II SA/Kr 799/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu, utrzymującą w mocy decyzję nakładającą obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym spowodowanym zmianą stosunków wodnych na gruncie.
Skarga dotyczyła decyzji nakładającej na M. D. obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym, wynikających ze zmiany stosunków wodnych na jej działce po utwardzeniu placu i wjazdu kostką brukową. Skarżąca kwestionowała ustalenia organów, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa wodnego, błędy biegłego oraz naruszenia proceduralne. Sąd uznał stan faktyczny za prawidłowo ustalony, a zastosowane przepisy za właściwe, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. nakładającą na skarżącą obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym. Przyczyną nałożenia obowiązku była zmiana stosunków wodnych na działce skarżącej, spowodowana utwardzeniem placu i wjazdu kostką brukową, co skutkowało zmianą kierunku i natężenia spływu wód opadowych w kierunku sąsiednich działek. Skarżąca podnosiła liczne zarzuty dotyczące m.in. błędnej opinii biegłego, naruszenia przepisów K.p.a. oraz braku szkód. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po analizie akt sprawy i argumentacji stron, uznał stan faktyczny za prawidłowo ustalony, a zastosowane przepisy prawa materialnego i procesowego za właściwe. Sąd stwierdził, że opinia biegłego była rzetelna i poparta materiałem dowodowym, a zarzuty dotyczące wyłączenia biegłego czy naruszeń proceduralnych okazały się bezzasadne. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako niezasadną, uznając, że organy prawidłowo zastosowały art. 234 Prawa wodnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zmiana nachylenia utwardzonego terenu doprowadziła do nieodwracalnego skierowania wód opadowych w kierunku działek sąsiednich, powodując ich zalewanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmiana nachylenia terenu po utwardzeniu kostką brukową oraz zmiana przekroju korytek betonowych i likwidacja wcześniejszych zabezpieczeń (cokół, murek) spowodowały zmianę kierunku i natężenia spływu wód opadowych, co wpłynęło szkodliwie na grunty sąsiednie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
P.w. art. 234 § ust. 1, ust. 2, ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Przepis ten stanowi podstawę do nałożenia na właściciela obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, jeśli zmiana stanu wody na gruncie pociąga za sobą szkodliwe skutki dla sąsiednich nieruchomości.
Pomocnicze
K.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 24
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wyłączenia pracownika organu lub biegłego.
K.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 78
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 79
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 84
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy dowodu z opinii biegłego.
K.p.a. art. 89
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana nachylenia terenu po utwardzeniu kostką brukową spowodowała zmianę kierunku i natężenia spływu wód opadowych, co wpłynęło szkodliwie na sąsiednie działki. Opinia biegłego była rzetelna i stanowiła wystarczający dowód do wydania decyzji. Nie było podstaw do wyłączenia biegłego z postępowania. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych są bezzasadne.
Odrzucone argumenty
Skarżąca twierdziła, że nie doszło do zmiany stosunków wodnych ani szkód na sąsiednich działkach. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące błędów biegłego i naruszeń proceduralnych. Skarżąca domagała się wyłączenia biegłego z postępowania. Skarżąca twierdziła, że jej dowody (zdjęcia, dokumentacja PINB) zaprzeczają ustaleniom organów.
Godne uwagi sformułowania
zmiana stanu wody na gruncie urządzenia zapobiegające szkodom wpłynęło szkodliwie na grunty sąsiednie nie można uznać, że sporządzona przez niego opinia stanowi dowód w sprawie nie zawierały żadnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zmianę ustaleń faktycznych nie można się też powoływać na art. 234 ust. 1 i 2 P.w., ponieważ skarżąca nie wykonała żadnego rurociągu odprowadzającego wodę na grunty sąsiednie nie można uznać za samoistny uzasadniony powód wyłączenia biegłego nie dezawuuje jednak prawidłowych ustaleń technicznych i wniosków opinii biegłego
Skład orzekający
Magda Froncisz
przewodniczący-sprawozdawca
Mirosław Bator
sędzia
Jacek Bursa
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących zmiany stosunków wodnych na gruncie i odpowiedzialności właściciela za szkody wyrządzone sąsiadom, a także kwestie dowodowe w postępowaniu administracyjnym (opinie biegłych, zarzuty stron)."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z utwardzeniem terenu i spływem wód opadowych. Ocena wyłączenia biegłego jest zależna od konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu sąsiedzkich sporów o wodę i zmiany stosunków wodnych, co może być interesujące dla właścicieli nieruchomości. Zawiera również ciekawe aspekty proceduralne dotyczące dowodu z opinii biegłego i zarzutów stron.
“Sąsiedzki spór o wodę: Kto odpowiada za zalewanie działki po utwardzeniu terenu?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 799/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-12-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Magda Froncisz /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Bator
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OZ 276/24 - Postanowienie NSA z 2024-07-05
III OSK 1626/24 - Postanowienie NSA z 2025-06-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2233
art. 234 ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 24, art. 77, art. 78, art. 80, art. 84, art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 20 kwietnia 2023 r., znak SKO-PW-4171-90/22 w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę.
Uzasadnienie
Burmistrz Miasta L. decyzją z 8 listopada 2022 r., znak: ZP.6331.7.2020 nałożył na właściciela działki nr ewid.[...] obr. 5 m. L. - M. D. obowiązek wykonania prac zgodnie z załączoną mapą projektowanego zabezpieczenia (załącznik nr 1) wykonaną przez biegłego powołanego w przedmiotowym postępowaniu, tj.:
a) wykonanie krawężnika opaskowego wzdłuż istniejącego bruku na całej długości (odc. X1 – X2 – X3 – X4 – X5) od naroża budynku nr [...] do naroża budynku [...], o minimalnej wysokości w pkt. X1 wynoszącym 5 cm, a w pkt. X5 - 15 cm powyżej przylegającej kostki brukowej,
b) wykonanie w pkt. X5 betonowego cokołu o przekroju "L" i o wysokości minimum 15 cm oraz długości boku wynoszącym 80 cm w obu kierunkach (płn.-zach. oraz płn.-wsch.),
c) wykonanie w pkt. X6 studzienki rewizyjnej o minimalnej średnicy 40 cm w taki sposób aby była zdolna przejmować wody z istniejących betonowych korytek odwadniających oraz betonowych korytek przejazdowych oraz miały ujście do kanalizacji opadowej w punkcie X6 w kierunku płd.-wsch.,
d) wyprowadzenie z obszaru cokołu betonowego od pkt. X5 do pkt. X6 korytek przejazdowych o wymiarach 20 cm x 20 cm o głębokości 20 cm i poprowadzenie ze spadkiem minimalnym 3% wzdłuż bramy wjazdowej do studzienki rewizyjnej w pkt. X6.
e) wyznacza się termin wykonania prac określonych w pkt. 1 do dnia 31 sierpnia 2023 roku.
Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.), dalej "P.w.".
W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji stwierdził, że 29 maja 2020 r. do Urzędu Miasta L. wpłynął wniosek A. D. w L., o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie działki nr [...] ze szkodą dla nieruchomości sąsiednich o numerach [...] i [...] obr. [...] L..
Organ I instancji stwierdził, że 15 lipca 2020 r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna na przedmiotowym terenie w celu dokonania oględzin. Postanowieniem z 18 maja 2022 r. powołano biegłego W. F. do wykonania w terminie do 31 lipca 2022 r. opinii w przedmiotowym postępowaniu.
Dalej organ I instancji wskazał, że w oparciu o przeprowadzoną opinię biegłego ustalił, że w obrębie terenu objętego niniejszym postępowaniem doszło do przekształcenia terenu mającego bezpośredni, a także pośredni wpływ na zmiany stanu wody na gruncie i tym samym stosunków wodnych w wyniku wykonania utwardzenia kostką brukową placu i wjazdu na działce nr [...]. Zmiana ta wynika bezpośrednio ze zmiany nachylenia utwardzonego terenu, którego wynikiem było skierowanie wód opadowych w kierunku działek nr [...] i [...].
Wody opadowe przed ww. dokonanym utwardzeniem terenu kierowane były do betonowych korytek, które odprowadzały wodę do kanalizacji odwadniającej w ul. [...] (winno być "ul. [...]" – dopisek Sądu). Przed zmianą terenu część placu oraz wjazdu była utwardzona gruzem oraz żwirem umożliwiając infiltrację wód opadowych w podłoże gruntowe. Przed dokonaną zmianą utwardzenia terenu spływ wody opadowej z działki nr [...] w kierunku działki nr [...] występował jedynie z terenów nieutwardzonych. Na obszar działki nr [...] oraz budynku nr [...] spływ wód nie występował, gdyż istniał betonowy cokół oraz murek betonowy zabezpieczający obszar tej działki oraz ww. budynek. Ponadto nachylenie pierwotne terenu zabezpieczało przed spływem wód opadowych na obszar dz. nr [...] i budynku nr [...]. Jak wynika z opinii biegłego, całość tych zabezpieczeń została zlikwidowana w związku z wykonanym utwardzeniem placu wraz z dojazdem.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż do ww. opinii biegłego M. D. pismem z 22 sierpnia 2022 r. wniosła zarzuty, do których biegły ustosunkował się w formie opinii uzupełniającej z 27 września 2022 r. Pismem z 30 października 2022 r. M. D. ponownie wniosła zarzuty do ww. opinii uzupełniającej, lecz zdaniem organu I instancji wniesione zarzuty nie wskazują żadnych nowych okoliczności, do których powołany biegły nie ustosunkowałby się w opinii głównej i uzupełniającej.
Podsumowując, w wyniku analizy zebranego materiału dowodowego oraz opinii biegłego organ I Instancji uznał, że M. D. wykonując ww. prace zmieniła kierunek i natężenie spływu wód opadowych na przedmiotowym terenie.
Od powyższej decyzji Burmistrza Miasta L. z 8 listopada 2022 r. M. D. wniosła odwołanie zaskarżając ww. decyzję w całości.
Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa:
- materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 234 P.w. do ustalonego stanu faktycznego,
- materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 6-11, art. 24, art. 77, art. 79, art. 80, art. 84, art. 89 i art. 105 K.p.a.,
- materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie art. 24 K.p.a. w sprawie biegłego sądowego mgr inż. W. F.,
- procesowego poprzez niestosowanie się przez biegłego sądowego i organu prowadzącego postępowanie administracyjne do przepisów K.p.a., co skutkowało wydaniem błędnej i wadliwej decyzji.
Odwołująca się wniosła o "umorzenie zaskarżonej decyzji w całości", ewentualnie o przekazanie organowi I instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia i o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych w uzasadnieniu odwołania na fakty w nim wskazane (wykaz dowodów) oraz o powołanie nowego, niezależnego biegłego sądowego celem wydania opinii w powyższej sprawie w celu skonfrontowania jego opinii z opinią wydaną przez biegłego sądowego mgr inż. W. F..
W uzasadnieniu odwołania wyjaśniła, że w 2019 r. wykonała prace polegające na ułożeniu kostki brukowej na placu przed domem i na drodze dojazdowej, która była twardą i ubitą drogą żwirową użytkowaną od 70 lat. Nawierzchnia tej drogi była tożsama z nawierzchnią drogi na działce nr [...] czyli ul. [...]. Droga była nachylona od budynku na jej działce nr [...] w dół, wprost na działkę nr [...] (kierunek wschód) i dalej biegła po tej działce i kończyła się na działce nr [...] czyli drodze publicznej i tak jest nadal.
Skarżąca podniosła, że Burmistrz ani biegły sądowy mgr inż. W. F. nie odnieśli się do decyzji nr [...] oraz protokołu nr [...], PINB w L. (w aktach sprawy) na okoliczność: że nie doszło na działce nr [...] do zmiany kierunku i natężenia spływu wody, że wykonany został na działce nr [...] drenaż poprzeczny z betonowych korytek najazdowych (wzdłuż bramy wjazdowej) i podpięty pod istniejący drenaż z korytek betonowych otwartych, wzdłuż działki nr [...] w celu dodatkowego zabezpieczenia działki nr [...], że wykonany został dokładny pomiar spływu wód za pośrednictwem spadków podłużnych i poprzecznych, że nie stwierdzono na działkach nr [...] i nr [...] żadnych szkód.
Dalej zarzuciła, że nie jest prawdą powód zmiany przeprowadzenia oględzin, gdyż to z powodu m.in. nałożenia terminu wydanego przez Burmistrza Miasta L. w tej sprawie na ten sam termin co wyznaczył Sąd Rejonowy w L. (sygn. akt.l Ns [...]) w sprawie ustanowienia drogi koniecznej, miał priorytet termin sądowy.
Skarżąca podniosła, że Burmistrz postanowieniem z 18 maja 2022 r. przychylił się do wniosku pełnomocnika J. D. i powołał na jego życzenie drugiego biegłego sądowego mgr inż. W. F.. W dniu 30 czerwca 2022 r. skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie biegłego sądowego mgr inż. W. F. zgodnie z art. 24 K.p.a., ale dopiero 26 lipca 2022 r. Burmistrz wydał postanowienie odmowne, nie uzasadniając go i nie odnosząc się do meritum jej wniosku. W związku z czym skarżąca uznała, że wnioski formułowane przez ww. biegłego w tej sprawie są subiektywne oraz wpłynęły na wynik sprawy, a ponieważ powinien być on wyłączony w tej sprawie na postawie art. 24 K.p.a., nie można uznać, że sporządzona przez niego opinia stanowi dowód w sprawie.
Zdaniem skarżącej biegły nie wykazał, by doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Wszelkie dalsze analizy możliwości przywrócenia stanu pierwotnego lub wykonywania urządzeń zabezpieczających skarżąca uznała za bezzasadne i bezprawne. Wydana opinia jest stronnicza, nierzetelna, wybiórcza, sprzeczna wewnętrznie, nielogiczna, niespójna, wydana z naruszeniem prawa w oparciu o spreparowane dowody i wolę pełnomocnika J. D. i K. D., przez co nie może stanowić faktycznego i wiarygodnego dowodu w sprawie.
W dalszej części odwołania skarżąca stwierdziła, że organ prowadzący postępowanie pisze o zmianie nachylenia terenu i kierunku spływu wód, nie odnosząc się do jej dowodów w sprawie nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], ww. decyzji PINB w L. oraz "Dowód Główny" (dwa zdjęcia A i B z opisem), które zaprzeczają tym stwierdzeniom i potwierdzają, że nachylenie pierwotne terenu i obecne jest takie samo. Spływ wód z tego całego obszaru pierwotnie następował wprost na działkę nr [...] ze względu na nachylenie terenu (dowód nr [...] nr [...]), a korytkami spływała minimalna ilość wody ze względu na ich posadowienie ok. 3 cm ponad ubitą drogą żwirową, głównie korytkami spływała woda ze skarpy na działce nr [...] (dowód nr [...]).
Dalej skarżąca podniosła, że organ prowadzący postępowanie pisze powołując się na biegłego, że wcześniejsze zabezpieczenia w postaci cokołu i murka betonowego zostały zlikwidowane w związku z utwardzeniem placu, nie odnosząc się do jej dowodów nr [...] i nr [...], które zaprzeczają tym stwierdzeniom, pokazując że zabezpieczenia te nie zostały zlikwidowane.
Odwołująca się zarzuciła, że 4 listopada 2022 r. złożyła do organu prowadzącego postępowanie zarzuty do opinii uzupełniającej wraz z dowodami, w tym "Dowód Główny (dwa zdjęcia A i B z opisem)" oraz zarzuty do zdjęć nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], jednak nie zostały one rozpatrzone i uwzględnione w uzasadnieniu decyzji.
W związku z faktem, iż biegły nie odniósł się do najważniejszych dowodów w sprawie potwierdzających, że nie doszło do zmiany kierunku i natężenia spływu wody na działce nr [...] oraz w związku z faktem, że biegły sądowy nie odniósł się do zarzutów wykorzystania w swojej opinii spreparowanych przez wnioskodawców dowodów w postaci zdjęć nr [...], które otrzymał na prywatnym spotkaniu z nimi 2 lipca 2022 r. oraz nie wyjaśnił w jaki sposób na podstawie tych zdjęć w sposób szczegółowy i precyzyjny dokonał oceny zakresu zmiany stanu wody na gruncie w swojej opinii, uznać należy, że nie doszło do zmiany stosunków wodnych na działce nr [...].
W wyniku wykonanych prac nie doszło na działce nr [...] do zmiany kierunku i natężenia spływu wody, co pokazują dwa zdjęcia A (stan pierwotny) i B (stan aktualny) oraz pozostałe dowody. Zdjęcia pokazują cały teren objęty postępowaniem, bez retuszy i kadrowania, zrobione z tego samego miejsca, pod tym samym kątem i z tej samej odległości. Widać że spadki terenu oraz kierunki spływu wód są identyczne przed i po, co potwierdza fakt, że na działce nr [...] nie doszło do zmiany kierunku nachylenia i spływu wody.
Jedyną różnicą jest drenaż poprzeczny z betonowych korytek najazdowych ułożony na działce nr [...](wzdłuż bramy wjazdowej) i podpięty pod istniejący drenaż z korytek betonowych otwartych, wzdłuż działki nr [...] w celu dodatkowego zabezpieczenia działki nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z 20 kwietnia 2023 r. znak SKO-PW-4171-90/22, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), dalej "K.p.a.", w zw. z art. 234 ust. 3 P.w., utrzymało w mocy decyzję I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że materialną podstawę prawną prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego oraz wydania decyzji stanowią przepisy art. 234 P.w. W tym artykule mowa o każdej zmianie stanu wody, która pociąga za sobą szkodliwe skutki dla sąsiednich nieruchomości. P.w. z wymienionymi w art. 234 nagannymi działaniami właściciela wobec gruntów sąsiednich wiąże określoną odpowiedzialność. Organ administracji ma obowiązek zastosować art. 234 ust 3 P.w. w przypadku stwierdzenia zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 234 ust 1 pkt 1 i 2, a następnie nałożyć w drodze decyzji administracyjnej sankcję za spowodowanie zmiany stosunków wodnych.
W rozpatrywanej sprawie, w oparciu o przeprowadzone dowody, w szczególności oględziny wraz z dokumentacją fotograficzną oraz opinię biegłego stwierdzono, iż z ustalonego zakresu zmian związanych z wykonanym utwardzeniem kostką brukową placu i wjazdu w obrębie analizowanego obszaru jednoznacznie wynika, że w obrębie dz. nr [...] nastąpiło przekształcenie terenu mające bezpośredni oraz pośredni wpływ na zmiany stanu wody na gruncie i tym samym stosunków wodnych. Nie ulega wątpliwości organu II instancji, że na skutek wykonanego utwardzenia kostką brukową placu i wjazdu nastąpiła zmiana stosunków wodnych w obrębie tej działki.
Przedmiotowa zmiana wynika bezpośrednio ze zmiany nachylenia obszaru utwardzonego kostką brukową placu i wjazdu, co doprowadziło do nieodwracalnego skierowania wód opadowych w kierunku działek nr [...] i [...] i terenów niżej położonych, w tym ul. [...]. Spływ wód z tego obszaru pierwotnie następował wyłącznie umocnionym korytkami betonowym rowem do kanalizacji opadowej zlokalizowanej w ul. [...]. Dokonując zmiany nachylenia obszaru utwardzonego kostką brukową placu i wjazdu zmieniono sposób odprowadzenia wód z analizowanego obszaru, co wpłynęło szkodliwie na grunty sąsiednie. Ponadto na skutek skierowania wód opadowych z rynny spustowej oraz zmiany przekroju korytek betonowych wzdłuż skarpy morfologicznej został zmieniony pierwotny kierunek i natężenie spływu wód opadowych, powodując zalewanie działek nr [...] i [...] oraz zabudowań nr [...] przy opadach deszczu.
Ustalono ponadto, że całość wód z placu i wjazdu oraz rynny spustowej kierowana była dotychczas do betonowych korytek, które odprowadzały wodę do kanalizacji odwadniającej w ul. [...]. Nadto pozostała część placu i wjazdu była utwardzona gruzem i żwirem zapewniając infiltrację wód opadowych w podłoże gruntowe. Spływ wody opadowej z działki nr [...] w kierunku działki nr [...] występował wyłącznie z terenów nie utwardzonych.
Stwierdzono także, że nie występował spływ wód na obszar działki nr [...] oraz zabudowań [...], gdyż istniał betonowy cokół i murek betonowy zabezpieczający obszar tej działki i budynek. Jednocześnie nachylenie pierwotne terenu zabezpieczało przed spływem wód opadowych na obszar dz. nr [...] i zabudowania [...]. Całość tych zabezpieczeń została zlikwidowana w związku z wykonanym utwardzonym placem wraz z dojazdem.
Kolegium stwierdziło, że z opinii biegłego jednoznacznie wynika, iż zmiana nachylenia obszaru utwardzonego kostką brukową placu i wjazdu, jak również samo utwardzenie kostką brukową i zmiana przekroju korytek betonowych oraz likwidacja cokołu i murku betonowego zabezpieczającego działkę [...] i budynek jest zmianą kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na gruncie wód opadowych lub roztopowych, o których mowa w art. 234 ust. 1 pkt. 1 P.w.
Biegły w swojej opinii rozważył możliwość przywrócenia stanu pierwotnego oraz wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Ustalono, że z uwagi na charakter zmiany stanu wody, który wynika bezpośrednio ze zmiany kierunku nachylenia obszaru utwardzonego kostką brukową placu i wjazdu, jak również samo utwardzenie kostką brukową i zmiany przekroju korytek betonowych oraz likwidacji cokołu i murku betonowego zabezpieczającego, przywrócenie stanu pierwotnego nie jest uzasadnione ekonomicznie, gdyż wymaga wykonania praktycznie ponownego ułożenia kostki brukowej wraz ze zlikwidowanymi zabezpieczeniami przy zachowaniu dotychczasowego nachylenia przedmiotowego terenu. Zdaniem biegłego jest to wariant możliwy do wykonania, jednak generujący znaczne koszty, gdyż praktycznie wszelkie prace powinny zostać ponownie wykonane.
Z tego względu w oparciu o analizę wielkości spływu wód i zmian wywołanych wykonanymi pracami na działce [...], uwzględniając aktualną sytuację i nachylenie oraz kierunek spływu wód, w opinii biegłego zaproponowano niezbędne urządzenia zabezpieczające obszar działek nr [...] i [...] oraz zabudowania nr [...]. Uwzględniając dotychczasowy sposób zabezpieczeń i kierunek spływu wód opadowych, zaprojektowano sposób i urządzenia zabezpieczające dostosowane do wielkości spływu wód opadowych z analizowanego obszaru.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium uznało je za nieuzasadnione. Zdaniem organu II instancji biegły w swojej opinii, jak również w opinii uzupełniającej z września 2022 r., odpowiedział wyczerpująco na zarzuty odwołującej się, które są tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu. Również organ I instancji w trakcie postępowania odpowiadał na wnioski strony, natomiast w odwołaniu, wnosząca je nie podniosła żadnych nowych okoliczności, które nie byłyby przedmiotem rozważań w trakcie przeprowadzonego postępowania. Nie zawierają one żadnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zmianę ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji i stanowią jedynie polemikę ze stanowiskiem organu I instancji zawartym w decyzji I instancji.
Kolejno organ odwoławczy przywołał i wyjaśnił treść art. 84 K.p.a., podkreślając, że ustalenie, czy w ogóle nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie i czy ta zmiana została wywołana działaniem właściciela (właścicieli) gruntu, a także czy spowodowało to szkody, jak i następnie ustalenie sposobu zapobiegania szkodom tj. określenie odpowiednich "urządzeń", do wykonania których organ powinien zobowiązać stronę na podstawie art. 234 ust. 3 P.w., przekraczają wiedzę ogólną i wymagają fachowej wiedzy i specjalistycznych wyliczeń.
W niniejszej sprawie zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo dopuścił dowód z opinii biegłego, a następnie w oparciu o jej treść określił odpowiednie "urządzenia", do wykonania których zobowiązał stronę na podstawie art. 234 ust. 3 P.w. Kolegium nie znalazło podstaw do zakwestionowania ustaleń zawartych w opinii biegłego, która jest wyczerpująca i rzetelnie sporządzona.
Końcowo organ II instancji stwierdził, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało prawidłowo przeprowadzone. Strony były zawiadamiane o terminie przeprowadzenia dowodów, a przed wydaniem decyzji pouczone o prawie zapoznania się z całością materiału dowodowego i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
M. D. wniosła na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 20 kwietnia 2023 r. znak SKO-PW-4171-90/22, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium i utrzymanej tą decyzją decyzji Burmistrza z 8 listopada 2022 r. w całości oraz umorzenie postępowania administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 234 P.w. do ustalonego stanu faktycznego oraz art. 6-11, art. 24, art. 77, art. 79, art. 80, art. 84, art. 89 i art. 105 K.p.a.
Zarzuciła niezastosowanie art. 24 K.p.a. w sprawie biegłego mgr inż. W. F..
Podniosła, że nawet biegły przyznał, że nie ma żadnych szkód na działce nr [...] i nr [...], a opinia jego dotyczy wyłącznie działki nr [...]. Zdaniem skarżącej w opinii opracowanej przez biegłego opinii, w decyzji Burmistrza oraz w decyzji SKO w Nowym Sączu nie stwierdzono szkód na gruntach sąsiednich, czyli na działce nr [...] i na działce nr [...].
Nie można się też powoływać na art. 234 ust. 1 i 2 P.w., ponieważ skarżąca nie wykonała żadnego rurociągu odprowadzającego wodę na grunty sąsiednie a wręcz przeciwnie, dodatkowo zamontowała drenaż poprzeczny z betonowych korytek najazdowych ułożony na działce nr [...] (wzdłuż bramy wjazdowej) i podpięty pod istniejący drenaż z korytek betonowych otwartych, wzdłuż działki nr [...] w celu dodatkowego zabezpieczenia działki nr [...].
W wyniku wykonanych prac, nie doszło na działce nr [...] do zmiany kierunku i natężenia spływu wody, co pokazuje "Dowód Główny" w sprawie czyli dwa zdjęcia A (stan pierwotny) i B (stan aktualny) oraz pozostałe dowody, a które nie zostały rozpatrzone w sprawie. Widać, że spadki terenu oraz kierunki spływu wód są identyczne przed i po, co potwierdza fakt że na działce nr [...] nie doszło do zmiany kierunku nachylenia i spływu wody. Skoro więc nie doszło do zmian stanu wód na gruncie czyli działce nr [...] to oznacza, że nie doszło do naruszenia art. 234 ust. 1 i ust. 2 P.w.
W związku z tym faktem, że żadna z tych dwóch przesłanek nie występuje w tym przypadku, rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy winno zapaść w trybie art. 105 ust. 1 K.p.a.
Na organie prowadzącym postępowanie, ciążył obowiązek przeprowadzenia rozprawy administracyjnej zgodnie z art. 89 § 2 K.p.a. Zgodnie z art. 85 K.p.a. to organ prowadzący postępowanie przeprowadza oględziny i to organ ten przesłuchuje biegłych (art. 77 § 3 k.p.a.).
Do biegłego stosuje się takie same przepisy jak do świadka zgodnie z art.84 K.p.a., ale pomimo tego faktu biegły stwierdził że wg. niego art. 24. k.p.a. nie dotyczy biegłych takich jak on, tylko pracowników organu administracji publicznej, a on jest pracownikiem Starostwa Powiatowego w L., nie zamierza więc przestrzegać w tej sprawie kodeksu postępowania administracyjnego, a więc nie musi powiadamiać skarżącej o spotkaniu w terenie, przestrzegać terminów, czy ustosunkowywać się do wniosków i zarzutów skarżącej (pismo w aktach sprawy - dowód nr [...] w zarzutach do opinii biegłego).
Ponadto biegły przyznał, że na prywatnym spotkaniu 2 lipca 2022 r. z K. D. i J. D. otrzymał spreparowane materiały (4 zdjęcia), które przyjął jako pewnik w sprawie, dlatego też tylko na nich oparł swoją opinię.
Biegły na zlecenie strony J. D. opracował dokumentację geotechniczną (strona 000126-000130), (w aktach sprawy) włączoną do jego projektu budowlanego, decyzja nr [...] Starosty [...], co oznacza że łączą ich bliskie kontakty osobiste i zawodowe. W celu opracowania tej dokumentacji wielokrotnie widywał się z J. D. a także bywał u niego w terenie co zostało później uwidocznione w dokumentacji, która znajduje się w aktach sprawy.
W związku z tym faktem skarżąca wniosła o wyłączenie biegłego zgodnie z art. 24 K.p.a., ale Burmistrz wydał postanowienie odmowne nie uzasadniając go i nie odnosząc się do meritum wniosku, natomiast stwierdził, że wierzy biegłemu na słowo, który stwierdził że nie zna J. D. ani z nim nie ma żadnych kontaktów osobistych.
Biegły później przyznał w swojej opinii uzupełniającej, że przypomniało się mu, że na zlecenie strony J. D. opracował dokumentacją geotechniczną włączoną do jego projektu budowlanego, decyzja nr [...] Starosty [...], chociaż ten fakt zataił przed Burmistrzem w tej sprawie, czym spełnione zostały warunki art. 24 K.p.a. w tej sprawie, a więc biegły powinien być zgodnie z prawem wyłączony z tej sprawy.
Skarżąca zarzuciła też, że o terminie oględzin została niepoprawnie zawiadomiona, bo informacje tą otrzymała 4 dni po wyznaczonym terminie oględzin, a powinna otrzymać takie zawiadomienie na 7 dni przed rozprawą w terenie, czym naruszony został art. 79 K.p.a.
Spreparowane dowody i błędne zalecenia pełnomocników strony oraz przyjęcie ich przez biegłego za pewnik, bez sprawdzenia, bez wizji lokalnej, bez pomiaru spadku i kierunku spadku istniejącej drogi oraz spływu wody, bez odniesienia się do całej dokumentacji w sprawie i pominięcie dowodów skarżącej, skutkowało wydaniem błędnej opinii o naruszeniu stosunków wodnych na działce nr [...].
Skarżąca zarzuciła, że nie umożliwiono jej powołania świadków w sprawie, oględzin, dowodów i opinii innego biegłego, o co wnioskowała, a co jest naruszeniem art. 75 i art. 78 K.p.a. skutkującym nieważnością postępowania administracyjnego.
Biegły nie był na wizji lokalnej na działce skarżącej nr [...], dlatego nie ma sporządzonego protokołu z takiej czynności, co narusza art. 67 oraz art. 89 i art. 10 K.p.a.
Biegły stwierdził w swojej opinii na str. 5, że precyzyjne pomiary nachylenia nie są konieczne do rozstrzygnięcia przedmiotowego zakresu zmiany stanu wody na gruncie gdyż zdjęcia porównawcze stanowiące załącznik nr 4a i 4b szczegółowo przedstawiają zmianę morfologii terenu. Zdjęcia te biegły otrzymał na prywatnym spotkaniu od uczestników postępowania, na których miał wrysowane flamastrem gotowe spadki terenu, dlatego też biegły odmówił rozpatrzenia zdjęć skarżącej ("Dowód Główny"), które przeczyły retuszowanym zdjęciom, jakie otrzymał biegły od strony przeciwnej.
Biegły w swojej opinii uzupełniającej na str. 9 w punkcie 22 przyznaje, że był na tym prywatnym spotkaniu gdzie otrzymał gotowe materiały i oglądał działkę nr [...] z pokrywy betonowej studni na działce nr [...], ponad zasłoniętą bramą wjazdową, co przy jego wzroście 188 cm nie było żadnym problemem. Biegły stwierdził, że podskakując na studni na działce [...] aby zobaczyć coś na działce nr [...] potrafił precyzyjnie określić spadki terenu i kierunki spływu wody a na tej metodzie oparł swoją opinię w sprawie.
Ponadto biegły nie przedstawił nawet mapy sytuacyjno-wysokościowej opracowanej przez geodetę a także nie odniósł się do dowodu skarżącej, czyli decyzji nr [...] oraz protokołu nr [...] PINB w L. (w aktach sprawy) na okoliczność: - że nie doszło na działce nr [...] do zmiany kierunku i natężenia spływu wody, że wykonany został na działce nr [...] drenaż poprzeczny z betonowych korytek najazdowych i podpięty pod istniejący drenaż z korytek betonowych otwartych, wzdłuż działki nr [...] w celu dodatkowego zabezpieczenia działki nr [...], że wykonany został dokładny pomiar spływ wód za pośrednictwem spadków podłużnych i poprzecznych a pomiar dokonano dalmierzem laserowym - [...] oraz poziomicą [...], który był sprzeczny z teoretycznymi ustaleniami biegłego w tej sprawie.
Dalej skarżąca zarzuciła, że organ całkowicie zaniechał wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i oparł się tylko na jednym i to nie zweryfikowanym dowodzie w postaci opinii biegłego.
Organ prowadzący postępowanie pisze powołując się na biegłego, że wcześniejsze zabezpieczenia w postaci cokołu i murka betonowego zostały zlikwidowane w związku z utwardzeniem placu, nie odnosząc się do moich dowodów nr IIA i nr IIB, które zaprzeczają tym stwierdzeniom, pokazując że zabezpieczenia te nie zostały zlikwidowane.
Gdyby organ prowadzący postępowanie administracyjne zapoznał się chociaż z opinią uzupełniającą to wiedziałby, że biegły przyznał w niej, że się pomylił (bo nie był w terenie na działce nr [...]) i zabezpieczenia te nie zostały zlikwidowane więc opieranie decyzji na nieprawdziwych dowodach, skutkuje jej wadliwością i nieważnością.
Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie odniósł się też do dowodów skarżącej potwierdzających wykonanie drenażu poprzecznego wzdłuż bramy wjazdowej na działce nr [...] w postaci betonowych korytek najazdowych, czyli dowodu nr [...], nr [...] i decyzji PINB w L., a teraz w swojej decyzji zaprzecza ustaleniom komisji, która z ramienia Burmistrza Miasta L. robiła kontrolę zakończoną protokołem komisji Urzędu Miasta L. z 15 lipca 2020 r. wraz z dokumentacją fotograficzną (w aktach sprawy) na okoliczność: - że nie doszło na działce nr [...] do zmiany kierunku i natężenia spływu wody, że wykonany został na działce nr [...] drenaż poprzeczny z betonowych korytek najazdowych i podpięty pod istniejący drenaż z korytek betonowych otwartych, wzdłuż działki nr [...] w celu dodatkowego zabezpieczenia działki nr [...], że nie stwierdzono na działkach nr [...] i nr [...] żadnych szkód.
Do protokołu załączone są zdjęcia drenażu najazdowego przed bramą skarżącej na działce nr [...], a który to obecnie ma robić ponownie w tym samym miejscu, według zaskarżonej decyzji Burmistrza, co jest nielogiczne i sprzeczne ze stanem prawnym i faktycznym w terenie.
Zdaniem skarżącej dowody powyższe, nierozpatrzone i nieujęte w powyższej decyzji stoją w sprzeczności z obowiązkiem, jaki nałożył na skarżącą Burmistrz, który jest sprzeczny ze stanem faktycznym i prawnym w terenie, a więc jest niewykonalny.
Kolegium nie ustosunkowało się też do naruszenia art. 89 K.p.a., czyli przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, które to skutkowało wydaniem błędnej decyzji oraz naruszeniem art. 79 K.p.a., w wyniku czego zawiadomienie o planowanej wizji w terenie skarżąca otrzymała 4 dni po jej terminie, a powinna je otrzymać 7 dni przed terminem, a co skutkowało również naruszeniem art. 10, art. 9 oraz art. 67 K.p.a.
Kolegium nie ustosunkowało się też do naruszenia art. 7, art. 77, art., art. 80 k.p.a. oraz art. 84 K.p.a. przez organ I instancji i do skutków prawnych jakie z tego wynikają.
Kolegium nie znalazło też podstaw do zakwestionowanych ustaleń zawartych w opinii biegłego, chociaż biegły nie był na wizji lokalnej w terenie (dlatego nie ma protokołu), nie powiadomił skarżącej prawidłowo o takim spotkaniu, nie badał jakie są spadki terenu i kierunki spływu wody tylko bazował na dowodzie wnioskodawcy, czyli 4 zdjęciach, na których miał już wrysowane flamastrem spadki i to przyjął bezkrytycznie w swojej opinii, nie odnosząc się do głównych dowodów skarżącej w sprawie, co spowodowało, że organ I instancji wydał decyzje z naruszeniem prawa oraz niewykonalną, bo niezgodną ze stanem faktycznym w terenie.
Decyzja Kolegium jest sprzeczna z art. 234 P.w. co oznacza, że winna być uchylona a postępowanie umorzone.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie 6 grudnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji obu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wbrew zarzutom skargi, stan faktyczny w niniejszej sprawy został ustalony prawidłowo, a organ zastosował należycie obowiązujące przepisy prawa materialnego. Stan faktyczny w niniejszym wypadku nie budzi istotnych wątpliwości. Wynika zarówno z opinii biegłego, jak również z pozostałego materiału dowodowego, w szczególności z obszernej dokumentacji fotograficznej, zarówno zgromadzonej przez organ w toku oględzin, jak i przedstawianej przez strony postępowania.
Bezsporne w sprawie było, że skarżąca dokonała w 2019 r. przekształcenia terenu w postaci wykonania utwardzenia kostką brukową placu i wjazdu na działce nr [...], który był twardą i ubitą drogą żwirową użytkowaną od kilkudziesięciu lat. Wody opadowe przed ww. dokonanym utwardzeniem terenu kierowane były do betonowych korytek, które odprowadzały wodę do kanalizacji odwadniającej w ul. [...]. Przed zmianą terenu część placu oraz wjazdu była utwardzona gruzem oraz żwirem umożliwiając infiltrację wód opadowych w podłoże gruntowe.
Zgodność ww. utwardzenia terenu z prawem budowlanym potwierdza decyzja PINB w L. nr [...] 2 26 czerwca 2020 r.
Nie było sporne, że wzdłuż bramy wjazdowej wykonano drenaż poprzeczny.
Pomiędzy właścicielami działek nr [...] (skarżąca) i [...] (wnioskodawca postępowania) oraz [...] (pełnomocnik wnioskodawcy) toczy się obecnie wielopłaszczyznowy spór sąsiedzki, nie tylko na gruncie prawa wodnego, ale także budowlanego, geodezyjnego i cywilnego, ze względu na usytuowanie dojazdu do działki nr [...], który jest realizowany przez fragment działki nr [...] (z działki drogowej nr [...]).
Sporne w sprawie było po pierwsze, czy przedmiotowy teren przed jego utwardzeniem kostką brukową przez skarżącą był nachylony od budynku na jej działce nr [...] na działkę nr [...], czego wykonane prace miały nie zmienić, a zatem nie doszło na działce nr [...] do zmiany kierunku i natężenia spływu wody.
Po drugie sporne było, czy na działkach nr [...] i nr [...] stwierdzono szkody.
Po trzecie, czy wcześniejsze zabezpieczenia w postaci cokołu i murka betonowego zostały zlikwidowane w związku z utwardzeniem placu.
Po czwarte, czy biegły mgr inż. W. F. powinien być wyłączony z udziału w sprawie na podstawie art. 24 K.p.a.
We wszystkich tych kwestiach Sąd przyznaje rację organowi odwoławczemu (z tym, że zagadnienie cokołu i murka betonowego okazało się nie mieć wpływu na istotne dla sprawy ustalenia dotyczące zmiany spływu wody na gruncie). Z ustalonego bowiem stanu faktycznego sprawy wynika jednoznacznie zakres prac wykonanych przez skarżącą, związanych z utwardzeniem kostką brukową placu przed domem i dojazdu.
Organ odwoławczy, na podstawie dowodu w postaci opinii biegłego, prawidłowo ustalił również stan istniejący na spornym terenie przed wykonaniem ww. robót.
W szczególności z opinii rzeczoznawcy wynika, że wody opadowe przed wykonaniem utwardzenia terenu kierowane były do betonowych korytek, które odprowadzały wodę do kanalizacji odwadniającej w ul. [...].
Przed zmianą urządzenia terenu część placu oraz wjazdu była utwardzona gruzem oraz żwirem, co w przeciwieństwie do zwartej kostki brukowej umożliwiało infiltrację wód opadowych w podłoże gruntowe.
Przed dokonaną zmianą utwardzenia terenu spływ wody opadowej z działki nr [...] w kierunku działki nr [...] występował jedynie z terenów nieutwardzonych. Na obszar działki nr [...] oraz budynku nr [...] spływ wód nie występował, ze względu na istnienie betonowego cokołu oraz murka betonowego zabezpieczającego obszar tej działki oraz ww. budynek. Ponadto nachylenie pierwotne terenu zabezpieczało przed spływem wód opadowych na obszar dz. nr [...] i budynku nr [...]. Powyższe zabezpieczenia przestały pełnić swoją funkcję w związku z wykonanym utwardzeniem placu wraz z dojazdem.
Zatem w stanie poprzednim, część wód z działki nr [...] również była odprowadzana na działkę [...] (kierunek wschód) i dalej na działkę drogową nr [...], ale przede wszystkim w górnej, północno-wschodniej części działki [...], stanowiącej część dojazdu do działki nr [...]. Obecnie natomiast nachylenie zmieniło się na południowo-wschodnie, co powoduje zalewania działki [...] na większym odcinku.
Rację ma organ, że opinia biegłego wraz z opinią uzupełniającą, będąca istotnym dowodem w postępowaniu administracyjnym, nie budzi zastrzeżeń co do rzetelności i logiki. Jest wystarczająco jednoznaczna i poparta została materiałem dowodowym. Z tych przyczyn nie zaistniała konieczność, aby zlecać wykonanie ponownej opinii biegłemu z zakresu hydrologii i stosunków wodnych. Również sam nakaz co do urządzeń, jakie ma wykonać skarżąca, a które mają zapobiec szkodliwemu oddziaływaniu zmiany stosunków wodnych, jest przekonujący i adekwatny do dokonanych zmian.
W kontekście samej opinii biegłego i zarzutów skarżącej (konsekwentnie powtarzanych w postępowaniu I instancji, zarzutach do opinii i opinii uzupełniającej, odwołaniu, skardze) należy wskazać, że wbrew stanowisku skarżącej organy, na podstawie dowodów, w tym opinii biegłego, stwierdziły wystąpienie szkód na gruntach sąsiednich (w szczególności na działce nr [...]).
Wbrew zarzutom skarżącej, podnoszone przez nią okoliczności, w tym w szczególności "Dowód Główny", czyli dwa zdjęcia A (stan pierwotny) i B (stan aktualny), zostały ocenione zarówno przez biegłego w opinii uzupełniającej, jak i przez organy obu instancji.
Fakt odmiennej od skarżącej oceny ww. dowodów nie uzasadnia zarzutu braku ich rozpatrzenia.
Z kolei sam niekwestionowany fakt, że biegły w 2007 r. (ok. 15 lat przed sporządzeniem opinii w sprawie) opracował dokumentację geotechniczną dotyczącą projektu budowlanego J. D. jako inwestora, nie może być uznany za samoistny uzasadniony powód wyłączenia biegłego na podstawie art. 24 w zw. z art. 84 § 2 K.p.a. Wbrew przy tym argumentacji skarżącej, postanowienie Burmistrza z 26 lipca 2022 r. (k. 385-386 akt adm.) zawiera uzasadnienie, które świadczy o dokonaniu przez organ rzetelnej analizy ewentualności wystąpienia wobec biegłego poszczególnych przesłanek, o których mowa w art. 24 K.p.a.
Dodatkowo podkreślić należy, że powoływane przez skarżącą dowody nr [...], nr [...], decyzja PINB w L. z 26 czerwca 2020 r. i protokół z 15 lipca 2020 r. wraz z dokumentacją fotograficzną dowodzą jedynie, jak już wyżej wskazano, że utwardzenia terenu skarżąca dokonała bez naruszenia prawa budowlanego. Natomiast w treści ww. decyzji jednoznacznie wskazano też, że "właściwym do rozpoznania uwag w sprawie zmiany stanu wody na gruncie jest Burmistrz [...] l. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 – Prawo wodne".
Innymi słowy, kwestia ziszczenia się, bądź nie, przesłanek orzekania na podstawie art. 234 P.w. nie należy do kompetencji PINB i nie mogła być przez ten organ rozstrzygana (w tym np. weryfikacja zaistnienia szkód). Na marginesie warto dostrzec, że PINB nie wypowiedział się, że nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie, a jedynie, iż nie doszło do celowego odprowadzenia wód na grunty sąsiednie.
Odnosząc się do wielokrotnie artykułowanego przez skarżącą zarzutu nierozpatrzenia jej wniosków dowodowych i braku weryfikacji stanu faktycznego na terenie jej działki, należy zauważyć dwie kwestie.
Po pierwsze i najistotniejsze, nie było w sprawie zasadniczego sporu co do istniejącego obecnie, po dokonaniu utwardzenia, spadku terenu na działce skarżącej. Swoją argumentację skarżąca buduje przede wszystkim na twierdzeniu, jakoby przed utwardzeniem spadek był taki sam jak po wykonaniu przedmiotowych robót. W tym zaś zakresie bezpośrednie oględziny biegłego na działce [...] miałyby ograniczone znaczenie poznawcze. Słusznie zaś biegły oparł się na dowodach z fotografii obrazujących poprzedni stan terenu. Podkreślić przy tym należy, że zarówno biegły, jak i organy, brały pod uwagę zarówno zdjęcia przedstawiane przez właścicieli działek nr [...] i [...], jak i zdjęcia skarżącej, a dodatkowo liczne pozostałe zdjęcia zgromadzone w aktach. Co więcej, organ dokonał przecież już 15 lipca 2020 r. oględzin spornego terenu, o czym skarżąca była prawidłowo zawiadamiana. Sporządzono na tę okoliczność protokół, załączono obszerny materiał zdjęciowy.
Należy tu wyjaśnić, że samego użycia przez biegłego m.in. zdjęć przedłożonych przez K. D. i J. D., nie sposób ocenić jako wadliwe. Natomiast ocena skarżącej, jakoby biegły otrzymał "spreparowane materiały (...), które przyjął jako pewnik w sprawie" jawi się jako gołosłowna insynuacja.
Po drugie, w długotrwałym postępowaniu w latach 2020-2022 zarówno organ I instancji jak i poprzednio wyznaczony biegły wielokrotnie dążyli do skutecznego dokonania oględzin działki nr [...]. Skarżąca natomiast nie umożliwiła takich ponownych oględzin ani poprzedniemu, ani obecnie powołanemu biegłemu, co można ocenić jako brak współdziałania strony z organem, wobec czego podnoszone przez skarżącą zarzuty braku ponownych ustaleń na jej działce nie mogły przynieść zamierzonego przez nią skutku.
Jednocześnie ogniskując swoją inicjatywę na wielokrotnych wnioskach o wyłączenie biegłego i pracowników organu, czy też o zawieszenie postępowania (do czego skarżąca ma oczywiście prawo), skarżąca nie przedstawiła kontrdowodu w postaci ekspertyzy popierającej swoje stanowisko. Skarżąca nie może oczekiwać, że organ sam będzie powoływał kolejnego biegłego celem zweryfikowania jej twierdzeń, sprzecznych z opinią zalegającą w aktach. Materiał dowodowy zebrany przez organy Sąd ocenia jako wystarczający do ustalenia wszelkich istotnych okoliczności sprawy.
Przedłożony przez skarżącą materiał dowodowy nie neguje prawidłowych ustaleń organu dokonanych m.in. na podstawie rzetelnej opinii biegłego. Organ przeprowadził wszechstronne postępowanie dowodowe i wywiódł prawidłowe wnioski.
Z kolei odnośnie rzekomego braku odniesienia się przez biegłego i organów do jej licznych, konsekwentnie podnoszonych zarzutów i wniosków, należy podkreślić, że organ I instancji prawidłowo przekazał jej zarzuty biegłemu, który sporządził opinię uzupełniającą z września 2022 r. (k. 552-561 akt adm.) odnosząc się obszernie i rzeczowo do podnoszonych zarzutów. Istotnie należy przyznać, że uzasadnienia decyzji obu instancji są o wiele mniej szczegółowe w tym zakresie, ale mając na uwadze fakt, że zarzuty i wnioski były w większości powtarzane przez skarżącą w kolejnych pismach i odwołaniu, nie jest to uchybienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zatem należy stwierdzić odnosząc się do argumentacji skarżącej, że biegły jednoznacznie i rzeczowo wyjaśnił, że drenaż i mur oporowy nie były przedmiotem badania w sprawie.
Sąd zauważa przy tym, że jakkolwiek kwestia wcześniejszej przebudowy drogi na działce nr [...] (w tym jej odwodnienia), czy skarpy graniczącej z działką nr [...], może mieć znaczenie i wpływ na ogólnie pojętą sytuację wodną w sąsiedztwie, to zakres niniejszego postępowania siłą rzeczy w związku z treścią art. 234 P.w. ograniczał się do zbadania wpływu zmiany stanu wody na działce nr [...] na działki nr [...] i [...].
Biegły przy tym ewidentnie uwzględnił istniejącą kanalizację opadową na ww. drodze dojazdowej, o czym świadczy zarówno treść opinii jak i dołączone do niej rysunki. Wyjaśnił też, dlaczego zastosowane przez skarżącą drenaże poprzeczne nie są wystarczające. Do obliczeń przyjęto powierzchnię zinwentaryzowaną na mapie zasadniczej stanowiącej zasób geodezyjny.
Wbrew stanowisku skarżącej, biegły nie przyznał, że nie ma żadnych szkód na działce nr [...] i nr [...], a wprost wskazał, że choć dokonuje analizy stanu wód na działce nr [...], to "dokonując zmiany nachylenia obszaru utwardzonego kostką brukową placu i wjazdu zmieniono sposób odprowadzenia wód z analizowanego obszaru, co wpłynęło szkodliwie na grunty sąsiednie (...) został zmieniony pierwotny kierunek i natężenie spływu wód opadowych, powodując zalewanie działki nr [...] i [...] oraz zabudowań nr [...] przy opadach deszczu" (s. 9 opinii).
Organy prawidłowo zaaprobowały też, zdaniem Sądu, propozycję biegłego co do wykonania urządzeń zabezpieczających uwzględniającą aspekt ekonomiczny.
Na marginesie należy przy tym zwrócić uwagę, że biegły wdał się w opinii uzupełniającej w polemikę ze skarżącą odnośnie kwestii nie mających bezpośredniego związku z opinią, jak np. status biegłego sądowego, czy ocena poszczególnych działań skarżącej jako osoby. Niektóre sformułowania w opinii uzupełniającej nie licują z profesjonalizmem oczekiwanym od biegłego i odbiegają we fragmentach od języka technicznego, zawierając treści ad personam, co nie powinno mieć miejsca w pisemnym stanowisku osoby powołanej jako biegły przez organ administracji.
Powyższe nie dezawuuje jednak prawidłowych ustaleń technicznych i wniosków opinii biegłego, na podstawie których ocenę prawną poczyniły organy administracji.
Mając wszystko powyższe na uwadze, Sąd wskazuje, że podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. okazały się bezpodstawne. Nieistotne uchybienia proceduralne, których dopuścił się organ I instancji, nie miały żadnego wpływu na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga, że zakres orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie jest limitowany przesłankami określonymi w art. 234 ust. 1-3 P.w. Sąd nie może zatem badać i brać pod uwagę szeroko pojętych stosunków wodnych na obszarze dalszego sąsiedztwa, czy też legalności sąsiednich obiektów budowlanych, a ograniczony jest do objętych postępowaniem działek w aspekcie zaistnienia hipotezy normy z art. 234 P.w. Przepis powyższy nie zobowiązuje organu orzekającego w sprawie do ustalenia wszelkich przyczyn danego stanu wody na gruncie zgłaszającego roszczenie, ale nakazuje właściwemu organowi wyjaśnienie, czy powstałe szkody mogą być następstwem zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, co do którego zgłoszono roszczenie. Innymi słowy postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 234 P.w. ma wykazać jedynie zasadność nakazania właścicielowi danego gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, o którym mowa w tym przepisie.
Końcowo Sąd wskazuje, że art. 134 P.p.s.a. wymaga ustosunkowania się do zarzutów przedstawionych w skardze, jednakże skoncentrowanie się tylko na kwestiach, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a pominięcie wątków, które mają charakter uboczny i na rozstrzygnięcie nie wpływają - nie stanowi uchybień, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd nie musi odnosić się do wszystkich zagadnień podniesionych w skardze, jeśli nie mają one istotnego znaczenia dla końcowego wyniku kontroli zaskarżonego aktu lub czynności (por. wyroki NSA z: 12 września 2019 r. sygn. II GSK 634/19, 5 stycznia 2021 r., sygn. I GSK 1522/20).
W realiach niniejszej sprawy nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło wyjaśnienie istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, w tym w ramach oględzin (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Ocena dokonana przez organy nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a., w zaskarżonej decyzji zawarto wszystkie konieczne jej elementy, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne. W tym stanie rzeczy Kolegium prawidłowo utrzymało w mocy rozstrzygnięcie I instancji, ponieważ jest ono zgodne z obowiązującym prawem i ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych w tym przedmiocie.
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Organ II instancji we właściwy sposób ustalił stan faktyczny i prawny sprawy oraz dokonał wykładni stosowanych przepisów prawa, a skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Z powyższych względów bezzasadna skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI