II SA/Kr 817/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-05-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenie pieniężnedeportacjapraca przymusowaIII RzeszaZSRRkombatanciosoby represjonowaneprawo administracyjnek.p.a.ustawa o świadczeniu pieniężnym

WSA w Krakowie oddalił skargę J.W. na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji, uznając, że skarżąca nie była osobiście deportowana do pracy przymusowej.

Skarżąca J.W. domagała się przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej na terytorium III Rzeszy. Organ administracji odmówił, wskazując, że skarżąca urodziła się w Niemczech w czasie pracy jej rodziców i nie była osobiście deportowana. WSA w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że nie zaszły przesłanki do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji odmawiającej świadczenia, gdyż skarżąca nie spełniała definicji osoby deportowanej do pracy przymusowej.

Sprawa dotyczyła skargi J.W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej. Organ administracji pierwotnie odmówił przyznania świadczenia, argumentując, że skarżąca nie wykonywała pracy przymusowej w czasie deportacji w III Rzeszy. Późniejszy wniosek o uchylenie tej decyzji został potraktowany jako wniosek na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. Organ odmówił uchylenia, wskazując, że nie przemawia za tym interes społeczny ani słuszny interes strony, a decyzja była zgodna z prawem. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że skarżąca urodziła się w 1943 r. na terytorium III Rzeszy jako dziecko robotników przymusowych, a nie została deportowana do pracy przymusowej z terytorium Polski. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę, podzielając stanowisko organu administracji. Sąd uznał, że skarżąca osobiście nie była poddana represjom w rozumieniu ustawy, a jej rodzice byli robotnikami przymusowymi. Sąd podkreślił, że nie można uchylić lub zmienić prawidłowej decyzji administracyjnej, gdy nie ma ku temu ustawowych podstaw, a interes strony nie może prowadzić do obejścia przepisów prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie jest deportowana do pracy przymusowej w rozumieniu ustawy, jeśli sama nie została wywieziona z terytorium Polski.

Uzasadnienie

Ustawa definiuje deportację jako wywiezienie z terytorium Polski na terytorium III Rzeszy lub terenów przez nią okupowanych. Skarżąca urodziła się na terytorium III Rzeszy, nie była zatem deportowana z Polski.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.ś.p.d. art. 1 § ust. 1

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszą i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

u.ś.p.d. art. 4 § ust. 1 i 2

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszą i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

u.ś.p.d. art. 3 § ust. 1

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszą i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

u.ś.p.d. art. 2 § pkt 2 lit. a/

Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszą i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Pomocnicze

k.p.a. art. 154 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie spełnia definicji osoby deportowanej do pracy przymusowej, gdyż urodziła się na terytorium III Rzeszy, a nie została wywieziona z terytorium Polski. Brak przesłanek do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., gdyż nie przemawia za tym interes społeczny ani słuszny interes strony. Decyzja odmawiająca przyznania świadczenia była zgodna z prawem.

Godne uwagi sformułowania

ona osobiście, w odróżnieniu od swoich rodziców, nie była poddana represjom w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. a/ ustawy słuszny interes strony nie może spowodować obchodzenia przepisów nie można uznać, aby interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiał za zmianą lub uchyleniem prawidłowej decyzji administracyjnej, w sytuacji, gdy organ nie korzysta z uznania administracyjnego

Skład orzekający

Stanisław Biernat

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji deportacji i uprawnień do świadczeń pieniężnych dla osób, których rodzice byli robotnikami przymusowymi, a które urodziły się na terytorium okupowanym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy z 1996 r. i konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy świadczeń dla osób deportowanych do pracy przymusowej, co jest ważnym aspektem historii Polski. Choć rozstrzygnięcie jest proceduralne, dotyka kwestii dziedziczenia represji i ich prawnego uznania.

Czy urodzenie na ziemi wroga w czasie wojny daje prawo do świadczeń za pracę przymusową rodziców?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 817/04 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Stanisław Biernat /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Biernat po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. W. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2004 r., [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji własnej o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji skargę oddala
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].10.1998r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, działając na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust. 1 w związku z art. 2 ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszą i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 97, poz. 395), odmówił przyznania J.W., ur. [...].09.1943r., uprawnienia do świadczenia pieniężnego. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskodawczyni nie wykonywała pracy przymusowej w czasie deportacji w III Rzeszy. Decyzja ta nie została zakwestionowana przez wnioskodawczynię i stała się ostateczna.
W dniu 10.09.2003r. w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych został zarejestrowany wniosek J.W. o przyznanie jej świadczenia pieniężnego, wraz z kwestionariuszem
W dniu [...].12.2003r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wydał decyzję nr [...], działając na podstawie art. 154 § l i 2 k.p.a. oraz art. 2 pkt 2 lit. a/ i art. 4 ust. l, 2 i 4 ustawy z dnia 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszą i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 97, poz. 395), w której odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...].10.1998r. W uzasadnieniu organ podał, że strona nie powołała się na ustawowe podstawy wznowienia postępowania, ani też na podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Wobec tego organ potraktował pismo strony jako wniosek o uchylenie własnej decyzji w trybie art. 154 § l k.p.a. Zdaniem organu strona nie wykazała jednak, aby spełniona została przesłanka wymagana przez powołany przepis, a mianowicie, aby za uchyleniem lub zmianą decyzji z [...].10.1998r. przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie prowadzące do wydania wcześniejszej decyzji nie było wadliwe. Również decyzja była i pozostaje zgodna z prawem. Organ przywołał pojęcie "deportacji" w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit a/ ustawy z 1996r., przez którą rozumie się wywiezienie do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939r., na terytorium II Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Tymczasem z materiału dowodowego wynika, że strona urodziła się na deportacji w dniu 19.08.1943r. w miejscowości W., na terenie III Rzeszy, jako dziecko robotników przymusowych. Nie został zatem spełniony ustawowy warunek deportacji. Uprawnienia do świadczenia na podstawie powołanej ustawy przysługują osobiście osobie, która doświadczyła represji deportacji i nie mogą być przyznane za represje, którym podlegali rodzice osoby zainteresowanej.
W następstwie wniosku J.W. o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wydał decyzję w dniu [...].06.2004r. nr [...], na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 2 pkt 2 lit. a/ i art. 4 ust. 1,2 i 4 ustawy z dnia 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym... W decyzji tej organ utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję. Kierownik Urzędu powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu wcześniejszej decyzji i dodał, że jest związany przepisami prawa i słuszny interes strony nie może spowodować obchodzenia przepisów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.W. stwierdziła, że urodziła się w Niemczech, w czasie gdy jej rodzice pracowali w gospodarstwie rolnym.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów wniósł o jej oddalenie. Równocześnie, organ wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w trybie uproszczonym, na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej: p.p.s.a. (Dz.U., Nr 153, poz. 1270). Skarżąca zawiadomiona o powyższym wniosku podtrzymała skargę w piśmie procesowym datowanym na 20.03.2004r. Skarżąca nie zażądała jednak przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając na posiedzeniu niejawnym skargę w trybie uproszczonym na zasadzie art. 120 p.p.s.a., zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanym odmówił decyzją z dnia [...].10.1998r. przyznania skarżącej uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej na terytorium III Rzeszy. Organ prawidłowo potraktował późniejszy wniosek z dnia 10.09.2003r. o przyznanie uprawnienia do świadczenia jako wniosek o uchylenie lub zmianę wcześniejszej decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 § l k.p.a.
Sąd podziela pogląd organu, wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 154 § 1 k.p.a. Nie można bowiem uznać, żeby przemawiał za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Decyzja z dnia [...].10.1998r. odmawiająca przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego jest zgodna z prawem. J.W. urodziła się w czasie okupacji w Niemczech, jako dziecko robotników przymusowych. Oznacza to, że ona osobiście, w odróżnieniu od swoich rodziców, nie była poddana represjom w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. a/ ustawy z dnia 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszą i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 97, póz. 395).
Nie można uznać, aby interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiał za zmianą lub uchyleniem prawidłowej decyzji administracyjnej, w sytuacji, gdy organ nie korzysta z uznania administracyjnego.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002r., Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) skargę, oddalił.