II SA/KR 776/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-03-27
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkipozwolenie na budowęustalenie daty budowypostępowanie administracyjneocena dowodówwsabudynek gospodarczy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego z powodu wadliwego ustalenia daty jego powstania i niewłaściwej oceny materiału dowodowego przez organy niższych instancji.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że budynek powstał w 1996 roku, co skutkowało zastosowaniem przepisów Prawa budowlanego po nowelizacji z 2003 roku i nakazem rozbiórki z powodu niespełnienia warunków legalizacji. Skarżący kwestionował ustalenie daty budowy. Sąd administracyjny uznał, że organy niższych instancji wadliwie oceniły materiał dowodowy i nie zebrały go w sposób wyczerpujący, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie daty powstania budynku i zastosowanie właściwych przepisów.

Skarżący T.Z. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że budynek powstał w 1996 roku, opierając się na zeznaniach wnioskodawczyni M.S. i jej świadków oraz mapach zasadniczych z 1995 roku. Skarżący twierdził, że budynek powstał w latach 1992-1994. Po wejściu w życie nowelizacji Prawa budowlanego z 2003 roku, organy próbowały zalegalizować budynek, nakładając na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego i innych dokumentów, czego skarżący nie uczynił. W konsekwencji wydano nakaz rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie zebrały i nie rozpatrzyły materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości, co narusza art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Wadliwa ocena dowodów, w tym zeznań świadków i dowodów z map, doprowadziła do błędnego ustalenia daty powstania budynku. Sąd podkreślił, że prawidłowe ustalenie daty budowy jest kluczowe dla zastosowania właściwych przepisów Prawa budowlanego, w tym przepisów przejściowych. Wobec powyższego, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, określając, że nie mogą być wykonywane, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nadzoru budowlanego wadliwie oceniły materiał dowodowy i nie zebrały go w sposób wyczerpujący, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie daty powstania budynku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy niższych instancji nie wykazały w sposób przekonywujący, dlaczego zeznania świadków powołanych przez inwestora zostały zdyskwalifikowane, a zeznania świadków strony przeciwnej uznano za wiarygodne. Dowody z map również nie były jednoznaczne. Brak wszechstronnej oceny dowodów uniemożliwił ustalenie stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

Prawo budowlane art. 48 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 48 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

Warunki, przy których właściwy organ postanowieniem wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych (zgodność z planowaniem przestrzennym i brak naruszeń przepisów techniczno-budowlanych uniemożliwiających doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem).

Prawo budowlane art. 48 § 3

Ustawa - Prawo budowlane

Obowiązek przedstawienia przez inwestora dokumentów w celu zalegalizowania obiektu.

Prawo budowlane art. 48 § 4

Ustawa - Prawo budowlane

Konsekwencje niespełnienia obowiązków z ust. 3 - nakaz rozbiórki.

Prawo budowlane art. 28

Ustawa - Prawo budowlane

Wymóg uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przed rozpoczęciem robót budowlanych.

Prawo budowlane art. 3 § 6

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja budowy.

Prawo budowlane art. 103 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

Przepis przejściowy - art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

ustawa z dnia 27 marca 2003r. art. 7 § 1

Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw

Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe.

ustawa z dnia 27 marca 2003r. art. 7 § 2

Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw

Do postępowań dotyczących obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy wprowadzone tą ustawą.

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów administracji publicznej działania w sposób budzący zaufanie i dążenia do prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przedmiot kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych (niezwiązanie zarzutami skargi).

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o wykonalności decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego wadliwie oceniły materiał dowodowy, nie zbierając go w sposób wyczerpujący. Ustalenie daty powstania budynku było nieprawidłowe, co skutkowało zastosowaniem niewłaściwych przepisów prawa. Organ odwoławczy nie dokonał własnej oceny materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Budynek został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący nie dopełnił obowiązku przedłożenia dokumentów w celu legalizacji budynku po zmianie przepisów. Zeznania świadków powołanych przez inwestora były niewiarygodne z uwagi na pokrewieństwo/spokrewnienie.

Godne uwagi sformułowania

organy nadzoru budowlanego stanęły na stanowisku, że wybudowanie spornego obiektu gospodarczego nastąpiło w 1996r. nie można jednak uznać za wystarczających i przekonywujących zarazem tych ustaleń, jakie poczynił organ l instancji. Sam organ l instancji przyznaje, że obszerny materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie jest spójny i jednolity. Nie może być jedyną podstawą zdyskwalifikowania zeznań podanych przez inwestora świadków fakt ich powiązania z jego osobą. Organ odwoławczy natomiast w ogóle nie ocenił dowodów ze świadków, a przecież rozstrzyga on powtórnie daną sprawę administracyjną w jej całokształcie

Skład orzekający

Janusz Kasprzycki

sprawozdawca

Małgorzata Brachel - Ziaja

przewodniczący

Renata Czeluśniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność wszechstronnego zbierania i oceny materiału dowodowego w sprawach budowlanych, zwłaszcza w kontekście przepisów przejściowych i zmiany stanu prawnego. Podkreśla znaczenie prawidłowego ustalenia daty budowy dla zastosowania właściwych przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją Prawa budowlanego z 2003 roku i przepisami przejściowymi. Wymaga analizy konkretnych dowodów w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy budowlanej jest prawidłowe ustalenie daty powstania obiektu i jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to przykład zawiłości prawa budowlanego i postępowania administracyjnego.

Błąd w dacie budowy kosztował urzędników uchylenie decyzji o rozbiórce

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 776/04 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/
Małgorzata Brachel - Ziaja /przewodniczący/
Renata Czeluśniak
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie WSA Renata Czeluśniak AWSA Janusz Kasprzycki / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2007 r. sprawy ze skargi T.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję organu l instancji oraz postanowienie organu l instancji z dnia [...] sierpnia 2003r. znak: [...] II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego T.Z. kwotę 500 /pięćset/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2003r., znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 z późn. zm, zwanej dalej -Prawo budowlane z 1994r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakazał T.Z. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 17,60 m x 5,70 m, wybudowanego na działce nr "1" w K.
W uzasadnieniu tej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wskazał, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte z wniosku M.S. z dnia 4 maja 1997 r., w którym żądała wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nakazującą T.Z. rozebranie przedmiotowego budynku gospodarczego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powodem wydania takiej decyzji było wejście w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, która to zmieniła treść art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. wprowadzając zamiast obligatoryjnej rozbiórki możliwość zalegalizowania budynku wzniesionego bez pozwolenia na budowę przy spełnieniu szeregu określonych przepisami warunków. Ponieważ niniejsza sprawa nie została rozstrzygnięta ostatecznie, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw zaszły przesłanki do ponownego jej rozpatrzenia z uwzględnieniem obecnie obowiązujących przepisów prawa.
Organ l instancji wskazał, że w ponownym rozpatrzeniu sprawy ustalił, że niniejsze postępowanie dotyczy budynku gospodarczego o wymiarach 17,60 m x 5,70 m wybudowanego przez T.Z. na stanowiącej jego własność działce nr "1" w K. Budynek ten jest murowany z pustaków żużlowych z dachem dwuspadowym, krytym eternitem. Jest wykorzystywany jako inwentarsko - garażowy i podzielony na trzy części: inwentarską- chlew; kurnik i garaż na maszyny rolnicze. Przedmiotowy budynek powstał na miejscu uprzednio istniejącego drewnianego budynku gospodarczego, z tym, że w stosunku do niego jest znacznie powiększony, a nadto jest obiektem murowanym. Drewniana wiata była postawiona na słupkach, bez ścian stanowiąc przybudówkę do stodoły i była przykryta dachem jednospadowym ze spadem takim samym jak dach stodoły.
Organ l instancji podniósł, że istnienie drewnianego budynku potwierdza oświadczenie inwestora. Fakt ten przyznała także M.S. oraz świadkowie: M.S., F.S. S.B. (dowód: oświadczenie inwestora oraz częściowo oświadczenie M.S. w protokole wizji z dn. 16 maja 2001 r., zeznania świadków w protokole rozprawy z dn. 6 lutego 2002r.) Jak wynika z oświadczenia inwestora także złożonego do protokołu wspomnianych oględzin inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. Odnośnie czasokresu budowy objętego niniejszym postępowaniem budynku strony nie są zgodne. Obszerny materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie jest również spójny i jednolity.
W ocenie organu l instancji oświadczenie inwestora, jak również potwierdzające je zeznania świadków: B.D., Z.D., W.G., B.G., Z.G., A.K., F.K., F.Z. są niewiarygodne. Inwestor nie wykazał w sposób wystarczający, że budynek powstał w latach 1992 - 1994, a prawdziwość jego twierdzeń budzi wątpliwości organu administracyjnego i to z kilku niezależnych od siebie powodów. Po pierwsze jako dowód w sprawie, potwierdzający wskazany przez inwestora czasokres powstania budynku nie może służyć przedłożona przez niego mapa z inwentaryzacji powykonawczej budynku gospodarczego na dz. nr "1" w K., opatrzona datą 20 kwietnia 1994r. (k 36). Mapa ta nie została przyjęta do Zasobu Geodezyjne -Kartograficznego i zgodnie ze stanowiskiem zajętym przez Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w B. nie stanowi dokumentu, gdyż nie posiada uwierzytelnienia przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, (pismo Starostwa Powiatowego adresowane do M.S. z dn. 24 września 2001r., znak: [...]). Po drugie inwestor pomimo deklaracji złożonej w protokole z wizji z dnia 16 maja 2001r. nie przedłożył dowodu ubezpieczenia, który potwierdziłby zwiększenie wartości objętego postępowaniem budynku w trakcie trwania ubezpieczenia. Z informacji natomiast uzyskanych z urzędu od PZU S.A. Inspektorat w B. wynika, że w ewidencji rolnych ubezpieczeń obowiązkowych na nazwisko T.Z. od roku 1997 figuruje nieprzerwanie m. in. garaż z podanym rokiem budowy - 1995 o wymiarach 18 x 6 m. (pismo PZU S.A. Inspektorat w B. z dn. 27 maja 2002r., znak: [...]). Ponadto zeznania świadków przesłuchanych na wniosek inwestora nie znajdują potwierdzenia w żadnym obiektywnym dowodzie, a ich wiarygodność dodatkowo deprecjonuje fakt, że świadkowie w przeważającej części są osobami spokrewnionymi lub spowinowaconymi z T.Z., co może przesądzać o tym, że zeznając działali w szeroko pojętym interesie inwestora.
Prawdziwość twierdzeń odnośnie wybudowania części budynku w latach 1992 - 1993 została zdaniem organu l instancji skutecznie obalona poprzez przeprowadzenie na wniosek M.S. dowodu z kasety wideo ze ślubu D.B., z domu Palej w dniu 26 czerwca 1993r., za pomocą którego stwierdzono na dzień filmowania następujący stan na działce inwestora: fragment pustej przestrzeni z dwoma drzewami pomiędzy budynkiem mieszkalnym T.Z. a stodołą inwestora, a w tle przybudówka stodoły przykryta dachem jednospadowym ze spadem takim samym jak dach stodoły, (dowód: protokół rozprawy z prezentacji kasety wideo z dn. 11 kwietnia 2002r.) W pozostałym zakresie w/w dowód z kasety wideo nie okazał się przydatny do czynienia ustaleń w sprawie. Nie można bowiem za jego pomocą ustalić rzeczywistego czasokresu wybudowania przedmiotowego budynku.
Odnośnie daty powstania budynku za wiarygodne uznał organ l instancji twierdzenia wnioskodawczyni – M.S. oraz przesłuchanych na jej wniosek świadków: F.G., S.P., Z.L., M.S., M.G., F.S., S.B., którzy konsekwentnie podają jako rok budowy rok 1996 (dowód- oświadczenie wnioskodawczyni M.S. w protokole wizji z dn. 6 maja 2001r., zeznania świadków w protokołach rozpraw administracyjnych z dn. 11 września 1997r. ; z dn. 6 lutego 2002r.).
Taki stan rzeczy wynika, zdaniem organu l instancji, również pośrednio z dowodu z kopii mapy zasadniczej dla gminy N., obręb K. potwierdzonej za zgodność w Wydziale Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w B. jako przedstawiającej stan z roku 1995. Na opisanej mapie nie został ujawniony budynek gospodarczy objęty niniejszym postępowaniem, (dowód: kopia mapy zasadniczej - k. 51).
Ponadto, stwierdził organ l instancji, że wnioski odnośnie prawdziwości twierdzeń wnioskodawczyni można pośrednio wyprowadzić oceniając stanowisko zajęte przez inwestora, który konsekwentnie wskazuje na lata 1992 - 1994 jako czasokres budowy, gdy tymczasem w instytucji ubezpieczeniowej sam deklaruje jako rok wybudowania przedmiotowego budynku rok 1995. Również podnoszony przez inwestora fakt umieszczenia na żelbetowej belce nadprożowej " r. p. 1994" nie został w żaden sposób wykazany. Ten fragment budynku nie jest widoczny, wobec czego nie było możliwe stwierdzenie podczas oględzin czy wskazana data się tam znajduje, a inwestor nie podjął się odkrycia w części belki żelbetowej, by ten fakt potwierdzić .
To wszystko przesądza w ocenie organu l instancji o wiarygodności twierdzeń wnioskodawczyni i tym samym ustaleniu jako daty powstania przedmiotowego budynku gospodarczego roku 1996.
Analizując materiał dowodowy pominięto zeznania świadka F.B., które nie wniosły w ocenie organu l instancji, nic do sprawy, jako że świadek zeznał: "Nie pamiętam żadnych dat...", (zeznania świadka w protokole rozprawy z dnia 6 lutego 2002r.). Pominięto również dołączone do akt przez strony oświadczenia osób (karta 42-50, 53-60 i 64-66, 95,) z uwagi na to, że nie przedstawiają one żadnej wartości dowodowej wobec nie przeprowadzenia formalnego dowodu z zeznań tych osób jako świadków.
Zgodnie z art. 78 k.p.a. nie uwzględniono wniosków dowodowych stron dotyczących przesłuchania świadków na okoliczność daty powstania przedmiotowego budynku, ponieważ przedmiotem dowodów były okoliczności stwierdzone już innymi dowodami, w szczególności wyjaśnione za pomocą dowodów ze świadków przeprowadzonych w sposób formalny na rozprawie administracyjnej, a przesłuchiwanie kolejnych świadków na te same okoliczności prowadziłoby jedynie do tamowania toku postępowania.
Mając powyższe na uwadze Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. stwierdził, że zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego z 1994r. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 Prawa budowlanego z 1994r. W niniejszym przypadku żadne z wyłączeń określonych w art. 29-31 Prawa budowlanego z 1994r. nie zachodzi. Inwestor wznosząc budynek gospodarczy powinien na jego wybudowanie uzyskać pozwolenie na budowę. W sprawie niewątpliwe jest, że takiego pozwolenia nie posiadał. Charakter robót budowlanych wykonanych przez T.Z. nie budzi wątpliwości. Nie stwierdzono podstaw do traktowania ich jako remont. Pomimo, iż przedmiotowy budynek powstał w miejscu istniejącego obiektu, to z uwagi na to, że nie zostały zachowane gabaryty budynku drewnianego, a dodatkowo zastosowano inny materiał, takie roboty budowlane należy traktować jako budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994r. W myśl art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Stosownie do treści ust. 2 art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ postanowieniem wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych.
Zdaniem organu l instancji z przepisu tego wynika, że w sytuacji, gdy nie jest spełniony jeden z warunków określonych w ust. 2 art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003r. nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia oraz 4 egzemplarzy projektu budowlanego sprawdzonego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno -budowlanymi przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami kserokopii decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych osoby sporządzającej projekt wraz w kserokopią zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w terminie do 6 października 2003 r.
W zakreślonym terminie inwestor nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów, w szczególności nie złożył projektu budowlanego sprawdzonego pod względem zgodności z przepisami. W takiej sytuacji zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994 r. organ nakazuje rozbiórkę przedmiotowego budynku.
Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. orzekł jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od tej decyzji wniósł T.Z. W odwołaniu tym zarzucił organowi l instancji nie uzupełnienie materiału dowodowego, do czego organ ten jest zobowiązany na podstawie art. 77 § 1 k.p.a. Zeznania powołanych przez niego świadków zostały bowiem, w jego ocenie, sprowadzone do nic nie znaczącego epizodu w sprawie.
Podniósł, że roboty budowlane rozpoczął na przełomie lipca i sierpnia 1993r., a zakończył je w 1994 r. Zarzucił, że organ nie dokonał sprawdzeń daty: " r. p. 1994 "widniejącej na żelbetowej belce nadprożowej. Nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że prawdziwość twierdzeń o wybudowaniu przedmiotowego obiektu w latach 1992 - 1994 została obalona poprzez przeprowadzenie dowodu z kasety wideo. Podniósł, że nikt nie sprawdził wiarygodności przedstawionego materiału filmowego, w szczególności chodzi tutaj o możliwość montażu, obróbki, manipulacji nagraniem. Zażądał sprawdzenia stopnia pokrewieństwa świadków powołanych przez M.S. Twierdzi, że są oni z nią spowinowaceni jak nie bezpośrednio to pośrednio.
Kwestionuje nie uznanie jako dowodu dokonanej przez uprawnionego geodetę inwentaryzacji przedmiotowego budynku w dniu 20 kwietnia 1994r. Podnosi, że nie potrafi wyjaśnić dlaczego inwentaryzacja nie została naniesiona na mapy PODGiK. Za tę czynność bowiem zapłacił i powinnością urzędnika było doprowadzenie sprawy do końca. Przecież nie mogłem być strażnikiem mgr M.L. i patrzyć jej na ręce czy dokonała wszystkich swoich obowiązków, tym bardziej, że kiedyś była pracownikiem Urzędu Rejonowego w B. Zarzuca organowi, że nie przesłuchał jej na tą okoliczność., a jako funkcjonariusz publiczny jest świadkiem najbardziej wiarygodnym. Nie może zatem ponosić negatywnych konsekwencji z tego tytułu, że ktoś nie dopełnił swoich obowiązków służbowych. Odnośnie podanej w PZU daty 1995r. podniósł, że ten rok jako rok zakończenia budowy, był zasugerowany przez pracownika przyjmującego budynek do ubezpieczenia. Prosiłem wówczas o wpisanie roku 1994 lecz pracownik PZU wyjaśnił mi, że lepiej będzie podać rok 1995, chodziło mianowicie o kolizję z obowiązującymi w PZU przepisami. Nie pamięta, ale prawdopodobnie od momentu zakończenia budowy do chwili zgłoszenia do ubezpieczenia nie mogło upłynąć więcej niż dwa lata. Gdybym-wiedział wtedy, że będzie to miało aż takie znaczenie, ubezpieczył by budynek w innej firmie, która takich trudności nie stawiała.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r., znak: [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000r. - Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy decyzję organu l instancji.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wskazał, że w wyniku powtórnego rozstrzygnięcia sprawy stwierdził, iż organ l instancji uczynił zadość przepisom postępowania administracyjnego i Prawa budowlanego z 1994r.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest budowa budynku gospodarczego o wymiarach 17,60 m x 5,70 m wybudowanego na działce nr "1" w K. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym protokołów z oględzin przeprowadzonych w dniu 26 maja 1997r., 4 kwietnia 1997 r. oraz 16 maja 2001r., dwóch rozpraw administracyjnych przeprowadzonych w dniu 11 września 1997r. i w dniu 6 lutego 2002r., jak również licznych pism i notatek służbowych ustalono, iż na w/w działce znajduje się budynek gospodarczy o wymiarach 5,70m x 17,60 m, murowany z pustaków żużlowych z dachem dwuspadowym, krytym eternitem. Budynek powstał w miejscu uprzednio istniejącej drewnianej wiaty z tym, że w gabarytach znacznie większych od wymienionej powyżej drewnianej wiaty, co jest zgodne z oświadczeniami stron postępowania. Równocześnie ustalono, iż inwestor na przedmiotowy obiekt nie posiadał decyzji pozwolenia na budowę. W trakcie prowadzonego przez organ l instancji postępowania uzyskano niezgodne oświadczenia stron dotyczące czasookresu powstania przedmiotowego budynku. Inwestor oświadczył, iż budynek powstawał w latach 1992-1994 natomiast strona przeciwna wskazała rok 1996. Obszerny materiał dowodowy zgromadzony w w/w kwestii wskazuje, iż dowody przedstawione przez T.Z. tj. kopia mapy stanowiącej inwentaryzacje geodezyjną spornego budynku, oświadczenie inwestora, iż dowodem na fakt budowy w/w budynku w latach 1992-1994 jest płacone przez inwestora ubezpieczenie jak również zeznania świadków T.Z., które wskazywały iż przedmiotowy budynek powstał przed rokiem 1995, zostały obalone przez pozostałe dowody przedstawione w sprawie tj. pismo starostwa Powiatowego w B. z dnia 24 września 2001r., znak: [...], pismo PZU S.A. w K. Inspektorat B. z dnia 27 maja 2002 r. znak: [...], nagranie z kasety video oraz zeznania świadków M.S., co zostało uzasadnione w treści zaskarżonej decyzji organu l instancji. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że należy przyjąć jako datę powstania przedmiotowego budynku rok 1996.
Właściwymi przepisami do rozpatrywania niniejszej sprawy jest zatem Prawo budowlane z 1994r. Zgodnie z treścią art. 28 w związku z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego* z 1994r. na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego niezbędnym było uzyskanie decyzji pozwolenia na budowę, której inwestor nie posiada. W związku z tym należało zastosować art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w brzmieniu obowiązującym po 11 lipca 2003r. tj. po wejściu w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80 poz. 718), zmieniającej art. 48 Prawa budowlanego z 1994r., nadając mu inną treść. Zgodnie z art. 7 ust. 1 w/w ustawy, do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniem ust. 2 tego artykułu, który wskazuje, iż do postępowań dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie, albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ -wszczętych przed dniem wejścia w życie cyt. wyżej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy wprowadzone tą ustawą. W/w ustawa zmieniła brzmienie przepisu art. 48 z obligatoryjnej rozbiórki dając możliwość zalegalizowania obiektów budowlanych wzniesionych bez pozwolenia bądź zgłoszenia.
Wobec powyższego organ l instancji w dniu 25 sierpnia 2003r. wydał w myśl dyspozycji art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego z 1994r. w celu zalegalizowania przedmiotowego budynku gospodarczego postanowienie, znak:[...] nakładając na T.Z. obowiązek dostarczenia stosownych dokumentów wymienionych w wyrzeczeniu tego postanowienia. Zobowiązany nie spełnił obowiązku określonego w/w postawieniu albowiem nie dostarczył w określonym terminie wszystkich wymaganych dokumentów Następstwem prawnym w związku z treścią art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994r., który mówi, iż w przypadku nie spełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 stosuje się przepis ust. 1 jest wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Zgodnie z powyższym organ l instancji wydał w dniu [...] listopada 2003r. decyzję znak: [...] zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994r. nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 17,60 m x 5,70m wybudowanego na działce nr "1" w K. bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż organ pierwszoinstancyjny prawidłowo przeprowadził postępowanie w przedmiotowej sprawie czyniąc zadość przepisom art. 7 i 77 oraz 80 k.p.a.. albowiem w sposób wyczerpujący zgromadził i rozpatrzył cały materiał dowodowy co pozwoliło na ustalenia stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy zgodnie z przepisami prawa materialnego. W zaskarżonej decyzji wskazał fakty oraz dowody na, których się oparł z dokładnym wyjaśnieniem podstawy prawnej decyzji poprzez przytoczenie przepisów prawa czym wypełnił dyspozycję art. 107 § 3 Kpa. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja jest właściwa i zgodna z przepisami prawa.
W sprawie uwag zawartych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, iż nie mają one znaczenia dla sprawy w sytuacji niewykonania nałożonego obowiązku postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003r. Jak wynika z akt sprawy skarżący miał możliwość w toku postępowania l instancji udowodnienia podawanego przez niego czasookresu powstania przedmiotowego budynku. Jak wykazano w niniejszej decyzji wszystkie przedstawiane przez skarżącego dowody zostały obalone, gdyż nie miały one pokrycia w ustalonym stanie faktycznym. Inwestor miał możliwość zalegalizowania przedmiotowego budynku poprzez wypełnienie obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003r., znak: [...] czego jednak nie uczynił. Zatem następstwem tego było wydanie przez organ l instancji nakazu rozbiórki, co jest zgodne z brzmieniem art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego z 1994r. po nowelizacji. Zatem odstąpienie od powyższego nie jest możliwe. Organy nadzoru budowlanego zobowiązane są bowiem do przestrzegania Prawa budowlanego i niedopuszczalna jest dowolna interpretacja tej ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T.Z. powtórzył wszystkie zarzuty i argumenty jakie zawarł w odwołaniu od decyzji organu l instancji, w szczególności zarzucił ponownie nie zebranie i nie rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, co narusza art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz oparcie się przez organ na kontrowersyjnych zeznaniach świadków M.S. oraz kopii mapy zasadniczej przedstawiającej stan prawny z 1995r. Podniósł, że zeznania jego świadków zostały sprowadzone do nic nie znaczącego epizodu w całej tej sprawie, co narusza art. 75 k.p.a. Podkreślił, że ustalenie roku 1996 jako daty wybudowania budynku budzi uzasadniony sprzeciw dla tak zebranego materiału dowodowego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
Powyższe oznacza, że organy te muszą w sposób wnikliwy i nie budzący wątpliwości ustalić okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy. Aby to uczynić muszą zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, w myśl postanowień art. 77 § 1 k.p.a., po to, by stworzyć rzeczywisty obraz sprawy, jak wymaga fundamentalna zasada postępowania administracyjnego - dochodzenia do prawdy obiektywnej -wyrażona w art. 7 k.p.a.
Dopiero w pełni zgromadzony i rozpatrzony materiał dowodowy daje podstawę do zastosowania właściwych przepisów prawa.
W rozpatrywanej sprawie organy nadzoru budowlanego stanęły na stanowisku, że wybudowanie spornego obiektu gospodarczego nastąpiło w 1996r. Organ l instancji oparł się w tym względzie na oświadczeniach kwestionującej legalność wybudowania spornego obiektu M.S., zeznaniach powołanych przez nią świadków, a następnie przesłuchanych przez organ, a także na dowodzie z kopii mapy zasadniczej dla gminy N., obręb K., potwierdzonej za zgodność w Wydziale Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w B. jako przedstawiającej stan z roku 1995, dowodzie z kasety wideo, oświadczeniach inwestora.
Ustalenie daty budowy spornego obiektu na rok 1996 pociągnęło za sobą zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego przepisów znowelizowanej ustawy Prawa budowlanego z 1994 r. ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), a to w związku z przepisem przejściowym - art. 7 ust. 1 i 2 tejże ustawy.
Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniem ust. 2 tego artykułu. Tenże przepis wskazuje, iż do postępowań dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie, albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy wprowadzone tą ustawą.
Nie zmienia to jednak faktu, że w dalszym ciągu obowiązuje art. 103 Prawa budowlanego z 1994r. normujący kwestie międzyczasowe i ustanawiający generalną zasadę, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z ust. 2 art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Z analizy obu przepisów: art. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) oraz art. 103 Prawa budowlanego z 1994r. wynika, że pierwszy z nich normuje kwestie międzyczasowe związane z wejściem w życie z dniem 11 lipca 2003r. ustawy nowelizującej Prawo budowlane z 1994r., drugi natomiast z nich normuje kwestie międzyczasowe związane z wejściem w życie całej ustawy Prawo budowlane z 1994r.
Ustalenie zatem rzeczywistej daty budowy spornego obiektu zrealizowanego bez pozwolenia na budowę ma kolosalne znaczenia dla zastosowania właściwych przepisów Prawa budowlanego.
Nie można jednak uznać za wystarczających i przekonywujących zarazem tych ustaleń, jakie poczynił organ l instancji. Sam organ l instancji przyznaje, że obszerny materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie jest spójny i jednolity. Budzi wątpliwości uznanie za bardziej przekonywujących i wiarygodnych zeznań świadków: F.G., S.P., Z.L., M.S., M.G., F.S., S.B. od zeznań świadków B.D., Z.D., W.G., B,G., Z.G., A.K., F.K., F.Z. oraz oświadczeń tych osób.
Nie może być jedyną podstawą zdyskwalifikowania zeznań podanych przez inwestora świadków fakt ich powiązania z jego osobą. Dowody z zeznań świadków powinny być kompleksowo ocenione wraz z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie na podstawie reguł oceny dowodów. Niezwykle ważne okoliczności podaje Z.D. w swoim oświadczeniu z dnia 28 maja 2001r. Twierdzi ona mianowicie, że podawany przez nią termin realizacji spornego obiektu w latach 1992-1994 jest wiarygodny, gdyż w tym czasie wykonywała na własnej posesji ogrodzenie i zmieniała pokrycie dachowe domu z eternitu na blachę, proponując następnie wykorzystanie eternitu inwestorowi na jego wiatę. Na te okoliczności organ jednak nie przesłuchał wspomnianej osoby ani też nie poszukiwał innych źródeł dowodowych w celu ich potwierdzenia. Dowód z mapy, na który powołuje się organ także nie jest wystarczająco przekonywującym. W materiale dowodowym znajduje się kilka map z różnego okresu: z 1995r., na której nie jest naniesiony sporny budynek, z późniejszego, na których też on nie widnieje, widnieje natomiast na mapie z 1994r. Sam Kierownik Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej przyznaje, że nie wszystkie obiekty po ich wybudowaniu są inwentaryzowane i nanoszone na mapy.
Organ odwoławczy natomiast w ogóle nie ocenił dowodów ze świadków, a przecież rozstrzyga on powtórnie daną sprawę administracyjną w jej całokształcie, w granicach jednakże wyznaczonych postępowaniem organu l instancji. Dopiero dojście do tego samego stanowiska co organ l instancji w wyniku oceny całego materiału dowodowego daje mu podstawy do utrzymania w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. skoro organ ten nie zajmuje stanowiska dlaczego uznaje za zbieżne ze swoim stanowisko organu l instancji i co za tym przemawia, to trudno mówić o prawidłowym skorzystaniu ze swych kompetencji przyznanych art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Wobec powyższego nie tylko, że nie doszło do zebrania i rozstrzygnięcia całego materiału dowodowego (art. art. 7, 77 § 1 k.p.a.), to doszło również do wadliwej jego oceny, co narusza art. 80 k.p.a.
Dopiero niebudzące wątpliwości ustalenie, daty obiektu generuje zastosowanie odpowiednich przepisów Prawa budowlanego -dotychczasowych, czy też obowiązujących po wejściu w życie ustawy Prawo budowlane z 1994r. z uwzględnieniem ich nowelizacji. W konsekwencji ustalenie w sposób prawidłowy zastosowania art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. i stwierdzenie następnie nie wykonania obowiązków nałożonych na podstawie ust. 3 tego artykułu skutkować może orzeczeniem nakazu rozbiórki spornego obiektu.
W tym stanie rzeczy należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylić zaskarżoną decyzję jak poprzedzającą ją decyzję organu l instancji. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na tej podstawie jak w punkcie l sentencji wyroku.
Treść art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nakazywała orzeczenie jak w punkcie II sentencji wyroku.
O kosztach natomiast orzekł w punkcie III sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI