II SA/Kr 765/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-09-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
inwestycja celu publicznegozagospodarowanie przestrzenneinteres prawnystrona postępowaniafotowoltaikapanele słonecznesąsiedztwoKodeks postępowania administracyjnegoustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze, uznając skarżącego za stronę nieposiadającą interesu prawnego w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Skarżący K.R. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Kolegium uznało, że skarżący, właściciel sąsiednich działek, nie posiada interesu prawnego, ponieważ jego nieruchomości nie są bezpośrednio objęte inwestycją ani nie wykazują istotnego oddziaływania. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę i podkreślając, że jedynie interes prawny, a nie faktyczny, uprawnia do statusu strony w postępowaniu administracyjnym.

Sprawa dotyczyła skargi K.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, która umorzyła postępowanie odwoławcze. Postępowanie to zostało wszczęte w związku z decyzją Wójta Gminy Borzęcin ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego – budowy zespołu paneli fotowoltaicznych. Skarżący K.R., właściciel działek sąsiednich, kwestionował zaliczenie inwestycji do celu publicznego oraz swoje wykluczenie z kręgu stron postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie, uznając, że skarżący nie posiada interesu prawnego, gdyż jego działki nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji w sposób wykazujący istotne oddziaływanie, a jedynie interes faktyczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, kontrolując legalność decyzji Kolegium, uznał ją za zgodną z prawem. Sąd podkreślił, że kluczowe dla ustalenia statusu strony w postępowaniu administracyjnym jest posiadanie interesu prawnego, a nie tylko faktycznego. Analiza granic działek i potencjalnego oddziaływania inwestycji wykazała, że skarżący nie wykazał takiego interesu prawnego, który uzasadniałby jego udział w postępowaniu. W związku z tym, sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego z powodu braku legitymacji strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli oddziaływanie inwestycji na jego nieruchomość nie jest prawnie istotne i nie narusza jego praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że posiadanie jedynie interesu faktycznego, czyli zainteresowania rozstrzygnięciem sprawy bez możliwości poparcia go przepisami prawa powszechnie obowiązującego, nie uprawnia do statusu strony w postępowaniu administracyjnym. Konieczne jest wykazanie konkretnego związku z przepisem prawa materialnego, który może wpłynąć na sytuację prawną podmiotu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

K.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 50 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 51 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 54

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.g.n. art. 6 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.p.z.p. art. 2 § 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § 1-5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 53 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

P.u.s.a. art. 1 § 1-2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 127 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał posiadania interesu prawnego w postępowaniu, a jedynie interes faktyczny. Organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze z powodu wniesienia go przez podmiot nieuprawniony.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że jego działki sąsiadują z terenem inwestycji i inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość, co uzasadnia jego status strony. Skarżący kwestionował zaliczenie budowy farmy fotowoltaicznej do inwestycji celu publicznego, wskazując na jej komercyjny charakter.

Godne uwagi sformułowania

Interes faktyczny nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym wymaga wykazania interesu prawnego, a nie tylko faktycznego. Sąd nie badał merytorycznie decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego, a jedynie kwestię statusu strony.

Skład orzekający

Piotr Fronc

przewodniczący

Jacek Bursa

członek

Magda Froncisz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów posiadania interesu prawnego przez właścicieli nieruchomości sąsiednich w postępowaniach dotyczących lokalizacji inwestycji celu publicznego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów dotyczących statusu strony w postępowaniu administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla prawników procesualistów zajmujących się prawem administracyjnym, ponieważ precyzuje kryteria ustalania statusu strony w postępowaniu, co ma kluczowe znaczenie dla możliwości zaskarżania decyzji.

Kiedy sąsiad nie jest stroną: kluczowe kryteria interesu prawnego w sprawach administracyjnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 765/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-09-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Magda Froncisz /sprawozdawca/
Piotr Fronc /przewodniczący/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Sygn. powiązane
I OSK 488/24 - Postanowienie NSA z 2024-03-27
II OSK 461/24 - Postanowienie NSA z 2025-04-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Magda Froncisz (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2023 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 17 maja 2023 r. znak: SKO.ZP/415/111/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala.
Uzasadnienie
Wójt Gminy Borzęcin decyzją z 15 marca 2023 r., znak: RPG.6733.31.2022, na wniosek [...] P. Sp. z o.o. z siedzibą w T., ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego - budowy zespołu paneli fotowoltaicznych "[...]" wraz z niezbędną infrastrukturą o łącznej mocy do 2,0 MW i powierzchni terenu inwestycji do 3550 m2 na działkach nr [...] i [...] w m. P. .
Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503), dalej "u.p.z.p." oraz art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899), dalej "u.g.n.".
W decyzji wskazano m.in., że inwestycja nie wymaga przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oddziaływania na środowisko.
Decyzja została doręczona wnioskodawcy, a ponadto obwieszczono o jej wydaniu poprzez publiczne ogłoszenie 15 marca 2023 r. na podstawie art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000), dalej "K.p.a.".
Od powyższej decyzji odwołanie złożył K. R., podnosząc, że przedmiotowa inwestycja nie powinna zostać zaliczona do inwestycji celu publicznego. W złożonym odwołaniu K. R. podał, że jest właścicielem działek nr [...] i [...] w m. P. , co jego zdaniem uzasadnia przyznanie mu interesu prawnego w sprawie.
Zaskarżonej decyzji odwołujący się zarzucił:
- obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 6 ust. 2 u.g.n., w zw. z art. 50 ust. 1 u.p.z.p. wskazując, że przedmiotowa inwestycja w istocie stanowi inwestycję służącą wyłącznie zaspokojeniu interesu prywatnego, a nie celu publicznego,
- obrazę przepisów prawa materialnego, która miała wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p. poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy charakter inwestycji obligował organ do zbadania niniejszej sprawy w zakresie realizacji przez inwestora zasad dobrego sąsiedztwa,
- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a tym samym pominięcie istotnych okoliczności, skutkujących uznaniem, że planowane przedsięwzięcie stanowi inwestycją celu publicznego, podczas gdy służy wyłącznie realizacji interesu prywatnego polegającego na powiększeniu istniejącej już farmy fotowoltaicznej.
Skarżący podkreślił, że żaden z celów publicznych wymienionych w art. 6 u.g.n. nie obejmuje budowy tzw. farmy fotowoltaicznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z 17 maja 2023 r. znak SKO.ZP/415/111/2023, na podstawie 138 § 1 pkt 3 K.p.a. oraz art. 50 ust. 1 i art. 53 ust. 1 u.p.z.p., po rozpatrzeniu odwołania K. R., umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnienie decyzji organ II instancji m.in. przywołał i wyjaśnił treść art. 28 K.p.a. Podkreślił, że od interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, tj. stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim wypadku podmiotowi nie przysługują atrybuty strony w postępowaniu administracyjnym.
Mając na uwadze przywołane poglądy orzecznictwa i doktryny organ odwoławczy stwierdził, że odwołujący nie może być w niniejszym postępowaniu uznany za stronę, albowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby jego nieruchomość, stanowiąca własność lub będąca w użytkowaniu wieczystym, znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie terenu nieruchomości objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy.
Organ II instancji wskazał, że w poprzednim stanie prawnym (tj. do 10 lipca 2003 r.), a więc gdy warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ustalane były na mocy przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.), ukształtowała się linia orzecznicza, zgodnie z którą, w sprawach o ustalenie warunków zabudowy, stronami postępowania byli właściciele oraz użytkownicy wieczyści działek sąsiednich (tak: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 5 sędziów z dnia 25 września 1995 r. sygn. akt: VI SA 13/95 - publ. ONSA 1995/4/154, w której Sąd wskazał, że "stronami postępowania administracyjnego o ustalenie zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek".
Do kręgu stron postępowań o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu należą poza podmiotem zainteresowanym uzyskaniem danej decyzji (tj. wnioskodawcą, inwestorem) właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości wchodzących do obszaru, na którym realizowana jest inwestycja, oraz właściciele lub użytkownicy wieczyści gruntów położonych w najbliższym otoczeniu realizowanej inwestycji, tj. bezpośrednich jej sąsiadów, natomiast właściciele lub użytkownicy wieczyści gruntów dalej położonych tylko wtedy, o ile zamierzona inwestycja dotyczyła ich bezpośrednio "wywołując dla nich uciążliwe skutki".
Dalej organ II instancji przywołał treść art. 50 ust. 1 oraz art. 53 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie.
Zatem pomimo tego, że wnoszący odwołanie jest właścicielem dziełek w miejscowości P., to jednakże nie przysługuje mu prawo własności ani też prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości będącej przedmiotem wniosku, ani też do innych działek znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie, w stosunku do działek objętych zaskarżoną decyzją i stąd też nie jest stroną w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Działki odwołującego się oddzielone są od terenu inwestycji działką nr [...], której właścicielem nie jest odwołujący. Odległość terenu inwestycji od najbliższej z działek odwołującego wynosi ok. 60 m. Odwołujący posiada jedynie interes faktyczny, nie zaś prawny. Interes faktyczny nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym. Ustalenie braku przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym powoduje, że postępowanie takie należy umorzyć, jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 K.p.a.).
