II SA/Kr 773/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-04-10
NSAnieruchomościWysokawsa
planowanie przestrzenneuchwała rady gminyochrona gruntów rolnychzalesieniekompetencje gminykontrola legalnościWSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy Dobra dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że niedopuszczalne jest ustalanie przeznaczenia gruntów spoza obszaru objętego planem.

Wojewoda Małopolski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Dobra w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Skarga dotyczyła zapisu dopuszczającego zalesienie gruntów rolnych nieujętych w planie. Sąd uznał, że rada gminy nie ma kompetencji do rozstrzygania o przeznaczeniu gruntów znajdujących się poza obszarem objętym planem, co stanowi naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej części uchwały.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Dobra z dnia 26 lutego 2005 r. nr XXV/175/05 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobra - wieś Półrzeczki. Wojewoda zarzucił naruszenie art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, kwestionując zapis § 6 ust. 1 pkt 6 zdanie piąte uchwały, który dopuszczał zalesienie gruntów rolnych nieujętych w planie, jeśli spełniały określone warunki. Zdaniem skarżącego, przepis ten był sprzeczny z ustawą, która jednoznacznie określa, że do zalesień mogą być przeznaczone wyłącznie tereny wyznaczone pod takie przeznaczenie w miejscowych planach. Rada Gminy wniosła o odrzucenie lub oddalenie skargi, argumentując, że przepis dotyczy przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze, a plan jedynie określa warunki zalesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawę, stwierdził nieważność zaskarżonej części uchwały. Sąd podkreślił, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmuje określony obszar gminy i organ planistyczny nie ma kompetencji do ustalania przeznaczenia terenów znajdujących się poza granicami tego planu. Ustalenie w planie przeznaczenia gruntów rolnych „nie ujętych w planie” stanowiło naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, a tym samym podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały na podstawie art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rada gminy nie ma kompetencji do ustalania przeznaczenia terenów znajdujących się poza obszarem objętym granicami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Uzasadnienie

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmuje ściśle określony obszar. Ustalanie przeznaczenia gruntów spoza tego obszaru stanowi naruszenie zasad sporządzania planu i przekroczenie kompetencji organu planistycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (10)

Główne

u.p.z.p. art. 15 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

W planie miejscowym określa się obowiązkowo granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów.

u.o.g.r.l. art. 7 § 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagające zgody, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

u.o.g.r.l. art. 7 § 2

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze (wymagające zgody) pod zalesianie może mieć miejsce wyłącznie w stosunku do gruntów rolnych znajdujących się w granicach obszaru objętego ustaleniami tego planu.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność uchwały lub aktu, jeśli jest sprzeczny z prawem.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 14 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmuje określony obszar gminy wyznaczony uchwałą o przystąpieniu do jego sporządzenia.

u.p.z.p. art. 14 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Plan miejscowy, w wyniku którego następuje zmiana przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, sporządza się dla całego wyznaczonego w studium obszaru wymagającego takiej zmiany.

u.s.g. art. 93 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Organ nadzoru może złożyć skargę na uchwałę organu gminy.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Rady Gminy Dobra narusza art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, dopuszczając zalesienie gruntów rolnych nieujętych w planie miejscowym. Rada Gminy przekroczyła swoje kompetencje, ustalając przeznaczenie gruntów znajdujących się poza obszarem objętym planem miejscowym.

Odrzucone argumenty

Skarga nie została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (argument Rady Gminy, odrzucony przez sąd ze względu na tryb skargi organu nadzoru). Przepis dotyczy przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze, a plan jedynie określa warunki zalesienia (argument Rady Gminy, uznany za niezasadny).

Godne uwagi sformułowania

nie jest dopuszczalne rozstrzyganie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego o przeznaczaniu gruntów (także gruntów rolnych), które nie znajdują się w granicach obszaru objętego ustaleniami tego planu.

Skład orzekający

Aldona Gąsecka-Duda

przewodniczący

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Wojciech Jakimowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie przez rady gmin przeznaczenia gruntów spoza obszaru objętego planem miejscowym, naruszenie zasad sporządzania planów miejscowych, stosowanie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w kontekście planowania przestrzennego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dopuszczenia zalesienia gruntów nieujętych w planie, ale zasada dotycząca kompetencji rady gminy ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne ograniczenia kompetencji organów samorządowych w planowaniu przestrzennym i ochronie gruntów rolnych, co jest ważne dla prawników i urzędników.

Rada Gminy nie może planować "poza płotem": Sąd uchyla uchwałę za wykraczanie poza teren planu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 773/05 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Aldona Gąsecka-Duda
Mariusz Kotulski /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Sentencja
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski ( spr.) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na § 6 ust. 1 pkt. 6 zdanie piąte uchwały Rady Gminy Dobra z dnia 26 lutego 2005 r, nr XXV/ 175/ 05 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobra - wieś Półrzeczki I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie § 6 ust. 1 pkt. 6 zdanie piąte, II. orzeka, iż w zakresie określonym w pkt. l uchwała nie może być wykonywana.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 maja 2005r. Wojewoda Małopolski złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na rozstrzygnięcie § 6 ust. 1 pkt 6 zdanie piąte uchwały Rady Gminy Dobra Nr XXV/175/05 z dnia 26 lutego 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobra - wieś Półrzeczki zarzucając naruszenie art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266) i wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Dobra Nr XXV /175/05 z dnia 26 lutego 2005r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobra - wieś Półrzeczki w zakresie § 6 ust. 1 pkt 6 zdanie piąte niniejszej uchwały oraz o wskazanie, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana w zakresie § 6 ust. 1 pkt 6 zdanie piąte do czasu uprawomocnienia się wyroku pierwszej instancji.
W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że w dniu 26 lutego 2005r. Rada Gminy Dobra podjęła uchwałę Nr XXV/175/05 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobra - wieś Półrzeczki. Uchwała została podjęta na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W dniu 4 marca 2005r. Wojewoda Małopolski jako organ nadzoru otrzymał przedmiotową uchwałę i w jego ocenie procedura sporządzenia i uchwalenia przedmiotowego planu miejscowego nie budzi zastrzeżeń.
Strona skarżąca podnosi, że w § 6 ust. 1 pkt 6 zdanie piąte przedmiotowej uchwały Rada Gminy Dobra wprowadziła zapis, którym stanowi, iż dopuszczalne jest zalesienie gruntów rolnych nie ujętych w planie, jeżeli są to grunty klasy V lub VI, są położone na stoku o nachyleniu powyżej 15% lub z występującymi procesami erozyjno-osuwiskowymi, są gruntami okresowo zalewanymi albo są gruntami zdegradowanymi w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych lub też są gruntami położonymi w wyznaczonych na rysunku panu terenach oznaczonych symbolem 1.3.R/ŹL
Powyżej wskazany zapis jest w ocenie strony skarżącej sprzeczny z art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W przepisie tym bowiem jednoznacznie określono, że do zalesień mogą być przeznaczone wyłącznie tereny wyznaczone pod takie przeznaczenie w miejscowych planach, gdy tymczasem Rada Gminy w przywołanym wyżej przepisie planu dopuszcza zalesienie gruntów rolnych nie ujętych w planie.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Dobra wniosła o odrzucenie skargi ze względu na to, że nie została ona poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa względnie o oddalenie skargi, gdyż przepis powołany w skardze dotyczy przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, natomiast plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje zalesianie gruntów określając w planie dokładnie, w jakim przypadku może to nastąpić.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie sąd bierze pod uwagę przecie wszystkim obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia regulacje ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., nr 80, póz. 717 z późn. zm.), na podstawie której uchwalono w dniu 26 lutego 2005r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobra - wieś Półrzeczki. Zgodnie z treścią art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., nr 80, póz. 717 z późn. zm) do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz planów zagospodarowania przestrzennego województw, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym weszła w życie w dniu 11 lipca 2003r. Z akt sprawy wynika, że Rada Gminy Dobra podjęła w dniu 30 grudnia 2002r. uchwałę Nr IV/22/02 w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobra, a o wyłożeniu projektu tego planu do publicznego wglądu zawiadomiono obwieszczeniem datowanym na dzień 19 października 2004r.
Ze względu na wskazaną wyżej zasadę kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie był zaskarżony przez organ nadzoru § 6 ust. 1 pkt 6 zdanie piąte uchwały Rady Gminy Dobra Nr XXV/175/05 z dnia 26 lutego 2005r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobra - wieś Półrzeczki.
Skarga została złożona przez organ nadzoru w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn.: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Ustawa ta - mająca charakter regulacji szczególnej w stosunku do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - wprowadzając obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia w przypadku składania skarg na uchwały lub zarządzenia organu gminy (art. 101 ust. 1), nie przewiduje takiego obowiązku w przypadku skarg składanych w trybie art. 93 ust. 1 przez organ nadzoru na uchwały lub zarządzenia organu gminy.
Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) uchwalanym przez organ stanowiący gminy, tj. radę gminy. Zasady sporządzania planu miejscowego rozumiane jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń (zob.: Z. Niewiadomski (red.): Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Warszawa 2004, s. 253) określa m. in. art. 14 i 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Art. 15 ust. 2 pkt 7 tej ustawy stanowi, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów. W zakresie określenia w planie miejscowym sposobu zagospodarowania podlegających ochronie gruntów rolnych i leśnych konieczne jest odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t. jedn.: Dz. U. z 2004 r., nr 121, poz. 1266 z późn. zm.). Z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wynika, że przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w art. 7 ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Przeznaczenie w planie miejscowym gruntów rolnych na cele nierolnicze (wymagające zgody, o której mowa w art. 7 ust. 2), tj. pod zalesianie może oczywiście mieć miejsce wyłącznie w stosunku do gruntów rolnych znajdujących się w granicach obszaru objętego ustaleniami tego planu.
Z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmuje określony obszar gminy wyznaczony granicami uchwały o przystąpieniu do jego sporządzenia (art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), przy czym plan miejscowy, w wyniku którego następuje zmiana przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, sporządza się dla całego wyznaczonego w studium obszaru (art. 14 ust. 3 ustawy) wymagającego zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Oznacza to, że organ planistyczny uchwalając określony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie ma kompetencji do ustalania przeznaczenia terenów znajdujących się poza obszarem objętym granicami tego planu. Nie jest dopuszczalne rozstrzyganie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego o przeznaczaniu gruntów (także gruntów rolnych), które nie znajdują się w granicach obszaru objętego ustaleniami tego planu.
Tymczasem Rada Gminy Dobra w zaskarżonym § 6 ust. 1 pkt 6 zdanie piąte uchwały Nr XXV/175/05 z dnia 26 lutego 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobra - wieś Półrzeczki określiła przeznaczenie gruntów rolnych "nie ujętych w planie", a tym samym podjęła rozstrzygnięcie w zakresie określenia przeznaczenia gruntów, które nie znajdują się w granicach obszaru objętego ustaleniami tego planu. Tym samym rozstrzygnięcie to stanowi naruszenie wskazanych wyżej zasad sporządzania planu miejscowego i jako takie podlega stwierdzeniu nieważności również na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270).
Zgodnie z treścią art. 100 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, postępowanie sądowe w niniejszej sprawie jest wolne od opłat

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI