II SA/Kr 769/24

II SA/Kr 769/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-08-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Człowiekowska
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Magda Froncisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 7 , art 8  , art 77 , art 80 , art 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 145 par 1 pkt 1 lit c  w zw z art 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Joanna Człowiekowska Protokolant: starszy referent sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi M. N. i F. N. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 20 marca 2024 r., znak: WI-I.7840.16.58.2023.JM w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżących M. N. i F. N. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Starosta Nowotarski decyzja nr 1218/2023 z 13 listopada 2023 r., znak: BA.6741.66.2023.ID, po rozpoznaniu wniosku inwestora z 10 października 2023 r., udzielił dla K. K., reprezentowanego przez pełnomocnika J. K., pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego na działkach nr ewid.: [...], [...], [...], [...] w miejscowości N., obręb ew. [...] N. , jedn. ewid. [...]
Od ww. decyzji w ustawowym terminie odwołały się strony postępowania administracyjnego: M. N. i F. N..
Odwołujący wskazali, że w czasie trwającego postępowania administracyjnego, po otrzymanym zawiadomieniu, przekazali do Starosty dokumenty z wnioskiem o wyjaśnienie, dlaczego przedmiotowe postępowanie toczy się bez ich zgody, skoro działki nr [...] i [...] stanowią ich własność, a nie K. K., będącego wnioskodawcą. Odwołujący zauważyli, że w projekcie budowlanym rozbiórki określono konieczność uzyskania zgody na wejście w teren od nich jako właścicieli, uzgadniając sposób, zakres i termin korzystania z terenu, przy prowadzeniu robót rozbiórkowych z terenu działek sąsiednich, nie określono jednak co z właścicielami działek, na których ten budynek jest zlokalizowany. Odwołujący podkreślili, że nie udzielali zgody, ani prawa dysponowania nieruchomością dot. rozbiórki budynku gospodarczego.
Odwołujący zadali pytania: jak doszło do wydania pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego w większości na ich działkach?; kiedy, kto i dla kogo o takie zgody będzie się ubiegał?; komu będą one potrzebne, skoro pozwolenie na rozbiórkę zostało wydane?; jaki cel ma uzyskanie przez obecnego właściciela rozbiórki budynku gospodarczego, bez ich zgody i udzielonego prawa do korzystania z ich działek, aby móc tą rozbiórkę wykonać?; czy ten typ postępowania (rozbiórka) nie przyniesie odwołującym kolejnej niekorzystnej dla nich, a pozytywnej dla K. K. niespodzianki?
Odwołujący poinformowali również o toczących się postępowaniach przed Sądem Rejonowym w Nowym Targu. Wskazali, że nie zostały im wydane przedmiotowe nieruchomości oraz nie uregulowano należności za czynsz z tytułu lokalizacji na ich działkach zabudowań gospodarczych.
Wojewoda Małopolski, po rozpatrzeniu odwołania M. N. i F. N., decyzją z 20 marca 2024 r., znak WI-I.7840.16.58.2023.JM, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U.2023.775 ze zm.) - zwanej dalej K.p.a. i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j.Dz.U.2023.682 ze zm.), zwanej dalej P.b., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał m.in., że przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Organ administracji publicznej jest zobowiązany zatem do ponownego rozważenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, a w razie konieczności, do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 K.p.a.), co w efekcie ma doprowadzić do wydania nowego rozstrzygnięcia w sprawie, które wyeliminuje ewentualne wady decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.
Tak ukształtowany zakres postępowania odwoławczego jest wyrazem realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 K.p.a., zgodnie, z którą obywatel ma prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia jego sprawy przez kompetentny organ władzy państwowej (wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 lutego 2021 r. II SA/Kr 1302/20).
W pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że kwestia pozwolenia na rozbiórkę, uregulowana została w art. 30b P.b.:
ust. 1. Rozbiórkę można rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę.
ust. 2. Decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę wydaje na wniosek organ administracji architektoniczno-budowlanej.
ust. 3. Do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę dołącza się:
1) zgodę właściciela obiektu budowlanego lub jej kopię;
2) szkic usytuowania obiektu budowlanego;
3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych;
4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia;
5) pozwolenia, uzgodnienia, opinie i inne dokumenty, których obowiązek dołączenia
wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopie tych pozwoleń, uzgodnień, opinii i innych dokumentów - nie dotyczy to uzgodnień i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000;
6) projekt rozbiórki lub jego kopię - w zależności od potrzeb.
Z akt organu I instancji wynika, iż do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę, w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, inwestor przedłożył wymagane dokumenty: zgodę właściciela obiektu na jego rozbiórkę (karta nr 1 akt organu I instancji), szkic usytuowania obiektu budowlanego, sporządzony na kopii mapy z inwentaryzacji powykonawczej budynku w skali 1:1000, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjnobudowlanej bez ograniczeń, opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjnobudowlanej bez ograniczeń.
Przedłożone przez inwestora dokumenty spełniały wymogi cytowanego powyżej art. 30b P.b.
Organ odwoławczy wskazał, że działka objęta inwestycją leży w terenach zabudowy zagrodowej oznaczonej symbolem 40.RM, zgodnie z Uchwałą Nr XXXVIII-210/2006 Rady Gminy Ł. z dnia 27 kwietnia 2006 r. w sprawie "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł. " zwanego dalej m.p.z.p. Zapisy szczegółowe m.p.z.p. nie określają dodatkowych warunków w odniesieniu do rozbiórki istniejących obiektów w tym terenie.
Prawidłowość sporządzonych dokumentów w tym zakresie potwierdza sporządzenie projektu przez osobę posiadają uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz będącej członkiem Małopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, co potwierdzają zaświadczenia wydane przez tą izbę. Organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są wówczas uprawnione do dokonywania merytorycznej oceny zasadności takiego wniosku lub trafności rozwiązań inżynieryjnych w nim przyjętych. Rękojmię prawidłowego przeprowadzenia robót rozbiórkowych stanowi natomiast w takim przypadku legitymowanie się przez osobę prowadzącą te prace odpowiednimi kwalifikacjami w zakresie budownictwa oraz ewentualna odpowiedzialność odszkodowawcza za szkodę doznaną przez właścicieli nieruchomości sąsiednich (wyrok WSA w Poznaniu z 4.09.2015 r., II SA/Po 200/15).
W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że inwestor spełnił wymogi formalne wynikające z cytowanego powyżej art. 30b P.b., a co za tym idzie organ I instancji zasadnie stwierdził o udzieleniu inwestorowi wnioskowanego pozwolenia na rozbiórkę.
Wojewoda wskazał również, że za całość robót budowlanych, bezpieczeństwo mienia i ludzi odpowiada kierownik budowy, zgodnie z art. 22 P.b. Obowiązek jego ustanowienia wynika z treści przepisów ustawy Prawo budowlane oraz inkryminowanej decyzji Starosty Nowotarskiego. Kierownik budowy zobowiązany jest również do wstrzymania robót budowlanych, w przypadku stwierdzenia możliwości powstania zagrożenia bezpieczeństwa (ludzi i mienia) oraz bezzwłocznego zawiadomienia o tym właściwego organu nadzoru budowlanego (art. 22 pkt 4 P.b.).
Odnosząc się do kwestii kręgu stron postępowania pierwszoinstancyjnego Wojewoda wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ krąg stron ustalił w oparciu o treść art. 28 K.p.a.: Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Organ I instancji przymiot strony przyznał inwestorowi, będącemu również właścicielem działki nr [...] i [...] (teren objęty rozbiórką) oraz właścicielowi działki [...] i [...] (teren objęty rozbiórką), jak również właścicielowi działki nr [...] i [...], wzdłuż granicy, której zlokalizowany jest obiekt objęty wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę.
W ocenie organu II instancji, ustalony przez organ I instancji krąg stron jest prawidłowy i pozostaje niezmieniony na etapie postępowania odwoławczego. Odwołującym przysługuje przymiot strony, gdyż roboty rozbiórkowe objęte wnioskiem, będą prowadzone na nieruchomości, której są właścicielami.
Zatem w takiej sytuacji właściciel ma prawo zapoznać się z projektem rozbiórki, w celu zapoznania się w jaki sposób będą prowadzone roboty rozbiórkowe na działce odwołujących.
Wojewoda przywołał wyrok NSA z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 754/16, w którym sąd orzekł: "W ocenie NSA rozpoznającego sprawę art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego".
Wojewoda w pełni podzielił to stanowisko, lecz z uwagi na opisane wyżej roboty rozbiórkowe prowadzone na działce odwołujących, wywodzi przymiot strony odwołujących z art. 28 .K.p.a., a nie z art. 28 ust. 2 P.b.
Nie ulega wątpliwości, że sama rozbiórka obiektu nie powoduje bowiem żadnych ograniczeń w zabudowie sąsiednich nieruchomości (wręcz skutkuje większymi możliwościami inwestycyjnymi).
Odnosząc się do uwag odwołujących, zawartych w odwołaniu dotyczących objęcia wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę działek będących ich własnością, organ odwoławczy wskazał, że postępowanie zmierzające do uzyskania pozwolenia na rozbiórkę nie jest uwarunkowane uprzednią zgodą właściciela działki, na której zlokalizowany jest obiekt budowlany. Przepis art. 30b ust 3 pkt 1 P.b. jednoznacznie wskazuje, że do wniosku należy załączyć zgodę jedynie właściciela obiektu budowlanego lub jej kopię.
W analizowanej sprawie do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę inwestor przedłożył zgodę na rozbiórkę budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działkach nr [...], [...], [...] i [...] w N. . Wobec czego uczynił zadość powołanemu przepisowi.
Biorąc pod uwagę zakres wniosku Starosta Nowotarski prawidło zawiadomił strony postępowania o inicjatywie wszczęcia postępowania, wskazując w zawiadomieniu spójną z wnioskiem informację o rozbiórce. Starosta prowadzący postępowanie związany jest wnioskiem inwestora i nie ma podstaw do zmian jego zakresu.
Odnosząc się do niewskazana w projekcie rozbiórki informacji dotyczącej konieczności uzyskania zgody na wejście w teren od ich właścicieli działek, na których usytuowany jest obiekt przeznaczony do rozbiórki, Wojewoda zauważył, że projekt rozbiórki w tym zakresie nie ma obowiązku określać czynności wynikających z przepisów odrębnych, których musi dochować inwestor w celu realizacji rozbiórki zgodnie z prawem.
Wojewoda wskazał na odmienny tok postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę, a pozwolenia na rozbiórkę. W toku procedowania w sprawie pozwolenia na budowę organ zobowiązany jest do sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami w tym techniczno-budowlanymi i prawa miejscowego. W sytuacji złożenia wniosku o pozwolenie na rozbiórkę organ nie weryfikuje dokumentacji w trybie tożsamym, jak określony w art. 35 ust. 1 P.b.
W sytuacji pozwolenia na rozbiórkę za całość robót i bezpieczeństwo mienia i ludzi, jak wyżej wskazano, odpowiada kierownik budowy.
Odpowiadając na kolejne wątpliwości odwołujących Wojewoda wskazał, że Starosta związany jest treścią uregulować zawartych w art. 30b P.b. Jeśli inwestor wykaże się spełnieniem wskazanych w nim przesłanek, nie ma podstaw do wydania decyzji odmownej. Inwestor w celu możliwości wykonania prac rozbiórkowych, których dotyczy inwestycja, poza ostateczną i wykonalną decyzją o pozwoleniu na rozbiórkę, zobowiązany jest uzyskać zgodę właściciela działki przed rozpoczęciem tychże robót. Zgodnie z art. 47 P.b. w razie nieuzgodnienia warunków dot. przewidywanego sposobu, zakresu i terminu korzystania z nieruchomości, a także ewentualnej rekompensaty z tego tytułu, organ administracji architektoniczno-budowlanej – na wniosek inwestora rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ administracji architektoniczno-budowlanej określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości. Decyzja ta uprawnia inwestora do wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu, bowiem warunek niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, oznacza, iż nie ma innej możliwości przeprowadzenia przez inwestora prac przygotowawczych lub budowlanych jak tylko poprzez wejście na teren sąsiedniej nieruchomości (wyrok WSA II SA/Sz 1037/20).
Kwestia wejścia w teren nie stanowi przedmiotu tego wniosku. Inwestor jest zobowiązany do uzyskania zgody na wejście na teren nieruchomości, nie będącej jego własnością. W teorii inwestor ma możliwość uzyskać taką zgodę albo dzięki porozumieniu z właścicielem nieruchomości albo w postaci decyzji administracyjnej.
Decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę nie uprawnia inwestora do dysponowania nieruchomością, ani do wejścia na działkę, na której zlokalizowany jest obiekt przeznaczony do rozbiórki. Decyzja ta daje jednak podstawę do wystąpienia do organu administracji architektoniczno-budowlanej o wydanie decyzji uprawniającej na wejście na teren działki, w sytuacji gdy właściciel nie wyrazi takiej zgody dobrowolnie.
Wojewoda nie ma jednak podstaw prawnych do odpowiedzi na pytanie, czy przedmiotowe postępowanie dotyczące rozbiórki nie przyniesie kolejnej niekorzystnej dla odwołujących, a pozytywnej dla K. K. niespodzianki.
Jednocześnie Wojewoda zauważył, że w kompetencjach organów administracji architektoniczno-budowlanej nie leży egzekwowanie postanowień, wyroków sądów, w których orzeczono wydanie nieruchomości oraz uregulowanie należności za czynsz z tytułu lokalizacji zabudowań gospodarczych, o wydaniu których piszą odwołujący w odwołaniu.
Wojewoda zauważył, że art. 48 ustawy Kodeks cywilny - dalej k.c. wskazuje, że z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. Przepis art. 48 k.c., ustanawiający zasadę superficies solo cedit, jednoznacznie zastrzega, że reguła ta obowiązuje z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych. Podzielić należy stanowisko prezentowane w orzeczeniach Sądu Najwyższego, że art. 151 k.c. kreuje wyjątek od zasady superficies solo cedit zawartej w art. 48 k.c., co prowadzi do wniosku, że w razie przekroczenia granicy nieruchomości w czasie zabudowy budynek należy do gruntu, na którym znajduje się jego większa część. Fakt przysługiwania właścicielowi nieruchomości prawa własności całego budynku (wraz z częścią posadowioną na gruncie sąsiednim) nie oznacza, że właścicielowi temu przysługuje uprawnienie do zajmowania cudzej nieruchomości. Powyższe koresponduje z dominującym w cywilistyce poglądem, że w przypadku wzniesienia fragmentu budynku na sąsiednim, cudzym gruncie, ta część budynku w żadnym razie nie może być traktowana jako część składowa powyższej nieruchomości. W rozważanym przypadku odwołujący nie podważają mandatu inwestora do złożenia zgody na rozbiórkę budynku, mimo iż zlokalizowany jest on w mniejszości na gruncie, których jest właścicielem. Nie podważają zatem samego faktu, że to inwestor jest właścicielem obiektu, wobec czego nie ma podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na rozbiórkę.
Kwestie dotyczące naruszenia własności należą do sporów cywilnoprawnych (międzysąsiedzkich), których rozstrzyganie nie należy do organów administracji publicznej. Właściwym w tym zakresie jest sąd powszechny, a w złożonym odwołaniu odwołujący nie wskazali okoliczności, które mogłyby wpływać na uchylenie zaskarżonej decyzji.
W związku z złożonym przez odwołujących pismem z 31.01.2024 r. (data wpływu do organu 02.02.2024 r.), w którym wskazują, że inwestor "w dniu dzisiejszym przystąpił do wykonywania robót rozbiórkowych wewnątrz budynku", organ pismem z 08.02.2024 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu o przeprowadzenie kontroli obejmującej sprawdzenie czy roboty rozbiórkowe objęte inkryminowaną decyzją zostały rozpoczęte oraz czy prowadzone są roboty budowlane w budynku przeznaczonym do rozbiórki w sposób nielegalny. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu w odpowiedzi na skierowane pismo, 12.03.2024 r. przeprowadził kontrolę i 18.03.2024 r. przekazał informację, że "Inwestor nie przystąpił do robót rozbiórkowych objętych ww. decyzją. Podczas kontroli ustalono również, że inwestor wykonał otwory w drewnianym poszyciu ściany w osi A i B od strony południowo – wschodniej, stanowiące wejście do budynku gospodarczego. Roboty polegały na wycięciu drewnianych desek na wysokości ok. 1,9 i szerokości 1,3 m (bez naruszenia elementów konstrukcyjnych). W ścianie w osi B – wycięte deski, zostały skręcone ze sobą, zamontowano zawiasy i przykręcono je w miejsce otworu – stanowią skrzydło drzwiowe. W stosunku do przesłanej dokumentacji stanowiącej załącznik do decyzji ustalono, że wszystkie zinwentaryzowane elementy konstrukcyjne w budynku zostały zachowane oraz że nie powstały żadne nowe elementy konstrukcyjne. Przebudowa poszycia ściany z desek zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt. 1a) Prawa budowlanego, nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę jak również zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 P.b. – w związku z powyższym należy stwierdzić, że ww. roboty prowadzone były legalnie."
Reasumując powyższe, Wojewoda wskazał, że w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania, wskazując w sposób wyczerpujący ich bezzasadność, a co za tym idzie w postępowaniu odwoławczym wykazano zgodność planowanych robót budowlanych z przepisami Prawa budowlanego.
Na ww. decyzję Wojewody Małopolskiego z 20 marca 2024 r. znak WI-I.7840.16.58.2023.JM, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli M. N. i F. N., zwracając się o dokładne zapoznanie się ze sprawą pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego położonego między innymi na działkach nr ewid.[...], [...], które stanowią własność skarżących.
Skarżący podali, że wnieśli do organu na piśmie z datą 27.10.2023 r. swoje uwagi i zastrzeżenia dotyczące przedmiotu sprawy. Do w.w. pisma załączyli odpowiednie dokumenty, między innymi: "kopię Wyroku Sądu w Nowym Sączu, że budynek miał nam być przekazany, czego nie wykonano do dnia dzisiejszego; mapę sytuacyjną, która stanowi załącznik graficzny do celów sądowych i Wyrokiem Sądu w Nowym Sączu, w.w. działki stanowią naszą własność.:.
K. K. nie biorąc pod uwagę Wyroku Sądu wystąpił o rozbiórkę budynku gospodarczego i ją otrzymał. W decyzji Wojewody Małopolskiego, będącej tematem skargi, jest napisane (cyt.: str.6) "Jednocześnie zauważyć należy, że w kompetencjach organów administracji architektoniczno-budowlanej nie leży egzekwowanie postanowień wyroków Sądów, w których orzeczono wydanie nieruchomości oraz uregulowanie należności za czynsz z tytułu lokalizacji zabudowań gospodarczych..... Gdzie zatem dochodzić sprawiedliwości?
W dniu 13.11.2023 r. Starosta Nowotarski wydał decyzję rozbiórkową. Inwestor nie czekając na ostateczne stanowisko Wojewody Małopolskiego w dniu 31.01.2024 r. przystąpił do wykonywania robót rozbiórkowych wewnątrz przedmiotowego budynku. Nie ma on zgody skarżących na wejście w teren, tj. na teren ich działek, mimo to piły spalinowe poszły w ruch. Skarżący sądzą, że usuwał i niszczył konstrukcję przedmiotowego budynku, aby doprowadzić do jego "zawalenia się".
Wojewoda Małopolski w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie 2 sierpnia 2024 r. skarżący F. N., po okazaniu przez Sąd mapy z k. 27 akt administracyjnych, oświadczył, że: wraz z żoną jest właścicielem działek [...], [...] [...] i między innymi na tych trzech działkach jest usytuowana przedmiotowa stodoła; stodoła nie jest usytuowana na działce [...]; mapa z k. 27 akt administracyjnych odwzorowuje rzeczywiste usytuowanie stodoły.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Regułą jest, że w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
Z istoty kontroli wynika, że legalność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie ww.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody Małopolskiego w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę.
Analizując przedmiotową sprawę należy zwrócić uwagę na kwestię podstawową, a to na jakich działkach jest zlokalizowany budynek gospodarczy, będący przedmiotem decyzji pozwolenia na rozbiórkę.
W kwestionowanych skargą decyzjach organy obu instancji przyjęły, że przedmiotowy budynek gospodarczy, objęty wnioskiem inwestora z 10 października 2023 r. o pozwolenie na rozbiórkę, jest zlokalizowany na działkach nr ewid.: [...], [...], [...], [...] w miejscowości N., obręb ew. [...] N. , jedn. ewid. [...].
W załączonym do akt administracyjnych projekcie budowlanym z października 2023 r., dotyczącym rozbiórki budynku gospodarczego, projektant wskazał w "Części opisowej projektu rozbiórki", pkt IV "Charakterystyka istniejących budynków", że "zgodnie z zamierzeniem właściciela rozbiórką planuje się objąć całość budynku gospodarczego – stodoły zlokalizowanego na działkach ewid. Nr [...], [...], [...], [...] w miejscowości N. przy ulicy [...]
W Projekcie budowlanym brak jest dokładnej wyraźnej mapy zawierającej oznaczenia numeryczne działek ewidencyjnych, ukazującej lokalizację przedmiotu planowanej rozbiórki.
Tymczasem w aktach administracyjnych na k. 27 znajduje się przedłożona jeszcze przed wydaniem decyzji I instancji przez odwołujących/skarżących sporządzona przez biegłego sądowego w sprawie cywilnej [...], mapa sytuacyjna, będąca załącznikiem graficznym do opinii geodezyjnej z dnia 18.08.2017 r., z której wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy w żadnej części nie jest zlokalizowany na działce nr [...], lecz na działce [...].
Powyższej kwestii w ogóle nie dostrzegły organy, wydając swoje rozstrzygnięcia.
Na rozprawie dnia 2 sierpnia 2024 r. obecny skarżący F. N., po okazaniu przez Sąd ww. mapy z k. 27 akt administracyjnych, oświadczył, że wraz z żoną jest właścicielem działek [...], [...] i [...] i między innymi na tych trzech działkach jest usytuowana przedmiotowa stodoła. Nie jest usytuowana na działce [...]. Oświadczył też, że mapa z k. 27 akt administracyjnych odwzorowuje rzeczywiste usytuowanie stodoły.
Na rozprawie nie był natomiast obecny inwestor, ani jego pełnomocnik. Nie było też pełnomocnika organu. Wobec powyższego Sąd nie miał możliwości weryfikacji tej kluczowej okoliczności, której w ogóle nie dostrzegły i nie rozważyły organy administracji przy wydawaniu zaskarżonych decyzji.
Kontrolując zaskarżone decyzje Sąd stwierdził, że zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało usunąć z obrotu prawnego, ze względu na naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na niewyjaśnieniu przez organy całości okoliczności sprawy i zaniechaniu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
Efektem braków w postępowaniu dowodowym, a z pewnością uchybień w ocenie dowodów, jest brak niewątpliwego ustalenia położenia przedmiotowego budynku gospodarczego. To uchybienie organów obu instancji powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji I i II instancji.
Podsumowując Sąd stwierdził, że kontrolowane postępowanie administracyjne nie spełnia standardów, o jakich jest mowa w art. 7 w zw. z art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a., ponieważ przepisy te naruszono w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji nie ustalił stanu faktycznego sprawy w sposób nie budzący wątpliwości. Organ II instancji zaś błędnie zaaprobował powyższe uchybienia. Organ II instancji, rozpoznając odwołanie, nie poczynił w wystarczającym stopniu własnych ustaleń, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Z uwagi natomiast na naruszenie przepisów postępowania, przedwczesne byłoby wypowiadanie się w niniejszej sprawie przez Sąd w pozostałym zakresie.
Tylko kompletny materiał dowodowy pozwoli na ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i prawidłowe rozważenie możliwości wnioskowanej przez inwestora rozbiórki.
Sąd przy tym nie przesądza o treści decyzji, jaka zostanie wydana w sprawie, po dokonaniu ustaleń co do lokalizacji budynku objętego wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę, co winien uczynić organ w ponownie prowadzonym postępowaniu. Następnie organ, stosownie do dokonanych ustaleń i ich oceny, rozstrzygnie sprawę.
Z powyżej przedstawionych względów, wobec stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji wyroku na zasadzie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., z których wynika, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone solidarnie na rzecz skarżących koszty postępowania sądowego, w wysokości 500 zł, składa się kwota uiszczonego przez skarżących wpisu od skargi.