenie znalazło się w postanowieniu PINB nr 67/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r.
Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie z 20 stycznia 2023 r. zostało doręczone M. P. dnia 25 stycznia 2023 r. (k. 21 MWINB). W ocenie Sądu doręczenie było prawidłowe i skuteczne w świetle art. 43 k.p.a.
Wobec powyższego należało uznać, że termin do wniesienia zażalenia rozpoczął bieg 26 stycznia 2023 r., a upłynął 1 lutego 2023 r. (środa). Tymczasem zażalenie zostało złożone na dzienniku podawczym organu w dniu 23 lutego 2023 r. Niewątpliwie zatem zażalenie wniesiono po upływie ustawowego terminu, a ustalenia organu II instancji okazały się prawidłowe.
M. P. w skardze nie podważał skuteczności doręczenia postanowienia organu I instancji, jak i ustaleń organu odwoławczego co do terminu jego wniesienia. Argumentacja strony dotyczy głównie wokół wykazania braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia zażalenia.
Wyjaśnić przy tym należy, że podnoszone w skardze zarzuty dotyczące postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia (pkt b), c), d) skargi) nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Przedmiotem rozpatrywanej skargi było bowiem postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, a nie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Kwestia zaś dochowania (lub niedochowania) terminu jest kwestią obiektywną i nie zależy od uznania organu rozpatrującego zażalenie. Wobec przedstawionych okoliczności sprawy Inspektor Wojewódzki zobowiązany był stwierdzić, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, że podnoszony przez stronę skarżącą argument braku zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami postępowania nie mógł mieć wpływu na zasadność objętego skargą postanowienia. Co więcej, stosownie z art. 73 § 1 k.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy na każdym etapie postępowania.
Nie zasługiwał z kolei na uwzględnienie wniosek organu o odrzucenie skargi Spółki D. , z uwagi na brak interesu prawnego w sprawie. Sąd miał na uwadze fakt, że Spółka ta była stroną postępowania zakończonego wydaniem postanowienia 20 stycznia 2023 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.