II SA/Kr 778/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2013-09-30
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneroboty budowlaneprzebudowalegalizacjapostępowanie naprawczeumorzenie postępowaniaekspertyza technicznanadzór budowlanyzgodność z prawemwłasność nieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę R.S. na decyzję PINB o umorzeniu postępowania legalizacyjnego dotyczącego zamurowania otworów w budynku mieszkalnym, uznając roboty za zgodne z prawem.

Skarżący R.S. zakwestionował legalność robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworów w budynku mieszkalnym, które zostały wykonane przez P.N. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie legalizacyjne, uznając roboty za zgodne z prawem na podstawie ekspertyzy technicznej. Sąd administracyjny utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając, że postępowanie legalizacyjne dotyczy wyłącznie zgodności robót z prawem budowlanym, a spory o własność nieruchomości lub zgodność usytuowania budynku z projektem należą do kompetencji innych organów lub sądów powszechnych.

Sprawa dotyczyła skargi R.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przebudowy budynku mieszkalnego polegającej na zamurowaniu otworów okiennych i drzwiowych. Postępowanie zostało wszczęte z urzędu po piśmie R.S. kwestionującym legalność robót. W trakcie postępowania stwierdzono, że roboty zostały wykonane, a następnie wstrzymano je i zobowiązano inwestora P.N. do przedłożenia ekspertyzy technicznej. Po przedłożeniu ekspertyzy, która wykazała zgodność robót z prawem i brak zagrożenia dla bezpieczeństwa, PINB umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., uznając roboty za zgodne z prawem. WINB utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący R.S. zarzucił, że nie wzięto pod uwagę zmiany stanu faktycznego i prawnego dotyczącego własności działki oraz kwestii zgodności usytuowania budynku z projektem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że kontrola sądu administracyjnego dotyczy zgodności z prawem działalności administracji publicznej według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Stwierdził, że organy prawidłowo zakwalifikowały roboty jako przebudowę wymagającą pozwolenia na budowę i prawidłowo wszczęły postępowanie naprawcze. Uznano, że roboty zostały wykonane zgodnie z przepisami i sztuką budowlaną, co potwierdziła ekspertyza, a zatem umorzenie postępowania było zasadne. Sąd wyjaśnił, że spory o własność nieruchomości oraz kwestie zgodności usytuowania budynku z projektem budowlanym nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego w ramach postępowania legalizacyjnego, a tym bardziej do sądu administracyjnego w tej sprawie. Podkreślono, że domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej ze stanem prawnym oraz fakt, że postępowanie legalizacyjne ma na celu przede wszystkim zapewnienie bezpieczeństwa, czynią kwestie cywilistyczne (jak prawo własności) bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w tym postępowaniu. Sąd zbadał z urzędu stan prawny nieruchomości i stwierdził, że w księdze wieczystej nadal widnieje P.N. jako właściciel.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli roboty budowlane są zgodne z prawem i sztuką budowlaną, a ekspertyza techniczna to potwierdza, organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie naprawcze, co legalizuje wykonane roboty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo i nie naruszają przepisów prawa, a ekspertyza techniczna to potwierdza, organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do umorzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Decyzja umarzająca postępowanie legalizuje wykonane roboty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania w przypadku, gdy jego przedmiot stał się bezprzedmiotowy.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Prawo budowlane art. 3 § pkt 7a

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja przebudowy.

Prawo budowlane art. 28 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę.

Prawo budowlane art. 50 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Wstrzymanie robót budowlanych i zobowiązanie do przedłożenia ekspertyzy.

Prawo budowlane art. 51 § ust. 1 pkt 1-3

Ustawa - Prawo budowlane

Postępowanie naprawcze w przypadku samowolnych robót budowlanych.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada wysłuchania stron.

Prawo budowlane art. 29-31

Ustawa - Prawo budowlane

Katalog robót budowlanych nie wymagających pozwolenia.

Prawo budowlane art. 80 § ust. 2 pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.

Prawo budowlane art. 83 § ust 2

Ustawa - Prawo budowlane

Zakres działania organów nadzoru budowlanego.

u.k.w.h. art. 3

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej ze stanem prawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z prawem i sztuką budowlaną, co potwierdza ekspertyza techniczna. Postępowanie legalizacyjne dotyczy wyłącznie zgodności robót z prawem budowlanym, a nie sporów o własność czy zgodność z projektem. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygania spraw cywilnych ani do kontroli innych postępowań administracyjnych.

Odrzucone argumenty

Zmiana stanu własności działki powinna skutkować ponownym przeprowadzeniem postępowania. Wyrok sądu cywilnego dotyczący własności ma znaczenie prejudycjalne dla postępowania administracyjnego. Organy nadzoru budowlanego powinny zbadać zgodność usytuowania budynku z projektem budowlanym.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja ta legalizuje wykonane roboty. Warunkiem jej wydania jest stwierdzenie, że nie naruszają one prawa. Kwestie cywilistyczne – a do takich należy kwestia prawa własności nieruchomości – są w takim postępowaniu z racji celu któremu służy bez znaczenia. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole administracji publicznej.

Skład orzekający

Mariusz Kotulski

przewodniczący

Anna Szkodzińska

sędzia

Agnieszka Nawara-Dubiel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności umorzenia postępowania legalizacyjnego w przypadku zgodności robót z prawem oraz wyłączenia jurysdykcji sądu administracyjnego w sprawach cywilnych i sporów o własność."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie roboty budowlane zostały uznane za zgodne z prawem, a spory dotyczyły kwestii pobocznych dla postępowania legalizacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rozgraniczenie kompetencji organów administracji budowlanej i sądów cywilnych w kontekście robót budowlanych oraz znaczenie ekspertyz technicznych.

Czy roboty budowlane uznane za zgodne z prawem mogą być legalizowane przez umorzenie postępowania?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 778/13 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2013-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Anna Szkodzińska
Mariusz Kotulski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2013 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 lutego 2013 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia 18 września 2012 r., znak: [....] na podst. art. 105 § 1 k. a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy budynku mieszkalnego polegającego na zamurowaniu otworów w północnej ścianie budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr [....] zlokalizowanego na działce nr nr [....] w miejscowości P. przy ul. [....] przez inwestora P.N.
Postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych przez P.N. zostało wszczęte z urzędu. Impulsem do podjęcia działań przez organ nadzoru budowlanego było pismo R.S. z dnia 6 lutego 2012 r., w którym wnioskodawca zakwestionował legalność wyżej opisanych robót budowlanych.
W ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego PINB w dniu 15 marca 2012 r. przeprowadził kontrolę na terenie przedmiotowej nieruchomości. W toku czynności stwierdzono, że "w ścianie północnej budynku mieszkalnego nr [....] zamurowane zostały całkowicie 4 otwory okienne, 1 otwór drzwiowy oraz częściowo otwór okienny.(...) Przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny wykonany jest w technologii tradycyjnej na lata budowy z pustaków gazobetonowych, dach o konstrukcji drewnianej czterospadowy kryty eternitem płaskim, częściowo podpiwniczony. (...)" Do protokołu kontroli w formie załączników dołączono wykonany wówczas materiał zdjęciowy obrazujący zakres wykonanych robót budowlanych. Organ I instancji postanowieniem z dnia 9 maja 2012 r., znak: [....] na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wstrzymał P.N. prowadzenie robót budowlanych oraz zobowiązał do przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanych robót w terminie 30 dni od dnia otrzymania nin. postanowienia.
Po przedłożeniu przez zobowiązanego wymaganych dokumentów oraz po wynikającym z art. 10 k. a. zawiadomieniu stron postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzje o umorzeniu postępowania z uwagi na fakt, że - jak wynika z przedłożonej ekspertyzy - wykonane roboty budowlane są zgodne z prawem i brak jest podstaw do wydania którejkolwiek z decyzji wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1 - 3 prawa budowlanego.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez R.S. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 28 lutego 2013 r., znak: [....] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 k. a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, póz. 1623 z późn. zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że inwestorem robót, a jednocześnie właścicielem nieruchomości, na której zlokalizowany jest przedmiotowy budynek mieszkalny jest P.N. Za stronę postępowania zostali również uznani B.S. i R.S. - jako właściciele działki nr [....] tj. działki sąsiadującej bezpośrednio z działką, na której posadowiony jest budynek mieszkalny w którym dokonano przebudowy.
Z materiału dowodowego wynika, że P.N. w dniu 23 stycznia 2012 r. dokonał w organie administracji architektoniczno - budowlanej zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na wymianie otworów okiennych wraz z zamurowaniem. Roboty budowlane miały zostać rozpoczęte w dniu 24 lutego 2012 r. Natomiast jak wynika z oświadczenia samego inwestora, złożonego w dniu kontroli tj. 15 marca 2012 r. do prac tych przystąpił w dniu 5 lutego 2012 r.
Organ I instancji na podstawie zebranego materiału dowodowego w sprawie doszedł do przekonania, że wykonane przez P.N. roboty budowlane należy zakwalifikować jako przebudowę, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane tego typu roboty budowlane można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady zostały wyliczone w art. 29-31 ustawy, przy czym przedmiotowe roboty budowlane jako nie wymienione w katalogu owych wyjątków wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Oczywistym jest również, iż roboty te powinny być prowadzone zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.
W stosunku do robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę, realizowanych bez uzyskania takiego pozwolenia zastosowanie winny znaleźć tryb postępowania i przepisy prawa materialnego, zawarte w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. W sytuacji, gdy inwestor dokonał zgłoszenia (przyjętego przez organ administracji architektoniczno - budowlanej bez sprzeciwu) na roboty, które wymagały legitymowania się decyzją o pozwoleniu na budowę organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do przeprowadzenia postępowania naprawczego określonego w trybie przepisów art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Ten sam tryb postępowania organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany wdrożyć w sytuacji, gdy inwestor przystępuje do realizacji robót w terminie wcześniejszym niż 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia. Organ odwoławczy w pełni podzielił tak wyrażoną ocenę prawną zakwestionowanych samowolnych robót i przyjęty tryb postępowania przyjmując za prawidłową przytoczoną przez PINB argumentację.
Przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego regulują tryb i zasady tzw. postępowania naprawczego. Zasadniczym celem tego postępowania jest zbadanie przez organ nadzoru budowlanego czy prowadzone lub już wykonane, w warunkach określonych w art. 50 ustawy' roboty budowlane spełniają wymogi sformułowane w przepisach prawa oraz czy są zasadami wiedzy technicznej oraz w sytuacji stwierdzenia uchybień w w/w zakresie anie inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego do doprowadzenia w/w robót zgodnego z w/w wymogami.
W sytuacji stwierdzenia, iż roboty budowlane zostały wykonane w warunkach określonych w art. 50 ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego uprawniony jest wydać decyzję, którą w myśl art. 51 ust. 1ustawy Prawo budowlane w zależności od podjętych ustaleń:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zsodneso z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budową - nakłada, określając termin wykonania obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
Wyżej cytowany przepis przewiduje zatem trzy wykluczające się warianty prowadzenia postępowania naprawczego. Wydanie decyzji opartej na jednej z tych przesłanek winno być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, w ramach którego organ nadzoru budowlanego zgromadzi materiał dowodowy pozwalający na jednoznaczne przyjęcie, czy wykonane roboty naruszają przepisy prawa.
W przedmiotowej sprawie samowolnie wykonane roboty budowlane polegające na zamurowaniu części otworów okiennych i drzwiowych w ścianie północnej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działkach nr nr [....] zostały wykonane prawidłowo. Do wniosków tych doprowadziła organ I instancji analiza zalegającej w aktach sprawy ekspertyzy technicznej wykonana przez M.B. tj. osobę posiadają stosowne uprawnienia. Z uwagi na nieskomplikowany charakter prac po oględzinach obiektu budowlanego i wykonanych prac autor opracowania uznał, że "roboty budowlane nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi i mienia. Materiały użyte do wykonania są zgodne z normami i odpowiedniej jakości".
Zatem należy uznać za udowodnione, że nie zachodzi konieczność nakazania inwestorowi wykonania jakichkolwiek obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, albowiem roboty te odpowiadaj ą prawu wedle stanu obecnego.
W sytuacji, gdy brak jest podstaw do nałożenia na zobowiązanego obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, bowiem wykonane roboty odpowiadają prawu, z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania należy umorzyć postępowanie przed organem I instancji po myśli art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Takie rozstrzygnięcie skutkuje bowiem uznaniem, iż przedmiotowy obiekt został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem. Na potwierdzenie powyższego przytoczyć wypada także tezę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt: II SA/Op 585/08 (LEX nr 504230): "Jeśli organ prowadzący postępowanie uzna, że wykonane roboty nie odpowiadają standardom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym, wówczas na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakłada na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności i robót, tak aby doprowadzić je do zgodności ze standardami. Natomiast, gdy ustalenia faktyczne prowadza do wniosku, że roboty takiego dostosowania nie wymagają, gdyż odpowiadają prawu, wówczas organ kończy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej decyzja umarzająca postępowanie. Decyzja ta legalizuje wykonane roboty. Warunkiem jej wydania jest stwierdzenie, że nie naruszała one prawa." (podobnie WSA w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 885/10).
Stwierdzić zatem należy, iż przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały prawidłowo, wobec czego PINB zasadnie zaskarżoną decyzją orzekł o umorzeniu postępowania, które to rozstrzygnięcie stanowi zarazem stwierdzenie, że roboty budowlane polegające na zamurowaniu otworów okiennych i drzwiowych wykonane w budynku mieszkalnym oznaczonym nr [....] przy ul. [....] w P. nie naruszaj ą prawa.
W odniesieniu do zarzutów zawartych w odwołaniu oraz organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania została uczyniona przez PINB tylko i wyłącznie legalność robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworów okiennych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działkach nr nr [....] wykonanych przez P.N. . Przedmiotem odrębnego postępowania wyjaśniającego organ I instancji uczynił badanie zgodności zrealizowanego budynku mieszkalnego usytuowanego na działkach nr nr [....] z decyzją o pozwoleniu na budowę. Wyraził w tym zakresie swoje stanowisko w piśmie z dnia 17 sierpnia 2012 r., znak: [....] . Podnoszone natomiast w odwołaniu zarzuty dotyczące nieprawidłowości w zakresie przebiegu granic czy położenia działek nie mogą być rozstrzygane w ramach postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego tj. w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane. Kwestie te winny zostać rozstrzygnięte przed organami właściwymi w sprawie względnie przed sądem powszechnym
Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R.S. , wskazując, że uległ zmianie stan faktyczny i prawny, gdyż działka nr [....] została orzeczeniem Sądu Rejonowego w C. z dnia 24 kwietnia 2013r. wykreślona z księgi wieczystej P.N. , co oznacza, że przestał być jej właścicielem, a okoliczność ta powoduje, że postępowanie winno być ponownie przeprowadzone, zgodnie z aktualnym stanem.
W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W szczególności podkreślił, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do nakazania inwestorowi podjęcia jakichkolwiek czynności celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Co do sporów dotyczących własności działki nr [....] wskazano, że organ nadzoru budowlanego orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie rozstrzygania sprawy administracyjnej i nie jest właściwy do rozstrzygania tego rodzaju sporów o własność nieruchomości.
Uczestnik postępowania P.N. w piśmie z dnia 6 sierpnia 2013r. wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że wskazane przez skarżącego orzeczenie Sądu Rejonowego w C. jest nieprawomocne, albowiem uczestnik postepowania P.N. złożył od niego apelację. Ponadto wskazał, że treść księgi wieczystej nie ma żadnego znaczenia dla przedmiotu niniejszego postepowania legalizacyjnego.
W piśmie z dnia 22 września 2013r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania, względnie o odroczenie rozprawy do czasu rozpoznania apelacji P.N. od orzeczenia Sądu Rejonowego w Chrzanowie sygn. IC 1347/12 i wskazał, że wyrok ten ma znaczenie prejudycjalne dla niniejszego postępowania i rozstrzygnięcia sprawy. W piśmie z dnia 30 września 2013r. Skarżący wniósł o przesłuchanie świadków – pracowników PINB co do trybu przeprowadzonej kontroli oraz zebranych materiałów dowodowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. o umorzeniu postępowania legalizacyjnego.
Decyzja ta jest prawidłowa a skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że organ prawidłowo zakwalifikował wykonane prace polegające na zamurowaniu otworów okiennych i drzwiowych jako przebudowę czyli wykonanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego (art. 3 pkt 7a ustawy prawo budowlane). Prawidłowo ustalił też, że roboty te wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż nie mieszczą się w kategorii robót budowlanych o których mowa w art. 29 ust. 2 ustawy prawo budowlane. W związku z dokonanym przez P.N. zgłoszeniem tych robót i ich rozpoczęciem przed upływem 30 dniowego terminu po upływie którego roboty można wykonywać, organ prawidłowo przyjął, że postepowanie naprawcze wobec samowolnie wykonanych robót budowlanych winno się toczyć w oparciu o art. 51 ustawy prawo budowlane.
Również przeprowadzone postępowanie naprawcze nie budzi zastrzeżeń co do zgodności z prawem. Będące przedmiotem oceny roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami i sztuką budowlaną, co wynika z ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych, przedłożonej do akt sprawy przez P.N. zgodnie z postanowieniem organu i Instancji z dnia 9 maja 2012r. Zatem trafnie przyjął organ II instancji, że przedmiotowe postępowanie administracyjne winno być umorzone. Zgodnie bowiem z wyrokiem WSA w Opolu z dnia 22 maja 2009r., sygn. akt II SA/Op 585/08 (LEX nr 504230): "Jeśli organ prowadzący postępowanie uzna, że wykonane roboty nie odpowiadają standardom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym, wówczas na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakłada na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności i robót, tak aby doprowadzić je do zgodności ze standardami. Natomiast, gdy ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że roboty takiego dostosowania nie wymagają, gdyż odpowiadają prawu, wówczas organ kończy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej decyzją umarzającą postępowanie. Decyzja ta legalizuje wykonane roboty. Warunkiem jej wydania jest stwierdzenie, że nie naruszają one prawa."
Treść skargi i dalszych pism procesowych skarżącego wskazuje, że w niniejszej sprawie nie kwestionuje on samej poprawności oceny przeprowadzonych robót budowlanych czy też nawet prawidłowości prowadzonego postępowania legalizacyjnego jako takiego, ale wskazuje na to, że w toku tego postepowania organ administracyjny nie wziął pod uwagę stanu prawnego nieruchomości stanowiącej działkę nr [....] co do własności której toczy spór z P.N. – inwestorem legalizowanych robót budowalnych. Ponadto Skarżący wskazuje, że organy nadzoru budowlanego prowadząc przedmiotowe postepowanie, nie pochyliły się jednocześnie nad zarzucaną przez skarżącego kwestią zgodności usytuowania budynku nr [....] na działce w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego.
W pierwszej kolejności podkreślić należy ponownie, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd administracyjny dokonuje zatem - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych – wyłącznie kontroli (oceny) działalności organów administracji publicznej. Sąd ten na skutek zaskarżenia decyzji organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy. Tym samym przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest wyłącznie to, czy postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji przeprowadzone zostało w zgodzie z przepisami regulującymi zasady postepowania jak też z przepisami prawa materialnego. Kontrola postepowania administracyjnego w niniejszej sprawie doprowadziła Sąd do przekonania, że zostało ono przeprowadzone prawidłowo, jednakże kontrola ta dotyczyć mogła wyłącznie tego zakresu stanu faktycznego i prawnego, który przedmiotem rozpatrzenia uczyniły organy administracyjne – czyli legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworów okiennych i drzwiowych.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 17 sierpnia 2012r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. zawiadomił, że kwestia zgodności usytuowania budynku nr [....] została rozpoznana w tzw. trybie skargowym tj. na podstawie przepisów działu VIII, Rozdział 2 Kodeksu Postepowania Administracyjnego. Jednakże prawidłowość tego rozstrzygnięcia czy – szerzej - załatwienia sprawy nie może być badana przez Sąd w niniejszym postępowaniu, gdyż jest to odrębne postępowanie, leżące poza granicami sprawy ninijeszej. Jeżeli Skarżący z rozstrzygnięciem tym się nie zgadza, wówczas może podejmować stosowne środki prawne, jednakże Są,d związany granicami sprawy, nie może z urzędu kontrolować innych postępowań, choćby z punktu widzenia Skarżącego dotyczyły "tej samej sprawy" tj. jednej spornej nieruchomości.
Kolejna kwestia wymagająca wyjaśnienia, z punktu widzenia Skarżącego najważniejsza, to kwestia spornego stanu własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [....] .
W tym miejscu przytoczyć należy kilka zasad podstawowych, w oparciu o które toczy się postepowanie administracyjne a w szczególności postępowanie administracyjne mające za przedmiot legalizację samowolnie wykonanych robót budowlanych. Po pierwsze organy administracji publicznej obowiązane są do przestrzegania zasady prawdy obiektywnej, w tym także do wydania decyzji w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący (i ustalony przez organy odpowiednimi środkami dowodowymi) w dniu wydania decyzji.
W dniu wydania decyzji (ale także w dniu wydania wyroku w niniejszej sprawie, co Sąd zbadał z urzędu w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych prowadzonej w systemie elektronicznym przez Ministra Sprawiedliwości) w księdze wieczystej nr [....] własność nieruchomości stanowiącej działkę nr [....] nadal wpisana jest na rzecz P.N. . Podobnie w aktach sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów dla tej działki, z którego wynika, że właścicielem nieruchomości pozostaje P.N. W tej sytuacji organy administracyjne nie miały podstaw do kwestionowania zapisów księgi wieczystej , której treść korzysta z domniemania zgodności wpisu ze stanem prawnym (art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, tekst jednolity Dz. U. z 2013 poz.707)
Po wtóre, podstawowym i głównym celem postępowanie zmierzającego do legalizacji robót budowlanych, jest zbadanie czy prowadzone (lub zakończone) roboty budowlane miały miejsce zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i obowiązującymi przepisami, co z kolei ma gwarantować bezpieczeństwo dla użytkowników obiektów budowlanych i osób trzecich. Z tego względu kwestie cywilistyczne – a do takich należy kwestia prawa własności nieruchomości – są w takim postępowaniu z racji celu któremu służy bez znaczenia. Innymi słowy, organ administracyjny wydając decyzje umarzająca postepowanie w niniejszej sprawie, zalegalizował roboty budowlane polegające na zamurowaniu otworów okiennych i drzwiowych, a decyzja ta ma tylko i wyłącznie takie znaczenie. W żadnym wypadku nie wpływa ona na stan własności nieruchomości ani tym bardziej go nie przesądza czy też nie dowodzi – na korzyść którejkolwiek ze stron pozostających w sporze o własność.
Na marginesie można tylko dodać, że postepowanie przed PINB w C. toczyło się z urzędu (pomimo iż impulsem do jego wszczęcia był wniosek Skarżącego), zatem zmiana stanu własności nieruchomości postępowania tego w żaden sposób nie wstrzymałaby. Zgodnie natomiast z art. 52 ustawy prawo budowlane obowiązanymi do wykonania na swój koszt czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 może być inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.
Nadto jak już wcześniej wskazano, Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrole administracji publicznej. Zatem nie są właściwe do rozstrzygania spraw cywilnych, a takimi sprawami są między innymi spory dotyczące własności nieruchomości. Dla rozpoznawania tego rodzaju spraw powołane są sądy powszechne, a z akt sprawy i oświadczeń skarżącego i uczestnika wynika, że postepowanie takie jest w toku.
Wobec wszystkich przytoczonych wyżej okoliczności skargę jako bezzasadną należało oddalić na zasadzie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI