II SA/KR 775/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi E. D. i H. D. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bochni o umorzeniu postępowania administracyjnego. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącego w sprawie "zasypania rowków na działce numer [...] gdzie właścicielem jest Gmina Lipnica Murowana". Organy nadzoru budowlanego uznały, że opisane działania – zasypanie rowków na działce gminnej kruszywem – nie stanowią robót budowlanych w rozumieniu Prawa budowlanego. Podkreślono, że organ nadzoru budowlanego jest właściwy do rozstrzygania spraw dotyczących budowy obiektów budowlanych lub prowadzenia robót budowlanych, a nie spraw z zakresu zmiany stosunków wodnych czy prawa własności, które należą do właściwości innych organów (wójta, sądu powszechnego). Skarżący twierdzili, że zasypanie rowków było robotą budowlaną polegającą na utwardzeniu działki i budowie drogi, co wymagało pozwolenia na budowę. Kwestionowali również sposób wszczęcia postępowania, argumentując, że powinno ono zostać wszczęte z urzędu, a nie na wniosek strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego, że sprawa "zasypania rowków" była bezprzedmiotowa dla organów nadzoru budowlanego, ponieważ nie stanowiła ona budowy, przebudowy, montażu, remontu ani rozbiórki obiektu budowlanego. Sąd zaznaczył, że kwestia budowy drogi jako obiektu budowlanego była przedmiotem innej, odrębnej sprawy sądowej, a w niniejszej sprawie granice postępowania wyznaczone zostały przez pierwotny wniosek skarżącego dotyczący "zasypania rowków". Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 105 § 1 K.p.a. umarzając postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowanie stanowiska sądów administracyjnych i organów nadzoru budowlanego w kwestii właściwości rzeczowej w sprawach dotyczących robót budowlanych i zmiany stosunków wodnych, a także interpretacji pojęcia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego oraz K.p.a. w kontekście konkretnego wniosku strony. Zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych, gdzie granice kompetencji organów są sporne.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zasypanie rowków na działce gminnej, polegające na utwardzeniu jej kruszywem, stanowi robotę budowlaną w rozumieniu Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo zasypanie rowków nie stanowi budowy, przebudowy, montażu, remontu ani rozbiórki obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Organy nadzoru budowlanego oraz sąd administracyjny uznały, że opisane działania nie spełniają definicji robót budowlanych, a kwestie zmiany stosunków wodnych lub prawa własności leżą poza ich kompetencjami.
Czy organ nadzoru budowlanego jest właściwy do rozstrzygania spraw dotyczących zmiany stosunków wodnych na gruncie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nadzoru budowlanego jest właściwy jedynie w zakresie zmiany stosunków wodnych powstałej na skutek robót budowlanych. Inne zmiany stosunków wodnych należą do właściwości organów administracji wodnej lub sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że kompetencje organów nadzoru budowlanego są ograniczone do spraw związanych z Prawem budowlanym. Zmiany stosunków wodnych niezwiązane z robotami budowlanymi nie mieszczą się w ich jurysdykcji.
Czy postępowanie administracyjne w sprawie "zasypania rowków" było bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie było bezprzedmiotowe, ponieważ opisane działania nie stanowiły robót budowlanych podlegających jurysdykcji organów nadzoru budowlanego, a zatem brak było podstawy prawnej do wydania decyzji merytorycznej.
Uzasadnienie
Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. było uzasadnione brakiem przedmiotu postępowania, czyli brakiem możliwości rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy Prawa budowlanego.
Czy postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek strony, czy z urzędu?
Odpowiedź sądu
W okolicznościach sprawy, ze względu na datę wniosku (przed wejściem w życie art. 53a P.b.), postępowanie zostało uznane za wszczęte na wniosek strony, a jego zakres wyznaczał treść tego wniosku.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepis art. 53a P.b. (wszczynanie postępowań z urzędu) nie miał zastosowania w tej sprawie ze względu na datę złożenia wniosku. Niezależnie od tego, granice sprawy zostały wyznaczone przez treść wniosku i zawiadomień organów.
Przepisy (13)
Główne
K.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku jego bezprzedmiotowości.
P.b. art. 1
Prawo budowlane
Zakres stosowania ustawy Prawo budowlane.
P.b. art. 3
Prawo budowlane
Definicje obiektów budowlanych i robót budowlanych.
P.b. art. 28
Prawo budowlane
Rozpoczęcie robót budowlanych.
P.b. art. 48
Prawo budowlane
Samowolne roboty budowlane.
P.b. art. 83
Prawo budowlane
Nadzór budowlany.
Pomocnicze
K.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
K.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wszczęcie postępowania administracyjnego na żądanie strony.
K.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena dowodów.
P.b. art. 53a
Prawo budowlane
Wszczynanie postępowań w sprawach robót budowlanych z naruszeniem ustawy.
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25
Przepis międzyczasowy dotyczący wejścia w życie zmian w Prawie budowlanym.
Pr. wod. art. 234
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Zmiana stanu wody na gruncie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasypanie rowków nie stanowi robót budowlanych w rozumieniu Prawa budowlanego. • Kwestie zmiany stosunków wodnych i prawa własności leżą poza kompetencjami organów nadzoru budowlanego. • Postępowanie było bezprzedmiotowe z uwagi na brak jurysdykcji organów nadzoru budowlanego. • Granice sprawy administracyjnej zostały wyznaczone przez treść wniosku skarżącego.
Odrzucone argumenty
Zasypanie rowków stanowiło robotę budowlaną (budowę drogi) wymagającą pozwolenia na budowę. • Postępowanie powinno być wszczęte z urzędu, a nie na wniosek strony. • Organy nadzoru budowlanego miały obowiązek zakwalifikować działania jako roboty budowlane i ocenić ich legalność.
Godne uwagi sformułowania
"zasypanie rowków na działce numer [...] gdzie właścicielem jest Gmina Lipnica Murowana" • "nie może być uznane za budowę obiektu budowlanego ani inne roboty budowlane związane z istniejącym obiektem budowlanym" • "organ nadzoru budowlanego nie ma możliwości wydawania rozstrzygnięć w sprawach nie dotyczących budowy obiektów budowlanych czy prowadzenia robót budowlanych. W szczególności nie jest właściwy w sprawach z zakresu zmiany stosunków wodnych." • "przedmiotowe zasypanie rowków, zdaniem organu odwoławczego, nie mieści się w wyżej wymienionej definicji robót budowlanych, nie stanowi ono bowiem budowy, przebudowy, montażu, remontu ani rozbiórki obiektu budowlanego." • "granice sprawy administracyjnej wszczętej na wniosek wyznacza treść podania inicjującego to postępowanie." • "nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło wyjaśnienie istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia..." • "Bezprzedmiotowość bowiem postępowania administracyjnego, o której stanowi przepis art. 105 § 1 K.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z konstytutywnych elementów sprawy..."
Skład orzekający
Magda Froncisz
przewodniczący sprawozdawca
Monika Niedźwiedź
członek
Anna Kopeć
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych i organów nadzoru budowlanego w kwestii właściwości rzeczowej w sprawach dotyczących robót budowlanych i zmiany stosunków wodnych, a także interpretacji pojęcia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego oraz K.p.a. w kontekście konkretnego wniosku strony. Zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych, gdzie granice kompetencji organów są sporne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt między sąsiadami dotyczący zagospodarowania terenu i jego wpływu na sąsiednie nieruchomości, a także pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie przedmiotu postępowania administracyjnego i właściwości organów.
“Kiedy zasypanie rowka to nie roboty budowlane? Sąd wyjaśnia granice kompetencji nadzoru budowlanego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.