II SA/Kr 794/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-09-04
NSAbudowlaneŚredniawsa
nadzór budowlanyprawo budowlaneekspertyza technicznastan techniczny obiektudzierżawazarządca obiektuobowiązek przedłożenia dokumentacji

WSA w Krakowie oddalił skargę dzierżawców na postanowienie nakazujące przedłożenie ekspertyzy technicznej wiaty, uznając zasadność wątpliwości co do stanu technicznego obiektu i obowiązek dzierżawcy jako faktycznego zarządcy.

Sąd oddalił skargę dzierżawców na postanowienie nakazujące przedłożenie ekspertyzy technicznej wiaty na zwierzęta. Sąd uznał, że istniały uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, w tym pęknięcia konstrukcyjne i ubytki w pokryciu, co uzasadniało nałożenie obowiązku. Podkreślono, że dzierżawcy, jako faktyczni zarządcy obiektu na podstawie umowy dzierżawy, byli zobowiązani do jego utrzymania i remontów, a tym samym do przedłożenia ekspertyzy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę H.R. i J.W. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazujące sporządzenie i przedłożenie ekspertyzy technicznej wiaty na zwierzęta. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo stwierdziły istnienie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, wskazując na pęknięcia w elementach konstrukcyjnych i ubytki w pokryciu dachowym oraz elementach osłonowych. Podkreślono, że takie uszkodzenia budzą wątpliwości co do bezpieczeństwa użytkowania obiektu. Sąd rozstrzygnął również kwestię podmiotową, uznając dzierżawców za faktycznych zarządców obiektu w rozumieniu Prawa budowlanego, na których spoczywa obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym na podstawie umowy dzierżawy i jej aneksów. W związku z tym, nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy na dzierżawców zostało uznane za zasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, potwierdzone dowodami w postaci protokołów kontroli i dokumentacji fotograficznej, uzasadniają nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stwierdzone pęknięcia w elementach konstrukcyjnych i ubytki materiałowe w pokryciu dachowym i elementach osłonowych wiaty budziły uzasadnione wątpliwości co do bezpieczeństwa użytkowania obiektu, co stanowiło podstawę do nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.b. art. 81c § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organy nadzoru budowlanego mogą nałożyć obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Pr. bud. art. 80 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 83 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 61 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 43-50

Ustawa o własności lokali

Ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 184-190

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego. Dzierżawca jako faktyczny zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany do przedłożenia ekspertyzy technicznej.

Odrzucone argumenty

Stan obiektu nie uzasadnia nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy. Obowiązek powinien być nałożony na właściciela, a nie na dzierżawców, którzy nie są zarządcami w rozumieniu Prawa budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

organy nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Samoświadomość ograniczeń własnej wiedzy jest bowiem elementem posiadanych w danej dziedzinie kompetencji. Zarządcą obiektu budowlanego" może być podmiot sprawujący trwały zarząd nad nieruchomością w rozumieniu art. 43-50 ustawy o gospodarce nieruchomościami, osoba fizyczna lub prawna sprawująca zarząd na zasadach określonych w ustawie o własności lokali lub na podstawie innych przepisów, jak również zawodowy zarządca nieruchomości działający na zasadach określonych w art. 184-190 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tej sytuacji wykonanie ekspertyzy technicznej obiektu, określającej w sposób jednoznaczny: stan techniczny elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego, propozycje rozwiązań ujawnionych wad i nieprawidłowości (...) znajduje pełne uzasadnienie. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy zobowiązanie do sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy technicznej obiektu nałożone postanowieniem organów nadzoru budowlanego mogło być kierowane do dzierżawcy, bowiem jest to faktyczny zarządca rzeczy.

Skład orzekający

Agnieszka Nawara-Dubiel

sprawozdawca

Anna Kopeć

asesor

Joanna Człowiekowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej na dzierżawcę obiektu budowlanego oraz interpretacja pojęcia zarządcy obiektu w kontekście Prawa budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dzierżawy nieruchomości z obiektem budowlanym i obowiązku utrzymania go w należytym stanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego - obowiązku utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym i odpowiedzialności dzierżawcy. Interpretacja pojęcia zarządcy jest kluczowa dla praktyków.

Dzierżawca musi zlecić ekspertyzę wiaty? Sąd wyjaśnia obowiązki zarządcy obiektu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 794/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-09-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Anna Kopeć
Joanna Człowiekowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 418
art. 81c ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargi H.R. i J. W. na postanowienie nr 848/2021 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 23 września 2021 r., znak: WOB.7722.168.2021.ACIE w przedmiocie nakazu przedłożenia ekspertyzy techniczne oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Kr 794/25
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Limanowej postanowieniem z dnia 28.05.2021r. nr [...] znak: [...] zobowiązał H. R. oraz J. W. do sporządzenia i przedłożenia w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Limanowej ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego - wiaty na zwierzęta, zlokalizowanej na działce ew. nr [...] położonej w miejscowości J., określającej w sposób jednoznaczny:
- stan techniczny elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego
- propozycje rozwiązań ujawnionych wad i nieprawidłowości (a w przypadku braku możliwości ich wyeliminowania, propozycje zastosowania alternatywnych rozwiązań), celem doprowadzenia tego obiektu budowlanego - wiaty na zwierzęta do stanu zgodnego z przepisami prawa i zasadami wiedzy technicznej, w szczególności do stanu umożliwiającego bezpieczne jego użytkowanie, niezagrażające życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska.
Termin realizacji ww. obowiązku ustalono do dnia 31 sierpnia 2021 roku.
Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego na to postanowienie przez H. R. i J. W. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem Nr [...] z dnia 23.09.2021 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021r. poz. 735 z późn. zmian.) [w skrócie: "k.p.a."], art. 81c ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2020r. poz. 1333 z późn. zmian.) - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W jego uzasadnieniu MWINB wskazał, że na podstawie akt sprawy dokonał zweryfikowania kręgu stron postępowania ustalonego przez organ I instancji uznał go za prawidłowy i stwierdził, że pozostaje tożsamy w postępowaniu przed organem II instancji. Stroną postępowania w niniejszej sprawie jest właściciel obiektu t.j. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w Krakowie oraz jego zarządca (dzierżawca) tj. J. W. i H. R..
Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane cyt.: "Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia". Wymienione wyżej uprawnienie umożliwia zebranie przez organy nadzoru budowlanego materiału dowodowego niezbędnego do dokonania porównania stanu faktycznego z wzorcem wynikającym z dyspozycji norm prawa budowlanego i wydanie decyzji mającej na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego. Osobami podlegającymi obowiązkowi z powyższego przepisu (zgodnie z ust. 1 art. 81c Prawa budowlanego) są uczestnicy procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W myśl art. 17 Pr. bud. uczestnikami procesu budowlanego są inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant, kierownik budowy lub kierownik robót.
Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13.12.2012r. sygn. akt II OSK 1486/11 cyt.: Nakładając w drodze postanowienia obowiązek sporządzenia i dostarczenia w odpowiednim terminie ocen i ekspertyz organ winien szczegółowo wykazać w jego motywach, że w danej sprawie zaistniała właśnie taka sytuacja, która wskazuje na powstanie "uzasadnionych wątpliwości", co do stanu technicznego obiektu budowlanego. Jednocześnie jego stanowisko powinno mieć dostateczne potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej lub ekspertyzy jak również uzasadnienie podjętych działań w trybie art. 81c ust. 2 p.b., musi oparte być na szczegółowej analizie stanu faktycznego sprawy i wymaga wyczerpującego uzasadnienia".
Postępowanie dotyczy stanu technicznego obiektu budowlanego - wiaty na zwierzęta, zlokalizowanej na działce ew. nr [...] położonej w miejscowości J..
W dniu 22.03.2021 r. przeprowadzone zostały czynności kontrolne w trakcie których ustalono: "Na przedmiotowej działce istnieje obiekt budowlany - wiata na fundamencie punktowym żelbetowym o konstrukcji drewnianej z dachem o pokryciu niepalnym - eternit. Wiata znajduje się w złym stanie technicznym. Ubytki materiałowe z pokryciu dachowym oraz w elementach osłonowych wiaty. Pęknięcia w elementach podporowych oraz belkach drewnianych. Stan techniczny wiaty budzi wątpliwości co do możliwości bezpiecznego użytkowania. Wg oświadczenia Pana J. W. -dzierżawcy nie nosi się on z zamiarem rozbiórki przedmiotowego obiektu. Nosi się z zamiarem jego remontu. Stan obiektu potwierdza dokumentacja fotograficzna sporządzona na dzień kontroli (...)" (vide: karty 38-43 akt znak: [...]). Nadmieniono, że w protokole z w/w czynności kontrolnych podano numer działki "[...]". Z zebranego materiału dowodowego w tym zawiadomienia PINB z dnia 10.03.2021r. znak: [...] (vide: karta 34 akt znak: [...]) wynika, że w/w czynności kontrolne dotyczyły działki nr [...] w miejscowości J.. Okoliczność powyższa nie była kwestionowana w dalszej części postępowania.
Zgodnie z informacjami przekazanymi w dniu 09.04.2021r. drogą mailową z Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa obiekt którego dotyczy niniejsze postępowanie jest przedmiotem dzierżawy" (vide: karty 44-46 akt znak: [...]).
W dniu 07.05.2021r. w siedzibie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Limanowej (w skrócie: "PINB w Limanowej") przeprowadzona została rozprawa administracyjna w sprawie: "rozbiórki budynku wiaty na zwierzęta zlokalizowanej na dz. ew. nr [...] w miejscowości J./j w trakcie której J. W., pouczony o odpowiedzialności z art. 233 k.k. za fałszywe zeznania oświadczył: "nie noszę się z zamiarem rozbiórki obiektu budowlanego - wiaty. Budynek jest użytkowany i nadal będę chciał go użytkować. Budynek wymaga remontu i w najbliższym czasie chciałbym go wykonać. Budynek ten został uszkodzony w minimalnym stopniu przez spadające drzewo i szkody przez niego wyrządzone należy usunąć. W trakcie użytkowania przedmiotowego budynku dokonywałem licznych napraw m. in. wykonano nowe fundamenty punktowe do istniejących podpór oraz wykonano mieczowanie całej konstrukcji. Jednocześnie oświadczam że budynek nie jest moją własnością posiadam umową dzierżawę do 2024 roku i wszelkie decyzji i nakazy w mojej ocenie należy kierować na właściciela tj. KOWR" (vide: karta 56 akt znak: [...]).
Jak wskazuje organ odwoławczy - z zebranego materiału dowodowego wynika że z uwagi na opisywane nieprawidłowości: ubytki materiałowe w pokryciu dachowym oraz w elementach osłonowych wiaty, poszczególne elementy obiektu są poddawane zwiększonemu negatywnemu oddziaływaniu czynników atmosferycznych. Z uwagi na powyższe oraz stwierdzone pęknięcia w elementach podporowych oraz belkach drewnianych, stan techniczny wiaty budzi wątpliwości, co do możliwości bezpiecznego użytkowania.
Podkreślono, że , że pracownicy PINB w Limanowej mają możliwość jedynie makroskopowej oceny stanu technicznego obiektu. Posiadanie wiedzy fachowej z danej dziedziny pozwala na rozwiązywanie konkretnych problemów z nią powiązanych jak i na zauważenie braku możliwości rozwiązania danego problemu technicznego. W niniejszej sprawie taka sytuacja zachodzi. Istnieje bowiem konieczność oceny stwierdzonych nieprawidłowości, oceny wpływu oddziaływania atmosferycznego na części obiektu oraz skuteczności napraw, na które wskazywał J. W. podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 07.05.2021r. MWINB w Krakowie przychylił się do linii orzeczniczej prezentowanej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.10.2018r. sygn. akt II OSK 2655/16 cyt.: "Zauważyć w tym miejscu trzeba wewnętrzną sprzeczność w argumentacji skarżącej kasacyjnie wyrażającą się z jednej strony w powołaniu się na wiedzę fachową organów nadzoru budowlanego jako okoliczność wykluczającą możliwość nałożenia przez nie obowiązku przedłożenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz co do stanu technicznego obiektu budowlanego, a jednocześnie na generalnym zakwestionowaniu możliwości zaistnienia sytuacji, w której osoby będące piastunami funkcji organu, w oparciu właśnie o posiadaną wiedzę fachową z danej dziedziny dochodzą do przekonania, że stan techniczny danego obiektu budowlanego budzi tak znaczne wątpliwości, że nie mogą być one usunięte przez same organy i co za tym idzie wymaga nałożenia obowiązku przedłożenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Jest zaś okolicznością oczywistą i niewymagająca dowodu, iż posiadanie wiedzy fachowej z danej dziedziny pozwala zarówno na rozwiązywanie konkretnych problemów z nią powiązanych, jak i na zauważenie braku posiadania wystarczających kompetencji do rozstrzygnięcia danego zagadnienia. Samoświadomość ograniczeń własnej wiedzy jest bowiem elementem posiadanych w danej dziedzinie kompetencji".
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu wskazano, że nie dają one podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Adresatem nakazu wynikającego z art. 81c ust. 2 Pr. budowlanego może być uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Pojęciem zarządcy obiektu budowlanego można objąć każdą osobę, tj. użytkownika, dzierżawcę czy najemcę władającego tym obiektem na podstawie zawartego z właścicielem stosunku prawnego, na której spoczywa obowiązek zarządzania tą nieruchomością. MWINB w Krakowie przychylił się w tym zakresie do linii orzeczniczej prezentowanej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.05.2019r. sygn. akt II OSK 1791/17 cyt.: "Zarządcą obiektu budowlanego" może być podmiot sprawujący trwały zarząd nad nieruchomością w rozumieniu art. 43-50 ustawy o gospodarce nieruchomościami, osoba fizyczna lub prawna sprawująca zarząd na zasadach określonych w ustawie o własności lokali lub na podstawie innych przepisów, jak również zawodowy zarządca nieruchomości działający na zasadach określonych w art. 184-190 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym niewątpliwie zarządcą obiektu budowlanego będzie zarówno podmiot władający nieruchomością, na rzecz którego ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe, jak i podmiot posiadający szczególne prawo do zarządzania nieruchomością definiowane jako prawo trwałego zarządu lub podmiot, który włada nieruchomością z tytułu umowy o korzystaniu z cudzej rzeczy (np. jako użytkownik lub najemca)".
W zgromadzonych aktach zalega kopia dokumentu pod nazwą: "Aneks nr 7 do umowy dzierżawy nieruchomości nr 87343 (A1207042/O/3697/1662A/TR/15) zawartej w dniu 15.06.2000" pomiędzy Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa (wydzierżawiającym) a H. W. i J. W. (dzierżawcą).
Zgodnie z § 6 w/w aneksu "dzierżawca zobowiązuje się do używania przedmiotu dzierżawy z zachowaniem obowiązujących przepisów prawa, w szczególności: (...) prawa budowlanego i zobowiązuje się do używania przedmiotu dzierżawy stosownie do tych ograniczeń i obowiązków".
Natomiast stosownie do § 7 w/w aneksu cyt.: "dzierżawca zobowiązuje się do utrzymania na własny koszt przedmiotu dzierżawy przez okres jej trwania w taki sposób, aby jego poszczególne składniki nie ulegały pogorszeniu z wyjątkiem pogorszenia wynikającego z normalnego zużycia rzeczy. W szczególności Dzierżawca zobowiązuje się do dokonywania konserwacji i remontów budynków i budowli oraz urządzeń wchodzących w skład przedmiotu dzierżawy, w tym urządzeń melioracji szczegółowych na swój koszt z częstotliwością wynikającą z zasad ich prawidłowego użytkowania oraz prowadzenia książek obiektów budowlanych".
W § 8 w/w aneksu wskazano cyt.: "dzierżawca może ponosić nakłady inwestycyjne, polegające na: budowie (odbudowie, rozbudowie, nadbudowie obiektu budowlanego) i przebudowie obiektu budowlanego, wykonywaniu urządzeń melioracji szczegółowych i nasadzeń wieloletnich, powiększające ich wartość, po uzyskaniu pisemnej zgody Wydzierżawiającego i uzgodnieniu z nim sposobu rozliczenia za dokonane ulepszenia, co określać będzie odrębna umowa".
Mając na względzie że obowiązek dbałości o obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania wynika z opisywanego powyżej aneksu do umowy dzierżawy, organ odwoławczy doszedł do wniosku, że PINB prawidłowo uznał, że osobą zobowiązaną do realizacji obowiązku nałożonego zaskarżonym rozstrzygnięciem jest zarządca obiektu będący jego dzierżawcą. Nałoży obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej w ocenie MWINB w Krakowie mieści się w zakresie bieżącego utrzymania obiektów.
Opisane wyżej postanowienie zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie H. R. i J. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego polegające na:
1) nałożeniu obowiązku sporządzenia szczegółowej i kosztownej ekspertyzy w sytuacji, w której stan obiektu w żaden sposób tego nie uzasadnia, a w szczególności wiadomo jest jakie prace należy wykonać aby doprowadzić go do pełnej sprawności oraz zgodności z przepisami prawa (co dot. zwłaszcza wymiany pokrycia z eternitu), brak jest zatem uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, zwłaszcza w świetle wiedzy jaką powinni dysponować profesjonalni pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Limanowej,
2) nałożeniu tego obowiązku nie na właściciela, ale na dzierżawców, którzy nie są zarządcą obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego i nie powinni być obciążani takim obowiązkiem w ramach spoczywającej na nich powinności do prowadzenia bieżącej konserwacji i remontów obiektów stanowiących część przedmiotu dzierżawy, zwłaszcza że adresatem ewentualnej decyzji o rozbiórce (a w tej sprawie jak wynika z postanowienia organu I instancji PINB prowadzi postępowanie właśnie w przedmiocie rozbiórki - co na marginesie zdaniem skarżących jest zupełnie bezpodstawne) będzie właściciel, a nie dzierżawcy.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę (wyrok z 16 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1319/21).
Naczelny Sąd Administracyjny – po rozpoznaniu skargi kasacyjnej zobowiązanych – orzekł kasatoryjnie ze względu na to, że wskazanie w sentencji wyroku postanowienia innego niż zaskarżone (postanowienie nr 984/2021 MWINB z 5 listopada 2021 r. o odmowie wstrzymania wykonania nakazu przedłożenia ekspertyzy technicznej) i odniesienie uzasadnienia wyroku do postanowienia zaskarżonego (postanowienie nr 848/2021 MWINB z 23 września 2021 r. o nakazie przedłożenia ekspertyzy technicznej) stanowi naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. i niepodlegającą sprostowaniu rozbieżność między sentencją a uzasadnieniem (wyrok z 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2336/22).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Artykuł 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).
Dokonana w powyższym zakresie kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że jest ono prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
Materialnoprawna podstawą wydania zaskarżonego postanowienia jest art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm.), dalej zwanej u.p.b., zgodnie z którym "organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia."
Jak prawidłowo wyjaśniają organy nadzoru budowlanego postanowienie to ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (wyrok NSA z dnia 15 maja 2012 r., sygn. II OSK 353/11, LEX nr 1219138).
Jedyną przesłanką warunkującą nałożenie na stronę postępowania (w tym wypadku dzierżawcę) obowiązku dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego budynku jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. II OSK 1486/11 (LEX nr 1367295) nakładając w drodze postanowienia obowiązek sporządzenia i dostarczenia w odpowiednim terminie ocen i ekspertyz organ winien szczegółowo wykazać w jego motywach, że w danej sprawie zaistniała właśnie taka sytuacja, która wskazuje na powstanie "uzasadnionych wątpliwości", co do stanu technicznego obiektu budowlanego. Jednocześnie jego stanowisko powinno mieć dostateczne potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej lub ekspertyzy jak również uzasadnienie podjętych działań w trybie art. 81c ust. 2 p.b., musi oparte być na szczegółowej analizie stanu faktycznego sprawy i wymaga uzasadnienia.
Przesłanką zastosowania art. 81c ust. 2 Pr. budowlanego mogą być nie jakiekolwiek, a jedynie uzasadnione (a więc kwalifikowanie) wątpliwości, co do stanu technicznego budynku.
W ocenie Sądu takie wątpliwości, co do stanu technicznego wiaty na zwierzęta zlokalizowanej na działce ew. [...] w J. zostały w niniejszej sprawie wykazane.
Co szczególnie istotne – wiata wykazuje "pęknięcia w elementach podporowych oraz belkach drewnianych", co ma decydujące znaczenie dla samej konstrukcji obiektu. Poza tym występują "liczne ubytki materiałowe w pokryciu dachowym oraz w elementach osłonowych wiaty" (k – 43 akt adm.). W tej sytuacji wykonanie ekspertyzy technicznej obiektu, określającej w sposób jednoznaczny:
- stan techniczny elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego,
- propozycje rozwiązań ujawnionych wad i nieprawidłowości (a w przypadku braku możliwości ich wyeliminowania, propozycje zastosowania alternatywnych rozwiązań), celem doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami prawa i zasadami wiedzy technicznej, w szczególności do stanu umożliwiającego bezpieczne jego użytkowanie, niezagrażające życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska znajduje pełne uzasadnienie.
Dzierżawcy nieruchomości w osobach H. R. i J. W. prezentują jednoznaczne i konsekwentne stanowisko, że obiekt nadaje się do remontu oraz że nie jest ich zamiarem rozebranie obiektu (k – 43, k - 56 akt adm. Tom 3). Obiekt jest użytkowany i dzierżawcy chcą go użytkować. Przyznają, że budynek wymaga remontu i w najbliższym czasie chcą go wykonać. Nie precyzują jednak konkretnie kiedy i w jaki sposób. Z protokołu nr [...] r na miejscu czynności z dnia [...] marca 2021 r wynika że "Pana J. W. nosi się z zamiarem zlecenia wykonania ekspertyzy technicznej" (k – 43 akt adm.). Protokół podpisany został przez biorącego udział w czynnościach J. W..
Aktualny stan techniczny obiektu został opisany w protokołach kontroli z [...] marca 2021 r, [...] listopada 2020 r na które powołują się organy I i II instancji, a także udokumentowany za pomocą materiału fotograficznego znajdującego się w aktach sprawy (k –30-31, k- 38-42). Wbrew twierdzeniom dzierżawców – skarżących z protokołów tych i materiału fotograficznego wynika jednoznacznie, że zakres uszkodzeń i ubytków w substancji obiektu jest duży. Z uwagi na ubytki materiałowe w pokryciu dachowym oraz elementach osłonowych wiaty jej poszczególne elementy są poddawane zwiększonemu negatywnemu oddziaływaniu czynników atmosferycznych. Stwierdzono istotne pęknięcia w elementach podporowych oraz belkach drewnianych, co budzi uzasadnione wątpliwości co do dalszego bezpiecznego użytkowania.
Organu nadzoru budowlanego jako fachowe organy z zakresu budownictwa zajęły jasne stanowisko, co do stwierdzonych nieprawidłowości, zwracając uwagę na zagrożenie bezpieczeństwa użytkowania obiektu, skoro naruszone są jego elementy podporowe i belki podtrzymujące. W sytuacji jednak gdy dzierżawcy prezentują kategoryczne stanowisko, że obiekt nadaje się do bieżącego wykorzystywania - niezbędne jest wykazanie tego stosownym dowodem. Nie jest rolą organu budowlanego zastępowanie w tym względzie skarżących. Z tego względu istnieje konieczność oceny stwierdzonych nieprawidłowości, dalszego wpływu oddziaływania atmosferycznego na części obiektu i skuteczności dotychczasowych napraw wskazywanych przez skarżących. Opinię taką sporządzi osoba posiadająca uprawnienia budowlane. Obowiązek dostarczenia takiej ekspertyzy obciąża zobowiązanego, a w przypadku jej niedostarczenia organ nadzoru budowlanego może zlecić jej wykonanie na koszt osoby zobowiązanej do jej dostarczenia.
W świetle tych zebranych dowodów nie można postawić zarzutu, że Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie naruszył art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy nadzoru budowlanego zebrały wystarczający materiał dowodowy, który dał podstawę do przyjęcia, że zakres uszkodzeń obiektu budowlanego – wiaty na zwierzęta jest na tyle znaczny, że budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego stanu technicznego oraz bezpiecznego użytkowania.
Należy podzielić stanowisko, że analiza zawarta w ekspertyzie stanu technicznego dotycząca stanu technicznego elementów konstrukcyjnych obiektu budowlanego, następnie propozycje rozwiązań ujawnionych wad i nieprawidłowości (a w przypadku braku możliwości ich wyeliminowania, propozycje zastosowania alternatywnych rozwiązań), doprowadzi do wykrycia wszystkich istniejących nieprawidłowości stanu technicznego, co w przyszłości pozwoli organowi I instancji na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy i doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego, skoro dzierżawcy chcą dalej użytkować ten obiekt.
Z tych względów prawidłowe było zastosowanie art. 81c ust 2 ustawy Prawo budowlane w niniejszej sprawie. MWINB w Krakowie trafnie potwierdził stanowisko organu I instancji, że obiekt budowlany znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym i w związku z tym organ I instancji zobligowany jest do podjęcia działania zmierzającego do likwidacji wykrytych nieprawidłowości, zarówno już ujawnionych przez PINB w Limanowej, jak i dodatkowych, ewentualnie wskazanych w zażądanej ekspertyzie technicznej.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zauważa, że inne okoliczności faktyczne legły u podstaw wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku z dnia 20 stycznia 2022 r , sygn. akt II SA/Kr 1317/21, a zawartej w uzasadnieniu tego wyroku oceny prawnej dotyczącej braku oceny "efektywności wykonania obowiązku" oraz braku możliwości uznania skarżących za "zarządców obiektu budowlanego" skład orzekający rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela.
Obowiązek wynikający z zaskarżonego postanowienia, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy mógł zostać nałożony na dzierżawcę nieruchomości. W art. 81 c ust 2 ustawy prawo budowlane mowa o szerokim pojęciu "zarządu nieruchomością". Za zarządców można bowiem uznać osoby, które na podstawie umów cywilnych zawartych z właścicielem rzeczy sprawują czynności nawet zwykłego administrowania nieruchomością. W tym szerokim pojęciu "zarządu" mieszczą się również uprawnienia i obowiązki skarżących (wobec rzeczy i jej właściciela), jako dzierżawców nieruchomości, wynikające z zawartej umowy dzierżawy z dnia 15 czerwca 2000 r, aneksów do niej i przepisów kodeksu cywilnego. Dzierżawcy nieruchomości reprezentują bowiem prawa właściciela, sprawując efektywne władztwo nad rzeczą, na podstawie zawartej umowy dzierżawy. Zgodnie z zawartą umową i aneksami – przedmiot dzierżawy w postaci nieruchomości rolnej, budynków, budowli oraz innych urządzeń trwale z nim związanych pozostają w posiadaniu i używaniu dzierżawców, wraz z prawem pobierania pożytków naturalnych przez okres trwania umowy. Dzierżawca zobowiązany jest do używania przedmiotu dzierżawy zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki. Stosownie do § 7 ust 1 i 2 aneksu nr 7 z dnia 21.10.2020 r do umowy dzierżawy nieruchomości zawartej w dniu 15.06.2000 r dzierżawca zobowiązuje się do utrzymania na własny koszt przedmiotu dzierżawy przez okres jej trwania, w taki sposób, aby jego poszczególne składniki nie uległy pogorszeniu z wyjątkiem pogorszenia wynikającego z normalnego zużycia rzeczy. W szczególności dzierżawca zobowiązuje się do dokonywania konserwacji i remontów budynków i budowli oraz urządzeń wchodzących w skład przedmiotu dzierżawy, w tym urządzeń melioracji na swój koszt z częstotliwością wynikającą z zasad ich prawidłowego użytkowania oraz prowadzenia książek obiektów budowlanych (aneksy do umowy dzierżawy w aktach administracyjnych).
Do obowiązków dzierżawcy należy prowadzenie w imieniu właściciela bieżącej eksploatacji obiektu budowlanego i zapewnienie odpowiedniego stanu technicznego obiektu. Dzierżawca powinien, stosownie do występujących potrzeb, zapewnić również naprawę obiektu w sposób, który nie spowoduje zagrożenia dla zdrowia i życia, mienia i sąsiednich nieruchomości.
Zapewnienie utrzymania odpowiedniego stanu technicznego i estetycznego obiektu w celu niedopuszczenia do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, to działania które powinien podjąć właściciel lub zarządca obiektu zgodnie z art. 61 pkt 1 i 2 prawa budowlanego. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy zobowiązanie do sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy technicznej obiektu nałożone postanowieniem organów nadzoru budowlanego mogło być kierowane do dzierżawcy, bowiem jest to faktyczny zarządca rzeczy.
Powoływane w skardze kwestie rozliczeń dzierżawców z właścicielem pozostają poza zakresem niniejszego postępowania, bowiem dotyczą roszczeń cywilnych.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że organy nadzoru budowlanego orzekające w niniejszej sprawie nie przekroczyły kompetencji wynikających z przepisów prawa budowlanego, nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania i dlatego skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI