II SA/KR 806/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na rozbiórkę nasypu ziemnego, uznając ją za zasadną i odpowiednio wysoką.
Skarżący S. K. zaskarżył postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego nakładające na niego grzywnę w celu przymuszenia do rozbiórki nasypu ziemnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że obowiązek rozbiórki wynika z prawomocnej decyzji, a nałożona grzywna w maksymalnej dopuszczalnej wysokości 10 000 zł jest uzasadniona ze względu na zagrożenie dla bezpieczeństwa i konieczność zapewnienia skuteczności egzekucji.
Sprawa dotyczyła skargi S. K. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego, które nałożyło na niego grzywnę w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki nasypu ziemnego. Obowiązek ten wynikał z decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lutego 2020 r., która nakazywała rozbiórkę nasypu z uwagi na zagrożenie dla bezpieczeństwa. Skarga na tę decyzję została wcześniej odrzucona przez WSA w Krakowie. S. K. zarzucił organom egzekucyjnym naruszenie przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego, w tym błędne przyjęcie uchylania się od wykonania obowiązku oraz nałożenie grzywny w nieodpowiedniej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że organy egzekucyjne prawidłowo ustaliły podstawę do nałożenia grzywny i jej wysokość. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne nie jest miejscem do ponownego badania legalności decyzji nakazowej, która stała się prawomocna. Grzywna w maksymalnej dopuszczalnej kwocie 10 000 zł została uznana za uzasadnioną ze względu na charakter obowiązku, zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowników drogi oraz potrzebę zapewnienia skuteczności egzekucji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do ponownego rozpatrywania sprawy rozstrzygniętej decyzją, która jest ostateczna i prawomocna. Postępowanie egzekucyjne nie może zmierzać do zweryfikowania legalności decyzji nakazowej.
Uzasadnienie
Decyzja nakazowa, jako ostateczna i prawomocna, korzysta z domniemania legalności i wiąże organy egzekucyjne. Kwestionowanie jej legalności powinno odbywać się w ramach postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego dotyczącego tej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
u.p.e.a. art. 119 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 119 § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 119 § 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 121 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 121 § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 122 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. art. 80 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 83 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 81 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2019 poz 2325
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny jest związany prawomocną decyzją nakazową i nie może badać jej legalności. Grzywna w maksymalnej dopuszczalnej wysokości jest uzasadniona ze względu na zagrożenie dla bezpieczeństwa i potrzebę skuteczności egzekucji.
Odrzucone argumenty
Błędne przyjęcie, że zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku, gdy nie może go wykonać z powodu braku przedmiotu. Nałożenie grzywny w nieodpowiedniej wysokości. Niezbieranie i nierozważenie całego materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie egzekucyjne nie może zmierzać do zweryfikowania legalności decyzji nakazowej, która – jako ostateczna i prawomocna – korzysta z domniemania legalności i wiąże organy egzekucyjne. Grzywna powinna być na tyle dolegliwa, by zmusiła zobowiązanego do wykonania obowiązku, gdyż tylko wtedy jej zastosowanie jest uzasadnione. Wysokość grzywny musi być rozpatrywana w kontekście ciążącego na zobowiązanym obowiązku i ewentualnych kosztów jego wykonania, a nie jego sytuacji rodzinnej czy majątkowej.
Skład orzekający
Joanna Człowiekowska
sprawozdawca
Magda Froncisz
członek
Piotr Fronc
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności i wysokości grzywny w celu przymuszenia w sprawach egzekucji obowiązków z prawa budowlanego, związanych z zagrożeniem bezpieczeństwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji obowiązku rozbiórki nasypu ziemnego i zastosowania grzywny w celu przymuszenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje mechanizmy egzekucji administracyjnej i rolę sądu w kontroli tych działań, co jest istotne dla prawników procesowych i praktyków prawa budowlanego.
“Grzywna 10 000 zł za rozbiórkę nasypu. Kiedy sąd uzna ją za skuteczną?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 806/21 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2021-11-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/ Magda Froncisz Piotr Fronc /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane II OSK 1429/22 - Wyrok NSA z 2025-02-18 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Joanna Człowiekowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków Krowodrza M. S. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 27 maja 2021 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] – ziemskiego w K. postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 20 § 1 pkt 4, art. 27a § 1, art. 64a § 1 pkt 1, art. 119, art. 120, art. 121 § 2 i 4, art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w punkcie 1 nałożył na S. K. grzywnę w wysokości 10000,00 zł w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 18.02.2020 r. nr [...] rozbiórki nasypu ziemnego wybudowanego w pasie drogowym drogi powiatowej nr 2239K (działka drogowa nr [...]) oraz na części działek nr [...] i [...] w miejscowości W. — celem przywrócenia skarpy przy drodze powiatowej na wysokości działek nr [...] i [...] do stanu poprzedniego. Zakres robót rozbiórkowych został zaznaczony na 2 załącznikach graficznych do decyzji MWINB. Zobowiązano do prowadzenia prac rozbiórkowych w obrębie pasa drogowego drogi powiatowej nr 2239K (działka drogowa nr [...]) pod nadzorem przedstawiciela Zarządu Dróg Powiatu [...]. W punkcie 2 postanowienia organ wskazał na obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł. Równocześnie organ wezwał zobowiązanego do 1/ uiszczenia nałożonej grzywny wraz z opłatą za wydanie niniejszego postanowienia tj. łącznej kwoty 10 068 zł w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia; 2/ wykonania w terminie 30-dniowym obowiązku określonego w odpisie tytułu wykonawczego dostarczonym dnia 17.03.2021 r. Zastrzeżono, że w przypadku niewykonania obowiązku w terminie, orzeczone zostanie wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego. W uzasadnieniu organ podniósł, że egzekwowany obowiązek wynika z decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 18 lutego 2020 r., którą uchylono decyzję PINB dla powiatu [...]-ziemskiego w K. nr [...] z dnia 25 lipca 2019 r. i nakazano K. P. i S. K. rozbiórkę nasypu ziemnego wybudowanego w pasie drogowym drogi powiatowej nr 2239K (działka drogowa nr [...]) oraz na części działek nr [...] i [...] w miejscowości W. - celem przywrócenia skarpy przy drodze powiatowej na wysokości działek nr [...] i [...] do stanu poprzedniego (zakres robót rozbiórkowych został zaznaczony na 2 załącznikach graficznych do niniejszej decyzji). Na decyzję MWINB z dnia 18 lutego 2020 r. złożona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Prawomocnym postanowieniem z dnia 12 października 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 485/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił w/w skargę. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego PINB dla powiatu [...]- ziemskiego w K. upomnieniem z dnia 13 stycznia 2021 r. wezwał zobowiązanego S. K., do wykonania ciążącego na nim obowiązku rozbiórki z pouczeniem, niewykonanie obowiązku w terminie zakreślonym w upomnieniu spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Następnie w dniu 24 lutego 2021 r. organ wystawił wobec S. K. tytuł wykonawczy nr [...], stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, a dotyczący obowiązku nakazanego w decyzji MWINB z dnia 18 lutego 2020 r. W dniu 24 lutego 2021 r. pracownicy powiatowego inspektoratu przeprowadzili też kontrolę skarpy przy drodze powiatowej nr 2239K, a w protokole z kontroli zawarto ustalenia. Kolejna kontrola przeprowadzona została w dniu 19 marca 2021 r. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł S. K. domagając się jego uchylenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w K. postanowieniem z dnia 27 maja 2021 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wezwania do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, zawartego w sentencji zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 24 lutego 2021 r. w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia Inspektor Nadzoru Budowlanego; w pozostałym zakresie skarżone postanowienie zostało utrzymane w mocy. W uzasadnieniu organ podniósł, że obowiązek wynikający z decyzji MWINB nr [...] z dnia 18 lutego 2020 r. nie został wykonany, na co wskazują ustalenia: protokołu z czynności kontrolnych z dnia 24 lutego 2021 r. i dołączona do protokołu dokumentacja fotograficzna oraz protokołu z czynności kontrolnych z dnia 19 marca 2021 r. i dołączona do protokołu dokumentacja fotograficzna. Uznano zatem, że PINB uprawniony był jako organ egzekucyjny do zastosowania wobec S. K. środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. W myśl art. 121 § 2 i 4 upea, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa (chyba że dotyczy obowiązku utrzymania budynku w stanie nieoszpecającym otoczenia) i nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł, z zastrzeżeniem, iż w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, wysokość grzywny stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych (art. 121 § 5 upea). Egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek nie polega na rozbiórce budynku lub jego części, co obligowałoby organ egzekucyjny do wyliczenia grzywny na podstawie art. 121 § 5 upea, zatem słusznie PINB dla powiatu [...]-ziemskiego w K. ustalił wysokość grzywny, stosując zasady ogólne wynikające z art. 121 § 2 upea, tj. grzywna nakładana na osobę fizyczną nie może przekroczyć 10000 zł, a nakładana na osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej - 50 000 zł. Najwyższą kwotą grzywny, jaka mogła zostać orzeczona w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym, jest więc kwota 10 000 zł. Stwierdza się, że grzywna nałożona na zobowiązanego w skarżonym postanowieniu mieści się w tym ustawowym zakresie, tzn. organ egzekucyjny, określając wysokość grzywny na kwotę 10 000 zł, nie wykroczył poza ustaloną przez ustawodawcę maksymalną wysokość grzywny dla zobowiązanego będącego osobą fizyczną. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że grzywna powinna być na tyle dolegliwa, by zmusiła zobowiązanego do wykonania obowiązku, gdyż tylko wtedy jej zastosowanie jest uzasadnione, a wysokość grzywny musi być rozpatrywana w kontekście ciążącego na zobowiązanym obowiązku i ewentualnych kosztów jego wykonania, a nie jego sytuacji rodzinnej czy majątkowej. W ocenie organu grzywna nałożona na S. K. w wysokości 10000 zł jest na tyle wysoka, że zobowiązanemu nie będzie się opłacało ją uiszczać celem przeciągnięcia postępowania egzekucyjnego, ale zmusi go do wykonania obowiązku. W ocenie organu odwoławczego charakter egzekwowanego obowiązku i zakres koniecznych do wykonania robót przemawiają za tym, aby nałożyć na zobowiązanego grzywnę w maksymalnej wysokości. Na powyższe zwrócił uwagę również PINB dla powiatu [...]-ziemskiego w K., który uzasadniając wysokość nakładanej grzywny w celu przymuszenia wskazał na "uciążliwość dla okolicznych mieszkańców oraz nielegalną ingerencję w drogę powiatową. Przypomniano, że w przedmiotowej sprawie egzekucji podlega obowiązek rozbiórki nasypu ziemnego wybudowanego w pasie drogowym drogi powiatowej nr 2239K (działka drogowa nr [...]) oraz na części działek nr [...] i [...] w miejscowości W.. W decyzji MWINB nr [...] z dnia 18 lutego 2020 r., stwierdzone zostało: "(...) względy techniczno-budowlane sprzeciwiają się dalszemu funkcjonowaniu przedmiotowego obiektu budowlanego, który stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi i mienia użytkowników drogi powiatowej nr 2239K, jak i właścicieli nieruchomości sąsiednich, graniczących z przedmiotowym nasypem ziemnym. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że w sposób wystarczająco drastyczny naruszono zasady współczesnej technologii budowlanej (sposób realizacji inwestycji, wykorzystane materiały budowlane), zatem wykluczona jest możliwość doprowadzenia obiektu do stanu spełniającego niezbędne wymagania. Również zapisy protokołu z kontroli z dnia 24 lutego 2021 r. nie pozostawiają wątpliwości, co do tego, że przedmiotowy nasyp stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi i ich mienia. W protokole tym wskazano: "Wykonany nasyp z płytami betonowymi nie posiada zamontowanej bariery drogowej. W obrębie bramy wyjazdowej do posesji nr [...] widoczne jest przemieszczenie dołem ustawionych płyt betonowych 6 szt. W tym miejscu nasypu na jego wierzchu widoczny jest fragment obsuniętej ziemi około Im i powierzchni około 4 x 2m. Za miejscem obsunięcia się ziemi, dalej wzdłuż DP przebiega droga dojazdowa (w nasypie) do posesji nr [...]. W linii ogrodzenia między nr [...] i nr [...] jest słup Az telefoniczny, który jest przysypany gruntem nasypu ok. 1,5m i odchylony od pionu pod jego naporem. Ze słupa zwisa urwany kabel Tk. W okolicy między miejscem obsunięcia ziemi i przy słupie Tk widoczne są odkryte rury instalacyjne arot i przewody." Powyższe oznacza, że niewykonanie obowiązku nakazanego w decyzji MWINB nr [...] z dnia 18 lutego 2020 r., znak: [...], poważnie wpływa na otoczenie i jest to wpływ niezwykle negatywny. W takiej sytuacji szczególnie ważne jest, aby nakładana na zobowiązanego grzywna w celu przymuszenia była odpowiedniej wysokości, zapewniającej jej skuteczność. Dlatego w ocenie organu znajduje uzasadnienie w okolicznościach faktycznych sprawy maksymalna wysokość grzywny w celu przymuszenia nakładanej na S. K.. Organ stwierdził, że zaskarżone postanowienie zawiera prawidłowe wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny. Odnośnie natomiast drugiego z wymienionych w art. 122 § 2 upea wezwań PINB dla powiatu [...]-ziemskiego w K. wskazał: równocześnie wzywam zobowiązanego do: (...) 2. Wykonania w terminie 30-dniowym obowiązku określonego w odpisie tytułu wykonawczego dostarczonym dnia 17 marca 2021 r." Takie sformułowanie wezwania powoduje, że organ egzekucyjny nie określił precyzyjnie terminu, w jakim obowiązek ma być wykonany. Nie można uznać za wyznaczenie terminu wyrażenia: "w terminie 30-dniowym". Brak wskazania, od jakiej daty termin 30-dniowy ma być liczony, powoduje, że terminu tego w ogóle nie można określić. Wobec powyższego uznać należy, że organ egzekucyjny nie podał zobowiązanemu pełnej informacji odnośnie terminu zastrzeżonego dla wykonania obowiązku (por. postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt: II OZ 266/11 przywołane w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 415/10). Wyznaczenie terminu wykonania obowiązku to ważny element postanowienia o nałożeniu grzywny. Zobowiązany powinien mieć pełną wiedzę o nakładanej na niego grzywnie, terminie jej uiszczenia, o tytule, z którego wynika obowiązek podlegający wykonaniu, jak również o konsekwencjach jego niewykonania. Brak któregokolwiek z tych elementów postanowienia stanowi takie naruszenie przepisów postępowania, że może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć należy, że wskazanie terminu do wykonania obowiązku rozbiórki ma istotne znaczenie dla podjęcia następnych czynności w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności zastosowania wykonania zastępczego. A zatem zaskarżone postanowienie, w którym PINB dla powiatu [...]-ziemskiego w K. nałożył grzywnę na S. K., nie zawiera prawidłowego wezwania, o jakim mowa w art. 122 § 2 pkt 2 upea. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd o dopuszczalności konwalidowania przez organ odwoławczy wydanego przez organ egzekucyjny postanowienia o nałożeniu grzywny w zakresie nieprawidłowego wezwania, o którym mowa w art. 122 § 2 upea (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2006 r., sygn. VII SA/Wa 1112/06, LEX nr 304103; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 czerwca 2011 r., II SA/Bk 162/11, Legalis). Stwierdzone przez organ w skarżonym postanowieniu nieprawidłowości co do wezwania, o którym mowa w art. 122 § 2 pkt 2 upea, przy braku innych uchybień w w/w rozstrzygnięciu, obligują organ odwoławczy do zreformowania zaskarżonego postanowienia w zakresie w/w wezwania, w ramach kompetencji wynikających z art. 138 K.p.a. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł S. K., zarzucając naruszenie: 1/ art. 6 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne przyjęcie, że uchylanie się zobowiązanego od wykonania obowiązku następuje w sytuacji, gdy zobowiązany nie może wykonać decyzji administracyjnej z powodu braku przedmiotu, na którym możliwym jest wykonanie obowiązku określonego w decyzji MWINB w K.; 2/ art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nałożenie przez organ egzekucyjny grzywny w nieodpowiedniej wysokości; 3/ art. 7, art. 9, art. 75, art. 77, art. 80 K.p.a. co skutkowało tym, że nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, w szczególności dowodów wskazujących na rzeczywistą postawę zobowiązanego, co skutkowało ustaleniem grzywny, pomimo braku uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie Dz. U. 2020 r., poz. 1427; dalej u.p.e.a.) grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). W sytuacji egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, stosownie do art. 121 § 2 i 4 u.p.e.a., grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa (za wyjątkiem utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia) i nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł (§ 2). Zastrzec należy przy tym jedynie, że wysokość grzywny stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Należy ponadto przywołać treść art. 6 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Przepis ten określa zasadę obligatoryjnego prowadzenia egzekucji administracyjnej (inaczej zasadę prawnego obowiązku podjęcia odpowiednich kroków przez wierzyciela w celu wszczęcia egzekucji), zgodnie z którą w sytuacji niewykonania określonych obowiązków przez zobowiązanego wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszczynać egzekucję, ale ciąży na nim taki obowiązek (zob. wyrok NSA z 17 czerwca 2020 r., sygn. II FSK 629/20). Zdaniem Sądu, organy egzekucyjne wykazały, że w przedmiotowej sprawie zachodziła podstawa do nałożenia grzywny na skarżącego S. K., jak i uzasadniły należycie jej wysokość. Bezspornie, w dacie nałożenia grzywny nie został wykonany obowiązek wynikający z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 18 lutego 2020 r., co znajduje odzwierciedlenie w protokołach kontroli z 24 lutego 2021 r. i 19 marca 2021 r. oraz sporządzonej wówczas dokumentacji zdjęciowej. Zasadnie więc organy przyjęły, że skarżący – jako zobowiązany – uchyla się od wykonania obowiązku wyrażonego w nakazie rozbiórki. Z akt sprawy wynika, że istnieje nasyp ziemny będący przedmiotem decyzji nakazującej rozbiórkę. Wyjaśnić należy w tym miejscu, że w postępowaniu ze skargi na postanowienie w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia chybiona jest argumentacja podnoszona przez skarżącego, kwestionująca oznaczenia geodezyjne działek wymienionych w decyzji nakazującej rozbiórkę. Argumentacja taka zmierza w istocie do zakwestionowania decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek. Zarzuty dotyczące niewyjaśnienia okoliczności sprawy objętej nakazem rozbiórki i błędnego sformułowania tego nakazu mogły być przedmiotem kontroli instancyjnej w postępowaniu administracyjnym, a następnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z urzędu wiadomo Sądowi, że skarga m.in. S. K. na decyzję Inspektora Wojewódzkiego z 19 lutego 2020 r. nakazującą rozbiórkę została odrzucona przez tut. Sąd postanowieniem z 12 października 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 485/20, a postanowienie to stało się prawomocne. Zgodzić się zatem trzeba z Inspektorem Wojewódzkim, że organy egzekucyjne, działając w oparciu o przepisy o postępowaniu egzekucyjnym, nie są uprawnione do ponownego rozpatrywania sprawy rozstrzygniętej decyzją, z której wynika egzekwowany obowiązek, a postępowanie egzekucyjne nie może zmierzać do zweryfikowania legalności decyzji nakazowej, która – jako ostateczna i prawomocna – korzysta z domniemania legalności i wiąże organy egzekucyjne. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w samym postanowieniu o nałożeniu grzywny, po jego skorygowaniu przez organ drugiej instancji. Wydane zostało w oparciu o właściwe przepisy prawa, zawiera wymagane prawem elementy, w tym wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze (art. 122 § 2 u.p.e.a.). Odnosząc się natomiast do wysokości grzywny Sąd wskazuje, że w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku analizowanej grzywny o jej wysokości organ rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że sąd bada jedynie, czy organ nie przekroczył granic uznania, nie ingerując bezpośrednio w wysokość grzywny. Przyznany luz decyzyjny nie oznacza jednak dowolności wykorzystania tego środka egzekucyjnego (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 marca 2020 r., sygn. VII SA/Wa 2527/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustalając wymiar grzywny w celu przymuszenia, organ egzekucyjny powinien kierować się zasadą skuteczności i celowości, a swoje ustalenia w tym zakresie, związane z rozstrzyganiem o jej wysokości w sposób uznaniowy, powinien za każdym razem uzasadnić (J. Radwanowicz - Wanczewska, komentarz do art. 121, w: D. Kijowski (red.), "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz", Lex 2015). Podkreśla się też, że ze względu na treść art. 121 § 4 u.p.e.a., wymierzając grzywnę w sprawie egzekucji obowiązku wynikającego z prawa budowlanego, organ musi uwzględnić, że środek ten może być stosowany jednokrotnie, a co za tym idzie - musi być odpowiednio dolegliwy, aby zapewnić jego skuteczność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3345/17, orzeczenia.nsa.gov.pl.). Zdaniem Sądu organy egzekucyjne wystarczająco uzasadniły wysokość grzywny (10.000 zł). Przy uwzględnieniu opisanego przez Wojewódzkiego Inspektora charakteru obowiązku oraz znaczenia wykonania obowiązku dla bezpieczeństwa użytkowników drogi powiatowej, organ miał podstawy do przyjęcia, że grzywna odniesie skutek wtedy, kiedy będzie dostatecznie dolegliwa. Tym samym nie stwierdzono w okolicznościach sprawy naruszenia art. 6 § 1 i art. 121 u.p.e.a., jak też znajdujących na mocy art. 18 u.p.e.a. odpowiednie zastosowanie przepisów art. 7, art. 9, art. 75, art. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Wobec tego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI