II SA/KR 766/03

II SA/Kr 766/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bożenna Blitek
Halina Jakubiec /sprawozdawca/
Krystyna Kutzner /przewodniczący/
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Halina Jakubiec (Spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2005 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 28 lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia 28.02.2003r. [...] utrzymał w mocy orzeczenie Starosty [...] z dnia [...] .01.2003r. ([...] w zakresie odmowy przyznania K. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Z przedstawionego w uzasadnieniu decyzji stanu faktycznego wynika, że K. K. została zarejestrowana w dniu [...] .01.2003 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Decyzją z dnia [...] .01.2003r. (wyżej opisaną) odmówiono jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych (w pkt 2), przyznając status osoby bezrobotnej od [...] 01.2003 r. Odmowa przyznania prawa do zasiłku podyktowana była tym, że w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy w A. tj. od [...] .07.2001r. do [...] 01.2003r. , K. K. była zatrudniona w F.H.U. "[...]" w W. od [...] 11.2001r. do [...] .07.2002 r. , a następnie pobierała zasiłek macierzyński od [...] .07.2002 r. do [...] 01.2003 r. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania - o ile wykaże 365 dni okresu uprawniającego do zasiłku przypadających w 18 miesiącach poprzedzających datę rejestracji. Tymczasem K. K. pobierała zasiłek macierzyński, którego podstawę wymiaru stanowiła kwota niższa od najniższego wynagrodzenia, co skutkuje niemożnością zaliczenia tego okresu do okresu uprawniającego do zasiłku, z uwagi na treść art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu (w/w).
Mianowicie organy ustaliły w oparciu o zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w O., że podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego pobieranego przez K. K., w spornym okresie od [...] .07.2002 r. do [...] .01.2003 r. wynosiła [...] zł, a po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne [...] zł.
Ustalone w oparciu o § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29.01.1998 r. w sprawie najniższego wynagrodzenia za pracę przysługującą pracownikom (...) wynosiło ono od 1.03.2000r. – 700 zł, a od 1 .01.2001r. 760 zł i od1.01.2003 r. – 800 zł ( ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200 poz. 1679).
Przepis art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach przyznanych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. Nr 6 poz.636) określa, iż przez wynagrodzenie rozumieć należy przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe po odliczeniu przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe.
Powołując się na wyjaśnienia Krajowego Urzędu Pracy z dnia 7.09.2001r. organ stwierdził, że do podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego zastosowanie mają przepisy ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (w/w).
Zgodnie z art. 46 tej ustawy przepisy dotyczące zasad ustalania podstawy zasiłku chorobowego stosuje się odpowiednio przy ustalaniu zasiłku macierzyńskiego.
Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego, a tym samym i macierzyńskiego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (art. 36 ustawy o świadczeniach pieniężnych ...).
Podstawą wymiaru zasiłku macierzyńskiego w przypadku K. K. jak wyżej wskazano jest kwota [...] zł, a po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne [...]zł. Tym samym podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego wypłaconego za okres od [...].07.2002r. do [...].01.2003r. stanowiła kwota niższa od najniższego wynagrodzenia . Z tego powodu okres ten nie podlega zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku.
W skardze na powyższą decyzję wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. K. zarzuciła naruszenie przepisu art. 23 ust. 1 pkt 2 lit a oraz ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zdaniem skarżącej przyjęcie przez organ dla potrzeb interpretacji tych przepisów, że podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego w jej przypadku stanowiła kwot [...] zł, a nie [...] zł będąca kwotą najniższego wynagrodzenia, nie było uprawnione, gdyż bezzasadne było odwołanie do przepisu art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczenia przyznanych w czasie choroby i macierzyństwa (w/w). W przepisie tym bowiem, zawarta jest definicja legalna pojęcia "wynagrodzenia" utworzona dla potrzeb tej ustawy. Z tej definicji nie można korzystać w przypadku ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Nadto zdaniem skarżącej ustawa rozróżnia dwa pojęcia:
- podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe
- wynagrodzenie, które oblicza się jako różnicę wyżej wskazanej podstawy i składek na ubezpieczenia.
W art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jako warunek zaliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku (dla bezrobotnych - z Funduszu Pracy), okresu zasiłkowego (z ubezpieczenia społecznego) stawia wymóg : jeżeli podstawą tych zasiłków stanowiła kwota w wysokości, co najmniej najniższego wynagrodzenia. Ustawodawca zdaniem skarżącej odwołuje się do podstaw wymiaru składek na ubezpieczenie, a nie do pojęcia wynagrodzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o świadczeniach przyznanych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
Uwzględniając okoliczność, że w zaświadczeniu ZUS Oddział w C. stwierdzono, że podstawa zasiłku wynosiła [...]zł, a w tym czasie najniższe wynagrodzenie wynosiło również [...] zł, uznać należy, że skarżąca spełniła warunek, od którego zależy nabycie przez nią prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Nadto skarżąca podniosła, że zaprezentowana przez organ administracji próba interpretacji stanowi obrazę przepisów prawa o wysokości najniższego wynagrodzenia, ustawodawca regulując te kwestie wskazał na kwotę brutto, ponieważ to nie może być powodem pozbawienia pracownika należnych mu świadczeń, gdyż naruszałoby gwarantowane Konstytucją RP zasady demokratycznego państwa prawa.
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga w pełni zasługuje na jej uwzględnienie.
Zastosowanie definicji legalnych utworzonych dla potrzeb ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach przyznanych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (w/w) w procesie stosowania prawa w zakresie ustalania uprawnień do świadczeń wypłacanych z Funduszu Pracy przewidzianych (w tym przypadku) ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w/w), której celem jest zapobieganie bezrobociu i łagodzenie jego skutków, wymaga podstawy prawnej w postaci odpowiedniego przepisu odsyłającego. Świadczenia dla bezrobotnych i świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych nie są rządzone tymi samymi zasadami, gdyż całkowicie odmienne jest racio legis systemu zabezpieczenia na wypadek choroby, macierzyństwa czy niezdolności do pracy spowodowanej upadkiem sił lub wiekiem, od racji którymi kieruje się ustawodawca tworząc regulacje zmierzające do złagodzenia zasadniczych skutków bezrobocia, zwłaszcza w okresie zasadniczych transformacji gospodarczo-ustrojowych.
Przepisu takiego brak, a wyjaśnienia Krajowego Urzędu Pracy nie stanowią źródła prawa.
Trafnie zarzuca skarżąca, iż dokonana przez organ wykładnia art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi obejście przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200 poz. 1679), oraz aktów regulujących tę kwestę wcześniej wydanych na podstawie art. 774 pkt 1 Kodeksu pracy tj. rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej dnia 29 stycznia 1998r. w sprawie najniższego wynagrodzenia (Dz. U. Nr 16 poz. 74 z późn. zm.). Przepisy te stanowią ochronę rynku pracy z punktu widzenia osób najsłabszych ekonomicznie, dlatego nie mogą być interpretowane w sposób zawężający ich uprawnienia w dziedzinie uprawnień do świadczeń z Funduszu Pracy.
Z wyżej podanych względów Sąd podał, że organy dokonały błędnej interpretacji przepisu art. 23 ust.2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a w rezultacie jego niewłaściwego zastosowania.
Z tego powodu należało uchylić zaskarżoną decyzję jak i decyzję organu pierwszej instancji, orzekając jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), której zastosowanie w sprawie niniejszej oparto o przepis art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271).