K. R. wniósł na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 17 maja 2023 r. znak SKO.ZP/415/111/2023, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
- art. 53 ust. 1 u.p.z.p w zw. z art. 28 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące wadliwym uznaniem, iż skarżącemu nie przysługują prawa strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji celu publicznego z wniosku P. sp. z o.o., pomimo iż skarżący jest właścicielem nieruchomości sąsiedniej w stosunku do terenu planowanej inwestycji, tj. wobec działek nr [...] i [...] w P. ,
- art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 6 ust. 2 u.g.n. w zw. z art. 50 ust. 1 u.p.z.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż inwestycja polegająca na budowie zespołu paneli fotowoltaicznych wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach nr [...] i [...] będącej własnością spółki prawa handlowego, tj. P. Spółka z o.o., stanowi inwestycję celu publicznego, podczas gdy przedmiotowa inwestycja w istocie stanowi inwestycję służącą wyłącznie zaspokojeniu interesu prywatnego,
- art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, kiedy charakter realizowanej inwestycji obligował organ do zbadania niniejszej sprawy w zakresie realizacji przez inwestora zasad dobrego sąsiedztwa wynikającego w ww. ustawy;
II. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7, art. 8 i art. 77 K.p.a., poprzez błędne ustalenie, iż działki nr [...] oraz [...] położone w P. Gmina Borzęcin nie przylegają do terenu planowanej inwestycji ulokowanej na działach [...] i [...] w P. , z uwagi na położenie działki nr [...], która jest własnością osoby trzeciej, pomimo iż działki skarżącego oraz działki objęte decyzją o lokalizacji celu publicznego faktycznie przylegają do siebie na długości około 100 metrów,
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, oparcie decyzji wyłącznie na podstawie informacji przedstawionych przez wnioskodawcę, a tym samym pominięcie istotnych okoliczności faktycznych sprawy, skutkujących uznaniem, że planowane przedsięwzięcie stanowi inwestycję celu publicznego, podczas gdy przedmiotowa inwestycja służy wyłącznie realizacji interesu prywatnego polegającego na powiększeniu istniejącej już farmy fotowoltaicznej zlokalizowanej na działkach objętych postępowaniem stanowiących własność spółki prawa handlowego, tj. Spółki.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o reasumpcję decyzji Kolegium w związku z oczywistą jej wadliwością, stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, ewentualnie, uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I Instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norma prawem przepisanych.
Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:
1. mapy z portalu geoportal.gov, celem wykazania sąsiedztwa nieruchomości skarżącego względem działek objętych decyzją o lokalizacji celu publicznego,
2. wydruku obwieszczenia Wójta Gminy Borzęcin, celem wykazania, że na działkach sąsiednich względem nieruchomości Skarżącego zostały już zlokalizowane panele fotowoltaiczne,
3. dokumentacji fotograficznej, celem wykazania sąsiedztwa nieruchomości skarżącego względem działek objętych decyzją o lokalizacji celu publicznego,
4. decyzji z 5 maja 2023 r. wydanej przez Kolegium w sprawie o sygn. akt SKO.ZP/415/11/2023 z wniosku E. Sp. z o.o., gdzie stroną postępowania był K. R., celem wykazania, iż organ prowadzący postępowanie odwoławcze w tożsamej spawie uchylił zaskarżoną decyzje o lokalizacji celu publicznego i przekazał ją do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy, wobec braku przymiotu "interesu publicznego" realizowanej inwestycji.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący podkreślił, że wbrew decyzji organu odwoławczego, bezsprzecznie przysługuje mu prawo strony w prowadzonym postępowaniu, albowiem z uwagi na najbliższe sąsiedztwo z prowadzoną inwestycją, posiada on interes prawny w jej zaskarżeniu. Niewątpliwie nieruchomość będąca własnością skarżącego, tj. działka nr [...] graniczy bezpośrednio z działkami [...] oraz [...], na łącznym odcinku o długości 100 metrów, co wynika z mapy załączonej do niniejszej skargi. Wobec powyższego organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa odmawiając skarżącemu przymiotu strony postępowania.
Skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu, dodając, że art. 2 pkt 5 u.p.z.p. stanowi, że przez pojęcie "inwestycja celu publicznego" - należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n.
W ocenie skarżącego wnioskodawca nie wykazał, by w ramach realizacji przedsięwzięcia w zakresie budowy zespołu paneli fotowoltaicznych realizował zadania służące społeczności lokalnej. W ocenie skarżącego wnioskodawca w ramach przedmiotowej inwestycji będzie realizował wyłącznie interes prywatny poprzez zapewnienie sobie źródła energii dla prowadzonej działalności gospodarczej oraz dodatkowych dochodów z tytułu sprzedaży nadwyżki wyprodukowanej energii elektrycznej, co z pewnością jest działaniem o charakterze stricte komercyjnym.
Przywołując wyrok WSA w Gdańsku z 13 października 2021 r. sygn. II SA/Gd 312/21, skarżący podniósł, że nie można przyjmować automatycznie, że każda inwestycja związana z budową i utrzymaniem przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń służy celom publicznym - interesowi publicznemu.
Istotą inwestycji celu publicznego jest jej nakierowanie na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości, przynajmniej na poziomie lokalnym. Inwestor powołujący się na cel publiczny powinien być gotowy na wykazanie, że jego realizacja nie stanowi zaspokojenia interesu prywatnego - indywidualnego bądź grupowego.
Podobnie wypowiedział się WSA w Krakowie w wyroku z 13 maja 2021 r., sygn. II SA/Kr 223/21, wskazując, iż pierwszą cechą charakteryzującą inwestycję celu publicznego jest jej zakres, tj. określenie czy dane przedsięwzięcie można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym, czy krajowym. Drugą cechą charakterystyczną tego pojęcia jest cel danego zamierzenia, tj. czy stanowi on realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Tylko łączne spełnienie tych dwóch przesłanek może przesądzać, iż dane przedsięwzięcie spełnia wymogi by można je zaliczyć do inwestycji celu publicznego. Organ administracyjny nie jest uprawniony do analizowania celowości i zasadności takiej, a nie innej lokalizacji inwestycji i jej proponowanego przebiegu.
Inwestycją celu publicznego w świetle przepisów prawa polskiego może być jedynie inwestycja zaliczona do katalogu celów publicznych ustalonego w u.g.n.
W wyroku z 11 maja 2011 r., sygn. II OSK 806/10 Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, iż przepisy nie pozwalają na zaliczenie budowy wiatraków (urządzeń wytwarzających energię) do inwestycji celu publicznego, gdyż inwestycja nie polega na budowie i utrzymaniu ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń (art. 6 pkt 2 ww. ustawy), nie mieści się także w innych wymienionych w tym przepisie celach publicznych. Analogicznie sądy administracyjne odniosły się również do kolektorów fotowoltaicznych.
Skarżący podkreślił, że inwestycja polegająca na montażu systemu kolektorów fotowoltaicznych na obszarze pozbawionym miejscowego planu, jako nie będąca inwestycją celu publicznego, wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, a nie decyzji o lokalizacji celu publicznego - tak w wyroku WSA w Lublinie z 20 listopada 2012 r., sygn. II SA/Lu 696/12.
Skarżący podniósł również, że w tożsamej sprawie, z wniosku E. Sp. z o.o., organ odwoławczy tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, decyzją z 5 maja 2023 r., sygn. SKO.ZP/415/11/2023 uchyliło zaskarżoną decyzję (o lokalizacji celu publicznego) i przekazało ją do ponownego rozpoznania. W treści uzasadnienia organ wskazał, że samo zakwalifikowanie określonej inwestycji do celów, o których mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n., nie pozwala na uznanie, że przedmiotowa inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego. Konieczne jest natomiast określenie, czy inwestycja ta wiązać się będzie z urzeczywistnieniem potrzeb wspólnot na poziomie gminnym, powiatowym wojewódzkim lub krajowym. Z pewnością budowa na prywatnej nieruchomości kolejnego zespołu paneli fotowoltaicznych nie wpisuje się w inwestycję celu publicznego.
Jednocześnie, w ocenie skarżącego, organ naruszył w niniejszej sprawie zasady tzw. dobrego sąsiedztwa wyrażone w art. 61 u.p.z.p. nie weryfikując w toku postępowania warunków, o których mowa w ww. przepisie. Zwolnienie od zasady dobrego sąsiedztwa, wynikające z art. 61 ust. 3 u.p.z.p., nie powinno naruszać zastanej funkcji w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu. Elektrownia słoneczna, tj. wytwarzająca energię elektryczną ze źródła odnawialnego instalacja fotowoltaiczna, o mocy przekraczającej 100 kw, nie stanowi urządzenia infrastruktury technicznej, o którym mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla takiej inwestycji jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Podniosło, że dokonało analizy granic nieruchomości posługując się analogicznym źródłem wiedzy jak skarżący, tj. portalem Geoportal. Ustaliło, że granice działki nr [...] nie stykają się – w miejscu gdzie zaplanowano inwestycję – z działką nr [...].
Wskazało też, że niezależnie, nawet przyjmując, iż tereny te sąsiadują ze sobą, nie zwalnia to odwołującego się od wykazania naruszenia jego prawa lub interesu prawnego. Aby Kolegium mogło się odnieść do meritum sprawy koniecznym było uprzednie wykazanie, że skarżący powinien być stroną postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu.
Należy przy tym wskazać, że na mocy art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, bowiem odpowiada ona prawu, a skarga jest bezzasadna.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu; spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., a treść uzasadnienia decyzji świadczy o tym, że wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu i wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.
W tym stanie rzeczy Sąd podziela argumentację rozstrzygnięcia organu II instancji, ponieważ jest ona zgodna z obowiązującym prawem i orzecznictwem sądów administracyjnym w tym przedmiocie.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja Kolegium umarzająca - na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. - postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem skarżącego od decyzji Wójta Gminy Borzęcin z 15 marca 2023 r. ustalającej, na wniosek P. " Sp. z o.o. w T. lokalizację inwestycji celu publicznego - budowy zespołu paneli fotowoltaicznych "[...]" wraz z niezbędną infrastrukturą o łącznej mocy do 2,0 MW i powierzchni terenu inwestycji do 3550 m2 na działkach nr [...] i [...] w m. P. - ze względu na brak przymiotu strony skarżącego.
Podstawę prawną kontrolowanej decyzji stanowi art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 K.p.a. Istotne dla rozstrzygnięcia elementy stanu faktycznego przedstawiają się tak, jak to wskazał organ II instancji. Kontrolowany akt został wydany przez organ właściwy do rozpatrzenia sprawy, w postępowaniu przeprowadzonym bez wad procesowych mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
W sprawie sporne było po pierwsze, czy wnioskowana inwestycja powinna zostać zaliczona do inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 6 pkt 2 u.g.n.
Po drugie, czy teren inwestycji sąsiaduje z własnością skarżącego, a inwestycja oddziaływuje na działki skarżącego, co jego zdaniem przesądza o istnieniu jego interesu prawnego i konieczności uznania go za stronę postępowania.
Odnosząc się do kwalifikacji przedmiotowego zamierzenia jako inwestycji celu publicznego, Sąd w sprawie niniejszej może badać tę kwestię jedynie w takim zakresie, w jakim może ona mieć wpływ na prawidłowość uznania przez organ II instancji, że skarżący nie ma interesu prawnego i przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym.
Dlatego też argumentacja przedstawiona w skardze w tym zakresie i stanowisko zawarte w przywołanych w niej wyrokach sądów administracyjnych nie mogły mieć decydującego znaczenia w niniejszej sprawie.
Jak słusznie podnosił skarżący, zgodnie z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n.
Z kolei w myśl ww. art. 6 u.g.n. celami publicznymi w rozumieniu ustawy są:
1) wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji;
1a) wydzielenie gruntów pod linie kolejowe oraz ich budowa i utrzymanie;
1b) wydzielanie gruntów pod lotniska, urządzenia i obiekty do obsługi ruchu lotniczego, w tym rejonów podejść, oraz budowa i eksploatacja tych lotnisk i urządzeń;
1c) wydzielanie gruntów pod porty i przystanie morskie oraz ich budowa, modernizacja i utrzymanie;
1d) wydzielanie gruntów pod infrastrukturę zapewniającą dostęp do portów lub przystani morskich oraz jej budowa, modernizacja i utrzymanie;
2) budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń;
2a) budowa i utrzymywanie sieci transportowej dwutlenku węgla;
3) budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania;
4) budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska, zbiorników i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulacji przepływów i ochronie przed powodzią, a także regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego;
5) opieka nad nieruchomościami stanowiącymi zabytki w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
5a) ochrona Pomników Zagłady w rozumieniu przepisów o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady oraz miejsc i pomników upamiętniających ofiary terroru komunistycznego;
6) budowa i utrzymywanie pomieszczeń dla urzędów organów władzy, administracji, sądów i prokuratur, uczelni publicznych, federacji podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki, o których mowa w art. 165 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1668, z późn. zm.), szkół publicznych, państwowych lub samorządowych instytucji kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, a także publicznych: obiektów ochrony zdrowia, przedszkoli, domów opieki społecznej, placówek opiekuńczo-wychowawczych, obiektów sportowych;
6a) budowa i utrzymywanie obiektów oraz pomieszczeń niezbędnych do realizacji obowiązków w zakresie świadczenia usług powszechnych przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 oraz z 2019 r. poz. 1051, 1495 i 2005), a także innych obiektów i pomieszczeń związanych ze świadczeniem tych usług;
7) budowa, utrzymywanie obiektów oraz urządzeń, niezbędnych na potrzeby obronności państwa, a także do zapewnienia, a także ustanowienie strefy ochronnej terenu zamkniętego, wynikających z umów lub porozumień międzynarodowych, ochrony granicy państwowej lub ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa publicznego, w tym budowa i utrzymywanie aresztów śledczych, zakładów karnych oraz zakładów dla nieletnich;
8) poszukiwanie, rozpoznawanie, wydobywanie złóż kopalin objętych własnością górniczą;
8a) poszukiwanie lub rozpoznawanie kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz podziemne składowanie dwutlenku węgla;
9) zakładanie i utrzymywanie cmentarzy;
9a) ustanawianie i ochrona miejsc pamięci narodowej;
9b) ochrona zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt lub siedlisk przyrody;
9c) wydzielanie gruntów pod publicznie dostępne samorządowe: ciągi piesze, place, parki, promenady lub bulwary, a także ich urządzanie, w tym budowa lub przebudowa;
9d) wykonywanie urządzeń lub budowli służących zapobieganiu lub zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt;
10) inne cele publiczne określone w odrębnych ustawach.
Jak wskazano w opisie spornej inwestycji, celem inwestycji jest poprawa efektywności energetycznej poprzez wprowadzenie systemów energii odnawialnej. Wyprodukowana energia będzie oddawana do sieci elektroenergetycznej SN.
W myśl art. 6 u.g.n. celami publicznymi są m.in.: budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń (pkt 2); budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska (pkt 4). Uwzględniając powyższe nie sposób pominąć, że zamierzenie Spółki obejmuje także i te właśnie cele w zakresie ochrony środowiska (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 6 sierpnia 2013 r., sygn. II SA/Ol 227/13 - powołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nie sposób zatem a limine uznać, by przedmiotowe przedsięwzięcie nie mogło stanowić inwestycji celu publicznego o znaczeniu gminnym.
Sąd ponownie przy tym podkreśla, że niniejsza sprawa nie polega na merytorycznej kontroli decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego, a rolą Sądu jest jedynie weryfikacja ustalenia, że skarżącemu nie przysługuje status strony postępowania. Nota bene, w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy skarżący również musiałby wykazać swój interes prawny, by mógł zostać uznany przez organ II instancji za stronę postępowania.
Zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. legitymację do wniesienia odwołania ma bowiem jedynie strona, a jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania organ odwoławczy stwierdzi, że osoba ta nie legitymuje się przymiotem strony, wydaje wówczas decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Co istotne, brak posiadania przymiotu strony uniemożliwia uzyskanie w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia merytorycznego, chociażby nawet złożone przez taki podmiot odwołanie zawierało trafną argumentację merytoryczną.
Jak słusznie wskazało Kolegium, zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w sytuacji ustalenia przez organ odwoławczy, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, że podmiot wnoszący odwołanie nie ma interesu prawnego, organ powinien zakończyć postępowanie w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego (por. m.in. NSA w uchwale siedmiu sędziów z 5 stycznia 1999 r., sygn. OPS 16/98, WSA w Krakowie w wyroku z 29 stycznia 2015 r. sygn. II SA/Kr 1524/14).
Literalne brzmienie art. 127 § 1 K.p.a. prowadzi do stwierdzenia, iż odwołanie może być wnoszone tylko przez podmiot legitymowany do wniesienia tego środka prawnego - tj. stronę postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy jest zobowiązany dokonać sprawdzenia, czy odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł podmiot, który był i nadal jest stroną postępowania administracyjnego.
W świetle treści art. 53 ust. 1 u.p.z.p. przymiot strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego przysługuje zawsze inwestorowi, a także właścicielowi oraz użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, na której będzie lokalizowana inwestycja celu publicznego.
Okolicznością niekwestionowaną w sprawie jest to, że skarżący nie jest ani inwestorem ani właścicielem (użytkownikiem wieczystym) działek inwestycyjnych nr [...] i [...], na których ma być zrealizowane zamierzenie, co oznacza, że nie należy do kręgu osób, którym z mocy powyższego zawsze przysługuje status strony w tego rodzaju postępowaniu.
Jednocześnie art. 53 ust. 1 u.p.z.p. nie zawiera unormowania odnoszącego się do pojęcia strony w sprawach dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Powyższe oznacza, że dla ustalenia przymiotu strony będzie miał zastosowanie art. 28 K.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Postępowanie dotyczy interesu prawnego określonego podmiotu wówczas, gdy rozstrzygnięcie oddziałuje na jego sytuację prawną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest obecnie pogląd, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu (por. wyroki NSA: z 19 lipca 2023 r., sygn. I OSK 1270/22, z 11 stycznia 2023 r., sygn. I OSK 286/19).
Mając na uwadze specyfikę i treść przepisów u.p.z.p. w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przymiot strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego są właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio lub w dalszej odległości od nieruchomości objętej wnioskiem, jednakże pod warunkiem, że nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. W przeciwnym przypadku, po stronie podmiotów wykazujących wolę uczestnictwa w postępowaniu zachodzi zatem jedynie interes faktyczny, który nie jest tożsamy z interesem prawnym, będącym warunkiem koniecznym do uznania za stronę postępowania.
Podobne stanowisko zajął WSA w Gdańsku w wyroku z 8 maja 2019 r., sygn. II SA/Gd 16/19 (LEX nr 2676889), zgodnie z którym dla ustalenia stron postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, innych niż wnioskodawca, konieczne jest przede wszystkim prawidłowe ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia, przy czym przyjąć należy, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone dopuszczone prawem normy tego oddziaływania. Stroną analizowanego postępowania jest więc niewątpliwie właściciel każdej nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia (wynikającym z konkretnej normy prawnej).
Powtórzyć należy, że stroną postępowania - zgodnie z art. 28 K.p.a. - jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z powyższego wynika, że ustawodawca definiując pojęcie strony wskazał wyraźnie na powiązania danego podmiotu z konkretnym interesem prawnym. Należy zaznaczyć, że art. 28 K.p.a. nie ustanawia normy prawnej samoistnej, a zatem stosowany jest w związku z przepisami prawa materialnego, które dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego, dając jednostce status strony postępowania (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2012 r., sygn. II OSK 176/11, LEX nr 1219073).
Pojęcie interesu prawnego jest powszechnie wiązane z obiektywną, czyli rzeczywiście istniejącą potrzebą ubiegania się o udzielenie ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Istnieje on zatem wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym.
Na te cechy decydujące o zakwalifikowaniu interesu jako prawnego, na bazie poglądów wypracowanych w nauce (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 190 i 198), powszechnie zwraca się uwagę w orzecznictwie (por. m.in. wyrok NSA z 18 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 1957/11, LEX nr 1336345).
Zatem niewątpliwie dla uzyskania legitymacji do bycia stroną w sprawie administracyjnej wystarczający nie jest interes faktyczny dający się racjonalnie uzasadnić, tj. stan, w którym określona osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji, lecz interes prawny, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu.
Podstawowym źródłem interesu prawnego podmiotów spełniających kryteria ustawowe do uczestniczenia w postępowaniu jurysdykcyjnym w roli strony są te normy materialnego prawa administracyjnego, które określają uprawnienia, względnie obowiązki możliwe do nałożenia na podmioty znajdujące się w przewidzianych nimi sytuacjach faktycznych. Interes ten może jednak wynikać też z norm materialnoprawnych zaliczanych do innych dziedzin prawa, w tym przede wszystkim do prawa cywilnego, zwłaszcza rzeczowego (por. m.in. wyrok NSA z 25 lutego 2014 r., sygn. I OSK 1101/13, LEX nr 1460783).
O interesie prawnym właścicieli i użytkowników wieczystych działek sąsiednich przesądza każdorazowo zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie i możliwość naruszenia przez nią przepisów prawa materialnego określającego status prawny danego podmiotu (por. wyrok WSA w Warszawie z 24 stycznia 2017 r., sygn. IV SA10/Wa 2802/16).
Zatem dla określenia kręgu stron postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji niniejszej inwestycji celu publicznego, innych niż wnioskodawca i właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości, na której będzie lokalizowana inwestycja, konieczne było przede wszystkim prawidłowe ustalenie granic terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia, ponieważ podstawowym kryterium decydującym o uznaniu za stronę właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu zamierzonej inwestycji jest stwierdzenie, że oddziałuje ona na ową nieruchomość.
W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy skarżący powoływał się na przysługujący mu interes prawny podnosząc, że jest właścicielem działek nr [...] i [...].
Wobec nieścisłości w opisie wzajemnego położenia działek skarżącego i terenu inwestycji, należy wyjaśnić po pierwsze, co podnosił również sam skarżący, że jak wynika z treści wniosku oraz map załączonych do wniosku i zalegających w aktach administracyjnych, sporna inwestycja polega nie na budowie, a rozbudowie elektrowni (farmy) fotowoltaicznej.
Obecnie bowiem na działce nr [...] znajduje się ponad 20 rzędów paneli fotowoltaicznych wraz ze stacją transformatorową, natomiast na działce nr [...], położonej na południowy wschód od działki nr [...], usytuowanych jest 5 takich rzędów w zbliżeniu do granic z działkami [...], [...] oraz [...] (od północnego zachodu). Wszystkie te panele zrealizowano na podstawie odrębnych decyzji i nie były przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie.
Sporna inwestycja ma polegać natomiast na instalacji jedynie 4 kolejnych rzędów, wyłącznie na działce nr [...], usytuowanych na południe od istniejących, ok. 35 m od granicy z działką nr [...] należącą do skarżącego. Na działce nr [...] ma być realizowane jedynie podłączenie nowych rzędów paneli do stacji transformatorowej.
Działka nr [...], na której realizowane mają być panele, ma wspólną granicę z działką skarżącego nr [...] na odcinku ok. 5 m.
Z kolei druga z działek skarżącego - nr [...] - położona jest na północny zachód od terenu inwestycji, w odległości ok. 60 m.
Co prawda działka skarżącego nr [...] na odcinku ok. 60 m graniczy z działką inwestycyjną nr [...], ale na działce nr [...] w ramach inwestycji nie mają być instalowane żadne nowe panele, a jedynie panele z działki nr [...] mają być podłączone do stacji transformatorowej na działce nr [...].
Z całą pewnością nie jest też tak, jak wskazano w skardze, że działki skarżącego oraz działki objęte decyzją o lokalizacji celu publicznego faktycznie przylegają do siebie na długości około 100 metrów.
Z rozszerzonej charakterystyki przedsięwzięcia załączonej do wniosku wynika jednoznacznie, że jego rodzaj, skala i usytuowanie powoduje zamknięcie się istotnych oddziaływań na terenie inwestycji. Świadczy o tym zarówno miejsce i sposób montażu paneli (do 500 sztuk) wraz z konstrukcjami nośnymi na gruncie, falowników, przyłączy i pozostałych elementów infrastruktury, jak i moc elektrowni (0,2 MW) i planowana obsługa komunikacyjna. Brak jest podstaw, by stwierdzić znaczący poziom oddziaływania na otoczenie w fazie eksploatacji inwestycji. Z kolei prace na etapie budowy i likwidacji będą ograniczone w czasie i krótkotrwałe.
W związku z powyższym Sąd stwierdza, że trafnie uznało Kolegium, iż brak jest w sprawie podstaw do uznania, że zachodzą okoliczności usprawiedliwiające przyznanie skarżącemu statusu strony postępowania.
Wobec powyższego należało uznać, że organ II instancji prawidłowo zbadał kwestię ewentualnego interesu prawnego wnoszącego odwołanie, a ustaliwszy brak wykazania interesu prawnego przez odwołującego się, słusznie umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. z powodu wniesienia odwołania przez podmiot nieuprawniony.
Odnosząc się do zarzutów i argumentacji skarżącego należy stwierdzić po dodatkowo, że powoływaną przez niego decyzją Kolegium z 5 maja 2023 r. znak: SKO.ZP/415/11/2023 uchylono decyzję I instancji ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego "realizacja podziemnych linii kablowych w ramach infrastruktury towarzyszącej łączącej części budowy instalacji wolnostojących paneli fotowoltaicznych B. ", przede wszystkim nie ze względów podnoszonych przez skarżącego, a z powodu orzeczenia przez organ I instancji niezgodnie z wnioskiem inwestora (s. 2 tej decyzji). Ponadto Kolegium uznając, że inwestycja ta mieści się w zakresie art. 6 pkt 2 u.g.n., stwierdziło brak wykazania urzeczywistnienia potrzeb na poziomie co najmniej gminnym. Co jednak najistotniejsze, sprawa ta dotyczy zupełnie innej niż oceniana w sprawie niniejszej inwestycji i nie może mieć bezpośredniego przełożenia na sprawę poddaną ocenie Sądu w przedmiotowym postępowaniu, która wszak dotyczy jedynie weryfikacji interesu prawnego i statusu strony skarżącego.
Podsumowując, zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 i art. K.p.a., art. 53 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 28 K.p.a., art. 61 u.p.z.p., a także art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 6 pkt 2 u.g.n. w zw. z art. 50 ust. 1 u.p.z.p., nie mogły odnieść zamierzonego skutku, bowiem organ II instancji we właściwy sposób ocenił materiał dowodowy w sprawie i dokonał prawidłowego jej rozstrzygnięcia.
Skarżący nie wykazał istnienia po jego stronie interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nie wskazał na jakiekolwiek prawnie istotne oddziaływanie inwestycji na jego własność. Sam fakt położenia działki skarżącego w zbliżeniu do inwestycji nie uzasadnia uznania skarżącego za stronę postępowania.
Mimo zatem, że stwierdzenia organu II instancji, jakoby działki odwołującego były oddzielone od terenu inwestycji działką nr [...], której właścicielem nie jest odwołujący, a odległość terenu inwestycji od najbliższej z działek odwołującego wynosiła ok. 60 m, jest co najmniej nieścisłe, to jednak konkluzję, że odwołujący/skarżący posiada jedynie interes faktyczny, nie zaś prawny, należy uznać za prawidłową.
Jako że interes faktyczny nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym, organ II instancji we właściwy sposób umorzył postępowanie odwoławcze, jako bezprzedmiotowe, ze względu na brak przymiotu strony odwołującego się w postępowaniu odwoławczym (art. 105 § 1 K.p.a.).
W konsekwencji bezzasadne i nie zasługujące na uwzględnienie okazały się wszystkie zarzuty skargi, bowiem organ II instancji dokonał niewadliwych ustaleń, a argumentacja skarżącego w tym zakresie okazała się chybiona.
Należy końcowo zaznaczyć, że w niniejszej sprawie kontroli sądowej poddana była decyzja w swej istocie procesowa, a zatem Sąd oceniał jedynie kwestię interesu prawnego skarżącego. Wszelkie natomiast merytoryczne okoliczności dotyczące ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego ustalone w decyzji I instancji, w tym ewentualne nieprawidłowości, pozostawały poza granicami niniejszej sprawy sądowoadministarcyjnej, bez wpływu na jej wynik.
Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Sąd uchyla zaskarżony akt na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji oddalając skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI