II SA/Kr 769/23

II SA/Kr 769/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Joanna Tuszyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Sebastian Pietrzyk
Symbol z opisem
6480
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: SWSA Jacek Bursa SWSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi Miejskiego Centrum Opieki dla Osób Starszych, Przewlekle Niepełnosprawnych oraz Niesamodzielnych w K. na decyzję nr 1/IP/2019 Dyrektora Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2019 r., znak: WOKSI 0123.9.2016/2019 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie na rzecz strony skarżącej Miejskiego Centrum Opieki dla Osób Starszych, Przewlekle Niepełnosprawnych oraz Niesamodzielnych w K. kwotę 937 zł (dziewięćset trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 22 lutego 2016 r. Zakład Opiekuńczo-Leczniczy w K. zwrócił się do Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w Krakowie o udostępnienie informacji publicznej i przesłanie kopii ugody zawartej przez tę jednostkę ze Szpitalem Uniwersyteckim w Krakowie w przedmiocie świadczeń wynikających z wystąpienia pokontrolnego Funduszu dotyczącego umów na chirurgię ogólną od stycznia 2013 r. do grudnia 2014 r. oraz chirurgię onkologiczną w latach 2009-2014.
Po rozpatrzeniu ww. wniosku, decyzją z dnia 21 kwietnia 2016 r., nr 13/IP/2016 Dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie (dalej jako: organ) odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy. Organ w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że w przedmiocie rozliczenia świadczeń w zakresie chirurgia ogólna - hospitalizacja oraz w zakresie chirurgia onkologiczna - hospitalizacja, będących przedmiotem kontroli prowadzonej w Szpitalu Uniwersyteckim w Krakowie, a zakończonej wystąpieniem pokontrolnym Małopolski Oddziału Wojewódzkiego NFZ zawarł z wymienionym świadczeniodawcą w dniu 5 listopada 2015 roku: aneks do ugody z dnia 29 grudnia 2010 roku, aneks do ugody z dnia 22 lutego 2011 roku oraz aneks do ugody z dnia 4 października 2012 roku. Zaznaczył także, że przedmiotowe aneksy nie występują w obrocie prawnym samodzielnie lecz stanowią integralną część wcześniej zawartych ugód, tj. ugody z dnia z dnia 29 grudnia 2010 roku, ugody z dnia 22 lutego 2011 roku oraz ugody z dnia 4 października 2012 roku. W tym stanie organ uznał, że zakres przedmiotowy wniosku obejmuje zarówno aneksy z dnia 5 listopada 2015 roku, zawarte w celu rozliczenia skutków przeprowadzonej kontroli u świadczeniodawcy, jak i pierwotne ugody zawarte pomiędzy Małopolskim Oddziałem Wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia, a Szpitalem Uniwersyteckim w Krakowie.
Decyzją z dnia 18 maja 2016 r., nr 14/IP/II/2016, po rozpatrzeniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia 21 kwietnia 2016 r.
Obie ww. decyzje zostały następnie uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 września 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 747/16 z uwagi na niewykazanie, aby żądane informacje mogły być objęte klauzulą tajemnicy przedsiębiorcy.
Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 2878/16.
W uzasadnieniu wyroku NSA dokonał wykładni pojęcia użytego w art.5 ust. 2 u.d.i.p. "tajemnica przedsiębiorcy". Wyjaśnił, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonywania usługi, jej koszt) oraz formalny (wola utajnienia danych informacji). Pojęcie tajemnica przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, której definicję zwiera art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i przyjmuje się, że pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, ale w niektórych sytuacjach tajemnica przedsiębiorcy może być rozumiana szerzej. Przyjmuje się, że tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań (por. wyroki NSA z 5 kwietnia 2013 r., I OSK 192/13, z 13 kwietnia 2016 r., I OSK 2950/14).
Następnie Dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie decyzją z dnia 26 kwietnia 2019 r., nr 1/IP/2019, znak: WOKSI 0123.9.2016/2019, na podstawie art. 17 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 4 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1330 z późn. zm. – dalej jako: u.d.i.p.) w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 419 z późn. zm. – dalej jako: u.z.n.k.) oraz w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 9 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych – dalej też jako: RODO) w zw. z art. 96 ust. 1 oraz w zw. z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1510 z późn. zm. – dalej też jako: ustawa o świadczeniach) w zw. z art. 107 § 1, 2 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) oraz w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2016 r. (sygn. akt II SA/Kr 747/16) i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2018 r. (sygn. akt I OSK 2878/16), odmówił udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu decyzji organ powtórzył, że odmowa udostępnienia informacji uzasadniona jest tajemnicą przedsiębiorcy i wskazał, że w sprawie zostały spełnione przesłanki formalna i materialna tej tajemnicy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.).
Odnosząc się do przesłanki formalnej podano, że w § 3 aneksów do ugód zawartych w dniu 5 listopada 2015 r., strony ustaliły: "O treści Aneksu każda ze Stron ma prawo poinformować sąd rozpoznający ich wzajemne spory. W pozostałym zakresie, Strony uznają treść niniejszego Aneksu za poufną, zobowiązując się do nieujawniania jej osobom trzecim, wyjąwszy sytuacje, gdy obowiązek jej ujawniania wynikałby z przepisów prawa", a na udostępnienie wnioskowanej informacji nie wyraził zgody Dyrektor Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, który powołał się na przedmiot zawartej ugody oraz aneksu, a także zastrzeżenie przez strony poufności treści ugody.
Odnośnie do przesłanki materialnej zaznaczono, że zakres przedmiotowy wniosku obejmuje aneksy, jak i pierwotne ugody zawarte pomiędzy Małopolskim Oddziałem Wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia a Szpitalem Uniwersyteckim w Krakowie (dalej też jako: Szpital), zaś wnioskowane informacje m.in. o kwotach faktycznie wypłaconych Szpitalowi z tytułu zrealizowanych świadczeń opieki zdrowotnej i zasadach ewentualnego rozliczenia tzw. skutków kontroli "umów na chirurgię ogólną od stycznia 2013 r. do grudnia 2014 r. oraz chirurgię onkologiczną w latach 2009-2014" stanowią dane obrazujące sytuację finansową przedsiębiorcy, która jest tak samo istotna dla tego podmiotu, jak dane obrazujące sytuację finansową przedsiębiorców funkcjonujących na rynku stricte komercyjnym i w każdej innej branży, a które to dane ze swej istoty stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.
Zwrócono również uwagę, że informacje dotyczące kwoty wypłaconego wynagrodzenia umownego dają wiedzę o skali działalności prowadzonej przez Szpital oraz pośrednio o zapotrzebowaniu na te usługi. Z treści ugód wynika bowiem, czy Szpital w całości wykonał umowę zawartą z Funduszem, czy i ewentualnie w jakim rodzaju świadczeń jej nie wykonał w całości (co jest możliwe do ustalenia poprzez porównanie powszechnie dostępnych, na podstawie art. 135 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach, danych o maksymalnych zobowiązaniach finansowych Funduszu w poszczególnych rodzajach i zakresach świadczeń z kwotami faktycznie wypłaconymi określonymi w treści ugód z dnia 22 lutego 2011 r., z dnia 29 grudnia 2010 r. oraz z dnia 29 grudnia 2012 r.). Dodano przy tym, że powyższe dane obrazują, czy w danym rodzaju świadczeń opieki zdrowotnej istnieje zapotrzebowanie na dany rodzaj usług medycznych, co niewątpliwie posiada wartość gospodarczą dla wszystkich podmiotów prowadzących działalność medyczną.
Jednocześnie wskazano, że w ramach żądanych informacji, poprzez odesłanie zawarte w aneksach do ugód do załączników nr 1 lit. A oraz nr 1 lit. B, zawarte są dane dotyczące szczegółowej struktury świadczeń wykonanych przez Szpital w latach 2009-2011, które objęte były przedmiotem kontroli. Podniesiono też, że dane te ujawniają liczbę usług oraz czas (data początkowa – data końcowa) wykonania poszczególnych świadczeń w ww. okresie i w ramach danego "wyróżnika", tj. w ramach danej komórki organizacyjnej Szpitala identyfikowanej umownym oznaczeniem/identyfikatorem liczbowym, przy czym powszechnie dostępny jest adres miejsca udzielania świadczeń przez Szpital w zakresie świadczeń "Chirurgia onkologiczna – hospitalizacja". Nadmieniono przy tym, że z treści aneksów do ugód oraz załączników nr 1 lit. A i nr 1 lit. B dodatkowo wprost wynikają skutki finansowe kontroli, które obrazują sytuację finansową Szpitala, co stanowi informację, która materialnie spełnia przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy, ze względu na realia, w których funkcjonuje Szpital.
Dodatkowo niezależnie od powyższego wskazano, że załączniki, o których mowa w aneksach do ugód zawierają wykaz świadczeń wykonanych przez Szpital ze wskazaniem numerów PESEL pacjentów, którym udzielono tych świadczeń, czasu, w którym udzielono tych świadczeń (data początkowa – data końcowa) oraz liczbę tych usług. Tym samym w ocenie organu, są to dane o stanie zdrowia pacjentów zidentyfikowanych numerami PESEL i niepodlegające udostępnieniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 1 i pkt 15 RODO. Wobec powyższego, zdaniem organu, złożony przez stronę skarżącą wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie zasługiwał na uwzględnienie, z uwagi na zawarte w ugodach informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy oraz ochronę danych osobowych.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca – Miejskie Centrum Opieki dla Osób Starszych, Przewlekle Niepełnosprawnych oraz Niesamodzielnych w K. (poprzednio Zakład Opiekuńczo-Leczniczy w K.), zarzucając naruszenie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a także art. 153 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 660/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w wyroku z dnia 12 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przesądził w sposób wiążący, co jest objęte zakresem żądanych informacji (przedmiot postępowania) oraz wskazał na spełnienie tzw. przesłanki formalnej tajemnicy przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) zaznaczając, że wobec treści art. 153 p.p.s.a. nie było możliwe kwestionowanie i ponowne poddawanie ocenie tych aspektów sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że ocenie podlegało to, czy wnioskowane informacje mogły być objęte tajemnicą przedsiębiorcy, a więc czy spełniona została przesłanka materialna. W tym zakresie wskazano, że przyjęte przez organ założenie, że żądana informacja obrazująca sytuację finansową Szpitala i jako taka stanowiąca informację handlową (pozwalającą na "pozycjonowanie" Szpitala, działającego faktycznie w warunkach konkurencyjnych, na rynku usług medycznych), nie znajdowało pokrycia w zakresie i treści materiałów przekazanych Sądowi jako żądana informacja. Zwrócono bowiem uwagę, że ugody pochodzą z lat 2009-2011 i dotyczą świadczeń medycznych z zakresu wskazanego we wniosku, tego samego okresu dotyczą specyfikacje zawierające szczegółowe dane o udzielonych świadczeniach. Z kolei aneksy do opisywanych ugód podpisane w 2015 r. dotyczą realizacji zmienionych zaleceń pokontrolnych w zakresie stanu sprawozdawczości, także za okres 2009-2011. Dlatego, w ocenie Sądu, nie do przyjęcia było twierdzenie organu, że ugody i aneksy miałyby służyć określeniu aktualnej sytuacji finansowej Szpitala. Zdaniem Sądu, strona skarżąca słusznie wskazywała na historyczną wartość ww. danych, jak i na skutki zmiany ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 844) w zakresie usług szpitalnych.
W ocenie Sądu, wprowadzenie systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej, jakkolwiek nie likwidowało konkurencyjnych warunków działania Szpitala, to jednak umniejszało znaczenie żądanych danych nie tylko dla określenia sytuacji finansowej Szpitala, ale także dla określenia jego aktualnej pozycji, jako wykonawcy określonych świadczeń i ich liczby. Zdaniem Sądu, oceny tej organ nie podważył i nie wykazał, aby założenie mające przesądzać o potrzebie zachowania w poufności żądanych danych było prawidłowe. Sąd pierwszej instancji dodał, że żądane dane mają bezpośredni związek z wynikami kontroli, a prawidłowość działalności podmiotu w zakresie wykorzystania funduszy publicznych to informacja, która nie może być chroniona tajemnicą przedsiębiorcy. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu pierwszej instancji zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, co przesądzało o konieczności jej uchylenia.
Skargę kasacyjną złożył Dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego (pkt I), tj.:
1. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k., przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że utajnione informacje nie stanowią tajemnicy przedsiębiorcy, m.in. z tego powodu, że nie posiadają obecnie wartości gospodarczej, mają bezpośredni związek z wynikami kontroli oraz dotyczą prawidłowości działalności Szpitala w zakresie wykorzystywania funduszy publicznych;
2. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 RODO, przez ich niezastosowanie i niezakwalifikowanie części danych (tj. informacji o numerach PESEL pacjentów, informacji o rodzaju/charakterze świadczeń zdrowotnych udzielonych określonym pacjentom, informacji o miejscu i czasie, w którym udzielono ww. świadczeń zdrowotnych oraz informacji o liczbie tych usług), jako informacji o prywatności osób fizycznych (wrażliwe dane osobowe).
Ponadto organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt II), tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 153 p.p.s.a., przez przyjęcie, że aby określone informacje zakwalifikować jako informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., to informacje te muszą posiadać wartość gospodarczą, chociaż w przedmiotowej sprawie zarówno WSA w Krakowie w wyroku z dnia 12 września 2016 r., jak i NSA w wyroku z dnia 9 listopada 2018 r. stwierdziły, że w przypadku ww. tajemnicy przedsiębiorcy (odmiennie niż w przypadku tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w u.z.n.k.) nie jest wymagana przesłanka wartości gospodarczej;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., przez pominięcie podczas rozpatrywania sprawy i w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jakichkolwiek rozważań na temat ewentualnej ochrony prywatności osób fizycznych i ich wrażliwych danych osobowych na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 RODO, w wyniku czego Sąd I instancji nie wziął pod uwagę wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie oraz – w tym zakresie – zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli kasacyjnej, bo nie pozwala na ocenę, czy wyrok Sądu I instancji jest prawidłowy, czy też nie.
Zdaniem organu, naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ zastosowanie przez Sąd I instancji oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Krakowie z dnia 12 września 2016 r. i w wyroku NSA z dnia 9 listopada 2018 r., w zakresie wykładni "tajemnicy przedsiębiorcy", o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (brak wymogu wartości gospodarczej informacji) spowodowałoby rozszerzenie zakresu przedmiotowego tej definicji i mogłoby skutkować oddaleniem skargi, a ocena sprawy przez Sąd I instancji również pod kątem art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 RODO mogła skutkować zastosowaniem tych przepisów i oddaleniem skargi, co najmniej w części dotyczącej danych objętych ochroną prywatności pacjentów (wrażliwych danych osobowych).
W oparciu o tak sformułowane zarzuty organ wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi w tym zakresie, bowiem istota sprawy była dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ rozwinął podniesione zarzuty przedstawiając argumentację na ich poparcie.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 2288/21, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 660/19 i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądził od strony skarżącej na rzecz organu (strony skarżącej kasacyjnie) zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w jego ocenie oczywiście zasadny był zarzut naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., jako że słusznie zarzucił skarżący kasacyjnie organ, że Sąd I instancji podczas rozpoznawania sprawy i w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pominął stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji, dotyczące ochrony prywatności osób fizycznych i ich danych wrażliwych na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ust.1 RODO, które było podstawą odmowy udostępnienia części żądanej informacji publicznej, a którego uwzględnienie w tym zakresie mogłoby skutkować oddaleniem skargi co najmniej w części. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew zasadom określonym w art. 3 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., Sąd I instancji w ogóle nie rozważył kwestii ochrony prywatności osób fizycznych w zakresie dotyczącym ich stanu zdrowia i udzielonych im świadczeń opieki zdrowotnej przez Szpital (tzw. danych wrażliwych), które zostały objęte tajemnicą przez organ na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 RODO. Zwrócono przy tym uwagę, że jak wskazano w zaskarżonej decyzji, powyższe ograniczenie dostępu do informacji publicznej dotyczy danych z załączników, o których mowa w aneksach do ugód, tj. informacji o numerach PESEL pacjentów, informacji o rodzaju/charakterze świadczeń zdrowotnych udzielonych określonym pacjentom, czasu w którym udzielono tych świadczeń (data początkowa i końcowa), miejscu udzielenia oraz liczbie tych usług. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bez wątpienia Sąd I instancji powinien wypowiedzieć się, czy dostęp do tych informacji podlega ograniczeniu ze względu na ochronę prywatności tych pacjentów, a w związku z tym zaskarżony wyrok w tej części nie poddawał się kontroli kasacyjnej.
Zdaniem Sądu II instancji, nie był natomiast zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. (z punktu II. 2), jako że jest to przepis wynikowy mający zastosowanie w sytuacji, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a tymczasem naruszenie tego przepisu powiązano z naruszeniem przez Sąd przepisów stricte procesowych, tj. art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że z uwagi na to, iż Sąd I instancji nie ocenił prawidłowości zastosowania przez organ przepisów art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 RODO, to przedwczesnym byłoby odnoszenie się do zarzutu numer I. 2, zawartego w skardze kasacyjnej, tj. naruszenia tych przepisów przez ich niezastosowanie w sprawie.
Dodatkowo w ocenie Sądu II instancji, nie był również trafny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 153 p.p.s.a. z analogicznych powodów, jak wskazany wyżej zarzut z punktu II. 2 skargi kasacyjnej. W tym jednak zakresie Naczelny Sąd Administracyjny dodał, iż nie można było też zgodzić się z tym, że Sąd I instancji naruszył art. 153 p.p.s.a. Zwrócono bowiem uwagę, że wbrew twierdzeniu organu, Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie stwierdził, tego że "aby określone informacje zakwalifikować jako informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., to informacje te muszą posiadać wartość gospodarczą". Zaznaczono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 12 września 2016 r. i Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 listopada 2018 r., orzekając w niniejszej sprawie przed wydaniem zaskarżonej decyzji, stwierdziły, że w przypadku tajemnicy przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (odmiennie niż w przypadku tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w u.z.n.k.) nie jest wymagana przesłanka wartości gospodarczej. Natomiast Sąd I instancji wskazał, że "[n]ie powtarzając wielokrotnie przytaczanej w rozpoznawanej sprawie definicji tajemnicy przedsiębiorstwa oraz znaczenia użytego w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej sformułowania (Dz.U.2019/1429) "tajemnicy przedsiębiorcy", przypomnieć jedynie można, że tajemnice te postrzegać należy w aspektach formalnym i materialnym.". W dalszej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd ocenił żądaną informację publiczną pod kątem obrazowania sytuacji finansowej Szpitala, stanowiącej informację handlową. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd nie wypowiadał się na temat tego, czy warunkiem zakwalifikowania informacji jako objętej tajemnicą przedsiębiorcy jest to, aby informacje te posiadały wartość gospodarczą. Także przedstawiane przez organ rozumienie stanowiska Sądu I instancji, nie mogło być – zdaniem Sądu II instancji – uznane za właściwe.
Jednocześnie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tylko częściowo zasadny był zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. W tym zakresie podniesiono, że jak już podano wyżej Sąd I instancji nie przyjął tezy, że "aby określone informacje zakwalifikować jako informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., to informacje te muszą posiadać wartość gospodarczą", a w związku z tym w tym zakresie Sąd I instancji nie dokonał błędnej wykładni wskazanych tu przepisów. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, rację miał natomiast organ, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż żądane we wniosku informacje publiczne nie stanowią tajemnicy przedsiębiorcy z powodu tego, że mają bezpośredni związek z wynikami kontroli oraz dotyczą prawidłowości działalności szpitala w zakresie wykorzystywanych funduszy. Zwrócono bowiem uwagę, że Sąd I instancji stwierdził, iż "[p]odkreślić też należy, że żądane dane mają bezpośredni związek z wynikami kontroli ma znaczenie istotne. Prawidłowość działalności podmiotu w zakresie wykorzystania funduszy publicznych to informacja, która nie może być chroniona tajemnicą przedsiębiorcy.". Dodano przy tym, że do takiej konkluzji Sąd I instancji doszedł w wyniku nie do końca jasnego wyważenia współistniejących i gwarantowanych ustawami uprawnień: prawa dostępu do informacji publicznej i prawa do ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. Zaznaczono, że w ocenie tej Sąd uwzględnił szczególną wartość dobra, z którym żądana informacja jest związana, a nadto według Sądu proces i sposób realizacji opieki leczniczej finansowanej ze środków publicznych musi być transparentny do granic kolizji z realnymi, regulowanymi prawem, innymi uprawnieniami. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jasnego i popartego szerszym wywodem prawnym przedstawionego stanowiska Sądu, uniemożliwiał rzeczowe odniesienie się do niego i jego akceptację. Ponadto, zdaniem Sądu II instancji, słusznie podnosi organ, że "każda informacja publiczna" (w tym wskazana w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret drugie u.d.i.p. dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających) nie jest udostępniana w zakresie, w jakim zawiera tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, także jeżeli w dokumentacji sporządzonej podczas lub w związku z kontrolą Narodowego Funduszu Zdrowia zawarte są dane, które spełniają przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy, to dane te nie podlegają ujawnieniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku Sądu, wszystkie kategorie informacji publicznej podlegają ograniczeniom ich dostępności, o których mowa w art. 5 u.d.i.p.
Zdaniem Sądu II instancji, nie można było natomiast zgodzić się z argumentacją organu zmierzającą do podważenia wpływu na kwalifikację żądanych informacji, jako objętych tajemnicą przedsiębiorcy, upływu czasu i zmian tzw. otoczenia prawnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie stwierdził Sąd I instancji, że przyjęte przez organ założenia nie znajdowały pokrycia w zakresie i treści materiałów, które zostały Sądowi przedstawione jako żądana informacja. Żądane ugody pochodziły z lat 2009-2011 i dotyczyły świadczeń medycznych z zakresu wskazanego we wniosku, udzielonych przez Szpital w tychże latach. Tego samego okresu dotyczyły specyfikacje zawierające szczegółowe dane o udzielonych świadczeniach. Natomiast aneksy do opisywanych ugód podpisane w 2015 r. dotyczyły, ogólnie rzecz ujmując, realizacji zmienionych zaleceń pokontrolnych w zakresie stanu sprawozdawczości także za okres 2009-2011. Już choćby z tych powodów twierdzenie organu, że ugody i aneksy miałyby służyć określeniu aktualnej sytuacji finansowej szpitala jest nie do przyjęcia. Naczelny Sąd Administracyjny dodał, że jak dalej trafnie zauważył Sąd, organ – co do zasady – wydaje decyzję na podstawie stanu prawnego i stanu faktycznego istniejących w dacie wydania decyzji, a więc w rozpoznawanej sprawie organ winien był uwzględnić upływ czasu i zmianę tzw. "otoczenia prawnego" mogącego mieć wpływ na dokonywane oceny. Zarówno "historyczna wartość" żądanych danych, jak i skutki zmiany ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (weszła w życie 4 maja 2017 r., Dz.U. z 2017 r., poz. 844) w zakresie usług szpitalnych, mają wpływ na kwalifikację żądanych danych jako tajemnicy przedsiębiorcy. Niewątpliwie wprowadzenie systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (art. 95l i n. ww. ustawy), jakkolwiek nie likwiduje konkurencyjnych warunków działania Szpitala, to jednak umniejsza znaczenie żądanych danych nie tylko dla określenia sytuacji finansowej Szpitala, ale także dla określenia jego aktualnej pozycji, jako wykonawcy określonych świadczeń i ich liczby. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że uważna analiza wywodów Sądu prowadziła do wniosku, iż Sąd I instancji swoje stanowisko odnosi nie tylko do sytuacji finansowej Szpitala jako informacji handlowej, ale także do innych informacji zawartych w żądanych ugodach i aneksach do nich – w tym danych obrazujących skalę działalności i strukturę udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej w danym miejscu udzielania świadczeń przez Szpital. W tym zakresie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja organu zawarta w skardze kasacyjnej zasługiwałaby na akceptację w chwili złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 22 lutego 2016 r., natomiast na skutek upływu czasu i zmian ustawowych utraciła ona na znaczeniu. Organ pomimo, że zauważa, iż żądane informacje mają już od pewnego czasu wartość jedynie historyczną z uporem powiela argumentację nieuwzględniającą tej okoliczności. Sąd II instancji podniósł przy tym, że doświadczenie życiowe wskazuje, iż ujawnienie żądanych danych po kilku latach od ich powstania, nie może już być wykorzystane przez konkurentów na rynku usług medycznych ubiegających się o zawarcie umów z Narodowym Funduszem Zdrowia w celu polepszenia swojej pozycji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dane te nie mają już istotnego znaczenia dla konkurencyjności danego świadczeniodawcy na rynku usług medycznych i to zarówno w relacji do podmiotów zamierzających ubiegać się o zawarcie kontraktów z NFZ, jak i w relacji do podmiotów działających komercyjnie. Tym samym zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarta w skardze kasacyjnej przeciwna argumentacja organu, była nieprzekonywująca i jak się wydawało zmierzała ona do objęcia tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wszystkich danych, których Szpital nie chciałby ujawniać i wystarczające miałoby być do tego jedynie wcześniejsze wyrażenie takiego stanowiska, pomimo odmiennych w tym względzie regulacji prawnych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ całkowicie pominął to, że prawo do informacji publicznej jest konstytucyjnym prawem podmiotowym, dającym uprawnienie do uzyskania informacji o gospodarowaniu środkami publicznymi przez NFZ, które nie może być niweczone z powodu powoływania się na nieaktualną argumentację, mającą jakoby znaczenie dla kwalifikacji żądanych informacji, jako objętych tajemnicą przedsiębiorcy.
Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że skarżący kasacyjnie twierdził, iż nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że ujawnione dane nie posiadały z uwagi na upływ czasu wartości gospodarczej, to i tak byłyby to dane, które materialnie spełniają przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy, gdyż nie jest wymagana przesłanka wartości gospodarczej. W tym jednak zakresie Sąd II instancji podniósł, że nie wskazuje on dlaczego tak sądzi i jaki miałby to być rodzaj informacji spośród wskazanych w art. 11 ust. 2 u.z.n.k.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna ma częściowo usprawiedliwione podstawy, dlatego uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.
Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Zakres i charakter prawa do informacji publicznej określają przepisy art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, która stanowi jednocześnie w art. 61 ust. 3, że "Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa". Konstytucyjne prawo do informacji publicznej zawarte w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji służy niewątpliwie realizacji jednej z podstawowych wartości państwa demokratycznego, tj. jawności działania instytucji publicznych, umożliwiając kontrolę społeczną nad funkcjonowaniem tych instytucji. Niezależnie jednak od tego, prawo, o którym mowa, nie może być rozumiane w sposób absolutny, tj. jako prawo obywateli do uzyskiwania nieograniczonego dostępu do każdego bez wyjątku dokumentu czy każdej informacji wytworzonej, odnoszącej się czy będącej w posiadaniu podmiotu publicznego, w tym organu władzy publicznej. Do wprowadzania ograniczeń ww. prawa wyraźnie upoważnia wyżej cytowany art. 61 ust. 3 Konstytucji. I tak, zgodnie z art. 5 ust.1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2018.1330 t.j. - na dzień wydania zaskarżonej decyzji) prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, jak również ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.
Ustanowione w przepisie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wyłączenia mają charakter wyjątkowy, a jako takie, nie mogą być wykładane rozszerzająco.
W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie zdefiniowano pojęcia prywatności, nie wskazano też żadnego katalogu informacji, które w związku ze stosowaniem tej ustawy należy zaliczyć do sfery prywatności. Z treści art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. wywodzić należy jedynie, że do sfery prywatności ustawodawca nie zalicza informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, ponieważ informacje z tego zakresu nie są objęte ograniczeniem prawa dostępu do informacji publicznej statuowanym w tym przepisie. Szeroko rozumiana sfera prywatności, poddana ochronie prawnej w art. 47 Konstytucji RP, obejmuje cztery wymienione wprost elementy, tj. życie prywatne, życie rodzinne, cześć i dobre imię, choć nie jest to wyliczenie ani rozłączne, ani wyczerpując.
Ograniczenie prawa do informacji ze względu na prywatność osoby fizycznej sprowadza się do wyeliminowania dostępu, czy też do ograniczonego dostępu do pewnych kategorii informacji o człowieku będących jego danymi osobowymi w rozumieniu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz. Urz.UE.L Nr 119, str. 1) w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (dalej RODO). W przepisie art. 5 rozporządzenia 2016/679, zostały sformułowane zasady przetwarzania danych osobowych, które odgrywają istotną rolę wśród norm prawnych, regulujących ochronę danych osobowych. W art. 5 ust. 2 rozporządzenia wskazano, że administrator jest odpowiedzialny za przestrzeganie przepisów ust. 1 i musi być w stanie wykazać ich przestrzeganie. Stosując przepisy tego rozporządzenia oraz przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej musi zapewnić zgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych (art. 5–10 RODO), w tym ustalić: 1) czy w konkretnym przypadku przedmiotem potencjalnego udostępniania mogą być dane osobowe wchodzące w skład informacji publicznej, 2) jaki charakter mają dane osobowe ("dane zwykłe" lub "dane szczególnych kategorii", 3) kogo i w jakim kontekście dane osobowe dotyczą (osoby pełniącej funkcję publiczną lub innej osoby fizycznej, informacje związane z pełnioną funkcją, informacje z zakresu prywatności bądź spoza tej sfery), 4) w jakim celu dane zostały zebrane, 5) jaki jest zakres danych (kategorie odnośnych danych), 6) w jakim trybie dane miałyby zostać udostępnione, 7) czy dane mają podlegać anonimizacji i czy wybrana forma anonimizacji jest skuteczna, 8) czy w konkretnym przypadku uzasadnione jest wydanie decyzji o odmowie udostępnienia (Piskorz-Ryń Agnieszka (red.), Sakowska-Baryła Marlena (red.), Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. Opublikowano: WKP 2023).
Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie zawierają również definicji pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy". Na potrzeby stosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przyjmuje się definicję pojęcia "tajemnica przedsiębiorstwa", którą zwiera przepis art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z jego treścią, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności (Dz.U.2018.419 - na dzień wydania zaskarżonej decyzji). Przyjmuje się, że pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy" i "tajemnica przedsiębiorstwa" w zasadzie pokrywają się zakresowo, ale w niektórych sytuacjach tajemnica przedsiębiorcy może być rozumiana szerzej.
Ustalenie, że w konkretnym przypadku mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorcy, jest związane z oceną stopnia ograniczenia prawa do informacji publicznej. Tajemnica ta jest podstawą ograniczenia jawności ze względu na poszanowanie interesu prywatnego podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. W ten sposób dobro to stanowi drugą – poza prawem do prywatności – z prywatnoprawnych wartości, która musi być brana pod uwagę przy wyważaniu zgodnie z zasadą proporcjonalności, czy w danym stanie faktycznym i prawnym możliwe jest udostępnienie informacji.
Stwierdzenie istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa musi być dokonywane w konkretnym stanie faktycznym przy uwzględnieniu wszystkich jego uwarunkowań. Tajemnica ta nadto musi być oceniona w sposób obiektywny, nie wystarczy, aby żądana informacja odnosiła się do prowadzonej działalności gospodarczej i aby z woli przedsiębiorcy była objęta tajemnicą. Nie wystarczy także ogólnikowe wskazanie w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa; konieczne jest wykazanie, że w istocie tę tajemnicę zawierają
W orzecznictwie i literaturze wyrażany jest pogląd, że podmiot zobowiązany w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w którego dyspozycji znajduje się informacja, przyjmując zastrzeżenia przedsiębiorcy dotyczące tajemnicy przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa), powinien dokonać oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji. Na przedsiębiorcy natomiast ciąży obowiązek wykazania, że zastrzeżone przez niego informacje wpisują się w definicję tajemnicy przedsiębiorstwa. W procesie udostępnienia informacji publicznej chodzi bowiem nie tylko o ustalenie, czy dana informacja ma charakter tajemnicy przedsiębiorcy, ale również o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, aby przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (por. P. Szustakiewicz, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego z lat 2015–2018 w sprawach dotyczących informacji publicznej, PPP 2019/7–8, s. 14–15).
Przy zastosowaniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. z w powiązaniu z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. należy pamiętać, że stwierdzenie, iż w danym przypadku mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorcy, wymaga łącznego wystąpienia przesłanki materialnej i formalnej. Materialny element tajemnicy przedsiębiorcy koncentruje się wokół szczególnej treści informacji objętej tajemnicą (np. szczegółowy opis stosowanych urządzeń, technologii, sposobu wykonywania usługi, jej koszt, rozwiązania konstrukcyjne). Uzasadnienie decyzji odmawiającej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, powinno zawierać argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie tzw. przesłanek materialnych tej odmowy. Nie jest zatem dopuszczalne w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej powoływanie się na przesłankę wyłączenia informacji z obowiązku jej udostępnienia, bez wskazania konkretnej argumentacji, uzasadniającej przyczyny uznania, że zachodzą szczególne okoliczności wskazane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Tylko jasne, nieabstrakcyjne i szczegółowe przedstawienie stanowiska może oprzeć się zarzutowi naruszenia w decyzji przepisu art. 107 § 3 K.p.a. Takie stanowisko prezentowane jest także w piśmiennictwie. Zgodnie z nim podmiot odmawiający udostępnienia informacji publicznej - z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy - obowiązany jest wyjaśnić, czy żądane dokumenty zawierają informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności, a więc, czy chodzi tu o kwestie wynalazcze, związane z działalnością marketingową, czy może o tzw. know - how produkcyjne, ewentualnie know - how handlowe bądź inne. Niewystarczającym jest powołanie się jedynie na tajemnicę przedsiębiorcy, bez jakiegokolwiek rozwinięcia, w jakim aspekcie tajemnicę tę należałoby oceniać. Ważnym jest, by decyzja odmowna poparta była określonymi dowodami. Istnienie tajemnicy przedsiębiorstwa w określonym przypadku musi być oczywiste i weryfikowalne, by mogło uzasadniać odmowę udostępnienia informacji publicznej (por. A. Ostapski, Udzielanie informacji publicznej o działalności spółki z o.o. (w której udziały ma powiat) prowadzącej NZOZ działający na podstawie kontraktu z NFZ, Nowe Zeszyty Samorządowe, 2013 r., nr 2, s. 15).
Przybliżając w niezbędnym zakresie przedstawioną przez organ dokumentację źródłową, stwierdzić należy, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczył:
1) ugody sądowej z 29 grudnia 2010 r. zawartej między Małopolskim Oddziałem Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w Krakowie z SPZOZ Szpitalem Uniwersyteckim w Krakowie z tytułu realizacji świadczeń opieki zdrowotnej w okresie do dnia 31 grudnia 2009 r. (w tym dodatkowego wynagrodzenia za nadwykonania świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju "leczenie szpitalne" zgodnie z załącznikiem w postaci elektronicznej)
oraz aneksu do tej ugody z dnia 5 listopada 2015 roku, zawartego w celu umożliwienia rozliczenia skutków kontroli, co wymaga m.in. usunięcia przez świadczeniodawcę świadczeń sprawozdawanych dotychczas w załącznikach nr 1 a i 1 b do zmienionych zaleceń pokontrolnych w zakresie "Chirurgia onkologiczna - hospitalizacja": oraz sprawozdania tych świadczeń prawidłowo w załączniku nr 1a do zmienionych zaleceń pokontrolnych;
2) ugody z dnia 22 lutego 2011 roku zawartej między Małopolskim Oddziałem Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w Krakowie z SPZOZ Szpitalem Uniwersyteckim w Krakowie, dotyczącej świadczeń opieki zdrowotnej rozliczanych w ramach umów leczenie szpitalne w okresie od 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. (w tym dodatkowego wynagrodzenia za nadwykonania świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju "leczenie szpitalne", zgodnie z załącznikiem do ugody, po dostarczeniu raportu statystycznego przez świadczeniodawcę)
oraz aneksu do tej ugody z dnia 5 listopada 2015 roku, zawartego w celu umożliwienia rozliczenia skutków kontroli, co wymaga m.in. usunięcia przez świadczeniodawcę świadczeń sprawozdawanych dotychczas w załącznikach nr 1 a i 1 b do zmienionych zaleceń pokontrolnych w zakresie "Chirurgia onkologiczna - hospitalizacja": oraz sprawozdania tych świadczeń prawidłowo w załączniku nr 1a do zmienionych zaleceń pokontrolnych;
3) ugody sądowej z dnia 4 października 2012 r. zawartej między Małopolskim Oddziałem Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w Krakowie z SPZOZ Szpitalem Uniwersyteckim w Krakowie z tytułu realizacji świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. (w tym dodatkowego wynagrodzenia za nadwykonania świadczeń opieki zdrowotnej po dostarczeniu raportu statystycznego przez świadczeniodawcę)
oraz aneksu do tej ugody z dnia 5 listopada 2015 roku zawarty w celu umożliwienia rozliczenia skutków kontroli przeprowadzonej u świadczeniodawcy, co wymaga m.in. usunięcia przez świadczeniodawcę świadczeń sprawozdawanych dotychczas w załącznikach nr 1 a i 1 b do zmienionych zaleceń pokontrolnych w zakresie "Chirurgia onkologiczna - hospitalizacja" oraz sprawozdania tych świadczeń prawidłowo w załączniku nr 1a do zmienionych zaleceń pokontrolnych w zakresie "Chirurgia ogólna - hospitalizacja".
W aktach administracyjnych znajduje się także (k.171) dokument zatytułowany "Załącznik nr 1 lit. A - specyfikacja skutków finansowych kontroli w części dotyczącej produktu kontraktowego "03.4540.030.02 Chirurgia onkologiczna - hospitalizacja", mający formę tabeli. Zawiera ona kolumny o tytułach: Id świadczenia nadawcy, Id produktu, numer umowy, PESEL, data początkowa, data końcowa, kod produktu kontraktowego, wyróżnik, kod usługi sprawozdanej, liczba usług, liczba punktów, cena, wartość, zwrot, świadczenie wstępnie zweryfikowane jako możliwe do rozliczenia w ramach chirurgii ogólne (z dokonanymi wpisami "TAK" i "NIE").
Wreszcie, wskazać należy na zakres związania organu i sądu, jaki wynikał z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 września 2016 r. sygn. II SA/Kr 747/16 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2018 r. sygn. I OSK 2878/16, którym oddalono skargę kasacyjną wniesioną od w/w wyroku WSA w Krakowie.
Zgodnie bowiem z przepisem art.153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem (por. wyrok NSA z dnia 1.09.2010 r., sygn. II OSK 518/09, LEX nr 746901).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie związany jest także oceną prawna zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2023 r. sygn. III OSK 2288/21, którym uchylono wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2019 r. sygn. II SA/Kr 660/19 i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Zgodnie bowiem z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Wiążącą jest zatem ocena:
- jeżeli w dokumentacji sporządzonej podczas lub w związku z kontrolą Narodowego Funduszu Zdrowia zawarte są dane, które spełniają przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy, to dane te nie podlegają ujawnieniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.,
- żądane dane nie mają już istotnego znaczenia dla konkurencyjności danego świadczeniodawcy na rynku usług medycznych i to zarówno w relacji do podmiotów zamierzających ubiegać się o zawarcie kontraktów z NFZ, jak i w relacji do podmiotów działających komercyjnie,
- twierdzenie organu, że ugody i aneksy miałyby służyć określeniu aktualnej sytuacji finansowej szpitala jest nie do przyjęcia,
- przyjęte przez organ założenia, że informacje o szczegółowej strukturze świadczeń, kwotach faktycznie wypłaconych Szpitalowi z tytułu zrealizowanych świadczeń opieki zdrowotnej, zasadach rozliczenia skutków kontroli umów na chirurgię ogólną oraz chirurgię onkologiczną w latach 2009-2014, mające świadczyć o zapotrzebowaniu na dany rodzaj usług medycznych, o skali działalności prowadzonej przez Szpital i o sytuacji finansowej przedsiębiorcy, są danymi chronionymi tajemnicą przedsiębiorstwa - nie znajdowały pokrycia w zakresie i treści materiałów, które zostały Sądowi przedstawione jako żądana informacja, gdyż ugody pochodziły z lat 2009 - 2011, aneksy do ugód z 2015 r., a dotyczyły realizacji zmienionych zaleceń pokontrolnych w zakresie stanu sprawozdawczości za okres 2009 - 2011 w zakresie świadczeń medycznych wskazanych we wniosku,
- prawo do informacji publicznej jest konstytucyjnym prawem podmiotowym, dającym uprawnienie do uzyskania informacji o gospodarowaniu środkami publicznymi przez NFZ, które nie może być niweczone z powodu powoływania się na nieaktualną argumentację, mającą jakoby znaczenie dla kwalifikacji żądanych informacji, jako objętych tajemnicą przedsiębiorcy,
- w rozpoznawanej sprawie organ winien był uwzględnić upływ czasu i zmianę tzw. "otoczenia prawnego" mogącego mieć wpływ na dokonywane oceny. Zarówno "historyczna wartość" żądanych danych, jak i skutki zmiany ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (weszła w życie 4 maja 2017 r., Dz.U. z 2017 r., poz. 844) w zakresie usług szpitalnych, mają wpływ na kwalifikację żądanych danych jako tajemnicy przedsiębiorcy,
- Sąd I instancji powinien wypowiedzieć się, czy dostęp do informacji w zakresie danych z załączników, o których mowa w aneksach do ugód, tj. informacji o numerach PESEL pacjentów, informacji o rodzaju/charakterze świadczeń zdrowotnych udzielonych określonym pacjentom, czasu w którym udzielono tych świadczeń (data początkowa i końcowa), miejscu udzielenia oraz liczbie tych usług podlega ograniczeniu ze względu na ochronę prywatności tych pacjentów.
Zaskarżona decyzja Dyrektora Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie nr 1/IP/2019, znak: WOKSI 0123.9.2016/2019 w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 22 lutego 2016 r. wydana została w dniu 26 kwietnia 2019 r., a więc 4,5 roku temu. Tak więc, zgodnie z wytycznymi NSA, organ winien jeszcze raz dokonać oceny, czy żądane informacje stanowią "tajemnicę przedsiębiorcy". Jest to konieczne ze względu na upływ czasu i zmianę tzw. "otoczenia prawnego", mogącego mieć wpływ na dokonywanie tej oceny. Zarówno bowiem "historyczna wartość" żądanych danych, jak i skutki zmiany ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (weszła w życie 4 maja 2017 r., Dz.U. z 2017 r., poz. 844) w zakresie usług szpitalnych, mają wpływ na kwalifikację żądanych danych jako tajemnicy przedsiębiorcy.
Podkreślić należy, że analizując zakres informacji dotyczącej szpitali podlegającej udostępnieniu w trybie u.d.i.p. w kontekście potencjalnej tajemnicy przedsiębiorcy, należy mieć na względzie również regulacje zawarte w ustawie o świadczeniach oraz ustawie o finansach publicznych. Zgodnie bowiem z art. 135 o świadczeniach, statuującym zasadę jawności, oferty złożone w postępowaniu o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są jawne. Stosownie do ust. 2 ww. przepisu Fundusz realizuje zasadę jawności: 1) umów - przez zamieszczenie na swojej stronie internetowej informacji o każdej zawartej umowie, z uwzględnieniem maksymalnej kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy wynikającej z zawartej umowy, rodzaju, liczby i ceny zakupionych świadczeń albo rodzaju zakupionych świadczeń, liczby jednostek rozliczeniowych (miara przyjęta do określenia wartości świadczenia opieki zdrowotnej w określonym zakresie lub rodzaju, w szczególności: punkt, porada, osobodzień) wyrażających wartość świadczenia oraz cenę jednostki rozliczeniowej, a także maksymalnej kwoty zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy wynikającej ze wszystkich zawartych umów, 2) ofert, z wyłączeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, które zastrzeżone zostały przez świadczeniodawcę - w szczególności przez umożliwienie wglądu do tych ofert.
Z kolei art. 136 ustawy o świadczeniach doprecyzowuje zakres udostępniania elementów ww. umów, wskazując w szczególności na: 1) rodzaj i zakres udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej; 2) warunki udzielania świadczeń opieki zdrowotnej; 2a) sposób realizacji instrumentów dzielenia ryzyka, o których mowa w art. 11 ust. 5 ustawy o refundacji, dotyczących danego leku albo środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego - w przypadku umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 15 i 16; 3) wykaz podwykonawców oraz wymagania dla nich inne niż techniczne i sanitarne, określone w odrębnych przepisach; 4) zasady rozliczeń pomiędzy Funduszem a świadczeniodawcami; 5) kwotę zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawcy; 6) zasady rozpatrywania kwestii spornych; 7) postanowienie o rozwiązaniu umowy, które może nastąpić za uprzednim nie krótszym niż 3 miesiące okresem wypowiedzenia, chyba że strony postanowią inaczej; 8) postanowienie o karze umownej w przypadku niezastosowania terminu i trybu określonych w pkt 7.
Przepis art. 135 ustawy o świadczeniach rozszerza ramy jawności informacji publicznej względem art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., bo zawęża granice ochrony przed dostępem do treści umów i ofert. Niewątpliwie wprowadzenie systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (art. 95l i n. ww. ustawy), jakkolwiek nie likwiduje konkurencyjnych warunków działania Szpitala, to jednak umniejsza znaczenie żądanych danych nie tylko dla określenia sytuacji finansowej Szpitala, ale także dla określenia jego aktualnej pozycji, jako wykonawcy określonych świadczeń i ich liczby.
Dlatego też konieczne było, zgodnie z wytycznymi NSA, uchylenie zaskarżonej decyzji co najmniej w części, w jakiej dotyczyła odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.
Przechodząc do oceny, czy dostęp do informacji w zakresie danych z załączników, o których mowa w aneksach do ugód, tj. informacji o numerach PESEL pacjentów, informacji o rodzaju/charakterze świadczeń zdrowotnych udzielonych określonym pacjentom, czasu w którym udzielono tych świadczeń (data początkowa i końcowa), miejscu udzielenia oraz liczbie tych usług podlega ograniczeniu ze względu na ochronę prywatności tych pacjentów stwierdzić należy, co następuje:
W myśl art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega również ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Osobny katalog wartości chronionych zawierają przepisy ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. 2018.1000). Ustawę tę, w myśl art. 1, stosuje się do ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych w zakresie określonym w art. 2 i art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.Urz.UE.L 119 z 04.05.2016 - dalej: RODO).
Stosownie do art.1 ust.2 RODO rozporządzenie chroni podstawowe prawa i wolności osób fizycznych, w szczególności ich prawo do ochrony danych osobowych.
Zgodnie z definicją zawartą w art.4 rozporządzenia "dane osobowe" oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"); możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej. Z kolei "przetwarzanie" oznacza operację lub zestaw operacji wykonywanych na danych osobowych lub zestawach danych osobowych w sposób zautomatyzowany lub niezautomatyzowany, taką jak zbieranie, utrwalanie, organizowanie, porządkowanie, przechowywanie, adaptowanie lub modyfikowanie, pobieranie, przeglądanie, wykorzystywanie, ujawnianie poprzez przesłanie, rozpowszechnianie lub innego rodzaju udostępnianie, dopasowywanie lub łączenie, ograniczanie, usuwanie lub niszczenie. "Dane dotyczące zdrowia" oznaczają dane osobowe o zdrowiu fizycznym lub psychicznym osoby fizycznej - w tym o korzystaniu z usług opieki zdrowotnej - ujawniające informacje o stanie jej zdrowia.
W myśl art. 5 ust. 1 RODO dane osobowe muszą być m.in. przetwarzane zgodnie z prawem, rzetelnie i w sposób przejrzysty dla osoby, której dane dotyczą, zbierane w konkretnych, wyraźnych i prawnie uzasadnionych celach i nieprzetwarzane dalej w sposób niezgodny z tymi celami, adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do celów, w których są przetwarzane, przetwarzane w sposób zapewniający odpowiednie bezpieczeństwo danych osobowych, W art. 6 ust. 1 RODO skodyfikowana została zasada, że przetwarzanie jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy - i w takim zakresie, w jakim - spełniony jest co najmniej jeden z poniższych warunków:
a) osoba, której dane dotyczą wyraziła zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych w jednym lub większej liczbie określonych celów;
b) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania umowy, której stroną jest osoba, której dane dotyczą, lub do podjęcia działań na żądanie osoby, której dane dotyczą, przed zawarciem umowy;
c) przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze;
d) przetwarzanie jest niezbędne do ochrony żywotnych interesów osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby fizycznej;
e) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi;
f) przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem. Warunek ten nie ma zastosowania do przetwarzania, którego dokonują organy publiczne w ramach realizacji swoich zadań.
Cel przetwarzania musi być określony w tej podstawie prawnej lub, w przypadku przetwarzania, o którym mowa w ust. 1 lit. e - musi być ono niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi. Podstawa prawna może zawierać przepisy szczegółowe dostosowujące stosowanie przepisów niniejszego rozporządzenia, w tym: ogólne warunki zgodności z prawem przetwarzania przez administratora; rodzaj danych podlegających przetwarzaniu; osoby, których dane dotyczą; podmioty, którym można ujawnić dane osobowe; cele, w których można je ujawnić; ograniczenia celu; okresy przechowywania; oraz operacje i procedury przetwarzania, w tym środki zapewniające zgodność z prawem i rzetelność przetwarzania, w tym w innych szczególnych sytuacjach związanych z przetwarzaniem, o których mowa w rozdziale IX. Prawo Unii lub prawo państwa członkowskiego muszą służyć realizacji celu leżącego w interesie publicznym, oraz być proporcjonalne do wyznaczonego, prawnie uzasadnionego celu.
Co najistotniejsze, zgodnie z art. 9 ust. 1 RODO zabrania się przetwarzania danych osobowych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych oraz przetwarzania danych genetycznych, danych biometrycznych w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej lub danych dotyczących zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej tej osoby. Naruszenie tego zakazu obwarowane zostało sankcją karną. W myśl art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych kto przetwarza dane osobowe, choć ich przetwarzanie nie jest dopuszczalne albo do ich przetwarzania nie jest uprawniony, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch. Jeżeli natomiast czyn taki dotyczy danych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych, danych genetycznych, danych biometrycznych przetwarzanych w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej, danych dotyczących zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat trzech.
W razie kolizji między zasadą jawności informacji publicznych a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, dopuszczalny będzie jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy dóbr chronionych (np. anonimizacja danych wrażliwych). W przypadku, gdy pomimo dokonania takiego zabiegu, możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej.
W zaskarżonej decyzji podmiot zobowiązany wyjaśnił, że informacje wynikające z tabel stanowiących załączniki do ugód, a dotyczące czasu, w którym udzielono świadczeń (data początkowa – data końcowa), liczby usług, numeru PESEL pacjentów są danymi o stanie zdrowia pacjentów, które nie podlegają udostępnieniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 1 i pkt 15 RODO.
Uzasadnienie to nie jest wystarczające. Organ nie rozważył, czy możliwe jest w tym zakresie częściowe uwzględnienie wniosku. Oczywistym jest, że udostępnienie wnioskodawcy numeru PESEL pacjentów szpitala w powiązaniu z pozostałą treścią tabel mogłoby prowadzić do zidentyfikowania osoby fizycznej, a to wiązałoby się z ujawnieniem jej danych osobowych dotyczących zdrowia. Rzecz jednak w tym, czy możliwe jest udostępnienie niektórych żądanych informacji umieszczonych w tabelach w taki sposób, żeby przetworzenie nie naruszyło zasad ochrony danych wrażliwych.
Dlatego też niewłaściwe byłoby częściowe uwzględnienie skargi. Wobec czego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a., należało uchylić zaskarżoną decyzję.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 937 zł składa się kwota uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu w wysokości 200 zł oraz kwota 720 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego stronę skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1827).