II SA/Kr 780/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-05-09
NSAnieruchomościŚredniawsa
plan zagospodarowania przestrzennegoochrona gruntów rolnychzalesienieuchwała rady gminynaruszenie prawastwierdzenie nieważnościWSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność fragmentu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał zalesienie gruntów rolnych nieujętych w planie, uznając to za naruszenie przepisów o ochronie gruntów rolnych.

Wojewoda Małopolski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Dobra dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Skarga dotyczyła zapisu dopuszczającego zalesienie gruntów rolnych nieujętych w planie. Rada Gminy wniosła o odrzucenie skargi. Sąd uznał, że plan miejscowy nie może rozstrzygać o przeznaczeniu gruntów spoza swojego obszaru, co stanowiło naruszenie zasad sporządzania planu.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Dobra z dnia 26 lutego 2005 r. Nr XXV/182/05 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobra - wieś Wola Skrzydlańska. Wojewoda zarzucił naruszenie art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, kwestionując zapis § 6 ust. 1 pkt 4 zdanie piąte uchwały, który dopuszczał zalesienie gruntów rolnych nieujętych w planie, pod pewnymi warunkami (klasa V lub VI, nachylenie stoku, procesy erozyjne, zalewanie, zdegradowanie lub oznaczenie symbolem 1.3 R/ZL). Zdaniem skarżącego, przepis ten jest sprzeczny z ustawą, która wymaga, aby zalesienia dotyczyły wyłącznie terenów wyznaczonych pod takie przeznaczenie w miejscowych planach. Rada Gminy wniosła o odrzucenie lub oddalenie skargi, argumentując, że przepis dotyczy przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, a plan określa warunki zalesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając w oparciu o zasady kontroli legalności działalności administracji publicznej, stwierdził nieważność zaskarżonego fragmentu uchwały. Sąd uzasadnił, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może rozstrzygać jedynie o przeznaczeniu gruntów znajdujących się w granicach obszaru objętego tym planem. Ustalenie przeznaczenia gruntów "nie ujętych w planie" stanowiło naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego i właściwości organów, co uzasadniało stwierdzenie nieważności na podstawie art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi naruszenie. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może rozstrzygać o przeznaczeniu gruntów znajdujących się poza obszarem objętym jego ustaleniami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że plan miejscowy ma zastosowanie tylko do terenów w nim wyznaczonych. Ustalenie przeznaczenia gruntów "nie ujętych w planie" wykracza poza kompetencje organu planistycznego i narusza zasady sporządzania planu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (13)

Główne

u.o.g.r.l. art. 7 § 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

u.o.g.r.l. art. 7 § 2

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze (wymagające zgody) pod zalesianie może mieć miejsce wyłącznie w stosunku do gruntów rolnych, znajdujących się w granicach obszaru objętego ustaleniami tego planu.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 15 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

W planie miejscowym określa się obowiązkowo granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

u.s.g. art. 93 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Organ nadzoru może złożyć skargę do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie organu gminy.

u.s.g. art. 100

Ustawa o samorządzie gminnym

Postępowanie sądowe w sprawach skarg na uchwały lub zarządzenia organów gminy jest wolne od opłat sądowych.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

u.p.z.p. art. 14 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmuje określony obszar gminy wyznaczony granicami uchwały o przystąpieniu do jego sporządzenia.

u.p.z.p. art. 14 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmuje określony obszar gminy wyznaczony granicami uchwały o przystąpieniu do jego sporządzenia.

u.p.z.p. art. 14 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Plan miejscowy, w wyniku którego następuje zmiana przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, sporządza się dla całego wyznaczonego w studium obszaru wymagającego zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne.

u.p.z.p. art. 28 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zapis planu miejscowego dopuszczający zalesienie gruntów rolnych nieujętych w planie narusza ustawę o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz zasady sporządzania planów miejscowych.

Odrzucone argumenty

Skarga nie została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (argument Rady Gminy, odrzucony przez sąd).

Godne uwagi sformułowania

organ planistyczny uchwalając określony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie ma kompetencji do ustalania przeznaczenia terenów znajdujących się poza obszarem objętym granicami tego planu. Nie jest dopuszczalne rozstrzyganie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego o przeznaczaniu gruntów (także gruntów rolnych), które nie znajdują się w granicach obszaru objętego ustaleniami tego planu.

Skład orzekający

Grażyna Firek

przewodniczący

Aldona Gąsecka-Duda

członek

Wojciech Jakimowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i zakresu ich zastosowania, w szczególności w kontekście ochrony gruntów rolnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dopuszczenia zalesienia gruntów spoza planu. Interpretacja przepisów o planowaniu przestrzennym i ochronie gruntów rolnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego i ochrony gruntów rolnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie oraz dla samorządów.

Plan zagospodarowania przestrzennego nie może obejmować gruntów spoza swojego obszaru.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 780/05 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Aldona Gąsecka-Duda
Grażyna Firek /przewodniczący/
Wojciech Jakimowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda A WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2006r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Dobra z dnia 26 lutego 2005 r. Nr XXV/182/05 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobra wieś Wola Skrzydlańska w zakresie § 6 ust. l pkt 4 zdanie 5 I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy Dobra z dnia 26 lutego 2005 r. Nr XXV/182/05 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobra wieś Wola Skrzydlańska w zakresie § 6 ust. l pkt 4 zdanie 5; II. określa, że zaskarżona uchwała w zakresie § 6 ust. l pkt 4 zdanie 5 nie może być wykonywana.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 maja 2005r. Wojewoda Małopolski złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na rozstrzygnięcie § 6 ust. 1 pkt 4 zdanie piąte uchwały Rady Gminy Dobra Nr XXV/182/05 z dnia 26 lutego 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobra - wieś Wola Skrzydlańska zarzucając naruszenie art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266) i wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Dobra Nr XXV /182/05 z dnia 26 lutego 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobra - wieś Wola Skrzydlańska w zakresie § 6 ust. 1 pkt 4 zdanie piąte niniejszej uchwały oraz o wskazanie, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana w zakresie § 6 ust. 1 pkt 4 zdanie piąte do czasu uprawomocnienia się wyroku pierwszej instancji.
W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że w dniu 26 lutego 2005 r. Rada Gminy Dobra podjęła uchwałę Nr XXV/182/05 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobra - wieś Wola Skrzydlańska. Uchwała została podjęta na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W dniu 4 marca 2005 r. Wojewoda Małopolski jako organ nadzoru otrzymał przedmiotową uchwałę i w jego ocenie procedura sporządzenia i uchwalenia przedmiotowego planu miejscowego nie budzi zastrzeżeń.
Strona skarżąca podnosi, że w § 6 ust. 1 pkt 4 zdanie piąte przedmiotowej uchwały Rada Gminy Dobra wprowadziła zapis, którym stanowi, iż dopuszczalne jest zalesienie gruntów rolnych nie ujętych w planie, jeżeli są to grunty klasy V lub VI, są położone na stoku o nachyleniu powyżej 15% lub z występującymi procesami erozyjno-osuwiskowymi, są gruntami okresowo zalewanymi albo są gruntami zdegradowanymi w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych lub też są gruntami położonymi w wyznaczonych na rysunku panu terenach oznaczonych symbolem 1.3 .R/ZL.
Powyżej wskazany zapis jest w ocenie strony skarżącej sprzeczny z art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W przepisie tym bowiem jednoznacznie określono, że do zalesień mogą być przeznaczone wyłącznie tereny wyznaczone pod takie przeznaczenie w miejscowych planach, gdy tymczasem Rada Gminy w przywołanym wyżej przepisie planu dopuszcza zalesienie gruntów rolnych nie ujętych w planie.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Dobra wniosła o odrzucenie skargi ze względu na to, że nie została ona poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa względnie o oddalenie skargi, gdyż przepis powołany w skardze dotyczy przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, natomiast plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje zalesianie gruntów określając w planie dokładnie, w jakim przypadku może to nastąpić.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia regulacje ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., nr 80, poz. 717 z późn. zm.).
Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie był zaskarżony przez organ nadzoru § 6 ust. 1 pkt 4 zdanie piąte uchwały Rady Gminy Dobra Nr XXV/182/05 z dnia 26 lutego 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobra - wieś Wola Skrzydlańska.
Skarga została złożona przez organ nadzoru w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn.: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Ustawa ta - mająca charakter regulacji szczególnej w stosunku do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - wprowadzając obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia w przypadku składania skarg na uchwały lub zarządzenia organu gminy (art. 101 ust. 1), nie przewiduje takiego obowiązku w przypadku skarg składanych w trybie art. 93 ust. 1 przez organ nadzoru na uchwały lub zarządzenia organu gminy.
Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) uchwalanym przez organ stanowiący gminy, tj. radę gminy. Zasady sporządzania planu miejscowego rozumiane jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń (zob.: Z. Niewiadomski (red.): Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Warszawa 2004, s. 253) określa m. in. art. 14 i 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Art. 15 ust. 2 pkt 7 tej ustawy stanowi, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów. W zakresie określenia w planie miejscowym sposobu zagospodarowania podlegających ochronie gruntów rolnych i leśnych konieczne jest odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t. jedn.: Dz. U. z 2004 r., nr 121, póz. 1266 z późn. zm.). Z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wynika, że przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w art. 7 ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Przeznaczenie w planie miejscowym gruntów rolnych na cele nierolnicze (wymagające zgody, o której mowa w art. 7 ust. 2), tj. pod zalesianie może oczywiście mieć miejsce wyłącznie w stosunku do gruntów rolnych, znajdujących się w granicach obszaru objętego ustaleniami tego planu.
Z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmuje określony obszar gminy wyznaczony granicami uchwały o przystąpieniu do jego sporządzenia (art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), przy czym plan miejscowy, w wyniku którego następuje zmiana przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, sporządza się dla całego wyznaczonego w studium obszaru (art. 14 ust. 3 ustawy) wymagającego zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Oznacza to, że organ planistyczny uchwalając określony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie ma kompetencji do ustalania przeznaczenia terenów znajdujących się poza obszarem objętym granicami tego planu. Nie jest dopuszczalne rozstrzyganie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego o przeznaczaniu gruntów (także gruntów rolnych), które nie znajdują się w granicach obszaru objętego ustaleniami tego planu.
Tymczasem Rada Gminy Dobra w zaskarżonym § 6 ust. 1 pkt 4 zdanie piąte uchwały Nr XXV/182/05 z dnia 26 lutego 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobra - wieś Wola Skrzydlańska określiła przeznaczenie gruntów rolnych "nie ujętych w planie", a tym samym podjęła rozstrzygnięcie w zakresie określenia przeznaczenia gruntów, które nie znajdują się w granicach obszaru objętego ustaleniami tego planu. Tym samym rozstrzygnięcie to stanowi naruszenie wskazanych wyżej zasad sporządzania planu miejscowego i jako takie podlega stwierdzeniu nieważności również na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270).
Zgodnie z treścią art. 100 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, postępowanie sądowe w niniejszej sprawie jest wolne od opłat sądowych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI