II SA/Kr 767/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę K. Sp. z o.o. na czynność Prezydenta Miasta Krakowa polegającą na włączeniu budynku do Gminnej Ewidencji Zabytków. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów materialnych, w tym definicji zabytku i prawa własności, a także przepisów proceduralnych, wskazując na brak czynnego udziału w postępowaniu i wadliwe sporządzenie karty adresowej zabytku. Sąd uznał, że zaskarżona czynność została podjęta wadliwie. Kluczowym argumentem było stwierdzenie, że karta adresowa zabytku była niekompletna, brakowało w niej wymaganych informacji, autora i podpisu, co naruszało przepisy rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Sąd podkreślił, że nawet jeśli organ gminy jest związany wpisem do ewidencji wojewódzkiej, to sama czynność włączenia do ewidencji gminnej musi być formalnie poprawna i zawierać wyczerpujące dane. Wadliwe sporządzenie karty adresowej uniemożliwiło właścicielowi czynny udział w postępowaniu i obronę jego praw. W konsekwencji sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności i zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWadliwość formalna czynności administracyjnych w zakresie wpisów do rejestrów i ewidencji, konieczność zapewnienia czynnego udziału strony i ochrony jej praw, nawet w sprawach o charakterze technicznym.
Dotyczy głównie postępowań związanych z ewidencją zabytków, ale zasady dotyczące formalnej poprawności czynności i ochrony praw strony są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy włączenie karty adresowej zabytku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytków jest czynnością legalną, jeśli karta ta jest wadliwie sporządzona pod względem formalnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwie sporządzona karta adresowa zabytku nieruchomego skutkuje wadliwością czynności jej włączenia do gminnej ewidencji zabytków.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że karta adresowa zabytku musi spełniać wymogi formalne określone w rozporządzeniu, w tym zawierać autora, datę sporządzenia i podpis. Brak tych elementów czyni kartę wadliwą, a w konsekwencji czynność jej włączenia do ewidencji jest wadliwa, naruszając prawo strony do obrony i właściwego uzasadnienia decyzji.
Czy włączenie nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków bez zapewnienia właścicielowi czynnego udziału w postępowaniu i możliwości obrony jego praw jest zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postępowanie, naruszające prawo strony do obrony i właściwego uzasadnienia decyzji, jest niezgodne z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wykładnię Trybunału Konstytucyjnego wskazując, że podstawy włączenia do gminnej ewidencji zabytków muszą być uzewnętrznione, aby właściciel mógł bronić swoich praw. Wadliwa karta adresowa uniemożliwia właścicielowi poznanie motywów organu i polemikę z ustaleniami, co stanowi naruszenie jego praw konstytucyjnych.
Przepisy (19)
Główne
u.o.z.o.z. art. 22 § ust. 5 pkt 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków.
Pomocnicze
u.o.z.o.z. art. 3 § pkt 1 i 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja zabytku jako dzieła człowieka lub związanego z jego działalnością, stanowiącego świadectwo minionej epoki lub zdarzenia, którego zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową.
u.o.z.o.z. art. 22 § ust. 5 pkt 3
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Przepis uznany przez TK za niekonstytucyjny w wyroku P12/18, dotyczący włączania do ewidencji bez zapewnienia czynnego udziału właściciela.
Rozporządzenie art. 16 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
Stan obiektu i zakres wymiany substancji świadczący o utracie wartości zabytkowej.
Rozporządzenie art. 17 § pkt 2, 8 i 9
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
Wymogi dotyczące zawartości karty adresowej zabytku (data powstania, historia, opis, wartość, stan zachowania, postulaty konserwatorskie, podpis).
Rozporządzenie art. 18 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
Obowiązek wójta (burmistrza, prezydenta miasta) włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków po sprawdzeniu, czy dane są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym.
Rozporządzenie art. 18a § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
Możliwość sporządzenia nowej karty adresowej w przypadku stwierdzenia niezgodności danych ze stanem faktycznym lub prawnym.
Konstytucja RP art. 34 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona prawa własności.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia prawa własności tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na bezpieczeństwo publiczne, porządek publiczny, zdrowie, moralność lub wolności praw innych osób.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie faktów.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądowej decyzji i postanowień.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki uwzględnienia skargi przez sąd.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 52 § § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe sporządzenie karty adresowej zabytku (brak autora, daty, podpisu). • Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. • Naruszenie prawa do obrony i właściwego uzasadnienia decyzji. • Niezgodność postępowania z Konstytucją RP w zakresie ochrony prawa własności.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu o automatyzmie działania i związaniu wpisem do ewidencji wojewódzkiej, bez należytej kontroli formalnej karty adresowej.
Godne uwagi sformułowania
czynność włączenia do gminnej ewidencji zabytków musi być formalnie poprawna • wadliwe wypełnienie rubryk karty włączonej do gminnej ewidencji zabytków, skutkuje wadliwością samej czynności • aby czynność włączenia do gminnej ewidencji zabytków mogła być poddana kontroli zewnętrznej, podstawy jej dokonania także muszą być uzewnętrznione (wykazane) • właściciel nieruchomości nie był odpowiednio powiadomiony o trwającym procesie poprzedzającym dokonane spornej czynności, ale też i później nie może de facto poznać motywów ujęcia ww. nieruchomości w Gminnej Ewidencji Zabytków K. oraz polemizować z dokonanymi ustaleniami
Skład orzekający
Monika Niedźwiedź
przewodniczący
Jacek Bursa
sprawozdawca
Anna Kopeć
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wadliwość formalna czynności administracyjnych w zakresie wpisów do rejestrów i ewidencji, konieczność zapewnienia czynnego udziału strony i ochrony jej praw, nawet w sprawach o charakterze technicznym."
Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań związanych z ewidencją zabytków, ale zasady dotyczące formalnej poprawności czynności i ochrony praw strony są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowań administracyjnych i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia bezskuteczności czynności, nawet jeśli merytorycznie organ miał podstawy do działania. Podkreśla znaczenie prawa własności i ochrony praw strony.
“Błąd w karcie adresowej zabytku unieważnił decyzję urzędników. Jak formalności chronią właścicieli?”
Dane finansowe
WPS: 300 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.